PROCUREUR-GENERAAL BIJ DE HOGE RAAD DER NEDERLANDEN Nummer 26/01854 Zitting 30 oktober 2026 CONCLUSIE R.H. de Bock Conclusie in het incident tot niet-ontvankelijkverklaring inzake: [Werknemer] advocaat: mr. H.W.J. Alt tegen [Werkgever] advocaat: mr. P.H. Burger 1Inleiding en samenvatting 1.1 In dit incident vordert Werkgever dat Werknemer niet-ontvankelijk wordt verklaard in haar cassatieberoep. Het cassatieberoep in de hoofdzaak gaat over een arbeidsrechtelijk geschil tussen Werknemer, advocaat-stagiair, en Werkgever, het advocatenkantoor. 1.2 Na het in cassatie in kort geding gewezen hofarrest zijn volgens Werkgever in de tussen partijen lopende bodemprocedure dezelfde vorderingen van Werknemer door de rechtbank afgewezen. Die beschikking in de bodemprocedure is uitvoerbaar bij voorraad verklaard. Werkgever voert om die reden bij wijze van exceptief verweer aan dat het cassatieberoep tegen het in deze zaak voorliggende in kort geding gewezen hofarrest, niet-ontvankelijk dient te worden verklaard. Doordat de beschikking in de bodemprocedure uitvoerbaar bij voorraad is verklaard, zou het kortgedingarrest zijn rechtskracht hebben verloren. Volgens Werkgever laat de beschikking in de bodemprocedure ook geen ruimte meer voor voortzetting van het cassatieberoep tegen het kortgedingarrest, omdat de bodemrechter over dezelfde vorderingen heeft beslist en een verwijzingshof die beslissing op grond van de afstemmingsregel tot uitgangspunt zal moeten nemen. 1.3 M.i. moet de vordering in het incident worden afgewezen. 2Feiten 2.1 Voor de beoordeling van de incidentele vordering in cassatie kan van de volgende feiten worden uitgegaan, grotendeels ontleend aan het arrest in kort geding van het hof Den Haag van 17 maart 2026 en aan het vonnis in kort geding van de kantonrechter in de rechtbank Rotterdam van 9 december 2025. 2.2 In de per 1 april 2024 tussen Werkgever en Werknemer overeengekomen arbeidsovereenkomst is bepaald dat het aanbod van Werkgever ziet op indiensttreding als advocaat-stagiair, dat het dienstverband geldt voor bepaalde tijd, te weten voor de tijd die “in beginsel gelijk is aan de duur van je stage” en dat het dienstverband eindigt “op de dag dat je stage eindigt”. 2.3 In april 2025 heeft Werknemer zich ziek gemeld. 2.4 Bij e-mail van 28 juli 2025 heeft Werkgever aan Werknemer meegedeeld dat Werknemer niet heeft bevestigd dat zij aan mediation zal meewerken en dat de betaling van het loon wordt stopgezet tot het moment dat zij alsnog meewerkt aan mediation. De loonstop is doorgevoerd voor het loon over de maand augustus 2025 tot 17 september 2025. Vanaf laatstgenoemde datum heeft werkgever de loonbetaling hervat. 2.5 De raad van toezicht van de plaatselijke Orde van Advocaten heeft op 3 oktober 2025 het verzoek tot opzegging van het patronaat over Werknemer goedgekeurd met vermelding dat daarmee op grond van art. 3.4 lid 1 sub c Voda (Verordening op de advocatuur) de stage eindigt. 2.6 Bij brief van 8 oktober 2025 is aan Werknemer bericht dat de raad van toezicht van de Orde toestemming heeft verleend voor beëindiging van de stage. De patroon heeft daarop de stage met ingang van 9 oktober 2025 opgezegd. Daarbij is meegedeeld dat, nu de arbeidsovereenkomst voor de duur van de stage was aangegaan, deze per 9 oktober 2025 van rechtswege eindigt. 3Procesverloop 3.1 Bij dagvaarding van 24 november 2025 heeft Werknemer in kort geding gevorderd, samengevat, Werkgever te veroordelen tot: - betaling van het loon dat tijdens de loonstop niet betaald is; - betaling van het loon vanaf 9 oktober 2025 tot het moment waarop rechtsgeldig een einde aan de arbeidsovereenkomst is gekomen; - betaling van een voorschot op een schadevergoeding voor advocaatkosten en coach- en therapiekosten van in totaal € 8.858,49; - het verstrekken van loonstroken over de maanden augustus 2025, september 2025, oktober 2025, november 2025 en over de daaropvolgende perioden aan het einde van iedere maand, inclusief de opbouw van vakantiegeld en vakantiedagen, pensioenbijdragen en sociale verzekeringspremies en alle overige overeengekomen emolumenten; - betaling van de wettelijke verhoging, rente en onkosten; - betaling van de proceskosten. 3.2 Werkgever heeft bij conclusie van antwoord van 28 november 2025 verweer gevoerd en geconcludeerd tot afwijzing van de vorderingen van Werknemer. In reconventie heeft Werkgever gevorderd dat Werknemer wordt veroordeeld tot afgifte van een telefoon, een laptop, de kantoorsleutel en de beveiligingspas op straffe van een dwangsom van € 500,- voor iedere dag dat zij dit niet doet, alsmede tot veroordeling van Werknemer in de proceskosten in conventie en reconventie. 3.3 De kantonrechter in de rechtbank Rotterdam heeft bij vonnis in kort geding van 9 december 2025 de vorderingen van Werknemer in conventie afgewezen en de proceskosten gecompenseerd. In reconventie heeft de kantonrechter de vordering van Werkgever toegewezen en Werknemer in de proceskosten veroordeeld. 3.4 Bij dagvaarding van 5 januari 2026, waarin tevens de grieven zijn opgenomen, is Werknemer in spoedappel gekomen van het vonnis van de kantonrechter. Werknemer heeft in hoger beroep haar in eerste aanleg in conventie ingestelde vorderingen gehandhaafd en, na wijziging van eis, ook tewerkstelling op straffe van een dwangsom gevorderd, met veroordeling van Werkgever in de proceskosten van beide instanties. 3.5 Werkgever heeft bij memorie van antwoord geconcludeerd tot afwijzing van de vorderingen van Werknemer met veroordeling van Werknemer in de feitelijk door Werkgever gemaakte advocaatkosten, het griffierecht, alsmede in de overige proces- en nakosten. 3.6 Op 10 maart 2026 heeft de mondelinge behandeling bij het hof plaatsgevonden. 3.7 Bij arrest in kort geding van 17 maart 2026 heeft het hof Den Haag het bestreden vonnis bekrachtigd en Werknemer veroordeeld in de kosten van de procedure in hoger beroep. Het arrest is uitvoerbaar bij voorraad verklaard voor zover het de proceskosten betreft. 3.8 Werknemer heeft bij procesinleiding, ingekomen op 12 mei 2026, tijdig cassatieberoep ingesteld tegen het arrest van het hof Den Haag. 3.9 Werkgever heeft bij verweerschrift tevens houdende exceptief verweer, ingekomen op 16 juli 2026, geconcludeerd tot niet-ontvankelijkheid althans verwerping van het cassatieberoep, met veroordeling van Werknemer in de kosten van het geding in cassatie, te vermeerderen met wettelijke rente. 3.10 Werknemer heeft een verweerschrift in het incident ingediend en geconcludeerd tot verwerping van het incident en verwerping van het verweer dat Werknemer geen belang bij het cassatieberoep heeft met veroordeling van Werkgever in de kosten van het incident, te vermeerderen met wettelijke rente. 4Bespreking van het ontvankelijkheidsincident 4.1 In het incident voert Werkgever aan dat Werknemer gelet op de volgende gronden niet-ontvankelijk dient te worden verklaard in haar cassatieberoep. 4.2 Bij beschikking van 31 maart 2026 is in de tussen partijen in de lopende bodemprocedure beslist over alle vorderingen van Werknemer die voorlagen in het kort geding dat heeft geleid tot het in cassatie bestreden arrest in kort geding van het hof van 17 maart 2026. Die vorderingen in kort geding worden volledig door de bodemprocedure bestreken en zijn door de rechtbank afgewezen. De beschikking is uitvoerbaar bij voorraad verklaard. Als gevolg hiervan is het arrest van 17 maart 2026 vervangen door de beschikking van de kantonrechter van 31 maart 2026 in de bodemzaak en heeft het hofarrest zijn rechtskracht verloren. Het cassatieberoep dient daarom niet-ontvankelijk te worden verklaard. 4.3 Werkgever wijst er in dat kader op dat de heersende leer over de verhouding tussen het kort geding en de uitspraak in de hoofdzaak is dat de kortgedingvoorziening - in ieder geval - vervalt op het moment dat in de bodemzaak een uitspraak over dezelfde vordering uitvoerbaar bij voorraad is verklaard dan wel – voor zover daarvan geen sprake is – die uitspraak in kracht van gewijsde sprake is gegaan. In dit geval is de beschikking van de kantonrechter uitvoerbaar bij voorraad verklaard, zodat de bodemzaak prevaleert in verband met het bepaalde in art. 257 Rv dat beslissingen bij voorraad geen nadeel mogen toebrengen aan de zaak ten principale. 4.4 Volgens Werkgever laat de beschikking in de bodemprocedure ook geen ruimte meer voor voortzetting van het cassatieberoep tegen het kortgedingarrest, omdat de bodemrechter over dezelfde vorderingen heeft beslist en een eventueel verwijzingshof aan die beslissing op grond van de afstemmingsregel volledig gebonden zal zijn. 4.5 Bij de beoordeling van het incident dient het volgende tot uitgangspunt. 4.6 Uit het karakter van het kort geding vloeit voort dat een vonnis van de voorzieningenrechter in beginsel van kracht blijft tot een andersluidend oordeel van de bodemrechter of van de appelrechter in kort geding, tenzij een bepaalde werkingsduur aan de voorziening is verbonden. Het voorlopige karakter van het kort geding brengt met zich mee dat het oordeel van de voorzieningenrechter de bodemrechter niet bindt. Op grond van art. 257 Rv brengt de voorlopige voorziening immers geen nadeel toe aan de zaak ten principale, zodat een andersluidend oordeel in de bodemprocedure het kortgedingvonnis opzij kan zetten. De bodemrechter kan daardoor de rechtsverhouding tussen partijen zelfstandig beoordelen en tot een andere feitelijke vaststelling en beoordeling van de zaak komen dan de voorzieningenrechter. Een andersluidende bodemuitspraak vernietigt het kortgedingvonnis niet, maar kan wel tot gevolg hebben dat de daarin getroffen voorlopige voorziening – ex nunc - haar werking verliest. Dat is het geval wanneer door het oordeel in de bodemprocedure de grondslag aan de voorlopige voorziening komt te ontvallen, dan wel wanneer de bodemrechter die voorziening opheft of door een andere voorziening vervangt. Een bodemuitspraak treedt dus niet zonder meer geheel in de plaats van een eerder gewezen kortgedingvonnis. Of en in hoeverre een voorlopige voorziening door de bodemuitspraak haar werking heeft verloren, moet zo nodig worden vastgesteld door uitleg van de uitspraak in de bodemprocedure en het kortgedingvonnis. 4.7 De hiervoor beschreven verhouding tussen het kort geding en de bodemprocedure vertoont gelijkenissen met de verhouding tussen een provisionele voorziening op grond van art. 223 Rv en de hoofdzaak, maar moet daarvan worden onderscheiden. Art. 223 Rv geeft iedere partij de bevoegdheid om tijdens een aanhangig geding te vorderen dat de rechter een voorlopige voorziening treft voor de duur van het geding, onder de voorwaarde dat de vordering moet samenhangen met de (aanhangige) hoofdvordering. Aan het vereiste van samenhang wordt ook voldaan indien de provisionele vordering strekt tot toewijzing van hetgeen in de hoofdzaak wordt gevorderd of van een gedeelte hiervan. In het Schiphol/Chipshol III-arrest van 6 februari 2009 heeft de Hoge Raad ten aanzien van een op de voet van art. 223 Rv gewezen provisioneel vonnis het volgende overwogen: “3.4 (…) Een voorlopige voorziening als de onderhavige, die ertoe strekt dat een voorschot wordt betaald op hetgeen in de hoofdzaak wordt gevorderd, is naar haar aard een beslissing die gegeven wordt in afwachting van, en vooruitlopend op, de beslissing in de hoofdzaak. Vanaf de datum waarop het desbetreffende vonnis in de hoofdzaak is uitgesproken, heeft dit vonnis rechtskracht en vervangt het daarmee het provisionele vonnis voorzover daarin is beslist op een vordering die vooruitloopt op dezelfde vordering in de hoofdzaak. Voorzover het vonnis in de hoofdzaak een veroordeling inhoudt die gelijk is aan de voorlopige voorziening, vervangt dit vonnis dan van rechtswege de titel op grond waarvan aan de voorlopige voorziening is voldaan, en voorzover het vonnis in de hoofdzaak afwijkt van het provisionele vonnis ontvalt de grondslag aan de toewijzing van de voorlopige voorziening.(…)” 4.8 Uit dit arrest volgt dat een provisionele beslissing die vooruitloopt op dezelfde vordering in de hoofdzaak, na een beslissing in die hoofdzaak in zoverre is ‘uitgewerkt’. Van provisionele uitspraken, waarbij een voorlopige voorziening wordt toegestaan of geweigerd, kan op grond van art. 401a lid 1 Rv alleen beroep in cassatie worden ingesteld voordat de einduitspraak is gewezen. Voor zover Werkgever met de verwijzing naar voormeld arrest in voetnoot d van het verweerschrift tevens houdende exceptief verweer aansluiting beoogt te zoeken bij de regeling van de voorlopige voorziening op grond van art. 223 Rv, gaat dit niet op. 4.9 Met een provisionele vordering worden de voorlopige en definitieve oordelen in de zaak in één procedure gegeven, terwijl een kortgedingprocedure en een daaropvolgende bodemprocedure afzonderlijke procedures zijn. Het kort geding is volgens de Hoge Raad een spoedprocedure die mede wordt gekenmerkt door een flexibele procesvoering en die is gericht op een spoedige en efficiënte afdoening van het geschil tussen partijen. Het kort geding heeft een eigen karakter, dat onder meer tot uitdrukking komt in de bijzondere bepalingen van art. 254-259 Rv over de procesvoering. Kortgedinguitspraken behouden na een bodemuitspraak in beginsel hun rechtskracht. Wel kan, zoals hiervoor opgemerkt, de getroffen voorziening haar werking verliezen indien de grondslag aan die voorziening komt te ontvallen, dan wel indien die voorziening wordt opgeheven of vervangen. De gronden waarop in cassatie tegen een kortgedinguitspraak kan worden opgekomen en de wijze van toetsing zijn niet anders dan bij een uitspraak in een bodemzaak. Het eigen karakter van het kort geding brengt wel mee dat de regels waaraan kan worden getoetst, vooral op het gebied van processuele regels, in cassatie enigszins anders kunnen zijn. 4.10 Voor de verhouding tussen de bodemprocedure en het kort geding is verder van belang dat de kortgedingrechter in beginsel gebonden is aan het uitgangspunt van de afstemmingsregel. De afstemmingsregel houdt volgens vaste rechtspraak in dat de rechter die in kort geding beslist op een vordering tot het geven van een voorlopige voorziening nadat de civiele bodemrechter een uitspraak in de hoofdzaak heeft gedaan, in beginsel zijn uitspraak dient af te stemmen op het oordeel van die bodemrechter. Deze afstemming geldt ongeacht of het oordeel is gegeven in een tussenuitspraak of in een einduitspraak, in de overwegingen of in het dictum van de uitspraak, en ongeacht of de uitspraak in kracht van gewijsde is gegaan. Onder omstandigheden kan er plaats zijn voor het aanvaarden van een uitzondering op dit uitgangspunt. Dit zal het geval kunnen zijn indien de uitspraak van de civiele bodemrechter op een evidente misslag berust, alsook indien sprake is van een zodanige wijziging van omstandigheden dat moet worden aangenomen dat de bodemrechter, ingeval hij daarvan op de hoogte zou zijn geweest, tot een andere beslissing zou zijn gekomen. 4.11 De afstemmingsregel geldt echter niet in de cassatieprocedure. In een arrest uit 2017 heeft de Hoge Raad geoordeeld dat de afstemmingsregel alleen geldt voor de rechter die over de feiten oordeelt. De afstemmingsregel verdraagt zich namelijk niet met de aard van de cassatieprocedure, die inhoudt dat het onderzoek daarin is beperkt tot de toepassing van het recht in en de motivering van de bestreden uitspraak tegen de achtergrond van de stukken van het geding als bedoeld in art. 419 lid 2 Rv, aan de hand van de cassatieklachten. 4.12 Aan het cassatiestelsel is eigen dat voorwerp van onderzoek niet de vordering van de oorspronkelijke eiser is noch het verweer van de oorspronkelijke gedaagde, maar de bestreden uitspraak voor zover deze in cassatie wordt bestreden. Ingevolge art. 419 lid 2 Rv kan de feitelijke grondslag van de middelen waarop het beroep in cassatie steunt alleen worden gevonden in de bestreden uitspraak en in de stukken van het geding. Daaruit volgt dan ook dat met feiten die zich na die uitspraak hebben voorgedaan geen rekening kan worden gehouden bij de beoordeling in cassatie of het hof in de kortgedingprocedure is uitgegaan van een onjuiste rechtsopvatting dan wel zijn oordeel onvoldoende of onbegrijpelijk heeft gemotiveerd. 4.13 Deze beperking van het onderzoek in cassatie geldt evenzeer wanneer de kortgedingrechter zijn oordeel heeft afgestemd op het meest recente oordeel van de bodemrechter. Indien de uitspraak van de bodemrechter na de bestreden kortgedinguitspraak wordt vernietigd, kan ook die omstandigheid op grond van art. 419 lid 2 Rv niet bij de beoordeling van het cassatieberoep worden betrokken. 4.14 Art. 419 lid 2 Rv heeft echter uitsluitend betrekking op de feitelijke grondslag van de cassatiemiddelen. De bepaling staat er niet aan in de weg dat de Hoge Raad zelfstandig onderzoek doet naar processuele vragen waarover in cassatie moet worden beslist, waarbij ook nova kunnen worden betrokken, dus informatie die geen grondslag heeft in de bestreden uitspraak of de stukken van het geding. Bij beslissingen over de ontvankelijkheid en het belang bij cassatieberoep treedt de Hoge Raad op als feitenrechter en is hij dus ook niet gebonden aan art. 419 lid 1 t/m 3 Rv. In dat geval zal zo nodig ook rekening dienen te worden gehouden met ontwikkelingen van na de bestreden uitspraak. Art. 419 Rv vormt op zichzelf dus geen beletsel om latere ontwikkelingen, zoals een later gewezen rechterlijke uitspraak, te betrekken bij processuele vragen waarover in cassatie moet worden beslist. 4.15 Voor de nu voorliggende zaak is echter relevant dat een mogelijk gebrek aan belang vanwege de van na het bestreden hofarrest daterende uitspraak van de bodemrechter, niet leidt tot niet-ontvankelijkheid. De vaststelling dat de partij die cassatieberoep heeft ingesteld onvoldoende belang heeft bij de cassatieklachten, vergt een inhoudelijke beoordeling en leidt in beginsel tot verwerping van het cassatieberoep en niet tot niet-ontvankelijkheid. Een verweer in cassatie dat bij het beroep geen belang bestaat is daarmee geen exceptie als bedoeld in art. 411 lid 2 Rv, maar een verweer ten principale. Voor een niet-ontvankelijkverklaring in cassatie is slechts plaats in gevallen waarin de Hoge Raad (of de rechter na aanwending van een ander rechtsmiddel) op processuele gronden aan een behandeling van de zaak ten principale niet toekomt, zoals de gevallen waarin het beroep niet, nog niet of niet meer openstaat. 4.16 De slotsom is dat de vraag of er nog belang bestaat bij het cassatieberoep, gelet op de beschikking in de bodemprocedure van 31 maart 2026, beantwoord zal moeten worden in de hoofdzaak. Daarbij moet in het oog worden gehouden dat volgens vaste rechtspraak een proceskostenveroordeling in de vorige instantie voldoende belang oplevert voor het instellen van cassatieberoep. 4.17 Gelet op het voorgaande slaagt de vordering tot niet-ontvankelijkverklaring in het incident niet. De overige stellingen die door Werkgever ten grondslag zijn gelegd aan haar incidentele vordering zullen nader aan de orde kunnen komen bij de beoordeling van het cassatiemiddel in de hoofdzaak. Slotsom 4.18 De slotsom is dat de incidentele vordering van Werkgever tot niet-ontvankelijkverklaring van Werknemer in haar cassatieberoep dient te worden afgewezen. 5Conclusie in het incident De conclusie strekt tot verwerping van het incidentele beroep op niet-ontvankelijkheid van het cassatieberoep. De Procureur-Generaal bij de Hoge Raad der Nederlanden A-G Zie Hof Den Haag 17 maart 2026, ECLI:NL:GHDHA:2026:440 (hierna: het bestreden arrest), rov. 2.1. Het hof verwijst voor de feiten naar de overwegingen onder 3.1 tot en met 3.3 van het vonnis in kort geding van de kantonrechter in de rechtbank Rotterdam van 9 december 2025 en naar het onder 4.15 van het vonnis in kort geding gedeeltelijk geciteerde besluit van 3 oktober 2025 van de raad van de Orde van Advocaten. Ktr. rechtbank Rotterdam 9 december 2025, ECLI:NL:RBROT:2025:14262/ Zie rov. 5.3 van het bestreden arrest. Zie de dagvaarding van 24 november 2025, p. 3, onder 4; de conclusie van antwoord met reconventionele vordering van 28 november 2025; de spoedappeldagvaarding zijdens Werknemer van 5 januari 2026, p. 4, onder 5 en 6. Zie rov. 5.4 van het bestreden arrest. Zie ook rov. 5.4 van het bestreden arrest waaruit volgt dat het een brief betreft. Zie Rb. Rotterdam 9 december 2025, ECLI:NL:RBROT:2025:14262, rov. 3.4 en de dagvaarding van 24 november 2025, p. 28-29. Zie Rb. Rotterdam 9 december 2025, ECLI:NL:RBROT:2025:14262, rov. 3.5. Zie rov. 3.2-3.3 van het bestreden arrest. Zie rov. 1.1, 4.1 van het bestreden arrest. Memorie van antwoord van 9 februari 2026, p. 18. Zie rov.1.2 van het bestreden arrest. De procesinleiding is op 12 mei 2026 ingekomen via het Portaal van de Hoge Raad. In voetnoot a van het verweerschrift tevens houdende exceptief verweer wordt erop gewezen dat deze uitspraak is gepubliceerd op rechtspraak.nl: Rb. Rotterdam 31 maart 2026, ECLI:NL:RBROT:2026:4628. In voetnoot d van het verweerschrift tevens houdende exceptief verweer wordt verwezen naar de uitspraak in HR 9 februari 2009, ECLI:NL:HR:2009:BG5056 alsmede de daarbij behorende conclusie van A-G Wesseling van Gent, nr. 2.27-2.30; Van der Wiel (red.), Cassatie 2026, nr. 152. Onder 8 t/m 12 van het verweerschrift tevens houdende exceptief verweer kondigt Werkgever aan bij schriftelijke toelichting ook het principaal verweer te voeren dat een aantal van de in kort geding ingestelde vorderingen niet meer toewijsbaar zijn, omdat Werknemer deze in de bodemzaak zou hebben prijsgegeven (‘Switch’). Werknemer zou daarom geen belang hebben bij de klachten. Ik heb dit betoog buiten beschouwing gelaten, omdat het geen onderdeel vormt van het exceptieve verweer. P. de Bruin, in: GS Burgerlijke Rechtsvordering, art. 257 Rv, aant. 4 (actueel t/m 29 oktober 2025); C.N. van Dooren & M.J. Bosselaar, ‘Voorzieningen; bij provisionele vordering en in kort geding – praktisch belicht’, TvPP 2019/6. P. de Bruin, in: GS Burgerlijke Rechtsvordering, art. 257 Rv, aant. 3 en 8 (actueel t/m 29 oktober 2025); C.J.J.C. van Nispen, in: T&C Rv, commentaar op art. 257 Rv (actueel t/m 30 september 2026); R.G. Hendrikse, in: Sdu Commentaar Burgerlijk procesrecht, art. 257 Rv, aant. 3 (publicatiedatum: 31 januari 2025). Asser Procesrecht/Boonekamp 6 2024/33. Zie voor een overzicht waarin beide rechtsgangen tegen elkaar worden afgezet en enkele praktische aandachtspunten worden belicht: C.N. van Dooren & M.J. Bosselaar, ‘Voorzieningen; bij provisionele vordering en in kort geding – praktisch belicht’, TvPP 2019/6. Asser Procesrecht/Korthals Altes & Groen 7 2015/70; J.H. van Dam-Lely, ‘De voorlopige voorziening hangende de bodemprocedure. De reikwijdte van art. 223 Rv’, TCR 2012/3. HR 6 februari 2009, ECLI:NL:HR:2009:BG5056, NJ 2010/139, m.nt. H.J. Snijders. Ontleend aan de conclusie van A-G Wesseling-van Gent, ECLI:NL:PHR:2020:426, voor HR 2 oktober 2020, ECLI:NL:HR:2020:1541 (Art. 81 lid 1 RO), onder 2.5-2.10 waarin zij bepleit dat in beginsel het hof in hoger beroep in het incident voldoende belang mag veronderstellen en niet verplicht is ambtshalve onderzoek te doen en zelf (pro)actief (lees: door bijvoorbeeld navraag bij de rechtbank te doen over de stand van de hoofdzaak) de feiten nader te onderzoeken die voor een toetsing aan het belangvereiste relevant zijn. Zie voor een voorbeeld van verwerping van het cassatieberoep in een voorlopige voorzieningen-procedure ex art. 223 Rv wegens gebrek aan belang, omdat de hoofdzaak door een uitspraak van de Hoge Raad is geëindigd: HR 15 mei 2020, ECLI:NL:HR:2020:881, RvdW 2020/645. Asser Procesrecht/Bakels, Hammerstein & Wesseling-van Gent 4 2026/223; Asser Procesrecht/Korthals Altes & Groen 7 2015/70. N. Mirzojan, in: T&C Rv, commentaar op art. 223 Rv (actueel t/m 1 oktober 2026). Mirzojan karakteriseert het ruwweg als een kort geding binnen het kader van een aanhangige bodemprocedure. Die kwalificatie lijkt Van Dooren en Bosselaar echter te kort door de bocht, gelet op de belangrijke verschillen tussen beide rechtsingangen, die ieder eigen karakter en aandachtspunten hebben. Zie C.N. van Dooren & M.J. Bosselaar, ‘Voorzieningen; bij provisionele vordering en in kort geding – praktisch belicht’, TvPP 2019/6. G. Snijders, in: GS Burgerlijke Rechtsvordering, art. 223 Rv, aant. 12 (actueel t/m 20 april 2026). Snijders meent dat het een algemeen voordeel is dat door de provisionele vordering de zaak in één hand komt, maar merkt ook op dat in de praktijk het makkelijker en sneller is een beslissing van de kortgedingrechter te verkrijgen dan een beslissing van de bodemrechter ex art. 223 Rv (zie ook GS Burgerlijke Rechtsvordering, art. 223 Rv, aant. 7). De kortgedingrechter is volgens hem wat dit betreft de meer gespecialiseerde en beter geoutilleerde rechter. Het is dan ook begrijpelijk dat in de regel aan de gang naar de kortgedingrechter de voorkeur wordt gegeven. HR 3 juni 2016, ECLI:NL:HR:2016:1087, NJ 2018/56, m.nt. H.J. Snijders, rov. 3.3.2; B.T.M. van der Wiel e.a. (red.), Cassatie (Burgerlijk Proces & Praktijk nr. 20), Deventer: Wolters Kluwer 2026, nr. 97a. A.E.H. van der Voort Maarschalk, in: Cassatie (BPP nr. 20) 2026/97a-97c. Zie voor uitzonderingen op de afstemmingsregel, zoals bij een vordering tot opheffing van conservatoir beslag, de conclusie van A-G Hartlief, ECLI:NL:PHR:2019:1257, voor HR 3 april 2020, ECLI:NL:HR:2020:599, onder 3.7-3.13. HR 24 april 2020, ECLI:NL:HR:2020:806, NJ 2020/426, m.nt. A.I.M. van Mierlo, rov. 3.2.2, met verwijzing naar HR 24 april 2015, ECLI:NL:HR:2015:1128 en HR 7 januari 2011, ECLI:NL:HR:2011:BP0015 (Yukos). Zie ook R.G. Hendrikse, in: Sdu Commentaar Burgerlijk procesrecht, art. 257 Rv; P. de Bruin, in: GS Burgerlijke Rechtsvordering, art. 257 Rv, aant. 5. Vgl. ook HR 3 april 2020, ECLI:NL:HR:2020:599, NJ 2020/151, rov. 3.2. HR 14 april 2017, ECLI:NL:HR:2017:692, NJ 2017/296, m.nt. D.W.F. Verkade, rov. 3.3 onder b. Vgl. HR 19 december 2025, ECLI:NL:HR:2025:1950, NJ 2026/30, rov. 3.5. Zie ook HR 24 april 2020, ECLI:NL:HR:2020:806, NJ 2020/426, m.nt. A.I.M. van Mierlo, rov. 3.2.1, waarin is overwogen dat “(..) de Hoge Raad de arresten in de bodemprocedure heeft vernietigd, is een feit dat ingevolge art. 419 lid 2 Rv niet in aanmerking kan worden genomen bij de beoordeling van het cassatieberoep tegen de uitspraak van het hof in dit kort geding, omdat die vernietiging heeft plaatsgevonden nadat laatstgenoemde uitspraak is gewezen.” Zie ook het verweerschrift in het incident, onder 3.2. A.E.H. van der Voort Maarschalk, in: Cassatie (BPP nr. 20) 2026/56; HR 24 april 2020, ECLI:NL:HR:2020:806, NJ 2020/426, m.nt. A.I.M. van Mierlo, rov. 3.2.1. Vgl. HR 16 september 2011, ECLI:NL:HR:2011:BQ7051, rov. 3.3. Indien de Hoge Raad eerder de uitspraak van de bodemrechter heeft vernietigd en de daarop afgestemde kortgedinguitspraak vervolgens op dezelfde gronden in cassatie wordt bestreden, zal de Hoge Raad tot hetzelfde oordeel komen over de kortgedinguitspraak in cassatie. Beslissend is dat in beide cassatieprocedures hetzelfde inhoudelijke oordeel, dat reeds aan de bestreden uitspraken ten grondslag ligt, op dezelfde gronden ter beoordeling van de Hoge Raad staat. HR 6 maart 2009, ECLI:NL:HR:2009:BG7412, NJ 2009/417, m.nt. Ch. Gielen, rov. 4.3.2, waarin de Hoge Raad voor de beoordeling van de belangvraag onder verwijzing naar HR 26 april 2002, ECLI:NL:HR:2002:AD9334, NJ 2002/324 kennisnam van een na het hofarrest gewijzigd octrooi dat voorwerp was van de procedure. Zie ook A.E.H. van der Voort Maarschalk, in: Cassatie (BPP nr. 20) 2026/58. A.E.H. van der Voort Maarschalk, in: Cassatie (BPP nr. 20) 2026/58; B.T.M. van der Wiel & N.T. Dempsey, in: Cassatie (BPP nr. 20) 2026/138-139; Asser Procesrecht/Korthals Altes & Groen 7 2015/43. Asser Procesrecht/Korthals Altes & Groen 7 2015/48. B.T.M. van der Wiel & N.T. Dempsey, in: Cassatie (BPP nr. 20) 2026/136 met verwijzing naar HR 9 juli 2010, ECLI:NL:HR:2010:BM2337, NJ 2012/226, m.nt. H.J. Snijders (Eurofactor/A.), rov. 4.1.2 en eerder HR 6 januari 2006, ECLI:NL:HR:2006:AU6631, NJ 2007/35, m.nt. G.R. Rutgers (Fortuna/Léséleuc), rov. 3.3 waarin de Hoge Raad omging ten opzichte van de tot dan toe geldende leer dat een beroep op gebrek aan belang een exceptief verweer was dat uiterlijk in de conclusie van antwoord moest worden aangevoerd. Zie ook Asser Procesrecht/Korthals Altes & Groen 7 2015/48. Zie voor een overzicht van exceptieve verweren: Asser Procesrecht/Korthals Altes & Groen 7 2015/238 en overige gronden voor niet-ontvankelijkheid in cassatie: B.T.M. van der Wiel & N.T. Dempsey, in: Cassatie (BPP nr. 20) 2026/139. Zie o.m. HR 21 december 2018, ECLI:NL:HR:2018:2361, NJ 2019/99, rov. 4.1.4; HR 28 september 2018, ECLI:NL:HR:2018:1782, NJ 2019/130, m.nt. A.I.M. van Mierlo, rov. 3.3.2-3.4.3; HR 14 januari 2000, ECLI:NL:HR:2000:AA4281, NJ 2000/188, rov. 3.3; B.T.M. van der Wiel & N.T. Dempsey, in: Cassatie (BPP nr. 20) 2026/198a; Asser Procesrecht/Korthals Altes & Groen 7 2015/50; Asser Procesrecht/Bakels, Hammerstein & Wesseling-van Gent 4 2026/183 Vgl. ook de conclusie van A-G Wissink, ECLI:NL:PHR:2021:447, voor HR 24 september 2021, ECLI:NL:HR:2021:1358 (afgedaan met art. 81 lid 1 RO), onder 3.1.