Conseil d'État de Belgique — Raad van State — ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.763 (2026-09-22)
Samenvatting (NL) :
Arrest nr 267.763 van 22 september 2026 Onderwijs en cultuur - Examens
(onderwijs) Beslissing : Verwerping
--- TEXTE INTÉGRAL DE L'ARRÊT ---
RAAD VAN STATE, AFDELING BESTUURSRECHTSPRAAK
VOORZITTER VAN DE IXe KAMER
ARREST
nr. 267.763 van 22 september 2026
in de zaak A. 249.190/IX-11.077
In zake:
F.M.
bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaten Joachim Vanspeybrouck en Sibren Debouck
kantoor houdend te 8000 Brugge
Gulden-Vlieslaan 28
bij wie woonplaats wordt gekozen
tegen:
de VLAAMSE GEMEENSCHAP
bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaten Sofie Logie, Stefanie Algoet en Kaat Van Vlaenderen
kantoor houdend te 8500 Kortrijk
Beneluxpark 27B
bij wie woonplaats wordt gekozen
-------------------------------------------------------------------------------------------------I. Voorwerp
De vordering, ingesteld op 16 september 2026, strekt tot de
schorsing bij uiterst dringende noodzakelijkheid van de tenuitvoerlegging van de
beslissing van de interne beroepsinstantie van het toelatingsexamen voor de
opleiding tot arts van 25 augustus 2026 waarbij het beroep van verzoekster
ongegrond wordt verklaard en de eerder door de examencommissie genomen
beslissing dat zij op het examen 143 op 240 punten behaalt en niet gunstig is
gerangschikt voor het toelatingsexamen voor de opleiding tot arts, wordt bevestigd.
Tevens vraagt verzoekster “[d]e verwerende partij te bevelen dat
[zij] voor 21 september 2026, na de kennisgeving van het tussen te komen arrest
een nieuwe beslissing dient te nemen, waarbij [zij] haar beslissing dient te
hervormen in overeenstemming met het tussen te komen arrest en deze beslissing
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.763
IX-11.077-1/9
binnen dezelfde termijn […] aan [verzoekster dient] kenbaar te maken”, “onder
verbeurte van een dwangsom ten bedrage van 2.500 euro per dag wanneer, na
betekening van het arrest, verwerende partij in gebreke blijft om de bevolen
voorlopige maatregel te nemen”.
II. Verloop van de rechtspleging
Bij
beschikking
van
17
september
2026
werd
de
procedurekalender vastgesteld.
De verwerende partij heeft een nota met opmerkingen en een
administratief dossier ingediend.
De partijen zijn opgeroepen voor de terechtzitting, die heeft
plaatsgevonden op 21 september 2026, om 12.00 uur.
Staatsraad Jurgen Neuts heeft verslag uitgebracht.
Advocaat Sibren Debouck, die verschijnt voor de verzoekende
partij en advocaat Sofie Logie, die verschijnt voor de verwerende partij, zijn
gehoord.
Eerste auditeur-afdelingshoofd Marijke Sterck heeft een met dit
arrest eensluidend advies gegeven.
Er is toepassing gemaakt van de bepalingen op het gebruik der
talen, vervat in titel VI, hoofdstuk II, van de wetten op de Raad van State, gecoördineerd op 12 januari 1973.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.763
IX-11.077-2/9
III. Feiten
3.1.
Verzoekster neemt op 2 juli 2026 deel aan het toelatingsexamen
voor de opleiding tot arts.
3.2.
Aan verzoekster wordt, na de beraadslagingsvergadering van de
examencommissie, meegedeeld dat zij een score van 61 op 120 punten behaalt voor
het examenonderdeel KIW, 82 op 120 punten voor het examenonderdeel GC en
143 op 240 punten in het totaal.
De cesuur is door de examencommissie bepaald op 146 punten.
Verzoekster is bijgevolg niet gunstig gerangschikt.
3.3.
Tegen deze beslissing van de examencommissie over haar
examenresultaat stelt verzoekster een beroep in bij de interne beroepsinstantie van
het toelatingsexamen voor de opleiding tot arts (“beroepsinstantie”).
3.4.
Op 25 augustus 2026 beslist de beroepsinstantie dat verzoeksters
beroep ongegrond is en dat de eerder door de examencommissie genomen
beslissing dat zij een score van 143 op 240 punten behaalt en niet gunstig
gerangschikt is, wordt bevestigd.
Dat is de bestreden beslissing. Ze is aan verzoekster met een emailbericht van 28 augustus 2026 ter kennis gebracht.
IV. Herinnering aan de voorwaarden voor het bevelen van een schorsing of een
andere voorlopige maatregel
Krachtens artikel 17, § 1, derde lid, van de gecoördineerde wetten
op de Raad van State kan tot schorsing van de tenuitvoerlegging of tot het bevelen
van een andere voorlopige maatregel bij uiterst dringende noodzakelijkheid slechts
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.763
IX-11.077-3/9
worden besloten onder de dubbele voorwaarde dat de zaak te spoedeisend is voor
een behandeling ervan in een beroep tot nietigverklaring en indien minstens één
ernstig middel wordt aangevoerd waarvan het onderzoek zich leent voor een
versnelde behandeling en waarmee de nietigverklaring van de bestreden beslissing
prima facie kan worden verantwoord. Overeenkomstig paragraaf 5 van datzelfde
artikel wordt de zaak behandeld bij uiterst dringende noodzakelijkheid en derhalve
binnen een termijn van vijftien dagen of minder, wanneer zulks in het opschrift
wordt vermeld.
V. Spoedeisendheid – uiterst dringende noodzakelijkheid
Uiteenzetting
In het inleidend verzoekschrift wordt ter adstructie van deze
voorwaarde het volgende aangevoerd:
“IV.1.
Het is voor verzoekende partij van primordiaal belang om dergelijke
procedure in te stellen bij uiterst dringende noodzakelijkheid.
Het doorlopen van een gewone schorsingsprocedure kan de rechten van
verzoekende partij immers niet vrijwaren en kan haar belangen niet veilig
stellen.
Verzoekende partij zou immers, indien er niet wordt overgegaan tot
schorsing een studiejaar verliezen. Dit is een bijzondere vorm van morele
schade in hoofde van verzoekende partij die niet zomaar geremedieerd kan
worden.
Het is immers quasi onmogelijk om dergelijk nadeel achteraf nog te
vergoeden. Bovendien is – mits een schorsing de vrijwaring van het belang
nog steeds mogelijk, mits dit uiteraard gebeurt bij uiterst dringende
noodzakelijkheid.
Het dreigende verlies van een academiejaar waar verzoekende partij mee
geconfronteerd wordt is immers een nadeel dat een gewone
schorsingsprocedure niet tijdig zou kunnen afwenden.
IV.2.
Verzoekende partij wijst in dit opzicht terug naar de Raad van State inzake
de toepassing van uiterst dringende noodzakelijkheid in geval van het
toelatingsexamen. In een arrest van de Raad omtrent het toelatingsexamen
tandarts werd immers als volgt geoordeeld:
‘Verzoekster doet terecht gelden dat het dreigende, onomkeerbare
verlies van een academiejaar een nadeel uitmaakt dat met een
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.763
IX-11.077-4/9
gewone schorsingsprocedure niet tijdig kan worden afgewend.’
(RvS 23 september 2022, AR 254.589, overw. 5)
Het loutere dreigende verlies van een studiejaar door gebrek aan schorsing
is in principe reeds voldoende voor de uiterst dringende noodzakelijkheid.
In dit arrest dateerde de beslissing bovendien van donderdag 25 augustus
2022, terwijl het verzoekschrift werd neergelegd op maandag 12 september
2022. (binnen een termijn van 19 dagen) In casu dateert de beslissing van
vrijdag 28 augustus 2026 en wordt het verzoekschrift neergelegd op
16 september 2026, in een termijn van evenzeer 19 dagen.
IV.3.
Er is dan ook aan de vereiste van de uiterst dringende noodzakelijkheid om
bovenvermelde redenen voldaan.”
Beoordeling
De schorsingsprocedure bij uiterst dringende noodzakelijkheid
houdt een ernstige verstoring in van het normale verloop van de rechtspleging voor
de Raad van State, herleidt de mogelijkheden tot onderzoek van de zaak tot een
strikt minimum en beperkt in aanzienlijke mate de uitoefening van de rechten van
verdediging van de verwerende partij. De aanwending van die procedure moet dan
ook zeer uitzonderlijk blijven.
Het bestaan van de uiterst dringende noodzakelijkheid tot
schorsing wordt mede afgemeten naar de haast die de verzoekende partij zelf
betoont bij het instellen van haar vordering. De noodzaak om na de kennisname
van de griefhoudende beslissing met passende voortvarendheid de vordering bij de
Raad van State in te leiden, is immers inherent aan het zeer uitzonderlijk en zeer
ongewoon karakter van de uiterst dringende procedure. Diligent optreden is een
gegeven dat bijgevolg vervat is in de voorwaarde van de spoedeisendheid en uiterst
dringende noodzakelijkheid en een dwingende vereiste waaraan moet zijn voldaan
opdat de Raad van State een verzoekende partij mag toelaten tot de
schorsingsprocedure bij uiterst dringende noodzakelijkheid.
Naar wat verzoekster zelf in haar verzoekschrift verklaart – en
op de terechtzitting nog eens bevestigt – is zij sedert 28 augustus 2026 op de hoogte
van de bestreden beslissing.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.763
IX-11.077-5/9
Zij heeft niettemin haar vordering pas ingesteld op 16 september
2026, welhaast drie weken ná de kennisname van deze beslissing.
Enige uitleg voor dat dralen – laat staan een aanvaardbare
uitleg – geeft verzoekster niet in haar verzoekschrift. Integendeel, zij bevestigt,
enerzijds, dat haar zaak hoogdringend is – het betreft volgens haar “een nadeel dat
een gewone schorsingsprocedure niet tijdig zou kunnen afwenden” en zij vraagt
dat aan de verwerende partij een bevel wordt opgelegd om vóór 21 september 2026
een nieuwe beslissing te nemen – en, anderzijds, dat zij haar vordering “in een
termijn van […] 19 dagen” indient – daarbij refererend aan een andere zaak omtrent
het toelatingsexamen waarover zij betoogt dat aldaar het verzoekschrift eveneens
werd ingediend “binnen een termijn van 19 dagen”.
Wat ter terechtzitting door verzoekster nog wordt aangevoerd,
namelijk dat, als gevolg van “mentale problemen”, de redactie van het
verzoekschrift “enkele dagen vertraging” zou hebben opgelopen en dat “één of
twee dagen tijdswinst mogelijk was geweest”, kan dat talmen niet rechtvaardigen.
Het stond immers aan verzoekster om die omstandigheden reeds in het
verzoekschrift toe te lichten én de nodige overtuigingsstukken daarvan bij te
brengen, zodat die toelichting en die stukken aan de tegenspraak en een onderzoek
door het auditoraat konden worden onderworpen. Met boute beweringen vermag
de Raad van State voorts geen rekening te houden. Door in het verzoekschrift met
geen woord te reppen over deze omstandigheden, verhindert verzoekster dat de
rechter het bestaan ervan kan nagaan en desgevallend kan inschatten of ze een
zodanige invloed (kunnen) hebben gehad dat dit het dralen bij het instellen van de
vordering vermag te rechtvaardigen.
De Raad van State bedenkt daarbij nog dat de bestreden
beslissing niet uit de lucht is komen vallen. Ze is het resultaat van een door
verzoekster zelf ingestelde beroepsprocedure – daarin bijgestaan door dezelfde
raadslieden die haar in de voorliggende vordering vertegenwoordigen.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.763
IX-11.077-6/9
Indien verzoekster een uitermate hoge graad van urgentie aan
haar zaak toeschrijft, had zij evenwel zonder talmen, en al zeker niet pas na bijna
drie weken, haar vordering moeten instellen. Deze handelwijze staat haaks op de
aard zelf van een schorsingsprocedure bij uiterst dringende noodzakelijkheid en
houdt de negatie in van de uiterst dringende noodzakelijkheid.
Verzoekster verwijst tevergeefs naar ’s Raads arrest nr. 254.589
van 23 september 2022. In die zaak dateert de beslissing weliswaar van 25 augustus
2022, maar is ze pas met een e-mailbericht van 30 augustus 2022 aan de in die zaak
verzoekende partij ter kennis gebracht. Het verzoekschrift tot schorsing van de
tenuitvoerlegging bij uiterst dringende noodzakelijkheid werd ingediend op
12 september 2022. Dit is na dertien dagen, en dus binnen twee weken.
Ook om een andere reden is de verwijzing van verzoekster naar
het voormelde arrest niet dienstig. Immers, sinds de wijziging van artikel 17 van
de gecoördineerde wetten op de Raad van State door de wet van 11 juli 2023 ‘tot
wijziging van de wetten op de Raad van State, gecoördineerd op 12 januari 1973’,
van toepassing op iedere vordering tot schorsing of tot voorlopige maatregelen
ingediend bij uiterst dringende noodzakelijkheid vanaf 1 januari 2025, volgt uit
paragraaf 5 van die bepaling, dat een vordering tot schorsing die in het opschrift
vermeldt dat de zaak bij uiterst dringende noodzakelijkheid moet worden
behandeld, impliceert dat ze “derhalve binnen een termijn van vijftien dagen of
minder” tot een einde wordt gebracht.
Ook ná de wijzigingen die de voormelde wet van 11 juli 2023
aan artikel 17 van de gecoördineerde wetten op de Raad van State heeft
aangebracht, luidt het dat “[d]e procedure bij uiterst dringende noodzakelijkheid
[…] uitzonderlijk [moet] blijven” en “hoe dan ook alleen [mag] worden aangewend
voor zaken waarin een verzoeker de noodzaak aantoont dat binnen een termijn van
maximaal vijftien dagen moet worden opgetreden” (Parl.St. Kamer 2022-2023,
nr. 3220/1, p. 11-12).
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.763
IX-11.077-7/9
Een verzoekende partij die – zonder zich in het verzoekschrift
reeds op bijzondere omstandigheden te beroepen die haar talmen vermogen te
rechtvaardigen – zichzelf een ruimere termijn veroorlooft om zo’n uitzonderlijke
vordering in te stellen, dan aan de Raad van State slechts is vergund om ze te
behandelen en erover uitspraak te doen, miskent het uiterst dringende karakter van
haar zaak. Aan dat gebrek aan diligentie kunnen zelfs “één of twee dagen
tijdswinst” niet verhelpen.
Uit wat voorafgaat volgt dat verzoekster niet met de vereiste
diligentie is opgetreden. Het bestaan van de uiterst dringende noodzakelijkheid van
de vordering is derhalve niet aangetoond.
Er is niet voldaan aan één van de voorwaarden gesteld in artikel
17, §§ 1 en 5, van de gecoördineerde wetten op de Raad van State die cumulatief
vervuld moeten zijn wil een vordering tot schorsing of tot het bevelen van
voorlopige
maatregelen
bij
uiterst
dringende
noodzakelijkheid
worden
toegewezen.
BESLISSING
-
De Raad van State verwerpt de vorderingen.
-
De verzoekende partij wordt verwezen in de kosten van de vordering tot
schorsing bij uiterst dringende noodzakelijkheid, begroot op een rolrecht van
200 euro, een bijdrage van 26 euro en een rechtsplegingsvergoeding van
770 euro, die verschuldigd is aan de verwerende partij.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.763
IX-11.077-8/9
Dit arrest is uitgesproken op tweeëntwintig september tweeduizend zesentwintig,
door de Raad van State, IXe kamer, samengesteld uit:
Jurgen Neuts,
staatsraad, waarnemend voorzitter,
bijgestaan door
Tiny Temmerman,
griffier.
De griffier
De voorzitter
Tiny Temmerman
Jurgen Neuts
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.763
IX-11.077-9/9