RECHTBANK DEN HAAG Bestuursrecht zaaknummer: SGR 24/3673 uitspraak van de enkelvoudige kamer van 11 maart 2025 in de zaak tussen [eiser] , uit [woonplaats] , eiser (gemachtigde: R. Vleugels), en de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, verweerder (gemachtigden: mr. A. van der Klugt en mr. R.Z.J. Coret). Inleiding 1. In deze uitspraak beoordeelt de rechtbank het beroep van eiser tegen het besluit dat verweerder heeft genomen op basis van de Wet op de inlichtingen- en Veiligheidsdiensten 2017 (Wiv 2017). 1.1. Met het besluit van 26 juli 2022 heeft verweerder aan eiser deels inzage verleend in de gevraagde documenten. 1.2. Met het bestreden besluit van 2 november 2023 heeft verweerder dit besluit gedeeltelijk herroepen en het bezwaar van eiser gedeeltelijk gegrond verklaard. 1.3. Verweerder heeft op beroep gereageerd met een verweerschrift. 1.4. De rechtbank heeft beroep op 4 februari 2025 op zitting behandeld. Hieraan hebben deelgenomen: eiser, de gemachtigde van eiser en de gemachtigden van verweerder. Beoordeling door de rechtbank Waar gaat deze zaak over? 2. Eiser heeft met de brief van 7 mei 2021 verzocht om een kopie van alle gegevens over of herleidbaar naar hem, die bij en onder de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD) zijn. Verweerder heeft dit verzoek aangemerkt als een inzageverzoek. 2.1. Met het besluit van 26 juli 2022 is eisers inzageverzoek gedeeltelijk toegewezen. Verweerder heeft hierbij een inzagedossier verstrekt van 291 pagina’s, inclusief 146 toelichtingsformulieren. Voor het overige wees verweerder het verzoek af. De gegevens over bronnen van de AIVD en/of zijn rechtsvoorgangers, de werkwijze van de AIVD en/of zijn rechtsvoorganger en persoonsgegevens van derden zijn geweigerd. Ook zijn passages niet verstrekt, omdat deze niet zien op het verzoek. 2.2. Met het bestreden besluit heeft verweerder zeven aanvullende documenten vrijgegeven. Voor zes documenten is de motivering aangescherpt. Dit heeft ertoe geleid dat verweerder 22 pagina’s, inclusief toelichtingsformulieren nader heeft verstrekt. Gelet hierop heeft verweerder het bezwaar gedeeltelijk gegrond verklaard. Wat vindt eiser in beroep? 3. De Wet open overheid (Woo) wijkt alleen voor de Wiv 2017 als het gaat om (actuele) Wiv-taken. Delen van de gegevens bij of onder de AIVD die herleidbaar zijn tot eiser, maar die niet in relatie staan tot een Wiv-taak, moeten worden beoordeeld aan de hand van de Woo. Dit geldt in ieder geval voor informatie over de politieke functie van eiser. In die documenten is te veel gelakt gelet op het weigeringsregime van de Woo. 3.1. Daarnaast is het bestreden besluit in strijd is met het zorgvuldigheids- en motiveringsbeginsel. Doordat het bestreden besluit onduidelijk is, is het niet mogelijk om te onderbouwen over welke van de in het verzoek gevraagde delen er meer informatie moet zijn. Zo is het onduidelijk op welke delen van het verzoek wel en niet is beslist, hoeveel documenten zijn geweigerd, en waar is gezocht. De zoekslagen, de vindplaatsen en de eventuele doorverwijzingen naar andere archieven, zijn ook onvoldoende gemotiveerd. Ook ontbreken documenten die bij de politie, onder de hoede van de AIVD, zijn gevormd. Deze zijn maar gedeeltelijk overgedragen aan de AIVD. Daarnaast is er geen enkele reden om datering of bijvoorbeeld de afdeling waaronder een document binnen de AIVD berust weg te lakken. Verder is bij de documenten die volledig zijn geweigerd, (bijna) nergens aandacht besteed aan het niet herleidbaar maken van alinea’s of het verstrekken van passages in samengevatte vorm. Aangezien verweerder dit soms wel en soms niet doet, is sprake van willekeur. Op de zitting heeft eiser toegelicht dat het voor hem van belang is dat de AIVD zich uitspreekt over verschillende kwesties, onder andere of zijn ouders op enig moment zijn benaderd. Wat is het oordeel van de rechtbank? 4. De rechtbank heeft de geheime stukken ingezien en zal mede op basis van deze stukken uitspraak doen. Eiser heeft hiervoor aan de rechtbank toestemming verleend. Wiv 2017 of Woo? 5. De rechtbank is van oordeel dat verweerder het verzoek van eiser terecht met toepassing van de Wiv 2017 heeft beoordeeld. Uit artikel 157a van de Wiv 2017 blijkt namelijk dat de Woo niet van toepassing is op gegevens die zijn verwerkt in het kader van de uitvoering van de Wiv 2017 en de Wet veiligheidsonderzoeken. Uit artikel 74 van de Wiv 2017 volgt bovendien dat er slechts overeenkomstig de bepalingen van hoofdstuk 5 van de Wiv 2017 kennis kan worden genomen van gegevens verwerkt door of ten behoeve van een dienst. Dit betekent dat het recht op kennisname van gegevens breder is dan alleen de gegevens die te maken hebben met één van de wettelijke taken van de AIVD. Doorslaggevend is of de gegevens door of ten behoeve van één van de diensten zijn verwerkt. Dit maakt dat, nog los van de vraag of de bij de AIVD aangetroffen gegevens over eiser wel of niet onder een taak van de AIVD vallen, op deze gegevens de Wiv 2017 en niet de Woo van toepassing is. De wet, de wetsgeschiedenis en vaste rechtspraak bieden geen aanknopingspunt voor een ander oordeel. Zoekslag 6. Op eisers inzageverzoek heeft verweerder gezocht in de archieven en systemen van de AIVD. De gebruikte zoektermen zijn eisers naam en geboortedatum, in verschillende combinaties en met verschillende schrijfwijzen. Op de zitting heeft verweerder toegelicht dat met deze zoekslag alle informatie over eiser wordt gevonden die binnen de AIVD aanwezig is. 6.1. Het is vaste rechtspraak dat wanneer een bestuursorgaan stelt dat na onderzoek is gebleken dat hij een bepaald document niet of niet meer heeft en een dergelijke mededeling niet ongeloofwaardig voorkomt, het in beginsel aan degene die om informatie verzoekt is om aannemelijk te maken dat het bestuursorgaan dat document toch heeft. Verweerder heeft verschillende zoekslagen verricht. Eiser heeft niet aannemelijk gemaakt dat verweerder na het verrichten van herhaaldelijk onderzoek niet alle documenten heeft verstrekt, voor zover mogelijk op grond van de Wiv 2017. 6.2. Het betoog van eiser dat verweerder (ook) had moeten zoeken op of binnen de door eiser aangedragen ‘contexten’, slaagt niet. Verweerder heeft namelijk toegelicht dat het zoeken binnen ‘contexten’ in de jaren negentig van de vorige eeuw voorkwam, maar dat de (zoek)systemen inmiddels verder zijn ontwikkeld. De oude ‘context’-zoekslagen zijn in het huidige (zoek)systeem niet meer nodig, omdat alle informatie over eiser wordt gevonden met een zoekslag op basis van zijn persoonsgegevens. 6.3. Verder heeft verweerder op de zitting toegelicht dat informatie die onder de politie (PID en RID) is vergaard ook in de systemen van de AIVD is opgenomen en met de digitale zoeksystemen wordt doorzocht. Eiser heeft ook een aantal stukken ontvangen die zien op de PID en de RID. Verweerder hoefde de zoekslag dus niet breder uit te zetten door ook in de archieven van de politie te zoeken, zoals eiser stelt. Motivering van de weigeringsgronden 7. De AIVD kan zijn wettelijke taak uitsluitend binnen een zekere mate van geheimhouding effectief uitoefenen en moet zijn bronnen en actuele werkwijzen geheim kunnen houden, omdat het geven van inzicht daarin ten koste gaat van het goed functioneren van de AIVD en daarmee ten koste van de nationale veiligheid, ter bescherming waarvan de AIVD is opgericht. Uit de geschiedenis van de totstandkoming van artikel 55 Wiv 2002, dat ongewijzigd is overgenomen in de Wiv 2017 (artikel 84), volgt dat in gevallen waarin met een beroep op de weigeringsgronden kennisneming wordt geweigerd, het besluit een op de aanvraag toegesneden deugdelijke motivering moet bevatten. Daarbij mag van verweerder worden verwacht dat hij per document of onderdeel daarvan aangeeft welke bron is beschermd en/of welke werkwijze wordt beschermd, en zo nodig waarom die bron en/of die werkwijze bescherming behoeven. Duidelijk moet zijn waarom de nationale veiligheid in gevaar wordt gebracht als de betrokkene kennis neemt van die documenten. Als deze motivering - vanwege het staatsgeheime karakter - niet gedeeld kan worden met degene die het inzageverzoek heeft gedaan, moet voor de betrokkene alsnog enigermate inzichtelijk worden gemaakt op welke grond de gegevens worden geweigerd. 7.1. In de stukken die de rechtbank heeft ingezien heeft verweerder de passages die hij niet aan eiser heeft verstrekt geel gemarkeerd. De documenten zijn voorzien van toelichtingsformulieren waarop met codes staat aangegeven welke weigeringsgronden op het document van toepassing zijn. In het geval het gehele document is geweigerd, is in het document een aanvullende (staatsgeheime) motivering opgenomen van de weigering. Ook is in die gevallen in het opmerkingenveld van het toelichtingsformulier een korte toelichting opgenomen ten behoeve van eiser waarin, voor zover mogelijk, een beschrijving van het document wordt gegeven en waarin de relatie wordt gelegd met de gehanteerde weigeringsgrond. Hiermee is, binnen de grenzen die de bescherming van de nationale veiligheid met zich meebrengt, voor eiser enigermate inzichtelijk gemaakt waarom het document niet kon worden vrijgegeven. Het standpunt van verweerder dat het de nationale veiligheid zou kunnen schaden als in deze toelichting meer informatie zou worden verschaft over de aard of inhoud van het document of de redenen dat deze afgeschermd dient te blijven, is niet onbegrijpelijk. 7.2. Concluderend is de rechtbank, na kennis te hebben genomen van de documenten, van oordeel dat verweerder in redelijkheid heeft kunnen besluiten de gevraagde documenten (deels) te weigeren en dat hij dit besluit voldoende heeft gemotiveerd. Van schending van het motiverings- en zorgvuldigheidsbeginsel is dan ook geen sprake. De documenten bieden op zichzelf en in onderlinge samenhang zicht op de actuele werkwijze en bronnen van de AIVD. Het vrijgeven van de informatie uit deze documenten kan de nationale veiligheid schaden. Dit geldt ook voor het vrijgeven van bijvoorbeeld enkel de datering of de afdeling waaronder een document binnen de AIVD berust. Verweerder heeft daarnaast deugdelijk gemotiveerd dat verstrekking van de gegevens in bewerkte vorm in dit geval ook niet mogelijk is. De documenten geven immers dusdanig veel zicht op een actuele werkwijze van verweerder, brongegevens en/of gegevens van derden dat deze ook niet in bewerkte vorm kunnen worden vrijgegeven. Van willekeur is de rechtbank niet gebleken. Conclusie en gevolgen 8. Het beroep is ongegrond. Dat betekent dat het bestreden besluit in stand blijft. Eiser krijgt daarom het griffierecht niet terug. Hij krijgt ook geen vergoeding van zijn proceskosten. Beslissing De rechtbank verklaart beroep ongegrond. Deze uitspraak is gedaan door mr. E.K.S. Mollen, rechter, in aanwezigheid van mr. E.H. Maas, griffier. De beslissing is uitgesproken in het openbaar op 11 maart 2025. griffier rechter Een afschrift van deze uitspraak is verzonden aan partijen op: Informatie over hoger beroep Een partij die het niet eens is met deze uitspraak, kan een hogerberoepschrift sturen naar de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State waarin wordt uitgelegd waarom deze partij het niet eens is met deze uitspraak. Het hogerberoepschrift moet worden ingediend binnen zes weken na de dag waarop deze uitspraak is verzonden. Kan de indiener de behandeling van het hoger beroep niet afwachten, omdat de zaak spoed heeft, dan kan de indiener de voorzieningenrechter van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State vragen om een voorlopige voorziening (een tijdelijke maatregel) te treffen. Op grond van artikel 76 van de Wiv 2017. Artikel 8:29, vijfde lid, van de Algemene wet bestuursrecht (Awb). Kamerstukken II, 2016-2017, 34 588, nr. 3, p. 148 en 265. Uitspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State (de Afdeling) van 22 juli 2015, ECLI:NL:RVS:2015:2302. Uitspraak van de Afdeling van 20 december 2023, ECLI: NL:RVS:2023:4782. Uitspraak van de Afdeling van 19 oktober 2016, ECLI:NL:RVS:2016:2733. Uitspraak van de Afdeling van 28 augustus 2019, ECLI:NL:RVS:2019:2951. Uitspraak van de Afdeling van 10 augustus 2016, ECLI:NL:RVS:2016:2173.