Conseil d'État de Belgique — Raad van State — ECLI:BE:RVSCE:1998:ARR.74.394 (1998-06-22)
Samenvatting (NL) :
Arrest nr 74.394 van 22 juni 1998 - Beslissing : Vernietiging Samenvoeging
--- TEXTE INTÉGRAL DE L'ARRÊT ---
RAAD VAN STATE, AFDELING ADMINISTRATIE.
A R R E S T
nr. 74.394 van 22 juni 1998.
in de zaken A. 58.584/IX-554
58.585/IX-555.
In zake :
I. Paul VEREECKE,
die woonplaats kiest bij
Advocaat V. DE WOLF,
kantoor houdende te BRUSSEL,
Gulden Vlieslaan 68,
II. Veerle VERSCHAEREN,
die woonplaats kiest bij
Advocaat V. DE WOLF,
kantoor houdende te BRUSSEL,
Gulden Vlieslaan 68
tegen :
I. + II.
de Vlaamse Gemeenschap, vertegenwoordigd door
de Vlaamse regering.
tussenkomende partijen :
I. + II.
- het openbaar centrum voor maatschappelijk
welzijn van LINT,
dat woonplaats kiest bij
Advocaten P. GOOSSENS en H. SEBREGHTS,
kantoor houdende te ANTWERPEN,
Mechelsesteenweg 33,
- Erik PRIMS,
wonende te BORGERHOUT,
Appelstraat 50.
-----------------------------------------------------D E
R A A D
V A N
S T A T E,
IXe
K A M E R,
Gezien het verzoekschrift dat op 22 juni
1994 namens Paul VEREECKE "in zijn hoedanigheid van
Nationaal Secretaris en verantwoordelijke leider van het
Vrij Syndikaat voor het Openbaar Ambt" werd ingediend
door zijn raadman V. DE WOLF, advocaat te Brussel, om de
vernietiging te vorderen van het besluit van 22 april
1994 van de Vlaamse minister van Financiën en Begroting,
Gezondheidsinstellingen, Welzijn en Gezin "tot vernietiging van het vernietigingsbesluit van de Gouverneur
IX-554-1/21
van de Provincie Antwerpen van 22 maart 1994 inzake de
benoeming van de Heer Erik PRIMS tot secretaris van het
Openbaar Centrum voor Maatschappelijk Welzijn van Lint";
Gezien het verzoekschrift dat op 22 juni
1994 namens Veerle VERSCHAEREN werd ingediend door haar
raadsman V. DE WOLF, advocaat te Brussel, om de vernietiging te vorderen van hetzelfde besluit;
Gezien de verzoekschriften tot tussenkomst
van 18 januari 1995 en 15 februari 1995 in de zaak
A. 58.584/IX-554;
Gelet op de beschikkingen van 25 januari
1995 en 24 maart 1995 die de tussenkomsten van het
openbaar centrum voor maatschappelijk welzijn van Lint
en Erik PRIMS toelaten;
Gezien de verzoekschriften tot tussenkomst
van 18 januari 1995 en 15 februari 1995 in de zaak
A. 58.585/IX-555;
Gelet op de beschikkingen van 7 februari
1995 en 27 maart 1995 die de tussenkomsten van het
openbaar centrum voor maatschappelijk welzijn van Lint
en Erik PRIMS toelaten;
Gezien de regelmatig gewisselde memories van
antwoord en van wederantwoord;
Gezien
de
memories
van
de
tussenkomende
partijen;
Gezien de verslagen opgemaakt door Auditeur
B. THYS;
IX-554-2/21
Gelet op de beschikkingen van 23 oktober
1997 die de neerlegging ter griffie van de verslagen en
van de dossiers gelasten;
Gelet op de kennisgeving van de verslagen
aan partijen en gezien de regelmatig gewisselde laatste
memories;
Gelet op de beschikkingen van 8 april 1998
waarbij de terechtzitting bepaald wordt op 25 mei 1998;
Gehoord het verslag van de Eerste Voorzitter
van de Raad van State G. BAETEMAN;
Gehoord
de
opmerkingen
van
Advocaat
O. RONSE, die loco Advocaat V. DE WOLF verschijnt voor
de verzoekende partijen, van Advocaat H. SEBREGHTS, die
verschijnt voor de eerste tussenkomende partij, en van
de tweede tussenkomende partij;
Gehoord het eensluidend advies van Auditeur
B. THYS;
Gelet op titel VI, hoofdstuk II, van de
wetten op de Raad van State, gecoördineerd op 12 januari
1973;
- Over de procesvoering.
Overwegende dat de ingediende beroepen
dermate met elkaar zijn verbonden dat het wenselijk is
dat ze worden gevoegd;
- Over de gegevens van de zaken.
Overwegende dat de voornaamste gegevens van
deze zaken kunnen worden samengevat als volgt :
IX-554-3/21
2.1.
Op 29 oktober 1992 stelt de raad voor
maatschappelijk welzijn van het openbaar centrum voor
maatschappelijk welzijn van Lint de aanwervingsvoorwaarden vast voor de betrekking van O.C.M.W.-secretaris, na
daarover op 14 oktober 1992 te hebben onderhandeld met
de representatieve vakorganisaties van het personeel, op
dat ogenblik de C.C.O.D. en de A.C.O.D.
2.2.
Op 26 augustus 1993 verklaart de raad voor
maatschappelijk
welzijn
de
betrekking
van
O.C.M.W.-secretaris vacant.
2.3.
Op 30 september 1993 beslist de raad voor
maatschappelijk welzijn in zijn besluit van 29 oktober
1992 betreffende de aanwervingsvoorwaarden voor de
betrekking van O.C.M.W.-secretaris, de vermelding dat
een psycholoog deel uitmaakt van de examenjury te
schrappen en in de plaats daarvan een bepaling toe te
voegen naar luid waarvan "de in het bekwaamheidsexamen
geslaagde kandidaten kunnen onderworpen worden aan een
psychotechnisch onderzoek, af te nemen door de psychologische dienst van de rijksdienst voor arbeidsvoorziening".
Het wordt door de verwerende en de tussenkomende partijen niet betwist dat over de inhoud van
deze beslissing niet voorafgaandelijk werd onderhandeld
met de representatieve vakorganisaties van het personeel, C.C.O.D., A.C.O.D. en V.S.O.A.
2.4.
De schriftelijke examenproef heeft plaats op
20 november 1993. Van de twintig kandidaten die zich
voor dit examenonderdeel aanbieden, zijn er zes geslaagd. De mondelinge examenproef heeft plaats op
4 december 1993. Vier kandidaten behalen hierop ten
minste 50 % van de punten. Drie van hen behalen ook ten
minste 60 % van de punten in het totaal en zijn derhalve
geslaagd voor het aanwervingsexamen.
IX-554-4/21
Het wordt door de verwerende en de tussenkomende partijen niet betwist dat de representatieve
vakorganisaties niet voorafgaandelijk werden verwittigd
van de data van de examenproeven.
2.5.
De
uitslag
van
het
niet-vergelijkend
aanwervingsexamen is de volgende :
schriftelijk/ mondeling/ totaal
- Veerle VERSCHAEREN 127/200
28/50 155/250 (62 %)
- Patricia TRUYENS
126/200
42/50 168/250 (67 %)
- Erik PRIMS
122,5/200
37/50 159,5/250
(64 %).
2.6.
Op 14 december 1993 nemen de geslaagde
kandidaten deel aan een psychotechnisch onderzoek door
de psychologische dienst van de Vlaamse Dienst voor
Arbeidsbemiddeling en Beroepsopleiding. Ze worden alle
drie geschikt bevonden voor de uitoefening van de
functie van O.C.M.W.-secretaris.
2.7.
Op 12 januari 1994 zouden de representatieve
vakorganisaties van het personeel, waaronder het Vrij
Syndicaat voor het Openbaar Ambt, tijdens het syndicaal
overleg de vertegenwoordigers van de overheid erop
hebben gewezen "dat zij in kennis moeten gesteld worden
van de data van de aanwervingsexamens".
2.8.
Op 13 januari 1994 krijgen de drie geslaagde
kandidaten de mogelijkheid om zich, ieder om beurt
gedurende dertig minuten, voor te stellen aan de raad
voor maatschappelijk welzijn. Voorafgaandelijk waren aan
de raadsleden de curricula vitae van de kandidaten, de
processen-verbaal van de schriftelijke en de mondelinge
examenproef en een nota van de O.C.M.W.-secretaris met
de totaaluitslag van het examen toegezonden.
IX-554-5/21
2.9.
Op 20 januari 1994 beslist de raad voor
maatschappelijk welzijn Erik PRIMS te benoemen tot
O.C.M.W.-secretaris.
2.10.
Dit benoemingsbesluit verwijst naar
hiervoor aangehaalde gegevens en vermeldt voorts :
de
"Gelet op de uitslag van de geheime stemming
waartoe in zitting met gesloten deuren werd overgegaan, nl.
- de heer PRIMS
bekomt 4 stemmen
- mevrouw TRUYENS
bekomt 1 stem
- mevrouw VERSCHAEREN
bekomt 4 stemmen
er zijn geen blanco stemmen.
Bijgevolg wordt er overgegaan tot een tweede
geheime stemronde tussen de 2 kandidaten die tijdens
de eerste stemronde de meeste stemmen behaalden, nl.
de heer PRIMS en mevrouw VERSCHAEREN.
De uitslag van deze tweede geheime stemronde is de
volgende :
- de heer PRIMS
bekomt 5 stemmen
- mevrouw VERSCHAEREN
bekomt 4 stemmen
Er zijn geen blanco stemmen".
2.11.
Nadat bij hem tegen deze benoeming bezwaren
werden ingediend door de laureate van het examen,
Patricia TRUYENS, door twee leden van de raad voor
maatschappelijk welzijn van Lint en door het Vrij
Syndicaat voor het Openbaar Ambt, beslist de gouverneur
van de provincie Antwerpen op 22 maart 1994 het benoemingsbesluit te vernietigen, omdat de representatieve
vakorganisaties niet voorafgaandelijk op de hoogte waren
gebracht van de data van de examenproeven, omdat met de
representatieve vakorganisaties niet voorafgaandelijk
werd onderhandeld over de wijziging die bij besluit van
30 september 1993 van de raad voor maatschappelijk
welzijn aan de aanwervingsvoorwaarden werd aangebracht,
en omdat het benoemingsbesluit niet aangeeft waarom de
examensuitslag niet werd gevolgd.
2.12.
Op 22 april 1994 vernietigt de Vlaamse
minister van Financiën en Begroting, Gezondheidsinstellingen, Welzijn en Gezin het vernietigingsbesluit van de
IX-554-6/21
gouverneur. Dit besluit steunt inzonderheid op volgende
considerans :
"... dat de gouverneur een eerste reden voor
vernietiging ziet in het feit dat het centrum de
vakorganisaties niet op de hoogte heeft gesteld van
de data van de examenproeven voor de betrokken
functie, hetgeen een schending zou uitmaken van
artikel 17, 3˚ van de wet van 19 december 1974 tot
regeling van de betrekkingen tussen de overheid en de
vakbonden van haar personeel en van artikel 14 van
het koninklijk besluit van 28 september 1984 tot
uitvoering van die wet, bepalingen op grond waarvan
de vakorganisaties het recht hebben om aanwezig te
zijn bij examens; ... dat (echter) noch in dat artikel 17, 3˚, noch in dat artikel 14, de verplichting
wordt opgelegd om de vakorganisaties in kennis te
stellen van de datum van een examen; dat bovendien
het doel van dit prerogatief om aanwezig te zijn bij
de examens is : aan de vakorganisaties de gelegenheid
te geven het regelmatig verloop van de examenverrichtingen na te gaan; dat nu uit het onderzoek van het
dossier blijkt dat de eigenlijke examenverrichtingen,
onder het toezicht van een jury voorgezeten door een
leidinggevend ambtenaar van het provinciebestuur, wel
degelijk een regelmatig verloop hebben gekend; dat
aldus vaststaat dat het niet-inlichten van de vakorganisaties geen weerslag kan hebben gehad op de door
de gouverneur vernietigde benoeming; dat tenslotte,
voor zover dit niet-inlichten ten opzichte van die
benoemingsbeslissing al een verzuim van een substantiële vormvereiste zou uitmaken, dit volgens een
vaste rechtspraak van de raad van state, slechts
leidt tot vernietiging, indien dit verzuim, in feite,
invloed heeft gehad op de inhoud van de gewraakte
beslissing, wat in deze zaak niet het geval is; ...
dat de gouverneur als tweede reden voor vernietiging
aanvoert dat het centrum, zonder daarover te onderhandelen met de vakorganisaties, een grondige wijziging heeft aangebracht in de aanwervingsvoorwaarden
voor secretaris, meer bepaald : het wijzigen van de
samenstelling van de examenjury door daaruit de
aanwezigheid van een psycholoog te schrappen en, in
vervanging daarvan, een psychotechnisch onderzoek aan
de voorwaarden toe te voegen; dat dit volgens de
gouverneur een schending is van artikel 2, §1 van de
eerder genoemde wet van 19 december 1974; ... dat
(echter) het inschrijven van de mogelijkheid van een
psychotechnisch onderzoek door de psychologische
dienst van de rijksdienst voor arbeidsvoorziening in
vervanging van de opname van een psycholoog in de
examenjury niet kan geacht worden een grondige
wijziging van de aanwervingsvoorwaarden van secretaris te zijn; dat het daarentegen dient te worden
beschouwd als een invulling en nadere uitwerking van
IX-554-7/21
een oorspronkelijke beslissing, die enerzijds erop
gericht is de raad nog beter voor te lichten over de
kandidaten voor het ambt in kwestie (dat van dusdanig
gewicht is dat aan het nut van een psychotechnisch
onderzoek niet kan worden getwijfeld) en anderzijds
ertoe strekt de kandidaten door dit onderzoek nog
betere garanties op een objectieve beoordeling te
verschaffen dan dat zij zouden hebben gehad met het
zetelen van een psycholoog in de examenjury; dat het
niet-onderhandelen over deze nuancering niet noodzakelijkerwijze dient te worden beschouwd als de
schending van een substantiële vormvereiste; dat dit
niet-onderhandelen over deze invulling, waarvan niet
kan worden betwist dat zij is ingevoegd in het belang
van diegenen die door de vakorganisaties worden
vertegenwoordigd, geen weerslag kan hebben gehad op
de gewraakte benoeming en daarom niet dient te leiden
tot vernietiging; dat tenslotte alle kandidaten die
geslaagd waren in het bekwaamheidsexamen, geschikt
werden bevonden door de betrokken psychologische
dienst; ... dat de gouverneur als derde reden voor
vernietiging de schending van de motiveringsplicht en
van de artikelen 2 en 3 van de wet van 29 juli 1991
betreffende de uitdrukkelijke motivering van de
bestuurshandelingen naar voren schuift; dat, volgens
de gouverneur, uit de door de raad gegeven motivering
niet kan worden afgeleid waarom werd afgeweken van de
examenuitslag, het enige criterium dat de drie
geschikte kandidaten van elkaar heeft onderscheiden;
dat uit die motivering nergens blijkt waarom de
benoemde kandidaat een grotere aanspraak kon maken;
dat, steeds volgens de gouverneur, door een gebrekkige motivering, waardoor het niet mogelijk is om
precies te weten op grond van welke reden de overheid
de beslissing nam, niet voldaan wordt aan de draagkrachtvereiste; ... dat (echter) de gewraakte benoeming gedaan is na een gewoon examen, waarvan het doel
is de onbekwamen te weren en waarbij alle geslaagden
in aanmerking komen voor benoeming; dat de raad niet
gebonden was door de rangschikking van de geslaagden
van het examen; dat hij dan ook binnen de grenzen van
de redelijkheid gebleven is wanneer hij, na een
grondige vergelijking van de kandidaten, onder meer
ook op basis van de voorstelling van de kandidaten en
van het psychotechnisch onderzoek, uiteindelijk koos
voor de heer PRIMS, met 64 % tweede in een examen
waarvan de eerste slaagde met 67 %; dat verder de
consideransen
van
de
benoemingsbeslissing
van
20 januari 1994 een omstandiger uitdrukkelijke
motivering omvatten dan wat de gouverneur in zijn
vernietigingsbeslissing als te beperkte motivering
omschrijft; dat tenslotte de heer PRIMS bij geheime
stemming benoemd is en dat het voor de raad niet
mogelijk is om de motieven die ertoe geleid hebben de
heer PRIMS te verkiezen boven de andere geslaagden,
nog verder te veruitwendigen, zonder daarbij het
IX-554-8/21
geheim van de stemming te schenden; ... dat het om
bovengenoemde redenen aangewezen is de gouverneursbeslissing van 22 maart 1994 te vernietigen, zodat de
raadsbeslissing van 20 januari 1994 uitwerking kan
hebben".
Dit vernietigingsbesluit is het voorwerp van
de onderhavige annulatieberoepen;
3. Over de ontvankelijkheid van de beroepen.
3.1.1.
Overwegende dat de tussenkomende partijen in
een eerste exceptie de procesbevoegdheid van eerste
verzoeker betwisten omdat hij volgens hen niet aantoont
dat hij namens het Vrij Syndicaat voor het Openbaar Ambt
bij de Raad van State in rechte mag treden;
3.1.2.
Overwegende dat eerste verzoeker het onderhavige annulatieberoep niet heeft ingediend "namens het
Vrij Syndicaat voor het Openbaar Ambt als feitelijke
vereniging"; dat uit de bewoordingen van het verzoekschrift enkel kan worden afgeleid dat verzoeker het
annulatieberoep heeft ingediend in persoonlijke naam, op
grond van zijn persoonlijke hoedanigheid van "Nationaal
Secretaris en verantwoordelijke leider van het Vrij
Syndikaat voor het Openbaar Ambt"; dat verzoekers belang
bij het annulatieberoep dan ook vanuit dat oogpunt moet
worden onderzocht; dat de exceptie derhalve feitelijke
grondslag mist en moet worden verworpen;
3.2.1.
Overwegende dat de tussenkomende partijen
voorts opwerpen dat eerste verzoeker niet aantoont op
welke wijze het bestreden besluit zijn belangen heeft
geschaad en hoe het nadeel dat hij meent te lijden zou
ophouden door de vernietiging van dat besluit; dat zij
daaromtrent betogen dat volgens de rechtspraak van de
Raad van State vakorganisaties die feitelijke verenigingen zijn, enkel in rechte kunnen treden indien zij door
IX-554-9/21
de overheid erkend zijn en bij de werking van de openbare dienst betrokken zijn en voorzover hun eigen
belangen als "medewerker" aan de openbare dienst geschaad zijn, zodat volgens deze rechtspraak vakorganisaties de Raad van State niet kunnen adiëren ter vrijwaring van de belangen van hun leden, wat nochtans in de
onderhavige zaak de bedoeling van het beroep lijkt te
zijn; dat eerste verzoeker, aldus de tussenkomende
partijen,
geen
"geïndividualiseerd,
griefhoudend,
rechtstreeks belang" doet gelden, daar uit geen enkel
stuk blijkt dat eerste verzoeker enig materieel of
moreel nadeel heeft geleden dat door een eventuele
vernietiging ongedaan zou kunnen worden gemaakt;
3.2.2.
Overwegende dat, zoals reeds hiervoren werd
vastgesteld, eerste verzoeker in de onderhavige zaak
niet blijkt op te treden namens het Vrij Syndicaat voor
het Openbaar Ambt, maar in persoonlijke naam, op grond
van zijn persoonlijke hoedanigheid van "Nationaal
Secretaris en verantwoordelijke leider van het Vrij
Syndikaat voor het Openbaar Ambt"; dat ook te dezen bij
het onderzoek naar de aanwezigheid van het rechtens
vereiste belang in hoofde van eerste verzoeker van dat
uitgangspunt dient te worden uitgegaan;
3.2.3.
Overwegende dat eerste verzoeker in zijn
verzoekschrift stelt dat hij het rechtens vereiste
belang bij het annulatieberoep heeft, doordat het
bestreden besluit een "manifeste schending" inhoudt van
de prerogatieven, bedoeld in artikel 17 van de wet van
19 december 1974 tot regeling van de betrekkingen tussen
de overheid en de vakbonden van haar personeel en die
overeenkomstig artikel 14 van het koninklijk besluit van
28 september 1984 tot uitvoering van de voornoemde wet
van 19 december 1974 toebehoren aan de representatieve
vakorganisatie waarvan hij nationaal secretaris en
verantwoordelijke leider is en dat overeenkomstig
artikel 72, derde lid, van het voornoemde koninklijk
IX-554-10/21
besluit van 28 september 1984 de verantwoordelijke
leiders van een representatieve vakorganisatie, in het
bezit van een legitimatiekaart, "alle aan hun vakorganisatie toegekende prerogatieven (kunnen) uitoefenen";
3.2.4.
Overwegende dat, op vraag van het bevoegde
lid van het Auditoraat, eerste verzoeker een afschrift
heeft toegestuurd van zijn legitimatiekaart, verleend
door de diensten van de Eerste Minister, naar luid
waarvan hij "als verantwoordelijk leider en op eenvoudig
vertoon van deze kaart, de prerogatieven van zijn vakorganisatie (...) mag uitoefenen in alle overheidsdiensten";
3.2.5.
Overwegende dat, voorzover het bestreden
besluit de prerogatieven, bedoeld in artikel 17 van de
voornoemde wet van 19 december 1974 en artikel 14 van
het voornoemde koninklijk besluit van 28 september 1984,
toebehorend aan het Vrij Syndicaat voor het Openbaar
Ambt, zou miskennen, eerste verzoeker derhalve van het
vereiste belang doet blijken bij de vernietiging ervan;
dat deze exceptie evenmin gegrond is;
3.3.1.
Overwegende dat de beide tussenkomende
partijen in een derde exceptie opwerpen dat het annulatieberoep van beide verzoekers niet ontvankelijk is
omdat zij geen beroep hebben ingesteld tegen het besluit
van 29 oktober 1992 van de raad voor maatschappelijk
welzijn waarbij de aanwervingsvoorwaarden voor de
betrekking van O.C.M.W.-secretaris op een andere wijze
werden vastgesteld dan voorheen met de vakorganisaties
was overeengekomen, en dat het thans bestreden besluit
daarvan "de toepassing" is;
IX-554-11/21
3.3.2.
Overwegende dat uit de omstandigheid dat
verzoekers in het verleden niet de rechtmatigheid van de
vaststelling van de aanwervingsvoorwaarden voor de
betrekking van O.C.M.W.-secretaris hebben aangevochten,
niet kan worden besloten dat de ene thans niet, op grond
van rechtmatigheidsbezwaren die betrekking hebben op de
eerbiediging van zijn vakbondsprerogatieven, de andere
op grond van andere rechtmatigheidsbezwaren, niet op
ontvankelijke wijze de vernietiging kunnen vorderen van
de vernietiging door de minister van het besluit van de
gouverneur houdende de vernietiging van de benoeming van
een O.C.M.W.-secretaris; dat de derde exceptie evenzeer
moet worden verworpen;
3.4.1.
Overwegende dat de beide tussenkomende
partijen voorts opwerpen dat het Vrij Syndicaat voor het
Openbaar Ambt, waarvan tweede verzoekster lid is, nog
geen lid was van het syndicaal overlegorgaan toen op
14 oktober 1992 werd onderhandeld over de examens en de
samenstelling van de examenjury, zodat verzoekers thans
het vereiste belang missen om op te komen tegen de
invulling door de raad voor maatschappelijk welzijn van
wat toen werd overeengekomen;
3.4.2.
Overwegende dat zoals hiervoor sub. 3.2.2.
tot 3.2.5. is aangetoond eerste verzoeker belang heeft
bij de vernietiging van het vernietigingsbesluit van
22 april 1994 van de Vlaamse minister van Financiën en
Begroting, Gezondheidsinstellingen, Welzijn en Gezin,
althans voorzover het bestreden besluit de prerogatieven, bedoeld in artikel 17 van de meergenoemde wet van
19 december 1974 en artikel 14 van het meergenoemde
koninklijk besluit van 28 september 1984, toebehorend
aan het Vrij Syndicaat voor het Openbaar Ambt, zou
schenden; dat de omstandigheid dat eerste verzoekers
vakbond op het ogenblik van de syndicale onderhandelingen over de aanwervingsvoorwaarden voor de betrekking
van O.C.M.W.-secretaris nog geen lid was van het bijzonIX-554-12/21
der onderhandelingscomité, voor de beoordeling van het
belang van verzoeker niet terzake doet; dat dit gegeven
ten aanzien van het belang van tweede verzoekster geen
enkele weerslag heeft; dat ook deze exceptie niet
opgaat;
3.5.1.
Overwegende dat de beide tussenkomende
partijen aanvoeren dat de beroepen van beide verzoekers
niet ontvankelijk zijn, omdat zij niet voorafgaandelijk
de administratieve beroepsmogelijkheden tegen het
benoemingsbesluit van 20 januari 1994 van de raad voor
maatschappelijk welzijn hebben uitgeput, in welk verband
zij verwijzen naar artikel 112 van de organieke wet van
8 juli 1976 betreffende de openbare centra voor maatschappelijk welzijn, op grond waarvan verzoekers eerst
een "beroep" hadden moeten indienen bij de gouverneur
van de provincie Antwerpen en bij de bevoegde minister;
dat het Vrij Syndicaat voor het Openbaar Ambt weliswaar
met een faxbericht op 30 januari 1994 bij de gouverneur
van de provincie Antwerpen een "beroep" tegen het
benoemingsbesluit zou hebben ingediend, maar dat dit
beroep, wegens schending van een substantieel vormvoorschrift, niet rechtsgeldig is en "als onbestaande"
dient te worden beschouwd; dat de tweede tussenkomende
partij voorts vaststelt dat het Vrij Syndicaat voor het
Openbaar Ambt met een brief van 23 maart 1994 nogmaals
aan de gouverneur de vernietiging van het benoemingsbesluit heeft gevraagd, maar dat dit nieuwe verzoek
ingediend werd eenenzestig dagen nadat het bestreden
benoemingsbesluit werd genomen en één dag na het verstrijken van de periode van veertig dagen waarover de
gouverneur beschikte om zijn toezichtsbevoegdheid uit te
oefenen, zodat het bedoelde verzoek de termijn voor het
indienen van een annulatieberoep bij de Raad van State
niet heeft gestuit, gegevens waaruit de tweede tussenkomende partij afleidt dat de onderhavige annulatieberoepen te laat werden ingediend waardoor ze ook nog om die
reden niet ontvankelijk zijn;
IX-554-13/21
3.5.2.1.
Overwegende dat tweede verzoekster vooreerst
laat gelden dat zij tegen het voormelde benoemingsbesluit van 20 januari 1994 via het Vrij Syndicaat voor
het Openbaar Ambt met een fax van 30 januari 1994 een
"beroep" heeft ingesteld bij het provinciebestuur van
Antwerpen en dat volgens haar niet het initiële benoemingsbesluit het voorwerp uitmaakt van haar annulatieberoep, maar wel het besluit van 22 april 1994 van de
Vlaamse minister van Welzijn en Gezin houdende de
vernietiging van het vernietigingsbesluit van 22 maart
1994 van de gouverneur;
3.5.2.2.
Overwegende dat de tussenkomende partijen in
dat verband stellen dat tweede verzoekster niet bewijst
dat het Vrij Syndicaat voor het Openbaar Ambt in haar
naam dat "beroep" bij de provinciegouverneur heeft
ingesteld, dat een beroep dat bij de gouverneur met een
faxbericht aanhangig is gemaakt, wegens schending van
een substantieel vormvoorschrift niet rechtsgeldig is en
als "onbestaande" dient te worden beschouwd en dat de
tweede tussenkomende partij daar zelfs aan toevoegt dat
verzoeksters annulatieberoep daardoor te laat is ingediend;
3.5.2.3.
Overwegende dat het voorwerp van de annulatieberoepen niet de beslissing is van 20 januari 1994
van de raad voor maatschappelijk welzijn van Lint
houdende de benoeming van Erik PRIMS tot O.C.M.W.-secretaris, maar wel de beslissing van 22 april 1994 van de
Vlaamse minister van Welzijn en Gezin tot vernietiging
van het vernietigingsbesluit van 22 maart 1994 van de
gouverneur;
3.5.2.4.
Overwegende dat het vernietigingsbesluit van
de voornoemde minister, genomen op grond van artikel 112, derde lid, van de wet van 8 juli 1976 betreffende de openbare centra voor maatschappelijk welzijn,
een administratieve rechtshandeling is die met een
IX-554-14/21
annulatieberoep kan worden bestreden; dat wijl bij wet
of reglement geen georganiseerd administratief beroep
tegen dat vernietigingsbesluit mogelijk is, het op een
ontvankelijke wijze onmiddellijk voor de Raad van State
met een annulatieberoep kan worden bestreden; dat
verzoekers dit tijdig met een op 22 juni 1994 ter post
aangetekend verzonden verzoekschrift hebben gedaan; dat
ook deze exceptie niet gegrond is;
4. Over de gegrondheid van de beroepen.
4.1.1.
Overwegende dat verzoekers in hun enig
middel betogen dat het bestreden vernietigingsbesluit
van 22 april 1994 van de Vlaamse minister van Financiën
en Begroting, Gezondheidsinstellingen, Welzijn en Gezin
op onwettige gronden steunt omdat het besluit van de
gouverneur van Antwerpen van 22 maart 1994 de benoeming
van de O.C.M.W.-secretaris vernietigt; dat zij onder
meer de schending aanvoeren van artikel 2, § 1, 1˚, van
de wet van 19 december 1974 tot regeling van de betrekkingen tussen de overheid en de vakbonden van haar
personeel, doordat met de representatieve vakorganisaties niet voorafgaandelijk werd onderhandeld over de
wijziging die bij besluit van 30 september 1993 van de
raad voor maatschappelijk welzijn aan de aanwervingsvoorwaarden werd aangebracht; dat zij stellen dat het
bestreden besluit ten onrechte overweegt dat het besluit
van 30 september 1993 van de raad voor maatschappelijk
welzijn niet aan onderhandeling met de representatieve
vakorganisaties diende te worden onderworpen omdat het
geen grondige wijziging inhield van de aanwervingsvoorwaarden en derhalve geen invloed heeft gehad op de
uiteindelijke benoeming, dat volgens verzoekers de
schrapping van de aanwezigheid van een psycholoog in de
examenjury
en
de
vervanging
daarvan
door
een
psychotechnisch onderzoek van de kandidaten "geen kleine
wijziging" is van de aanwervingsvoorwaarden en "natuurlijk een zekere invloed heeft gehad op het verloop van
IX-554-15/21
de examens en de uiteindelijke benoeming"; dat zij
besluiten dat onderhandelingen met de representatieve
vakorganisaties over deze aangelegenheid wettelijk zijn
voorgeschreven en dat de raad voor maatschappelijk
welzijn dit voorschrift niet eenzijdig kon terzijde
schuiven;
4.1.2.
Overwegende dat de verwerende partij van
haar kant antwoordt dat de vaststelling van de mogelijkheid om de geslaagde kandidaten van het aanwervingsexamen aan een psychotechnisch onderzoek te onderwerpen,
dit ter vervanging van de opname van een psycholoog in
de examenjury, moet worden beschouwd als "een invulling
en nadere uitwerking van een oorspronkelijke beslissing", dat het gegeven dat over deze "nuancering" niet
werd onderhandeld met de representatieve vakorganisaties
van het personeel geen schending is van een substantiële
vormvereiste en dat zulks alleszins geen reden kan zijn
om het benoemingsbesluit te vernietigen, omdat het geen
invloed heeft gehad op de benoeming, dat ten slotte de
bepalingen van de wet van 19 december 1974 die onderhandeling en overleg voorschrijven, niet extensief mogen
worden geïnterpreteerd;
4.1.3.
Overwegende dat verzoekers in hun memorie
van wederantwoord onderlijnen dat de verwerende partij
het belang van de wijziging van de aanwervingsvoorwaarden waarover niet werd onderhandeld, minimaliseert, maar
terzelfder tijd in haar versie van de feiten vermeldt
dat "ook de resultaten van de gewraakte psychotechnische testen (...) uiteindelijk het resultaat
(hebben) bepaald", zodat van een minimale wijziging van
de aanwervingsvoorwaarden volgens verzoekers geen sprake
is, omdat het juist op grond van deze wijziging is dat
de verwerende partij rechtvaardigt dat de benoeming
afwijkt van de uitslag van het examen;
IX-554-16/21
4.1.4.
Overwegende dat de beide tussenkomende
partijen het standpunt van de verwerende partij bijvallen dat over het besluit van 30 september 1993 van de
raad voor maatschappelijk welzijn niet voorafgaandelijk
diende te worden onderhandeld met de representatieve
vakorganisaties omdat het geen essentiële wijziging
aanbracht aan de aanwervingsvoorwaarden voor de betrekking van O.C.M.W.-secretaris en de bepalingen van de wet
van 19 december 1974 die onderhandeling en overleg
voorschrijven, niet extensief mogen worden geïnterpreteerd; dat naar hun oordeel het desbetreffende besluit
niet meer was dan een uitdieping van de vooropgestelde
doelstelling, namelijk "dat de belangrijkheid van het
ambt van OCMW-secretaris zeker een psycho-technisch
onderzoek rechtvaardigt. Dat het examen door een vakjury - hoe waardevol ook - feitelijk slechts een momentopname is en (te) weinig zegt over - in het algemeen
gesteld - het profiel en de persoonlijkheid van de
kandidaten en dat ook andere dan eng vaktechnische
kwalificaties mee in de beoordeling kunnen betrokken
worden"; dat de tussenkomende partijen voorts beamen dat
zelfs indien de voorgeschreven onderhandeling met de
representatieve vakorganisaties als een substantiële
vormvereiste dient te worden beschouwd, de niet-naleving
van deze vormvereiste in de onderhavige zaken niet tot
de vernietiging van het benoemingsbesluit mag leiden
omdat ze er geen invloed op heeft gehad, daar alle
geslaagde kandidaten in het psychotechnisch onderzoek
immers geschikt werden bevonden voor het ambt van
O.C.M.W.-secretaris; dat de eerste tussenkomende partij
ten slotte opwerpt dat eerste verzoeker er geen belang
bij heeft het onderhavige onderdeel van het middel in te
roepen, daar het raadsbesluit van 30 september 1993
"enkel in het belang van het OCMW was en (...) enkel de
kandidaten hiertegen met goed gevolg kunnen reageren";
dat de tweede tussenkomende partij opwerpt dat tweede
verzoekster geen belang heeft deze schending van de
prerogatieven van de representatieve vakorganisaties op
IX-554-17/21
te werpen, daar die alleen door de vakorganisaties mag
worden aangevoerd;
4.1.5.1.
Overwegende dat artikel 2, § 1, 1˚, a), van
de wet van 19 december 1974 tot regeling van de betrekkingen tussen de overheid en de vakbonden van haar
personeel, luidt als volgt :
"Behoudens in de door de Koning bepaalde spoedgevallen en in de andere door Hem bepaalde gevallen,
kunnen de bevoegde administratieve overheden niet dan
na onderhandeling met de representatieve vakorganisaties in de daartoe opgerichte comités vaststellen :
1˚ grondregelingen ter zake van :
a. het administratief statuut, (...)";
dat luidens artikel 3 van het koninklijk besluit van
29 augustus 1985 tot aanwijzing van de grondregelingen
in de zin van artikel 2, § 1, 1˚, van de wet van
19 december 1974, als grondregelingen in verband met het
administratief statuut onder meer moeten worden beschouwd : "de voorwaarden waaraan men moet voldoen om
als personeelslid te worden aangeworven, tot de stage
toegelaten of benoemd, met inbegrip van de deelnemingsvoorwaarden voor de eventueel eraan voorafgaande vergelijkende examens, examens of proeven en de regels
volgens welke de examens worden georganiseerd en de
examenprogramma’s worden vastgesteld";
4.1.5.2.
Overwegende dat uit die wettelijke en
reglementaire bepalingen volgt dat de wijziging die door
het besluit van 30 september 1993 van de raad voor
maatschappelijk welzijn van Lint werd aangebracht aan de
aanwervingsvoorwaarden
voor
de
betrekking
van
O.C.M.W.-secretaris, namelijk de schrapping van de
aanwezigheid van een psycholoog in de examencommissie en
de vaststelling van de mogelijkheid om de geslaagde
kandidaten van het examen te onderwerpen aan een
psychotechnisch onderzoek, een grondregeling betreft in
verband met het administratief statuut die door het
openbaar centrum voor maatschappelijk welzijn voorafIX-554-18/21
gaandelijk aan onderhandeling met de representatieve
vakorganisaties moet worden onderworpen;
4.1.5.3.
Overwegende dat het door de verwerende
partij en tussenkomende partijen niet betwiste gegeven
dat over de regeling vervat in het voormelde besluit van
30 september 1993 van de raad voor maatschappelijk
welzijn van Lint, niet voorafgaandelijk met de representatieve vakorganisaties werd onderhandeld, de schending
met zich brengt van een substantieel vormvoorschrift
zodat de onwettigheid van het desbetreffende besluit van
de raad voor maatschappelijk welzijn vaststaat; dat die
onwettigheid ook de benoeming van de tweede tussenkomende partij tot O.C.M.W.-secretaris vitieert, die gesteund
is op onwettig tot stand gekomen aanwervingsvoorwaarden,
zodat ze ook moet worden vernietigd;
4.1.6.1.
Overwegende dat aan de voormelde verplichting voor de overheid het prerogatief beantwoordt van de
representatieve vakorganisaties om bij die onderhandeling te worden betrokken, zodat eerste verzoeker van het
rechtens vereiste belang doet blijken om de schending
van dat prerogatief in te roepen;
4.1.6.2.
Overwegende dat tweede verzoekster er belang
bij heeft aan te voeren dat de door de wet voorgeschreven regeling niet werd nageleefd; dat deze wettelijke
regeling immers méér dan alleen maar de vaststelling
betreft van een prerogatief van de representatieve
vakorganisaties, daar zij aan het bestuur in de eerste
plaats een gedragsregel oplegt die moet worden gevolgd
wanneer het tot de vaststelling van de aanwervingsvoorwaarden voor een bepaald ambt overgaat; dat uit wat
voorafgaat volgt dat de excepties met betrekking tot dit
middel opgeworpen door de tussenkomende partijen niet
opgaan en dat het middel gegrond is,
IX-554-19/21
B E S L U I T :
Artikel 1.
De
zaken
nrs. A. 58.584/IX-554
58.585/IX-555 worden gevoegd.
en
Artikel 2.
Vernietigd wordt het besluit van 22 april
1994 van de Vlaamse minister van Financiën en Begroting,
Gezondheidsinstellingen, Welzijn en Gezin "tot vernietiging van het vernietigingsbesluit van de Gouverneur
van de Provincie Antwerpen van 22 maart 1994 inzake de
benoeming van de Heer Erik PRIMS tot secretaris van het
Openbaar Centrum voor Maatschappelijk Welzijn van Lint".
Artikel 3.
De kosten van de beroepen, bepaald op
achtduizend frank, komen ten laste van de verwerende
partij.
De kosten van de tussenkomsten, bepaald op
twaalfduizend frank, komen ten laste van de tussenkomende partijen, elk voor de helft.
Aldus te Brussel uitgesproken in openbare
terechtzitting,
op
tweeëntwintig
juni
1900 achtennegentig, door de IXe kamer, die was samengesteld uit :
de HH.
G. BAETEMAN,
Mevr.
A. BEIRLAEN,
J. SMETS,
S. VAN AELST,
eerste voorzitter van
de Raad van State,
staatsraad,
staatsraad,
griffier.
IX-554-20/21
De griffier,
De voorzitter,
S. VAN AELST.
G. BAETEMAN.
IX-554-21/21
