DROIT CIVIL — Royaume des Pays-Bas — Centrale Raad van Beroep — Contrôle de qualification et de motivation — statuant au fond en droit positif
Sommaire analytique Korpus — Thèse & Solution de droit
Sommaire analytique Korpus — Il résulte de la décision rendue le 21 octobre 2026 (n° 25/1478 ZW) par Centrale Raad van Beroep (Royaume des Pays-Bas), statuant au visa de droit positif applicable en Royaume des Pays-Bas, que l'application des règles régissant le domaine « droit civil » exige une caractérisation précise des éléments de fait et de droit soumis au débat contradictoire, sous le contrôle de cassation au titre de l’article 79 Wet RO (schending van het recht et motiveringsgebrek / begrijpelijkheidstoets) éclairé par les standards de redelijkheid en billijkheid du Burgerlijk Wetboek (BW) (statuant au fond en droit positif).
L'essentiel en 30 secondes — Ce qu'il faut retenir
Règle directrice & sens de l'arrêt : Centrale Raad van Beroep consacre une lecture rigoureuse des conditions d'application de droit positif applicable en Royaume des Pays-Bas (statuant au fond en droit positif), renforçant la sécurité juridique des parties en Royaume des Pays-Bas.
Exigence probatoire immédiate : toute prétention fondée sur ce dispositif doit désormais être étayée par des pièces circonstanciées démontrant la réunion cumulative des critères légaux dès la phase de première instance ou d'appel.
Impact sur les dossiers en cours : d'application immédiate aux instances pendantes (effet déclaratif de la jurisprudence), cet arrêt commande d'auditer l’articulation des griefs de droit et de motivation (klachten), l’interprétation contractuelle (Haviltex-maatstaf) et la documentation probatoire sous le droit néerlandais afférents au domaine droit civil.
I. Faits, cadre procédural et anatomie des moyens
A. Origine du litige et prétentions des parties
Par cette décision rendue le 21 octobre 2026 (n° 25/1478 ZW), Centrale Raad van Beroep (Royaume des Pays-Bas) apporte une clarification structurante en matière de droit civil. Dans l'espèce soumise à l'appréciation de Centrale Raad van Beroep, le différend s'est noué autour de l'application des règles régissant le domaine droit civil au sein de l'ordre juridique de Royaume des Pays-Bas.
Extrait certifié — Reproduction verbatim
« Uitspraak op het hoger beroep tegen de uitspraak van de rechtbank Noord-Holland van 13 juni 2025, 23/6723 (aangevallen uitspraak) »
B. Déroulement de l'instance et structure des moyens soulevés
Saisie suivant les formes et délais prescrits par le droit processuel applicable devant les juridictions de Royaume des Pays-Bas, Centrale Raad van Beroep devait vérifier la régularité des moyens articulés ainsi que la qualification juridique exacte des faits constatés. La décision inscrite sous la référence ECLI:NL:CRVB:2026:1399 Centrale Raad van Beroep , 21-10-2026 / 25/1478 ZW confronte la thèse soutenue par le demandeur au recours aux constatations opérées par les juges du fond.
II. Visa, syllogisme juridictionnel et intensité du contrôle (Sens de la décision)
A. Le problème de droit et les textes de référence mobilisés
La question déterminante posée à Centrale Raad van Beroep consistait à déterminer dans quelle mesure les constatations opérées au fond et l'interprétation des textes invoqués justifiaient la solution retenue (statuant au fond en droit positif), au regard des exigences d'équilibre probatoire et de légalité matérielle. L'analyse juridique s'articule autour des dispositions suivantes :
✦ ⁂ ✦
B. Articulation du syllogisme et qualification de la nature du contrôle
Pour trancher le litige, Centrale Raad van Beroep procède à une confrontation rigoureuse entre la majeure normative et la mineure factuelle :
Extrait certifié — Reproduction verbatim
« de Raad van bestuur van het Uitvoeringsinstituut werknemersverzekeringen (Uwv) »
Sur le plan de la technique juridictionnelle propre à Royaume des Pays-Bas, la Cour met en œuvre un contrôle de cassation au titre de l’article 79 Wet RO (schending van het recht et motiveringsgebrek / begrijpelijkheidstoets) éclairé par les standards de redelijkheid en billijkheid du Burgerlijk Wetboek (BW), refusant toute motivation par voie d'affirmation générale qui priverait la décision de base légale vérifiable.
III. Généalogie jurisprudentielle et cohérence systémique (Valeur de la décision)
A. Dispositif et positionnement dans la lignée jurisprudentielle
Au terme de sa démonstration, la juridiction prononce son dispositif dans les termes suivants :
Extrait certifié — Reproduction verbatim
« Zie bijvoorbeeld de uitspraak van de Raad van 30 december 2015, ECLI:NL:CRVB:2015:4920. »
Sur le plan généalogique, cet arrêt s'inscrit dans une dynamique de consolidation et de précision méthodologique de la jurisprudence de Centrale Raad van Beroep en Royaume des Pays-Bas. Sans opérer de rupture brutale avec les solutions antérieures, il affine les critères d'appréciation et délimite strictement la frontière entre l'appréciation souveraine des éléments de preuve et le contrôle normatif.
IV. Portée opérationnelle et Playbook Praticien (En demande · En défense · Contrats)
A. Stratégie contentieuse : écritures en demande et en défense
En demande (structuration du moyen) : articuler les conclusions en démontrant point par point chacun des critères exigés au visa de droit positif applicable en Royaume des Pays-Bas ; produire les pièces matérielles datées et éviter toute allégation générale non corroborée ;
En défense (neutralisation et distinguishing) : opposer l'absence de caractérisation cumulative des conditions légales ou opérer une distinction factuelle (distinguishing) en démontrant que les circonstances de l'espèce diffèrent du cadre tranché le 21 octobre 2026 par Centrale Raad van Beroep ;
Ingénierie contractuelle et audit d'actes : mettre à jour l’articulation des griefs de droit et de motivation (klachten), l’interprétation contractuelle (Haviltex-maatstaf) et la documentation probatoire sous le droit néerlandais (clauses de définition, répartition de la charge probatoire, notifications formelles) soumis au droit de Royaume des Pays-Bas.
B. Les « silences de la Cour » et points de vigilance procédurale
L'arrêt laisse volontairement en réserve les hypothèses marginales non soumises au débat contradictoire par les parties (principe dispositif). Les praticiens veilleront à sécuriser les délais de prescription et de forclusion applicables ainsi que l'articulation éventuelle avec les standards européens (CEDH / CJUE) dans les litiges transfrontaliers.
Points de contrôle immédiatement mobilisables dans vos écritures et dossiers
Pays-Bas
1. Articulation des écritures & Moyen de droit
Invoquer au dispositif des conclusions l’autorité de Centrale Raad van Beroep (25/1478 ZW) en distinguant strictement la règle de droit posée des éléments souverains de fait.
2. Audit contractuel & Sécurisation des actes
Vérifier les clauses, garanties et procédures internes soumises au droit NL afin d’y intégrer les critères de validité et de proportionnalité retenus par la juridiction.
3. Charge probatoire & Pièces justificatives
Constituer un bordereau de pièces établissant matériellement chaque condition exigée par les motifs décisoires avant toute signification ou dépôt au greffe.
4. Traçabilité & Production en justice
Se référer à la Minute Originelle reproduite en Partie II et à l’empreinte SHA-256 certifiée pour garantir l’exactitude verbatim des extraits produits aux débats.
PARTIE II — MINUTE ORIGINELLE & TEXTE AUTHENTIQUE INTÉGRAL
Pays-BasRijkswapen van het Koninkrijk der Nederlanden & Hoge Raad
Uitspraak op het hoger beroep tegen de uitspraak van de rechtbank Noord-Holland van 13 juni 2025, 23/6723 (aangevallen uitspraak)
Partijen:
[appellante] te [woonplaats] (appellante)
de Raad van bestuur van het Uitvoeringsinstituut werknemersverzekeringen (Uwv)
Datum uitspraak: 21 oktober 2026
SAMENVATTING
Het gaat in deze zaak over de vraag of het Uwv terecht de ZW-uitkering van appellante per 25 november 2022 heeft beëindigd. Volgens appellante was zij toen door haar (medische) beperkingen niet in staat om haar eigen werk te verrichten zodat zij onveranderd recht heeft op een ZW-uitkering. De Raad volgt dit standpunt niet en komt tot het oordeel dat het Uwv de ZW-uitkering terecht heeft beëindigd.
PROCESVERLOOP
Namens appellante heeft mr. O.H.G. Daane Bolier, advocaat, hoger beroep ingesteld. Het Uwv heeft een verweerschrift ingediend. Appellante heeft nadere stukken ingediend, waarop het Uwv heeft gereageerd.
De Raad heeft de zaak gelijktijdig met de zaak met kenmerk 25/1462 behandeld op een zitting van 17 september 2026. Appellante is verschenen, bijgestaan door mr. Daane Bolier. Het Uwv heeft zich laten vertegenwoordigen door mr. I.L.M. Dunselman. In de zaak met kenmerk 25/1462 wordt vandaag afzonderlijk uitspraak gedaan.
Sources citées
1 référence
Jurisprudence (1)
[1]
Centrale Raad van Beroep, n° 25/1478 ZW — Décision commentée
Bij de beoordeling van het hoger beroep zijn de volgende feiten en omstandigheden van belang.
1.1.
Appellante heeft voor het laatst gewerkt als medewerker klantenservice voor 32 uur per week. Op 6 mei 2021 heeft zij zich ziekgemeld met psychische klachten. Het Uwv heeft appellante een uitkering op grond van de Ziektewet (ZW) toegekend. In het kader van een eerstejaars Ziektewetbeoordeling (EZWb) heeft appellante het spreekuur bezocht van een verzekeringsarts. Deze arts heeft appellante belastbaar geacht met inachtneming van de beperkingen die zijn neergelegd in een Functionele Mogelijkhedenlijst (FML) van 15 juli 2022. Een arbeidsdeskundige heeft vastgesteld dat appellante niet meer geschikt is voor haar laatste werk en dat voor appellante geen functies kunnen worden geselecteerd waarmee zij meer dan 65% van het maatmaninkomen kan verdienen. Het Uwv heeft bij besluit van 26 juli 2022 de ZW-uitkering van appellante ongewijzigd voortgezet. Tegen dit besluit heeft de (ex-)werkgever van appellante bezwaar gemaakt.
1.2.
Bij besluit van 24 november 2022 (bestreden besluit) heeft het Uwv het bezwaar van de (ex-)werkgever tegen het besluit van 26 juli 2022 gegrond verklaard en de ZW-uitkering van appellante per 25 november 2022 beëindigd. Hieraan ligt een rapport van een verzekeringsarts bezwaar en beroep, een aangepaste FML van 2 november 2022 en een rapport van een arbeidsdeskundige bezwaar en beroep ten grondslag. Appellante heeft vervolgens beroep ingesteld bij de rechtbank.
Uitspraak van de rechtbank
De rechtbank heeft het beroep tegen het bestreden besluit ongegrond verklaard en daarmee het bestreden besluit in stand gelaten.
2.1.
Volgens de rechtbank heeft het medisch onderzoek op voldoende zorgvuldige wijze plaatsgevonden. De rapporten bevatten geen tegenstrijdigheden en zijn voldoende begrijpelijk. Het verzekeringsgeneeskundig onderzoek is gebaseerd op dossieronderzoek en het gestelde op de hoorzitting van 2 november 2022. Dat informatie ontbreekt of is gemist is niet gesteld en niet gebleken.
2.2.
De verzekeringsarts bezwaar en beroep heeft voorts voldoende uiteengezet waarom hij aanleiding heeft gezien om tot een ander oordeel te komen dan de primaire verzekeringsarts. De rechtbank heeft verder geen aanknopingspunten om te twijfelen aan de conclusies van de verzekeringsarts bezwaar en beroep.
2.3.
Appellante heeft in beroep een expertiserapport van verzekeringsarts P.J.A.J. van Amelsfoort van 3 september 2024 overgelegd. Volgens Van Amelsfoort zijn de conclusies van de primaire verzekeringsarts goed volgbaar en zou de FML van 15 juli 2022 van toepassing moeten zijn. In een aanvullende rapportage van 23 oktober 2024 heeft Van Amelsfoort nogmaals vermeld dat een aanvullende urenbeperking aan de orde is en zich afgevraagd waarom door de verzekeringsarts bezwaar en beroep geen psychische problematiek is vastgesteld.
2.4.
In zijn rapport van 25 september 2024 heeft de verzekeringsarts bezwaar en beroep gereageerd op de ingebrachte rapporten van Van Amelsfoort. Daarbij heeft hij vermeld dat de arts-gemachtigde die namens de (ex-)werkgever was ingeschakeld, destijds in bezwaar terecht kritische kanttekeningen heeft geplaatst bij de primaire beoordeling. Ook is Van Amelsfoort in zijn rapporten in het geheel niet ingegaan op het door de verzekeringsarts bezwaar en beroep gedane onderzoek en de overwegingen die hieruit voortvloeien. Wat betreft de fysieke beperkingen heeft Van Amelsfoort ongemotiveerd aangesloten bij de primair gestelde beperkingen zonder zelf een lichamelijk onderzoek te verrichten, terwijl de primaire verzekeringsarts ook geen lichamelijk onderzoek had verricht. De verzekeringsarts bezwaar en beroep heeft dit wel gedaan. Hierbij werden geen ernstige afwijkingen gevonden.
2.5.
Naar het oordeel van de rechtbank heeft de verzekeringsarts bezwaar en beroep voldoende aandacht besteed aan de problematiek van appellante en de vraag of op dat vlak sprake is van toegenomen beperkingen. De verzekeringsarts bezwaar en beroep heeft zijn conclusies inzichtelijk gemotiveerd en de rechtbank heeft die conclusies gevolgd. De rapportages van Van Amelsfoort bieden geen aanleiding om te twijfelen aan deze conclusies. De rapportages van Van Amelsfoort zijn hiertoe onvoldoende onderbouwd. Ook de door Van Amelsfoort gestelde urenbeperking is niet nader onderbouwd. Hij heeft uitsluitend volstaan met een herhaling van wat door de primaire verzekeringsarts is geconstateerd.
2.6.
Omdat de arbeidsdeskundige bewaar en beroep bij diens beoordeling is uitgegaan van een juiste medische grondslag, bestaat voor de rechtbank tot slot geen aanleiding die beoordeling voor onjuist te houden.
Het standpunt van appellante
Appellante is het met de uitspraak van de rechtbank niet eens. Appellante heeft, samengevat, aangevoerd dat de uitgebrachte rapporten van Van Amelsfoort voldoende basis vormen voor het standpunt van appellante dat haar beperkingen op een juiste wijze zijn vastgelegd in de FML van 15 juli 2022. In het bijzonder geldt dit voor de urenbeperking op preventieve en energetische gronden. Verder heeft appellante aangevoerd dat de verzekeringsarts bezwaar en beroep het dagverhaal onvoldoende heeft uitgevraagd. Tot slot heeft appellante verzocht een onafhankelijk deskundige te benoemen.
Het standpunt van het Uwv
Het Uwv heeft verzocht om de aangevallen uitspraak te bevestigen.
Het oordeel van de Raad
De Raad beoordeelt of de rechtbank terecht het bestreden besluit over de beëindiging van de ZW-uitkering in stand heeft gelaten aan de hand van wat appellante in hoger beroep heeft aangevoerd, de beroepsgronden. De Raad komt tot het oordeel dat het hoger beroep niet slaagt. Hierna legt de Raad uit hoe hij tot dit oordeel komt en welke gevolgen dit oordeel heeft.
5.1.
Op grond van artikel 19aa, eerste lid, van de ZW behoudt een betrokkene na 52 weken van ongeschiktheid tot werken zijn ZW-uitkering, als hij als gevolg van ziekte minder kan verdienen dan 65% van zijn laatstverdiende loon (maatmaninkomen). Dit percentage wordt berekend door het maatmaninkomen te vergelijken met het loon dat hij kan verdienen in passende functies. Bij deze beoordeling wordt zoveel mogelijk aangesloten bij de systematiek van de Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen. Ook deze beoordeling is gebaseerd op een verzekeringsgeneeskundig en een arbeidskundig onderzoek. Beide aspecten worden hieronder besproken.
5.2.
De te beoordelen datum is 25 november 2022.
5.3.
Uit het rapport van de primaire verzekeringsarts blijkt dat op het spreekuur van 12 juli 2022 het dagverhaal van appellante is uitgevraagd. Uit de informatie van de bedrijfsarts van 16 mei 2022 blijkt dat deze ook het dagverhaal van appellante heeft uitgevraagd. Deze komen in grote lijnen met elkaar overeen. Tijdens de hoorzitting op 2 november 2022, waarbij de verzekeringsarts bezwaar en beroep aanwezig was, heeft appellante gereageerd op het opgetekende dagverhaal van de primaire verzekeringsarts. Daarbij heeft zij aangevuld dat niet alleen sprake is van wisselend slapen en bij stress soms gebroken nachten, maar ook dat zij slapeloze nachten heeft. Voor het overige heeft appellante tijdens de hoorzitting niet te kennen gegeven dat het opgetekende dagverhaal onjuist is. Voor de verzekeringsarts bezwaar en beroep bestond er dan ook geen aanleiding om het dagverhaal nogmaals uit te vragen en heeft hij kunnen uitgaan van wat daarover is gerapporteerd door de primaire verzekeringsarts en de bedrijfsarts.
5.4.
Met de rechtbank wordt geoordeeld dat de verzekeringsarts bezwaar en beroep voldoende inzichtelijk heeft gemotiveerd waarom hij in bezwaar is afgeweken van het primaire oordeel. Hij heeft vastgesteld dat de primaire verzekeringsarts geen lichamelijk onderzoek had verricht en dat hij dat in bezwaar wel heeft gedaan. Zoals de rechtbank al heeft overwogen kwamen uit dat lichamelijk onderzoek geen ernstige afwijkingen. De verzekeringsarts bezwaar en beroep heeft ook afdoende gemotiveerd dat voor een urenbeperking, zoals door de primaire verzekeringsarts is aangenomen, geen aanleiding bestond. Het preventieve argument speelt volgens de verzekeringsarts bezwaar en beroep in het geheel niet bij appellante, omdat geen sprake is van een aandoening waarbij passende belasting schadelijk kan worden geacht, zoals bijvoorbeeld bij een veel ernstiger psychische aandoening. De verzekeringsarts bezwaar en beroep heeft daarnaast vastgesteld dat appellante voor haar psychische klachten geen medicatie gebruikte en er geen sprake was van intensieve behandeling. Ook de bevindingen uit het psychisch onderzoek in de primaire fase en in bezwaar geven volgens de verzekeringsarts bezwaar en beroep geen aanleiding voor een urenbeperking op preventieve of energetische gronden.
5.5.
In wat Van Amelsfoort heeft gerapporteerd wordt met de rechtbank geen aanleiding gezien om te twijfelen aan de conclusies van de verzekeringsarts bezwaar en beroep. De verzekeringsarts bezwaar en beroep heeft er terecht op gewezen dat Van Amelsfoort bij het door hem uitgevoerde psychisch onderzoek, dat op 31 juli 2024 heeft plaatsgevonden en dus dateert van na de datum in geding, geen depressieve equivalenten heeft beschreven en geen aanwijzingen heeft gezien voor bijzondere angsten of daarmee verband houdende uitingen. De door Van Amelsfoort beschreven nachtmerries en herbelevingen heeft appellante niet bij de verzekeringsartsen gemeld. Tot slot is, anders dan waarvan Van Amelsfoort is uitgegaan, bij appellante de diagnose van ADHD (nog) niet vastgesteld, zoals zij ter zitting heeft bevestigd.
5.6.
De rechtbank kan dan ook worden gevolgd in haar oordeel dat de door Van Amelsfoort gestelde urenbeperking niet nader is onderbouwd. Niet is gebleken dat bij appellante sprake is van zodanige problematiek dat op grond van de Standaard duurbeperkingen in arbeid een urenbeperking is aangewezen.
5.7.
Omdat niet wordt getwijfeld aan de conclusie van de verzekeringsarts bezwaar en beroep van het Uwv bestaat er geen aanleiding om een deskundige te benoemen, zoals door appellante verzocht.
5.8.
Uitgaande van de juistheid van de medische grondslag, heeft de rechtbank terecht geoordeeld dat er geen reden is om de arbeidskundige beoordeling voor onjuist te houden.
Conclusie en gevolgen
5.9.
Het hoger beroep slaagt dus niet. De aangevallen uitspraak wordt bevestigd. Dit betekent dat de beëindiging van de ZW-uitkering in stand blijft.
Omdat het hoger beroep niet slaagt, krijgt appellante geen vergoeding voor haar proceskosten en het betaalde griffierecht.
BESLISSING
De Centrale Raad van Beroep bevestigt de aangevallen uitspraak.
Deze uitspraak is gedaan door D.S. de Vries als voorzitter en L.A. Kjellevold en W.A. Timmer als leden, in tegenwoordigheid van L. Siebes als griffier. De beslissing is uitgesproken in het openbaar op 21 oktober 2026.
(getekend) D.S. de Vries
(getekend) L. Siebes
Zie bijvoorbeeld de uitspraak van de Raad van 30 december 2015, ECLI:NL:CRVB:2015:4920.
