Conseil d'État de Belgique — Raad van State — ECLI:BE:RVSCE:2005:ARR.145.447 (2005-06-06)
Samenvatting (NL) :
Arrest nr 145.447 van 6 juni 2005 - Beslissing : Bevolen Samenvoeging
bekendmaking
--- TEXTE INTÉGRAL DE L'ARRÊT ---
RAAD VAN STATE, AFDELING ADMINISTRATIE.
ARREST
nr. 145.447 van 6 juni 2005
in de zaken A. 160.428/IX-4822
161.015/IX-4834.
In zake :
Luc BORIN,
die woonplaats kiest bij
advocaat J. STEVENS,
kantoor houdende te ANTWERPEN,
Justitiestraat 31
tegen :
de Belgische Staat, vertegenwoordigd door de minister van
Justitie,
die woonplaats kiest bij
advocaten B. SCHUTYSER en W. DEPESTER,
kantoor houdende te BRUSSEL,
Goedheidstraat 5-7.
--------------------------------------------------------------------------------------------------DE VOORZITTER VAN DE IXe KAMER,
Gezien het verzoekschrift dat Luc BORIN op 1 maart 2005 heeft
ingediend om de schorsing te vorderen van de tenuitvoerlegging van het koninklijk
besluit van 18 januari 2005 waarbij de voordracht van verzoeker voor het ambt van
rechter in de politierechtbank te Leuven, gedaan door de Nederlandstalige
benoemings- en aanwijzingscommissie van de Hoge Raad voor de Justitie op
19 oktober 2004, een eerste maal wordt geweigerd;
Gezien het verzoekschrift dat Luc BORIN op 21 maart 2005 heeft
ingediend om de schorsing te vorderen van de tenuitvoerlegging van het koninklijk
besluit van 28 februari 2005 waarbij de voordracht van verzoeker voor het ambt van
rechter in de politierechtbank te Leuven, gedaan door de Nederlandstalige
benoemings- en aanwijzingscommissie van de Hoge Raad voor de Justitie op
25 januari 2005, voor de tweede maal wordt geweigerd;
Gezien de gelijktijdig ingediende verzoekschriften, waarbij dezelfde
verzoekende partij de vernietiging vordert van hetzelfde besluit;
Gezien de nota’s van de verwerende partij;
IX-4822-1/14
Gezien de verslagen opgemaakt door eerste auditeurafdelingshoofd W. VAN NOTEN;
Gelet op de kennisgeving van de verslagen aan partijen;
Gelet op de beschikkingen van 29 april 2005 waarbij de
terechtzitting bepaald wordt op 23 mei 2005;
Gehoord het verslag van kamervoorzitter J. DE BRABANDERE;
Gehoord de opmerkingen van advocaat J. STEVENS, die
verschijnt voor verzoeker en van advocaten B. SCHUTYSER en W. DEPESTER,
die verschijnen voor de verwerende partij;
Gehoord het eensluidend advies van eerste auditeur-afdelingshoofd
W. VAN NOTEN;
Gelet op de artikelen 17 en 18 en titel VI, hoofdstuk II, van de
wetten op de Raad van State, gecoördineerd op 12 januari 1973;
1.
Overwegende dat de gegevens van de zaak kunnen worden
samengevat als volgt :
1.1.
Verzoeker is advocaat bij de balie te Antwerpen en
plaatsvervangend rechter in de politierechtbank aldaar sinds 19 september 1978.
1.2.
In het Belgisch Staatsblad van 21 mei 2004 wordt de vacature van
een betrekking van rechter in de politierechtbank te Leuven bekendgemaakt. Op
10 juni 2004 stelt verzoeker zich kandidaat. Er zijn nog zeven andere kandidaten.
1.3.
Over de kandidatuur van verzoeker worden de volgende adviezen
gegeven :
- de voorzitter van de rechtbank van eerste aanleg te Antwerpen geeft op 22 juli 2004
een “zeer gunstig” advies;
- de voorzitter van de rechtbank van eerste aanleg te Leuven geeft op 17 augustus
2004 een “zeer gunstig” advies;
IX-4822-2/14
- de vertegenwoordiger van de balie te Antwerpen geeft op 20 augustus 2004 het
advies “zeer geschikt”.
1.4.
Op 19 oktober 2004 draagt de Nederlandstalige benoemings- en
aanwijzingscommissie van de Hoge Raad voor de Justitie (hierna: de
benoemingscommissie) verzoeker met de vereiste meerderheid van tweederde van de
uitgebrachte stemmen voor benoeming voor.
Die voordracht is als volgt gemotiveerd :
“(...)
Na afweging van alle elementen betreffende de bekwaamheid en de
geschiktheid van de kandidaat beslist de commissie met de vereiste meerderheid
van twee derde van de uitgebrachte stemmen om Luc Borin voor te dragen aan
de Minister van Justitie op grond van onderstaande overwegingen :
Cornelia Verschueren wordt vandaag voorgedragen voor een vacante plaats
van toegevoegd rechter voor het rechtsgebied van het hof van beroep te
Antwerpen.
Luc Borin behaalde het diploma van licentiaat in de rechten in 1971 op
voldoende wijze.
Sinds 17 november 1975 is hij, met een korte onderbreking voor de
uitvoering van zijn legerdienst, advocaat aan de balie te Antwerpen. Hij is
gespecialiseerd in het verzekeringsrecht, het verkeersrecht en het
aansprakelijkheidsrecht.
Sinds 11 oktober 1978 (KB van 19 september 1978) is hij plaatsvervangend
rechter in de politierechtbank te Antwerpen, waar hij regelmatig gedurende lange
tijd als erkend rechter heeft gezeteld.
Hij is plaatsvervangend lid zowel van de Commissie ter Bescherming van de
Maatschappij en als van de Probatiecommissie te Antwerpen.
Aangezien hij vóór 1 oktober 1993 werd benoemd tot plaatsvervangend
rechter wordt hij, in toepassing van artikel 21, tweede lid, van de wet van 18 juli
1991 tot wijziging van de voorschriften van het gerechtelijk wetboek die
betrekking hebben op de opleiding en werving van magistraten, geacht te zijn
geslaagd voor het examen inzake beroepsbekwaamheid.
Luc Borin onderscheidt zich van Christien Broekmans en Anne Marie
De Rieck door het feit dat hij een ‘zeer gunstig’ advies krijgt van de korpschef
van de vacante plaats, de voorzitter van de rechtbank van eerste aanleg te
Leuven, terwijl de genoemde twee kandidates slechts een ‘gunstig’ advies
krijgen.
Luc Borin onderscheidt zich van de andere kandidaten die een ‘zeer gunstig’
advies krijgen van de voorzitter van de rechtbank van eerste aanleg te Leuven,
met name Birgitta D’Exelle en Kathleen Stinckens, door zijn veel langere en
relevantere ervaring in de materies die tot de bevoegdheden van de
politierechtbank behoren.
Luidens het curriculum vitae van Birgitta D’Exelle heeft zij twaalf jaar
ervaring in de materies die door de politierechtbank worden behandeld : eerst als
gerechtelijk stagiair bij de verkeerssectie van het parket van de rechtbank van
eerste aanleg te Mechelen, vervolgens als substituut-procureur des Konings bij
de verkeerssectie van het parket van de rechtbank van eerste aanleg te Leuven
en ten slotte als rechter in de rechtbank van eerste aanleg te Leuven. Deze
ervaring weegt evenwel niet op tegen de veel langere ervaring van Luc Borin
IX-4822-3/14
met de betrokken materies : Luc Borin is al 28 jaar advocaat, gespecialiseerd in
verkeersrecht en verzekeringsrecht, en al 26 jaar plaatsvervangend rechter in de
politierechtbank te Antwerpen.
Birgitta D’Exelle heeft vanaf 1995 ervaring opgedaan met het zitting houden
en het opstellen van vonnissen in de collegiale correctionele en burgerlijke
kamers die de beroepen tegen de vonnissen van de politierechtbank behandelen
en als alleenzetelend rechter in andere kamers. Met het oog op het ambt van
politierechter, die een alleenzetelend eerstelijnsrechter is, is de ervaring van Luc
Borin, die sinds 1978 regelmatig heeft gezeteld als plaatsvervangend
politierechter, relevanter.
In het kader van de periodieke evaluatie verkreeg Birgitta D’Exelle weliswaar
een beoordeling ‘zeer goed’, doch in het evaluatieverslag wordt opgemerkt dat
haar ‘mondelinge uitdrukkingsvaardigheid’ nog kan verbeterd worden ‘in de zin
van meer helderheid, bondigheid, structuur in de gedachten en de redenering’.
Ook wordt vermeld dat zij ‘minder bevangen dient te staan ten aanzien van
omvangrijke en complexe dossiers en haar stressbestendigheid nog dient te
vergroten’. Als eerstelijnsrechter en alleenzetelend rechter dient een
politierechter deze competenties juist in hoge mate te bezitten. Uit de adviezen
blijkt dat Luc Borin wel in hoge mate over deze competenties beschikt.
Kathleen Stinckens heeft als advocaat aan de balie, gespecialiseerd in
aansprakelijkheidsrecht, verzekeringsrecht en verkeersrecht, en als substituutprocureur des Konings verbonden aan de verkeerssectie van het parket,
waarover zij recent de verantwoordelijkheid kreeg, een grondige kennis en
ervaring verworven in de voor een politierechter relevante juridische materies.
Ook haar relevante beroepservaring van 12 jaar weegt niet op tegen de veel
langere relevante beroepservaring van Luc Borin. Luc Borin onderscheidt zich
daarenboven van Kathleen Stinckens door het feit dat hij ervaring heeft met het
zetelen als alleenzetelend rechter en met het opstellen van vonnissen.
Uit hetgeen voorafgaat blijkt dat Luc Borin de meest bekwame en geschikte
kandidaat is voor de vacante plaats van rechter in de politierechtbank van
Leuven”.
1.5.
Aangezien de Koning binnen een termijn van zestig dagen vanaf
de ontvangst van de voordracht geen beslissing neemt, zenden verzoeker en de
benoemingscommissie, respectievelijk op 10 en 11 januari 2005, overeenkomstig
artikel 259ter, § 5, derde lid, van het Gerechtelijk Wetboek, een aanmaning aan de
Koning om alsnog een beslissing te nemen.
1.6.
Bij koninklijk besluit van 18 januari 2005 wordt de voordracht van
verzoeker geweigerd.
Dit besluit, waarvan verzoeker de schorsing en de nietigverklaring
vordert in de zaak A.460.428/IX-4822, luidt als volgt :
“(...)
Overwegende dat niettegenstaande het niet aan de Koning toekomt om zijn
mening aangaande de bekwaamheid en de geschiktheid van de voorgedragen
kandidaat gewoon in de plaats te stellen van die van de Benoemingscommissie,
IX-4822-4/14
sluit dit niet uit dat in deze kan vastgesteld worden dat de afweging van de titels
en verdiensten van de onderscheiden kandidaten niet correct is gebeurd;
Overwegende dat deze afweging van titels en verdiensten werd doorgevoerd
op grond van een vergelijking waarin, op selectieve wijze, gebruik wordt
gemaakt van gedeelten van de adviezen en documenten die ter beschikking
waren van de Benoemingscommissie.
Overwegende dat ondermeer uitvoerig verwezen wordt naar de
evaluatierapporten -opgemaakt in het verleden- die voorhanden zijn voor
meerdere niet voorgedragen kandidaten die reeds werkzaam zijn als magistraat;
dat echter een dergelijk evaluatierapport niet voorhanden is met betrekking tot
de voorgedragen kandidaat die enkel als plaatsvervangend magistraat actief is;
Overwegende dat zodoende een zekere ongelijkheid tussen de kandidaten
wordt gecreëerd vermits de afwezigheid van een evaluatierapport
ontegensprekelijk de eventuele aanwezigheid van minpunten maskeert;
Overwegende dat bovendien, bij het nemen van kritieken uit deze
evaluatierapporten, volledig voorbijgegaan wordt aan de adviezen (ondermeer
deze van de voorzitter van de rechtbank van eerste aanleg te Leuven) waarin de
actuele toestand van de kandidaten wordt beschreven en waardoor een veel
genuanceerder beeld ontstaat;
Overwegende bovendien dat, met betrekking tot de voorgedragen kandidaat,
aan deze bepaalde verdiensten worden toegeschreven zonder dat deze een
objectieve steun vinden in zijn dossier;
Overwegende dat in dat verband ondermeer gewezen wordt op zijn
voortdurende vorming en bijscholing terwijl het bestaan hiervan enkel terug te
vinden is in het advies van de voorzitter van de rechtbank van eerste aanleg te
Antwerpen (die verwijst naar gegevens die zouden blijken uit een dossier dat
echter niet vermeld wordt in zijn bronnenlijst), terwijl enerzijds het eigen CV van
de kandidaat hierover zwijgt en anderzijds het ontbreken van enig bewijs van
nascholing expliciet wordt opgenomen in het advies van de voorzitter van de
rechtbank van eerste aanleg te Leuven;
Overwegende daarentegen dat andere kandidaten, met gunstige dezelfde
adviezen als betrokkene, een aanzienlijk aantal relevante opleidingen, cursussen
en vormingen volgden;
Overwegende dat de Benoemingscommissie zich, bij de voordracht, eveneens
zwaar gesteund heeft op de lange periode waarin de voorgedragen kandidaat het
statuut van plaatsvervangend politierechter bezit;
Overwegende echter dat bij de voordracht van onvoldoende afweging is
gebeurd van deze kwaliteit met de effectieve en dagdagelijkse ervaring die
andere kandidaten, die effectief het ambt van magistraat uitoefenen, hebben
verworven;
Overwegende dat de voordracht van de heer Borin Luc derhalve dient te
worden geweigerd”.
1.7.
Op 25 januari 2005 beslist de benoemingscommissie, ditmaal
unaniem, verzoeker opnieuw voor te dragen. Die voordracht is vrijwel identiek
gemotiveerd als de eerste voordracht van 19 oktober 2004. Hij bevat enkel de
volgende toevoeging :
“Aangezien artikel 259ter, § 4, van het Gerechtelijk Wetboek stelt dat, met
uitzondering van de gerechtelijk stagiairs, de kandidaten uiterlijk op de
honderdste dag dienen te voldoen aan de benoemingsvoorwaarden. Iedere
andere interpretatie van deze bepaling houdt in dat het moment dat een
kandidaat dient te voldoen aan de benoemingsvoorwaarden arbitrair door de
IX-4822-5/14
Koning kan worden bepaald, en houdt aldus een aantasting van de
rechtszekerheid in zich. Aangezien Luc Borin vóór 1 oktober 1993 werd
benoemd tot plaatsvervangend rechter wordt hij, in toepassing van artikel 21,
tweede lid , van de wet van 18 juli 1991 tot wijziging van de voorschriften van
het gerechtelijk wetboek die betrekking hebben op de opleiding en de werving
van magistraten, geacht te zijn geslaagd voor het examen inzake
beroepsbekwaamheid”.
1.8.
Bij koninklijk besluit van 28 februari 2005 wordt de tweede
voordracht van verzoeker eveneens geweigerd. De motivering ervan verschilt niet
wezenlijk van die van het eerste weigeringsbesluit van 18 januari 2005.
Tegen dit besluit heeft verzoeker op 21 maart 2005 bij de Raad van
State het beroep tot nietigverklaring en de vordering tot schorsing A 161.015/IX4834 ingesteld;
2.
Overwegende dat ten gevolge van het eerste bestreden koninklijk
besluit tot weigering van de voordracht van verzoeker voor het vacante ambt van
politierechter, de benoemingscommissie verzoeker opnieuw heeft voorgedragen voor
dat ambt; dat die tweede voordracht van verzoeker en de hernieuwde weigering
ervan een gevolg zijn van de eerste weigering; dat zoals vermeld de motivering van
de voordrachten en van de weigeringsbesluiten vrijwel identiek is; dat dezelfde
middelen en hetzelfde moeilijk te herstellen ernstig nadeel worden aangevoerd; dat
de zaken A. 160.428/IX-4822 en 161.015/IX-4834 derhalve verknocht zijn; dat het
in het belang van een goede rechtsbedeling past ze samen te voegen;
3.
Overwegende dat krachtens artikel 17, § 2, van de gecoördineerde
wetten op de Raad van State slechts tot schorsing van de tenuitvoerlegging kan
worden besloten onder de dubbele voorwaarde dat ernstige middelen worden
aangevoerd die de nietigverklaring van de aangevochten beslissing kunnen
verantwoorden en dat de onmiddellijke tenuitvoerlegging van de bestreden beslissing
een moeilijk te herstellen ernstig nadeel kan berokkenen;
4.1.
Overwegende dat verzoeker in de beide zaken als eerste middel de
schending aanvoert van artikel 151 van de Grondwet, van artikel 259ter van het
Gerechtelijk Wetboek, van de materiële motiveringsplicht, van het
zorgvuldigheidsbeginsel en redelijkheidsbeginsel en van de regels van goed bestuur;
dat hij in een eerste onderdeel van het middel betoogt dat, ofschoon in de bestreden
besluiten erkend wordt dat het de Koning niet toekomt om zijn mening aangaande
IX-4822-6/14
de bekwaamheid en de geschiktheid van de voorgedragen kandidaat gewoon in de
plaats te stellen van die van de benoemingscommissie, de bestreden beslissing in
wezen een pleidooi vormt om een andere kandidaat, Birgitta D’EXELLE, te
benoemen; dat verzoeker in een tweede onderdeel stelt dat het bestreden besluit niet
duidelijk maakt waarin of waardoor de benoemingscommissie “op selectieve wijze”
gebruik maakt van “gedeelten van adviezen en documenten”: dat het selecteren van
wat belangrijk en wat bijkomstig is, bovendien tot de taak van de
benoemingscommissie behoort en dat “een zekere ongelijkheid tussen de kandidaten
wordt gecreëerd door de afwezigheid van een evaluatierapport”, niet aan de
benoemingscommissie kan worden verweten, maar een gevolg is van het feit dat niet
voorzien is in evaluatierapporten voor advocaten en plaatsvervangende magistraten;
dat verzoeker in een derde onderdeel aanvoert dat, waar gesteld wordt dat een veel
genuanceerder beeld zou zijn ontstaan indien de benoemingscommissie rekening had
gehouden met de adviezen waarin de actuele toestand van de kandidaten wordt
beschreven, de Koning een appreciatie geeft die aan de benoemingscommissie
toekomt; dat hij in het vierde onderdeel betoogt dat het bestreden besluit ten onrechte
suggereert dat verzoeker geen bijscholing zou hebben gevolgd, althans dat daarvan
geen overtuigende indicaties voorliggen, terwijl het advies van de stafhouder verwijst
naar het dossier permanente vorming van verzoeker waaruit “een zeer ruime interesse
voor de opleiding blijkt”; dat verzoekers vijfde onderdeel ten slotte luidt dat waar het
bestreden besluit stelt dat verzoekers ervaring als plaatsvervangend rechter
onvoldoende afgewogen werd met de effectieve en dagdagelijkse ervaring die andere
kandidaten, welke effectief het ambt van magistraat uitoefenen, hebben verworven,
uit de voordracht van de benoemingscommissie evenwel blijkt dat de veel langere
ervaring van verzoeker wordt gerelateerd aan zijn 28 jaar ervaring als advocaat,
gespecialiseerd in verkeersrecht, verzekeringsrecht en aansprakelijkheidsrecht, en aan
zijn ervaring als plaatsvervangend politierechter gedurende 26 jaar;
4.2
Overwegende dat de verwerende partij antwoordt dat de Koning
niet verplicht is de door de benoemingscommissie voorgedragen kandidaat te
benoemen, dat Hij de voordracht bij een gemotiveerde beslissing kan weigeren indien
hij oordeelt dat de benoemingscommissie de titels en verdiensten van de kandidaten
niet correct heeft afgewogen en dat in dezen de Koning terecht tot het besluit is
gekomen dat uit de voordracht en de daarin vervatte afweging van de titels en
verdiensten van de kandidaten door de benoemingscommissie onvoldoende blijkt
waarom zij van oordeel was dat verzoeker de meest geschikte kandidaat is; dat zij
IX-4822-7/14
erop wijst dat een aantal andere criteria konden worden aangehaald die terzake even
goed tot een andere voordracht hadden kunnen leiden;
4.3.1.
Overwegende dat luidens artikel 151, § 4, van de Grondwet, de
rechters in de rechtbanken door de Koning benoemd worden op gemotiveerde
voordracht van de bevoegde benoemings- en aanwijzingscommissie van de Hoge
Raad voor de Justitie, bij een tweederde meerderheid overeenkomstig de modaliteiten
bij de wet bepaald en na afweging van de bekwaamheid en geschiktheid; dat deze
voordracht enkel kan worden geweigerd op de wijze bij de wet bepaald en mits
motivering; dat, zoals het systeem door de Grondwet zelf is geconcipieerd, het blijk
geeft van de bedoeling om de verantwoordelijkheid voor de benoeming van de
rechters en andere leden van de magistratuur grotendeels in handen te geven van een
bij de Grondwet ingesteld orgaan dat paritair samengesteld is uit leden van de
rechterlijke macht en leden aangewezen door de wetgevende macht en dat aan de
uitvoerende macht enkel nog een corrigerende rol wordt toebedeeld, in die zin dat
de Koning tweemaal kan weigeren de enige voorgedragen kandidaat te benoemen en
om een nieuwe voordracht kan vragen; dat dan ook prima facie moet worden
besloten dat het de Koning niet toekomt zijn mening aangaande de bekwaamheid en
de geschiktheid van de voorgedragen kandidaat gewoon in de plaats te stellen van die
van de benoemingscommissie; dat Hij weliswaar de mening toegedaan kan zijn dat
de enige voorgedragen kandidaat niet de bekwaamste of meest geschikte is, doch het
niet de bedoeling kan zijn dat daarover een polemiek wordt gevoerd en andere
gegevens erbij betrokken worden dan die welke de commissie diende te beoordelen;
dat het in principe de commissie toekomt de titels en verdiensten tegen elkaar af te
wegen;
4.3.2.
Overwegende dat de bestreden koninklijke besluiten de voordracht
van verzoeker weigeren op grond van de vaststelling “dat de afweging van de titels
en verdiensten van de onderscheiden kandidaten niet correct is gebeurd”; dat een
dergelijke weigeringsgrond zonder twijfel kan worden ingepast in de bevoegdheid
waarover de Koning beschikt; dat het dan de vraag is of de in de bestreden besluiten
aangevoerde redenen op afdoende wijze aantonen dat de titels en verdiensten van de
kandidaten door de benoemingscommissie niet correct werden vergeleken, met
andere woorden, of de Koning zijn mening aangaande de bekwaamheid en de
geschiktheid van de voorgedragen kandidaat niet gewoon in de plaats heeft gesteld
van die van de benoemingscommissie; dat in dezen de aangevoerde
weigeringsgronden betrekking hebben op het op selectieve en ongelijke wijze gebruik
IX-4822-8/14
maken van dossierstukken, de beoordeling van de vorming en de bijscholing van de
kandidaten, en het ontbreken van een afweging van verzoekers ervaring als
plaatsvervangend politierechter met de ervaring van de andere kandidaten die het
ambt van magistraat uitoefenen;
4.3.3.1.
Overwegende dat in de voordracht van de benoemingscommissie,
wat de vergelijking van verzoeker en Birgitta D’EXELLE betreft, vooreerst melding
wordt gemaakt van het feit dat laatstgenoemde in het kader van de periodieke
evaluatie weliswaar een beoordeling “zeer goed” verkreeg, doch dat in het
evaluatieverslag wordt opgemerkt dat haar “mondelinge uitdrukkingsvaardigheid”
nog verbeterd kan worden “in de zin van meer helderheid, bondigheid, structuur in
de gedachten en de redenering” en dat zij “minder bevangen dient te staan ten aanzien
van omvangrijke en complexe dossiers en haar stressbestendigheid nog dient te
vergroten”; dat de benoemingscommissie hierbij opmerkt dat een politierechter als
eerstelijnsrechter en alleenzetelend rechter deze competenties in hoge mate dient te
bezitten en dat uit de adviezen blijkt dat Luc BORIN wel in hoge mate over deze
competenties beschikt; dat de bestreden besluiten dienaangaande stellen dat de
benoemingscommissie aldus op selectieve wijze gebruik maakt van de adviezen en
documenten die haar ter beschikking stonden, dat een dergelijk evaluatierapport niet
voorhanden is met betrekking tot de voorgedragen kandidaat die enkel als
plaatsvervangend magistraat actief is, dat zodoende een zekere ongelijkheid tussen
de kandidaten wordt gecreëerd vermits de afwezigheid van een evaluatierapport
ontegensprekelijk de eventuele aanwezigheid van minpunten maskeert en dat
bovendien bij het overnemen van kritieken uit deze evaluatierapporten volledig
voorbijgegaan wordt aan de adviezen -onder meer die van de voorzitter van de
rechtbank van eerste aanleg te Leuven- waarin de actuele toestand van de kandidaten
wordt beschreven en waardoor een genuanceerder beeld ontstaat;
Overwegende dat voor zover aan de benoemingscommissie
verweten wordt dat bij de beoordeling van een niet voorgedragen kandidaat gebruik
gemaakt werd van een evaluatieverslag, terwijl er over verzoeker als
plaatsvervangend magistraat geen evaluatieverslag voorhanden is, vastgesteld dient
te worden dat voor het ambt van rechter in de politierechtbank kandidaten met een
verschillend beroepsverleden in aanmerking komen en dat, bijgevolg, het
benoemingsdossier van de kandidaten niet noodzakelijk op identieke wijze is
samengesteld; dat meer bepaald, wat de niet uit de magistratuur afkomstige
kandidaten betreft, er geen evaluatiedossier bestaat; dat zulks het de
IX-4822-9/14
benoemingscommissie evenwel niet onmogelijk maakt, en zij overigens daartoe
verplicht is, om zich op basis van de wettelijk voorgeschreven adviezen en verslagen
een beeld te vormen van de bekwaamheid en geschiktheid van de kandidaten; dat op
dat stuk de benoemingscommissie dan ook een vergelijking heeft gemaakt door voor
wat verzoeker betreft te verwijzen naar het advies van de voorzitter van de rechtbank
van eerste aanleg te Antwerpen volgens welk hij “conclusies maakt die goed zijn
verwoord”, dat hij als rechter en als advocaat “zijn besluitvaardigheid heeft bewezen”
en dat hij “stressbestendig” is, zodat, waar daarentegen het evaluatieverslag over
Birgitta D’EXELLE minder gunstige vermeldingen bevat, de benoemingscommissie
kon oordelen dat verzoeker “wel in hoge mate over deze competenties beschikt”; dat
overigens moet worden vastgesteld dat de voorzitter van de rechtbank van eerste
aanleg te Leuven, zoals wettelijk is voorgeschreven, het evaluatieverslag van Birgitta
D’EXELLE als bijlage bij zijn advies heeft gevoegd en dat verslag nergens in de
adviezen wordt tegengesproken; dat het verwijt dat de benoemingscommissie “op
selectieve wijze” van de dossierstukken heeft gebruik gemaakt en dat zij onvoldoende
met “de actuele toestand” van de kandidaten rekening zou hebben gehouden,
derhalve niet gegrond lijkt; dat de benoemingscommissie in redelijkheid op grond van
dit en andere gegevens kon oordelen dat verzoeker betere aanspraken kon doen
gelden dan Birgitta D'EXELLE; dat zij wellicht, eveneens in redelijkheid, tot een
andere conclusie had kunnen komen door relatief minder belang te hechten aan het
bedoelde minder gunstig aspect van de evaluatie, maar de Koning, door dat zelf te
doen, zijn mening daarover in de plaats stelt van die van de benoemingscommissie;
4.3.3.2.
Overwegende dat de bestreden besluiten de voordracht van
verzoeker eveneens weigeren omdat, met betrekking tot de voorgedragen kandidaat,
aan deze bepaalde verdiensten worden toegeschreven zonder dat ze een objectieve
steun vinden in zijn dossier; dat hierbij wordt verduidelijkt dat in verzoekers
curriculum vitae geen melding wordt gemaakt van het volgen van bijscholing en in
het advies van de voorzitter van de rechtbank van eerste aanleg te Leuven het
ontbreken van enig bewijs van nascholing expliciet vermeld wordt; dat daartegen
staat dat volgens het advies van de vertegenwoordiger van de balie te Antwerpen uit
het dossier permanente vorming blijkt dat verzoeker “een zeer ruime interesse voor
opleiding” heeft; dat de bewering als zouden aan verzoeker “bepaalde verdiensten
worden toegeschreven zonder dat deze een objectieve steun vinden in zijn dossier”,
misschien niet helemaal onterecht is, in zoverre geen concrete gegevens met
betrekking tot die interesse waren voorgelegd; dat dit gegeven echter niet als zo
IX-4822-10/14
doorslaggevend kan worden beschouwd dat de Koning, om daarop een
weigeringsbesluit te baseren, geen nadere informatie had moeten inwinnen;
4.3.3.3.
Overwegende dat de bestreden besluiten de voordracht van
verzoeker tenslotte weigeren op grond van het argument dat de
benoemingscommissie zwaar gesteund heeft op de lange periode waarin de
voorgedragen kandidaat het statuut van plaatsvervangende politierechter bezit,
terwijl bij de voordracht een onvoldoende afweging is gebeurd van deze kwaliteit met
de effectieve en dagdagelijkse ervaring welke andere kandidaten, die effectief het
ambt van magistraat uitoefenen, hebben verworven; dat de verwerende partij er
daarbij van uitgaat dat de benoemingscommissie uitsluitend de duur van verzoekers
ervaring als plaatsvervangend politierechter in aanmerking heeft genomen; dat wat
dat betreft de benoemingscommissie echter benadrukt dat verzoeker een veel langere
ervaring heeft in de materies die tot de bevoegdheid van de politierechtbank behoren
en dat hij die ervaring niet enkel heeft opgedaan als plaatsvervangend rechter in de
politierechtbank te Antwerpen, maar ook, gedurende 28 jaar, als advocaat,
gespecialiseerd in verkeersrecht en verzekeringsrecht; dat de bestreden besluiten
hieraan voorbijgaan; dat uit de voordracht ook blijkt dat de benoemingscommissie
met de aard van de ervaring als plaatsvervangend rechter, met name dat het gaat om
ervaring als “eerstelijnsrechter”, en als “alleenzetelend rechter” rekening heeft
gehouden, en zij de ervaring van verzoeker desbetreffend als relevanter heeft
beoordeeld;
4.3.4.
Overwegende dat moet worden besloten dat de verwerende partij
op het eerste gezicht ten onrechte geoordeeld heeft dat de benoemingscommissie de
bekwaamheid en geschiktheid van de kandidaten niet correct heeft afgewogen; dat
verzoeker terecht stelt dat zij zich in de plaats van de benoemingscommissie heeft
gesteld bij de beoordeling van de kandidaten; dat het eerste middel derhalve, wat het
tweede, derde, vierde en vijfde onderdeel betreft, ernstig is;
5.1.
Overwegende wat de voorwaarde van het moeilijk te herstellen
ernstig nadeel betreft, dat verzoeker onder meer stelt dat hij, gezien zijn leeftijd van
57 en een half jaar, een laatste kans op benoeming dreigt te verliezen, ook rekening
houdende met het feit dat ingevolge artikel 4 b) van de wet van 9 juli 1997 de duur
tijdens welke de plaatsvervangende rechters die, zoals verzoeker, vóór 1 oktober
1993 zijn benoemd, geacht worden voor het examen inzake beroepsbekwaamheid te
zijn geslaagd, beperkt is tot 7 jaar;
IX-4822-11/14
5.2.
Overwegende dat de verwerende partij antwoordt dat verzoeker
thans voor de eerste maal kandideert en op het betrokken tijdstip de
overgangsperiode van zeven jaar reeds bijna was verlopen, dat hij ook nog steeds een
examen inzake beroepsbekwaamheid kan instellen waarvoor hij waarschijnlijk zal
slagen en hij nog niet te oud is om nogmaals te solliciteren; dat zij ter terechtzitting
wijst op de recente wet van 7 april 2005 welke een artikel 187bis heeft ingevoegd in
het Gerechtelijk Wetboek, volgens welk eenieder die gedurende ten minste twintig
jaar als voornaamste beroepsactiviteit het beroep van advocaat heeft uitgeoefend of
die gedurende ten minste vijftien jaar deze activiteit als voornaamste beroepsactiviteit
heeft uitgeoefend en gedurende ten minste vijf jaar een functie heeft uitgeoefend die
een gedegen kennis van het recht vereist, vrijgesteld wordt van het examen inzake
beroepsbekwaamheid met het oog op een bij artikel 187 bedoelde benoeming, mits
aan bepaalde voorwaarden -mondeling evaluatie-examen en gunstig advies van de
benoemingscommissie-is voldaan;
5.3.
Overwegende dat verzoeker vóór 1 oktober 1993 werd benoemd
tot plaatsvervangend rechter ; dat hij in toepassing van artikel 21, tweede lid, van de
wet van 18 juli 1991 tot wijziging van de voorschriften van het Gerechtelijk Wetboek
die betrekking hebben op de opleiding en de werving van magistraten, dan ook
geacht werd te zijn geslaagd voor het examen inzake beroepsbekwaamheid; dat
overeenkomstig artikel 4 b) van de wet van 9 juli 1997 tot wijziging van de artikelen
259bis van het Gerechtelijk Wetboek en 21 van de wet van 18 juli 1991, de duur van
die overgangsmaatregel evenwel werd beperkt tot zeven jaar te rekenen vanaf de
inwerkingtreding van die wet; dat bij een nieuwe benoemingsprocedure verzoeker
derhalve niet meer voor het ambt van rechter in de politierechtbank zou kunnen
meedingen; dat dit nu reeds het geval is voor de betrokken vacature aangezien
artikel 259ter, § 4, van het Gerechtelijk Wetboek voorschrijft dat, ingeval de
voordracht van de benoemingscommissie door de Koning tweemaal wordt
geweigerd, een nieuwe oproep tot de kandidaten wordt gedaan;
Overwegende dat verzoeker weliswaar aan het examen inzake
beroepsbekwaamheid zou kunnen deelnemen, doch er niet in te zien valt waarom hij
opnieuw zijn beroepsbekwaamheid zou moeten bewijzen nu hij door de
benoemingscommissie als meest bekwame en geschikte kandidaat werd voorgedragen
en de verwerende partij blijkbaar geen rechtsgeldige redenen heeft om die voordracht
te weigeren; dat hoe dan ook een slagen voor het beroepsbekwaamheidsexamen
uitgesloten is vooraleer het betrokken ambt van politierechter opnieuw begeven zal
IX-4822-12/14
worden; dat dezelfde redenering geldt voor de toepassing van het nieuwe artikel
187bis van het Gerechtelijk Wetboek, hetwelk overigens nog niet in werking is
getreden; dat aan verzoeker niet kan worden verweten dat hij voor de eerste maal
gekandideerd heeft na een maximale ervaring te hebben opgedaan en terwijl de
overgangsmaatregel nog liep; dat aan de voorwaarde van een moeilijk te herstellen
ernstig nadeel eveneens is voldaan,
BESLUIT:
Artikel 1.
De zaken nrs. A. 160.428/IX-4822 en 161.015/IX-4834 worden
gevoegd.
Artikel 2.
Bevolen wordt de schorsing van de tenuitvoerlegging van :
- het koninklijk besluit van 18 januari 2005 waarbij de voordracht van verzoeker voor
het ambt van rechter in de politierechtbank te Leuven, gedaan door de
Nederlandstalige benoemings- en aanwijzingscommissie van de Hoge Raad voor de
Justitie op 19 oktober 2004, een eerste maal wordt geweigerd;
- het koninklijk besluit van 28 februari 2005 waarbij de voordracht van verzoeker
voor het ambt van rechter in de politierechtbank te Leuven, gedaan door de
Nederlandstalige benoemings- en aanwijzingscommissie van de Hoge Raad voor de
Justitie op 25 januari 2005, voor de tweede maal wordt geweigerd.
Artikel 3.
De uitspraak over de bijdrage in de betaling van de kosten wordt
uitgesteld.
Artikel 4.
Dit arrest zal bij uittreksel in het Belgisch Staatsblad worden
bekendgemaakt op dezelfde wijze als het geschorste besluit.
IX-4822-13/14
Aldus te Brussel uitgesproken in openbare terechtzitting, op
zes juni 2000 en vijf, door :
de H.
Mevr.
J. DE BRABANDERE,
V. WAUTERS,
kamervoorzitter,
griffier.
De griffier,
De voorzitter,
V. WAUTERS.
J. DE BRABANDERE.
IX-4822-14/14
