RECHTBANK
AMSTERDAM
Civiel recht
Kantonrechter
Zaaknummer: 11938875 \ CV EXPL 25-14813
Vonnis van 29 september 2026
in de zaak van
1
[eiser 1],
wonende te [woonplaats 1],2. [eiser 2],
wonende te [woonplaats 2],3. [eiser 3],
wonende te [woonplaats 3],4. [eiser 4],
wonende te [woonplaats 2],5. [eiser 5],
wonende te [woonplaats 4],6. [eiser 6],
te [woonplaats 5],7. [eiser 7],
wonende te [woonplaats 6],8. [eiser 8],
wonende te [woonplaats 7],9. [eiser 9],
wonende te [woonplaats 8],10. [eiser 10],
wonende te [woonplaats 3],11. [eiser 11],
te [woonplaats 9],12. [eiser 12],
wonende te [woonplaats 10],13. [eiser 13],
wonende te [woonplaats 11],14. [eiser 14],
wonende te [woonplaats 12],15. [eiser 15],
wonende te [woonplaats 13],16. [eiser 16],
wonende te [woonplaats 14],17. [eiser 17],
t wonende e [woonplaats 15],18. [eiser 18],
wonende te [woonplaats 4],
19
[eiser 19],
wonende te [woonplaats 16],20. [eiser 20],
wonende te [woonplaats 17],21. [eiser 21],
wonende te [woonplaats 18],22. [eiser 22],
wonende te [woonplaats 6],23. [eiser 23],
wonende te [woonplaats 19],24. [eiser 24],
wonende te [woonplaats 20],25. [eiser 25],
wonende te [woonplaats 4],
- [eiser 26],
wonende te [woonplaats 21],
- [eiser 27],
wonende te [woonplaats 21],
- [eiser 28],
wonende te [woonplaats 22],
- [eiser 29],
wonende te [woonplaats 4],
- [eiser 30],
wonende te [woonplaats 23],
eisende partijen,
hierna samen te noemen: eisers,
gemachtigde: mr. R. Sauer,
tegen
de besloten vennootschap HEMA B.V.,
gevestigd te Amsterdam,
gedaagde partij,
hierna te noemen: Hema,
gemachtigde: mr. J.H. Even.
1De procedure
1.1.
Het verloop van de procedure blijkt uit:
-
de dagvaarding van 20 oktober 2025 met producties,
-
de conclusie van antwoord met producties,
-
het instructievonnis,
-
de dagbepaling mondelinge behandeling.
1.2.
De mondelinge behandeling heeft plaatsgevonden op 7 mei 2026. Van de eisers zijn er 26 in persoon verschenen. De overige eisers zijn niet zelf verschenen, maar zijn vertegenwoordigd door hun gemachtigde, die alle eisers bijstaat. Namens Hema zijn verschenen [naam 1] ([functie 1]), [naam 2] ([functie 2]) en [naam 3] ([functie 3]), bijgestaan door de gemachtigde. Partijen hebben ter zitting hun standpunten nader toegelicht, de gemachtigden mede aan de hand van spreekaantekeningen, en vragen van de kantonrechter beantwoord. Vervolgens is een datum voor vonnis bepaald.
2De feiten
2.1.
Eisers zijn in dienst (geweest) van Hema. Hun werk is onderverdeeld in de functies hulpverkoopmedewerker, verkoopmedewerker, teamleider en chauffeur.
2.2.
Hema valt onder de werkingssfeer van de cao Retail Non-Food (hierna: RNF cao), maar paste tot 1 juli 2023 op al haar medewerkers de Hema cao toe. Hema kreeg tot 1 juli 2023 dispensatie van de regelmatig algemeen verbindend verklaarde (hierna: avv) RNF cao. De laatste Hema cao had een looptijd van 1 juni 2019 tot en met 31 december 2020. Deze cao is twee keer voor een periode van steeds een jaar stilzwijgend verlengd, totdat de cao door Hema rechtsgeldig is opgezegd tegen 31 december 2022.
2.3.
De Hema cao is geïncorporeerd in de arbeidsovereenkomsten van eisers.
2.4.
Voor sommige functiegroepen, waaronder de chauffeurs, was het Hema cao salaris niet markconform en daarom heeft Hema op 2 oktober 2019 de ondernemingsraad van de Hema (hierna: HOR) instemming gevraagd om voor deze functiegroepenaanvullende salarisschalen (hierna: doelgroepschalen) vast te stellen. Dit zijn salarisschalen boven het niveau van de Hema cao. In de bijlage van de instemmingsaanvraag van de Hema aan de HOR staat onder meer het volgende:
“Om een marktconform arbeidsvoorwaardenpakket voor chauffeurs te kunnen bieden, adviseren wij de salarisschaal E aan te passen naar de TLN CAO met een kleine opslag ter compensatie voor de zaterdagtoeslag die HEMA niet kent. Daarnaast stellen we voor medewerkers fulltime (38 uur) aan te stellen De systematiek zal verder conform de HEMA CAO plaatsvinden waarbij eens per 2 jaar zal worden beoordeeld of de salarisschalen nog in lijn zijn met de TLN CAO en waar nodig weer in lijn worden gebracht.”
Op 21 oktober 2019 heeft de HOR hiervoor instemming verleend.
2.5.
Per 2020 heeft Hema de doelgroepschalen vastgesteld, waarbij de salarisschalen van de chauffeurs in lijn werden gebracht met die uit de cao Beroepsgoederenvervoer (hierna: TLN cao).
2.6.
Hema heeft haar medewerkers eind 2022/begin 2023 op de hoogte gesteld van de overstap van de Hema cao naar de RNF cao, onder meer omdat de Hema cao en de RNF cao de afgelopen jaren steeds meer bij elkaar zijn gekomen en de partijen bij de RNF cao daarom niet meer bereid waren Hema van toepassing van de RNF cao te dispenseren.
2.7.
Bij brief van 10 mei 2023 heeft Hema haar werknemers gevraagd om door middel van het ondertekenen van de hen toegezonden brief in te stemmen met de exclusieve toepassing van de RNF cao, onder gelijktijdige toepassing van de overgangsregeling en bedrijfseigen regelingen. In deze brief staat verder onder meer:
“(…)
Teken je liever niet?
Iedereen die bij Hema werkt, gaat over naar de RNF cao, ook als je deze brief niet tekent. Als je niet tekent blijft naast de RNF cao ook de voormalige Hema cao voor jou gelden, maar alléén op de onderdelen waar deze positief afwijkt van de RNF cao. De aanvullende bedrijfseigen regelingen en de overgangsregeling gelden dan niet voor jou.
(…)”
2.8.
Geen van de eisers heeft de brief voor akkoord ondertekend.
2.9.
Per 1 juli 2023 is Hema de RNF cao gaan toepassen. De van toepassing zijnde RNF cao loopt van 1 januari 2024 tot en met 31 december 2025 en is niet avv. De RNF cao heeft een minimum karakter. Eisers zijn geen lid van een werknemersorganisatie die bij de RNF cao betrokken is als onderhandelingspartij.
2.10.
Partijen hebben meermaals met elkaar gecorrespondeerd over bepalingen in de cao’s met betrekking tot de opbouw van verlofuren over meeruren, de afrekening van meer- en minuren en het loongebouw van de vrachtwagenchauffeurs. Tussen partijen is in geschil hoe en of Hema de bepalingen uit de Hema cao of de RNF cao moet toepassen.
3Het geschil
3.1.
Eisers vorderen, bij vonnis uitvoerbaar bij voorraad, met terugwerkende kracht per 1 juli 2023:
ten aanzien van alle eisers Hema te veroordelen tot nakoming van artikel 8.1 vierde kopje onder “Opbouw vakantie-uren”, tweede zin RNF cao, zodanig dat de vakantie-uren die eisers opbouwen over uitbetaalde meeruren ook zijn gebaseerd op hun vakantie-urenopbouw uit de Hema cao;
ten aanzien van eisers [eiser 1], [eiser 2], [eiser 3], [eiser 7], [eiser 8] en [eiser 11], in aanvulling op het gevorderde onder a., Hema te veroordelen tot nakoming van artikel 8.1 lid 3 Hema cao, in die zin dat zij recht hebben op één extra vakantie-uur per 10 uitbetaalde meeruren, voor zo lang deze arbeidsvoorwaarde gunstiger is voor de individuele eiser dan de voorwaarde uit de RNF cao;
ten aanzien van alle eisers Hema te veroordelen tot nakoming van artikel 6.1 lid 1 van de Hema cao, zodanig dat Hema tweemaal per jaar per individuele eiser de balans opmaakt van meer- en minuren, voor zo lang deze arbeidsvoorwaarde gunstiger is voor de individuele eiser dan de voorwaarde uit de RNF cao;
ten aanzien van eisers [eiser 2], [eiser 4], [eiser 7], [eiser 9], [eiser 11], [eiser 12], [eiser 17], [eiser 19], [eiser 20], [eiser 22], [eiser 24], [eiser 28] en [eiser 30] Hema te veroordelen tot nakoming van artikel 6.2 4e kopje onder “loonaanpassing” RNF cao, zodanig dat hun loongebouw geïndexeerd wordt, en dat Hema daarbovenop wordt veroordeeld tot toepassing van artikel 5.5 Hema cao ten aanzien van de halfjaarlijkse indexeringen van het loongebouw, voor zo lang deze arbeidsvoorwaarde gunstiger is voor de individuele eiser dan de voorwaarde uit de RNF cao;
ten aanzien van [eiser 2], [eiser 4], [eiser 7], [eiser 9], [eiser 11], [eiser 20], [eiser 24], [eiser 28] en [eiser 30], in aanvulling op het gevorderde onder d., Hema te veroordelen tot nabetaling van achterstallig loon;
en om Hema te veroordelen uitvoering te geven aan de vorderingen genoemd onder a. tot en met e. door:
binnen veertien dagen na betekening van het vonnis aan elke individuele eiser een schriftelijk bericht te sturen dat die eiser met terugwerkende kracht vanaf 1 juli 2023 recht heeft op – voor zover op die eiser van toepassing – de hiervoor onder a. tot en met e. genoemde arbeidsvoorwaarden, en dat eiser recht heeft op een correctie van de opgebouwde meeruren en/of een correctie van de verlofopbouw over de reeds uitbetaalde meeruren en/of een correctie van het salaris;
binnen dertig dagen na betekening van het vonnis aan eisers een berekening te verstrekken van de hiervoor onder f. genoemde te corrigeren arbeidsvoorwaarden en van de na te betalen bedragen aan loon, vermeerderd met de daarover verschuldigde toeslagen, vermeerderd met de wettelijke verhoging en de wettelijke rente;
binnen twee maanden na betekening van dit vonnis uitvoering te geven aan de berekeningen hiervoor genoemd onder g., onder gelijktijdige verstrekking van een deugdelijke bruto-netto specificatie;
en om daarbij:
Hema te veroordelen tot betaling aan eisers van € 2.775,00 aan buitengerechtelijke incassokosten, vermeerderd met de wettelijke rente;
Hema te veroordelen in de proceskosten, vermeerderd met de wettelijke rente.
3.2.
Hema voert verweer. Hema concludeert tot niet-ontvankelijkheid van eisers, dan wel tot afwijzing van de vorderingen van eisers, met hoofdelijke veroordeling van eisers in de kosten van deze procedure.
3.3.
Bij de beoordeling wordt op de inhoudelijke standpunten van partijen ingegaan.
4De beoordeling
4.1.
Allereerst zal worden beoordeeld of eisers naleving van de RNF cao door Hema kunnen vorderen. Hema voert namelijk aan dat eisers de RNF cao niet (ten volle) hebben aanvaard en als zogenoemde artikel 14 WCAO-werknemers geen naleving van de RNF cao kunnen vorderen. De kantonrechter volgt Hema hierin niet. Hema heeft in de brief van 10 mei 2023 meegedeeld dat iedereen die bij Hema werkt overgaat naar de RNF cao, ook als deze brief niet wordt ondertekend. Het niet tekenen leidt er slechts toe dat naast de RNF cao ook de voormalige Hema cao geldt, maar uitsluitend voor zover deze positief afwijkt van de RNF cao. Niet gebleken is dat eisers geen toepassing van de RNF cao wensen noch dat zij bezwaar hebben gemaakt tegen de mededeling in de brief van 10 mei 2023. Gelet op de inhoud en strekking van de brief en het ontbreken van enig bezwaar tegen de toepassing van de RNF cao, moeten eisers worden geacht toepassing van deze cao stilzwijgend te hebben aanvaard waardoor zij daaraan gebonden zijn en naleving daarvan kunnen vorderen. De arbeidsvoorwaardebepalingen van de RNF cao zijn namelijk onderdeel gaan uitmaken van hun individuele arbeidsovereenkomst.
4.2.
Verder staat tussen partijen vast dat sprake is van nawerking met betrekking tot de gunstigere arbeidsvoorwaarden uit de Hema cao, aangezien deze door middel van het incorporatiebeding onderdeel zijn geworden van de individuele arbeidsovereenkomsten van eisers.
Opbouw vakantie-uren over meeruren
4.3.
Partijen zijn het erover eens dat de bepalingen met betrekking tot (A) het aantal op grond van de arbeidsduur toegekende vakantie-uren per jaar en (B) de opbouw van vakantie-uren over meeruren twee losstaande bedingen zijn, zodat de kantonrechter daar ook van uitgaat. Hema kan daarom voor het aantal vakantie-uren per jaar aansluiten bij de Hema cao en voor de opbouw van vakantie-uren over meeruren de RNF cao toepassen.
4.4.
Ad (A). Tussen partijen is niet in geschil dat de bepaling met betrekking tot het aantal op grond van de arbeidsduur toegekende vakantie-uren per jaar in de Hema cao gunstiger is dan in de RNF cao. Deze komt voor vrijwel alle eisers uit op 190 vakantie-uren per jaar met daarbovenop nog leeftijdsgebonden uren. De RNF cao voorziet in 182,4 vakantie-uren en kent geen leeftijdsafhankelijk verlof. Hema kent aan eisers daarom het aantal vakantie-uren op grond van de Hema cao toe.
4.5.
Ad (B). Eisers maken met betrekking tot de opbouw van vakantie-uren over meeruren een onderscheid tussen (B.1) eisers voor wie toepassing van artikel 8.1 van RNF cao gunstiger is en (B.2) eisers voor wie toepassing van artikel 8.1 lid 3 van de Hema cao gunstiger is, voor zolang de toepassing daarvan voor de individuele eiser gunstiger is dan artikel 8.1 van de RNF cao.
4.6.
Ad (B.1). Ten aanzien van de opbouw van vakantie-uren over meeruren stellen eisers zich daarbij op het standpunt dat, voor zover artikel 8.1 van de RNF cao op eisers van toepassing is, Hema deze bepaling verkeerd uitlegt en dus verkeerd toepast.
4.7.
Artikel 8.1 van de RNF cao luidt, voor zover relevant, als volgt:
“(…)
Vakantie-uren met behoud van loon:
De medewerker heeft conform art. 7:610 BW en art. 7:639 BW per vakantiejaar recht op vakantie met behoud van loon gedurende 182,4 uur per jaar (gebaseerd op een werkweek van gemiddeld 38 uur ofwel een werkdag van gemiddeld 7,6 uur). (…)
Opbouw vakantie-uren:
Voor de opbouw van de vakantie-uren wordt in beginsel uitgegaan van het aantal overeengekomen contracturen (ofwel de basisuren). Als de medewerker op basis van een vakantiejaar meer werkt dan zijn basisuren, dan worden over het meerdere ook vakantie-uren opgebouwd, tenzij de plusuren conform artikel 4 in tijd worden opgenomen. (…)”
4.8.
Uitgaande van artikel 8.1. van de RNF cao wordt over elk meeruur (182,4 / (52 x 38 =) 1976 x 100% =) 9,23% aan vakantie-uren opgebouwd. Volgens Hema moet voor de opbouw van vakantie-uren over meeruren hiervan uitgegaan worden. Volgens eisers dient Hema het op basis van de Hema cao gunstigere aantal toegekende vakantie-uren per jaar (190 of meer vakantie-uren) te gebruiken als grondslag voor de berekening van de verlofopbouw over meeruren zoals bepaald in artikel 8.1 van de RNF cao, wat leidt tot een hoger percentage aan opbouw vakantie-uren (bijvoorbeeld: 190 / (52 x 38 =) 1976 x 100% = 9,61%). Hema voert daartegen aan dat er geen grondslag is voor deze vermenging van cao bepalingen.
4.9.
Volgens vaste rechtspraak geldt voor de uitleg van een bepaling van een cao de zogeheten cao-norm. Deze houdt in dat aan een bepaling van een cao een uitleg naar objectieve maatstaven moet worden gegeven, waarbij in beginsel de bewoordingen van die bepaling, gelezen in het licht van de gehele tekst van de cao, van doorslaggevende betekenis zijn, zodat het niet aankomt op de bedoelingen van de partijen die de cao tot stand hebben gebracht, voor zover deze niet uit de daarin opgenomen bepalingen kenbaar zijn, maar op de betekenis die naar objectieve maatstaven volgt uit de bewoordingen waarin de cao is gesteld. Bij deze uitleg kan onder meer acht worden geslagen op de elders in de cao gebruikte formuleringen en op de aannemelijkheid van de rechtsgevolgen waartoe de onderscheiden, op zichzelf mogelijke tekstinterpretaties zouden leiden (HR 24 februari 2012, ECLI:NL:HR:2012:BU9889).
4.10.
Naar het oordeel van de kantonrechter moet voor de uitleg van de term ‘vakantie-uren’ in de bepaling over de opbouw van vakantie-uren over meeruren in de vierde alinea van artikel 8.1 van de RNF cao worden aangesloten bij het aantal vakantie-uren zoals genoemd in de tweede alinea van artikel 8.1 van de RNF cao. Dit is de enige duidelijke verwijzing waarnaar de term ‘vakantie-uren’ in die bepaling kan worden begrepen. De uitleg van eisers zou er bovendien toe leiden dat zij een hogere aanspraak op vakantie-uren opbouwen dan op grond van de Hema cao dan wel de RNF cao überhaupt mogelijk zou zijn. Dit onaannemelijke rechtsgevolg vormt een sterke aanwijzing dat hun uitleg niet juist is.
4.11.
De conclusie is dan ook dat Hema artikel 8.1 van de RNF cao juist uitlegt en toepast. De vordering onder 3.1.a. wordt daarom afgewezen.
4.12.
Ad (B.2). Verder stellen zes eisers zich op het standpunt dat de bepaling met betrekking tot de opbouw van vakantie-uren over meeruren van de Hema cao (artikel 8.1 lid 3) voor hen thans gunstiger is dan de bepaling van de RNF cao (artikel 8.1), omdat zij in de leeftijdscategorie 18-49 vallen en zij op grond van de Hema cao geen aanspraak hebben op extra leeftijdgebonden vakantie-uren.
4.13.
Artikel 8.1 lid 3 van de Hema cao luidt als volgt:
“Als je op contractbasis meer werkt dan je contracturen, wordt per 10 uur uitbetaald meerwerk 1 extra vakantie-uur opgebouwd. Deze extra vakantie-uren worden naar beneden afgerond op hele uren. De extra vakantie-uren worden toegevoegd aan je vakantierechten van het nieuwe vakantiejaar, als reeds opgebouwd vakantietegoed.”
4.14.
Deze eisers stellen dat artikel 8.1 lid 3 van de Hema cao hen 10% vakantie-urenopbouw per uitbetaald meeruur biedt, tegenover 9,23% op basis van de bepaling in de RNF cao. Hema voert daartegen aan dat dit uitsluitend het geval is als eisers per contractjaar precies op veelvouden van 10 uitbetaalde meeruren uitkomen. Zodra dat niet het geval is, is de RNF cao gunstiger en komt de bepaling uit de Hema cao als nietige bepaling te vervallen.
4.15.
Anders dan door eisers is betoogd volgt uit de letterlijke tekst van artikel 8.1 lid 3 van de Hema cao dat de vakantierechten op jaarbasis worden vastgesteld. Immers, bepaald is dat de opbouw van extra vakantie-uren gekoppeld is aan het op contractbasis meer werken dan de contracturen, en de vakantierechten per vakantiejaar worden vastgesteld. Daaruit volgt dat een restant aan meeruren niet overgaat naar het opvolgende vakantiejaar. De kantonrechter zal daarom voor wat betreft het opbouwen van de vakantie-uren op grond van de Hema cao daarvan uitgaan.
4.16.
In de praktijk gebeurde het per abuis dat, in strijd met het bepaalde in de Hema cao, een restant van minder dan 10 meeruren het volgende vakantiejaar werd volgemaakt tot 10 door toevoeging van nieuwe meeruren, om dan alsnog een extra vakantie-uur te kunnen claimen. Eisers hebben niet gesteld dat zij aan deze praktijk rechten kunnen ontlenen, zodat dit geen nadere bespreking behoeft.
4.17.
De kantonrechter stelt vast dat de vraag welke bepaling, die uit de Hema cao of die uit de RNF cao, voor de opbouw van vakantie-uren over meeruren gunstiger is, afhangt van het aantal meeruren dat een werknemer per jaar maakt. Eisers staat een individuele benadering voor, die tevens per jaar per individu kan verschillen. Jaarlijks zou dan per werknemer aan de hand van het aantal gemaakte meeruren moeten worden vastgesteld welke cao bepaling voor dat jaar gunstiger is. Hema heeft aangevoerd dat hiervoor geen grondslag is en dit voor haar een onwerkbare situatie zou opleveren.
4.18.
In het arrest van 24 april 2009 (ECLI:HR:2009:BH2623) heeft de Hoge Raad het volgende overwogen:
“3.4.3 (…) Het omstreden beding - dat in de uitleg die het hof daaraan in rov. 4.7 heeft gegeven, neerkomt op een forfaitaire maandelijkse vergoeding voor overwerk - moet als ongeldig worden aangemerkt in zoverre het niet voorziet in een bijkomende vergoeding over maanden waarin [eiser] c.s. een zodanige hoeveelheid overuren hebben gewerkt dat zij beter uit zouden zijn geweest met het salaris en de vergoeding van dat overwerk die hun ingevolge de CAO minimaal zou toekomen. (…)”
4.19.
Uit hetgeen de Hoge Raad in het hiervoor opgenomen citaat heeft overwogen, volgt naar het oordeel van de kantonrechter dat de bepaling uit de Hema cao als ongeldig moet worden aangemerkt wanneer de mogelijkheid bestaat dat er bij een bepaald aantal gemaakte meeruren op grond van de RNF cao méér vakantie-uren kunnen worden opgebouwd dan wanneer de Hema cao zou worden toegepast. Bij partiële nietigheid, waarbij de bepaling uit de Hema cao afhankelijk van het aantal gemaakte meeruren afwisselend wel of niet ongeldig is, komt immers de rechtszekerheid in het geding. Daarmee wordt bovendien voorkomen dat per beding sprake is van partiële en temporele cherry picking. Alleen als een werknemer met de gemaakte meeruren per jaar altijd meer vakantie-uren zou opbouwen op grond van de Hema cao, is deze als gunstiger aan te merken. Uit de voorwaardelijkheid van vordering van eisers, geformuleerd als ‘voor zo lang deze arbeidsvoorwaarde gunstiger is voor de individuele eiser’ volgt al dat dit niet steeds het geval zal zijn. Eisers hebben voorts onvoldoende onderbouwd dat zij sinds de toepassing van RNF cao voortdurend beter af zijn (geweest) met de bepaling uit de Hema cao. Daarom kan niet worden vastgesteld dat de bepaling uit de Hema cao voor hen gunstiger is dan die uit de RNF cao. De bepaling uit de Hema cao is dan in strijd met de bepaling uit de RNF cao.
4.20.
Gelet op het voorgaande wordt de vordering onder 3.1.b afgewezen.
Meer- en minuren
4.21.
Eisers stellen dat de bepalingen met betrekking tot de afrekening van meer- en minuren, artikel 6.1 en artikel 6.2, van de Hema cao gunstiger zijn dan artikel 4.2 van de RNF cao en daarom van toepassing zijn op eisers.
4.22.
Artikelen 6.1 en 6.2 van de Hema cao luiden, voor zover relevant, als volgt:
“
artikel 6.1 à la carte tegoed
-
Tweemaal per jaar, op 31 maart en 30 september, kan je een aantal bronnen in tijd in een à la carte tegoed zetten. Je totale à la carte tegoed mag maximaal de helft van het aantal contracturen op contractjaarbasis bedragen, waarbij dit saldo tezamen met het vakantiegeld maximaal 250 dagen mag bedragen.
-
Je kan vanuit dit tegoed op ieder willekeurig moment geld of tijd opnemen. Geld kan uit het tegoed onbeperkt worden opgenomen ten behoeve van zelf te bepalen doelen. Tijd kan je in overleg met de leidinggevende voor een aantal benoemde doelen worden opnemen.
-
Bij beëindiging van je dienstverband, wordt het nog uitstaande tegoed, na verrekening met eventueel te veel genoten vakantie-uren of te weinig gewerkte uren, uitbetaald op basis van het salaris dat je hebt op het moment van beëindiging van het dienstverband.
artikel 6.2 bronnen en doelen
De onder bronnen aangegeven saldi kan je, met uitzondering van het toeslagensaldo, aan het einde van het contractjaar en op 31 maart geheel of gedeeltelijk naar je à la carte tegoed overzetten. Dit saldo kan je gebruiken voor de onder doelen aangegeven bestemmingen. De bron toeslagensaldo kan je gedurende het contractjaar al in je à la carte tegoed zetten.
Bronnen
meeruren;
(…)”
4.23.
Artikel 4.2 van de RNF cao luidt, voor zover relevant, als volgt:
“(…)
Meer gewerkt dan de basisuren:
Als aan het einde van een referteperiode meer is gewerkt dan het aantal voor de referteperiode berekende basisuren, dan betaalt de werkgever de meer gewerkte uren aan de medewerker uit.
In de referteperiode gewerkte plusuren leiden niet automatisch tot een aanpassing van het in de individuele arbeidsovereenkomst overeengekomen aantal contracturen.
Minder gewerkt dan de basisuren:
Als aan het einde van een referteperiode minder is gewerkt dan het aantal voor de referteperiode berekende basisuren, dan komen deze minuren te vervallen en hoeft de medewerker deze niet in te halen door in de periode erna meer te werken.
(…)
Afwijkende afspraken:
Tussen werkgever en de individuele medewerker kunnen afspraken gemaakt worden die afwijken van de bepalingen uit
artikel 4.2 van deze cao
.
Zie verder
artikel 2 (Definities – basisuren)
”
4.24.
Hema voert allereerst aan dat de bepalingen ter zake van meer- en minuren geen normatieve bepalingen zijn, maar bepalingen die ordenend van aard zijn en daarom niet hebben doorgewerkt in de individuele arbeidsovereenkomsten. Dit verweer wordt verworpen. Normatieve bepalingen zijn regels die de individuele arbeidsovereenkomsten van degenen, die onder de cao vallen, ‘normeren’. De bovengenoemde bepalingen van de Hema cao en de RNF cao zijn naar het oordeel van de kantonrechter niet enkel ordenend van aard. De bepalingen over meer- en minuren in artikelen 6.1 en 6.2 van de Hema cao en artikel 4.2 van de RNF cao zijn normatief omdat zij concrete regels bevatten over de wijze waarop meeruren worden opgenomen, uitbetaald of omgezet in tegoeden, en hoe met minuren wordt omgegaan. Ze bepalen bijvoorbeeld wanneer meeruren kunnen worden opgenomen of uitbetaald. Ook bepalen zij onder welke voorwaarden minuren worden kwijtgescholden. Deze regels beïnvloeden direct de rechten en plichten van werknemers en werkgevers en begrenzen daarmee de individuele arbeidsovereenkomst. Daardoor hebben deze bepalingen directe doorwerking in de individuele arbeidsovereenkomsten.
4.25.
Verder voert Hema aan dat artikel 4.2 van de RNF cao geen ruimte voor een afwijkende bepalingen kent en als standaardbepaling moet worden opgevat. Een bepaling in strijd met artikel 4.2 van de RNF cao is volgens Hema daarom nietig. Ook hier gaat de kantonrechter aan voorbij, nu in artikel 4.2 van de RNF cao juist expliciet staat vermeld dat tussen de werkgever en de individuele medewerker afspraken kunnen worden gemaakt die afwijken van de bepalingen uit artikel 4.2 van de RNF cao.
4.26.
Ten derde voert Hema aan dat artikel 4.2 van de RNF cao gunstiger is dan de bepalingen uit de Hema cao. Net als bij de opbouw van vakantie-uren over meeruren, hangt de beoordeling welke bepaling gunstiger is af van het aantal meer- en minuren dat een werknemer jaarlijks maakt. Gelet op hetgeen de Hoge Raad in haar arrest van 24 april 2009 heeft overwogen geldt ook hier dat de bepalingen uit de Hema cao als ongeldig moeten worden aangemerkt wanneer de mogelijkheid bestaat dat eisers beter af zijn bij toepassing van de bepaling uit de RNF cao. Niet is gebleken dat voor eisers de bepalingen uit de Hema cao altijd gunstiger zijn dan de bepaling uit de RNF cao. Omdat niet vaststaat dat de bepalingen uit de Hema cao voor alle eisers altijd gunstiger zijn dan die uit de RNF cao en omdat de Hema cao bij bepaalde aantallen meer- en minuren zelfs ongunstiger kunnen uitpakken, kan niet worden geconcludeerd dat de Hema cao op dit punt zonder meer van toepassing is. De vordering die op die grond is gebaseerd, wordt dan ook afgewezen.
Loongebouw chauffeurs
4.27.
Onweersproken is door Hema aangevoerd dat in 2019 met de aanvullende salarisschalen (de doelgroepschalen) een eigen loongebouw voor chauffeurs is ingevoerd om de loonontwikkelingen in de transportmarkt te kunnen volgen. Deze doelgroepschalen zijn hoger dan de daarmee corresponderende salarisschalen uit de Hema cao en RNF cao. Niet in geschil is dat de Hema cao voor de dertien eisers die chauffeur zijn gunstiger is. De RNF cao kent geen aanvullende doelgroepschalen.
4.28.
Volgens eisers heeft Hema tot 1 juli 2023 de salarisschalen van de chauffeurs en hun salarissen steeds geïndexeerd op grond van artikel 5.5 van de Hema cao, zoals toegezegd aan de HOR in haar instemmingsaanvraag (zie 2.4). Bij de overgang naar de RNF cao is deze afspraak niet gewijzigd, waardoor op grond van artikel 6.2 van de RNF cao de salarisschalen volgens eisers verhoogd moeten worden met het indexatiepercentage van de Wet Minimumloon. Eisers stellen dat Hema derhalve in strijd handelt met de RNF cao, die een minimum cao is. Het gevolg hiervan is dat negen van de dertien eisers eerder bovenschalig zijn geworden. Verder stellen eisers dat in het geval van bovenschaligheid artikel 5.5 van de Hema cao gunstiger is voor de chauffeurs dan artikel 6.2 van de RNF cao, en derhalve de Hema cao hier de betere arbeidsvoorwaarde biedt en toegepast moet worden. De Hema cao kent bij bovenschaligheid nog 50% van het indexatiepercentage toe, terwijl onder de RNF cao geen aanspraak op verhoging van het loon bestaat in geval van bovenschaligheid. Hema past deze arbeidsvoorwaarde toe, maar doordat de salarisschalen niet zijn geïndexeerd terwijl de lonen van eisers wel zijn aangepast, lopen de eisers loon mis. Immers, als de salarisschalen waren geïndexeerd waren eisers niet of later bovenschalig geworden en hadden zij een loonverhoging van 100% van het indexatiepercentage ontvangen. Het verschil wordt als achterstallig loon gevorderd.
4.29.
Artikel 5.5 van de Hema cao luidt als volgt:
“Jaarlijks zullen de salarisschalen per 1 januari en 1 juli worden verhoogd met de procentuele stijging van de Wet minimumloon. Ook zal op dat moment jouw salaris met datzelfde percentage worden verhoogd, mits jouw salaris na deze verhoging niet boven het bijzonder maximum komt. Per 1 juli 2019 betreft dit een verhoging van 1,23%. Voor medewerkers die reeds bovenschalig waren voor de overgang naar de nieuwe salarisschalen, of op enig moment boven het bijzonder eindsalaris komen van de oude salarisschaal, geldt telkens dat 50% van de WML-verhoging zal worden toegekend.”
4.30.
Artikel 6.2 van de RNF cao luidt, voor zover relevant, als volgt:
“(…)
Loonaanpassing
Op 1 januari 2024 worden de schaallonen en de lonen van de medewerkers die niet meer verdienen dan het oude maximum van hun schaal, verhoogd. Er is geen sprake van één percentage waarmee de lonen worden verhoogd. Per 1 januari 2024 gelden voor alle branches nieuwe loontabellen, waarin de lonen per uur worden vermeld. De schalen en treden kennen verschillende loonsverhogingspercentages, vergeleken met de loontabellen per 1 juli 2023. Bij de loontabellen per 1 januari 2024 staan de verschillende loonsverhogingspercentages.
De minimale loonsverhoging voor de medewerkers in de loontabellen is 3,75%, het percentage waarmee het Wettelijk Minimumloon per 1 januari 2024 wordt verhoogd.
(…)
Op 1 juli 2024, 1 januari 2025 en 1 juli 2025 worden de schaallonen en de lonen van de medewerkers die niet meer verdienen dan het oude maximum van hun schaal, verhoogd met het indexatiepercentage waarmee het Wettelijk Minimumloon per die data wordt verhoogd. Op dezelfde data worden de lonen van de medewerkers die op dat moment meer verdienen dan het oude maximum van hun schaal, maar minder dan het nieuwe, verhoogd met dat indexatiepercentage, tenzij het nieuwe maximum van de schaal wordt overschreden. In dat geval wordt het nieuwe maximum van de schaal het nieuwe loon.
(…)”
4.31.
Hema erkent dat het loongebouw voor de chauffeurs bij overgang naar de RNF cao niet is gewijzigd en de salarissen van de eisers overeenkomstig artikel 5.5 van de Hema cao zijn verhoogd, maar voert aan dat de salarisschalen van de chauffeurs worden verhoogd aan de hand van een benchmarkonderzoek en niet aan de hand van cao-bepalingen. De (bijzondere) doelgroepschalen onttrekken zich aan de (reguliere) schaalverhogingen van de RNF cao dan wel de Hema cao omdat zij niet gekoppeld zijn aan de (reguliere) loontabellen zoals opgenomen in de RNF cao dan wel de Hema cao. Hema voert aan dat de RNF cao uitsluitend op de in de RNF cao opgenomen loontabellen ziet en de doelgroepschalen niet kan indexeren. Voor wat betreft de Hema cao voert Hema aan dat de bepaling over schaalaanpassing in artikel 5.5 van de Hema cao normatief is zodat deze niet nawerkt, en dus met het einde van de Hema cao geëindigd is. Tevens voert Hema aan dat artikel 5.5 van de Hema cao waar het de verhoging van salarisschalen betreft alleen betrekking heeft op de salarisschalen die in de bijlage bij de Hema cao zijn opgenomen en de doelgroepschalen van latere datum zijn en daarvan dus geen onderdeel zijn.
4.32.
In de bijlage bij de instemmingsaanvraag aan de HOR met betrekking tot het invoeren van de doelgroepschalen voor chauffeurs staat het volgende voorstel vermeld:
“Om een marktconform arbeidsvoorwaardenpakket voor chauffeurs te kunnen bieden, adviseren wij salarisschaal E aan te passen naar de TLN CAO met een kleine opslag ter compensatie voor de zaterdagtoeslag die HEMA niet kent. Daarnaast stellen we voor medewerkers fulltime (38 uur) aan te stellen
De systematiek zal verder conform de HEMA CAO plaatsvinden waarbij eens per 2 jaar zal worden beoordeeld of de salarisschalen nog in lijn zijn met de TLN CAO en waar nodig weer in lijn worden gebracht.”
4.33.
Niet in geschil dat door de HOR op basis van dit voorstel is ingestemd de doelgroepschaal voor chauffeurs. Anders dan eisers stellen, is de kantonrechter van oordeel dat uit de instemmingsaanvraag aan de HOR niet kan worden afgeleid dat de salarisschalen van de chauffeurs steeds worden geïndexeerd op grond van artikel 5.5 van de Hema cao. Uit de instemmingsaanvraag en de overgelegde stukken volgt dat de salarisverhogingen voor chauffeurs plaatsvinden conform de systematiek van de Hema cao, terwijl de hoogte van de salarisschalen zelf periodiek wordt beoordeeld aan de hand van benchmarkonderzoeken en waar nodig wordt aangepast in lijn met de TLN cao. Voor zover eisers stellen dat Hema gehouden is de loonsverhogingen van de TLN cao te volgen, volgt dat evenmin uit de instemmingsaanvraag. Voor de doelgroepschalen zijn bijzondere afspraken gemaakt en Hema is dan ook niet gehouden om de doelgroepschalen te indexeren op basis van de bepalingen in de Hema cao. De aanvullende doelgroepschalen vallen tevens buiten de RNF cao. Niet gesteld of gebleken is dat de salarisschalen van de chauffeurs niet in lijn met de TLN cao zijn. De vorderingen onder 3.1.d en 3.1.e worden daarom afgewezen.
Overige vorderingen
4.34.
Gelet op hetgeen hiervoor is overwogen worden de overige vorderingen van eisers eveneens afgewezen.
Proceskosten
4.35.
Eisers zijn in het ongelijk gesteld en moeten daarom de proceskosten (inclusief nakosten) betalen. De proceskosten van Hema worden begroot op:
€
434,00
(2 punten × € 217,00)
€
72,00
(plus de kosten van betekening zoals vermeld in de beslissing)
Totaal
€
506,00
5De beslissing
De kantonrechter
5.1.
wijst de vorderingen van eisers af,
5.2.
veroordeelt eisers in de proceskosten van € 506,00, te betalen binnen veertien dagen na aanschrijving daartoe, te vermeerderen met de kosten van betekening als eisers niet tijdig aan de veroordelingen voldoen en het vonnis daarna wordt betekend,
5.3.
verklaart dit vonnis uitvoerbaar bij voorraad.
Dit vonnis is gewezen door mr. A.P. Ploeger, kantonrechter, en in het openbaar uitgesproken op 29 september 2026.
51447