Conseil d'État de Belgique — Raad van State — ECLI:BE:RVSCE:2005:ARR.146.471 (2005-06-23)
Samenvatting (NL) :
Arrest nr 146.471 van 23 juni 2005 - Beslissing : Vernietiging Verwerping
--- TEXTE INTÉGRAL DE L'ARRÊT ---
RAAD VAN STATE, AFDELING ADMINISTRATIE.
ARREST
nr. 146.471 van 23 juni 2005
in de zaak A. 60.430/XII-923
62.805/XII-922.
In zake :
Michaël VAN POELVOORDE,
wonende te Dilbeek,
Ninoofsesteenweg 896
tegen :
de BRUSSELSE HOOFDSTEDELIJKE DIENST VOOR
BRANDWEER EN DRINGENDE MEDISCHE HULP.
-------------------------------------------------------------------------------------------------D E R A A D V A N S T A T E, XIIe K A M E R,
Gezien het verzoekschrift dat Michaël Van Poelvoorde op
19 oktober 1994 heeft ingediend om de nietigverklaring te vorderen van het
besluit van 17 augustus 1994 van de minister-voorzitter van de Brusselse
hoofdstedelijke regering waarbij hij bij tijdelijke ordemaatregel met ingang van
1 juni 1994 voor onbepaalde duur wordt geschorst met volledige inhouding van
wedde (A.60.430/XII-923);
Gezien het verzoekschrift dat Michaël Van Poelvoorde op
16 maart 1995 heeft ingediend om de nietigverklaring te vorderen van het besluit
van 8 september 1994 van de Brusselse hoofdstedelijke regering in zoverre het
hem bij tijdelijke ordemaatregel met ingang van 1 juni 1994 voor onbepaalde duur
schorst met gedeeltelijke inhouding van wedde (A.62.805/XII-922);
Gezien de memories van antwoord en van wederantwoord, en
de toelichtende memorie van verzoeker;
Gezien het verslag opgesteld door auditeur B. Thys;
XII-923-1/9
Gelet op de beschikking van 13 maart 1998 tot voeging van de
zaken;
Gelet op de beschikking van 13 maart 1998 die de neerlegging
ter griffie van het verslag en van het dossier gelast;
Gelet op de kennisgeving van het verslag aan partijen en gezien
de laatste memorie van verwerende partij;
Gelet op de beschikking van 3 februari 2005 waarbij de
terechtzitting bepaald wordt op 1 maart 2005;
Gehoord het verslag van staatsraad J. Lust;
Gehoord de opmerkingen van advocaat A. Stuckens, die
verschijnt voor verzoeker, en van advocaat V. Schippers, die loco advocaat
W. Muls verschijnt voor de verwerende partij;
Gehoord het eensluidend advies van auditeur B. Thys;
Gelet op titel VI, hoofdstuk II, van de wetten op de Raad van
State, gecoördineerd op 12 januari 1973;
- De gegevens van de zaken.
Overwegende dat verzoeker vastbenoemd brandweerman is bij
de Brusselse hoofdstedelijke dienst voor brandweer en dringende medische hulp;
dat hij op 30 maart 1994 op bevel van de onderzoeksrechter te Dendermonde
wordt aangehouden waardoor hij met ingang van 1 april 1994 afwezig is op het
werk; dat de officier-dienstchef met een brief van 26 april 1994 aan verzoekers
raadsman meedeelt dat verzoekers toestand wordt geregulariseerd door het
toekennen van de vakantiedagen waarop hij recht heeft, dat hij zijn dienst zou
XII-923-2/9
kunnen hernemen indien hij in afwachting van zijn proces zou worden vrijgelaten,
dat ingeval verzoekers vakantiedagen zouden worden opgebruikt, zijn toestand zal
worden geregulariseerd door aan de minister voor te stellen hem bij wijze van
ordemaatregel te schorsen met tijdelijke inhouding van wedde of door de
bevoegde overheid te laten beslissen hem voorlopig in non-activiteit met tijdelijke
inhouding van wedde te plaatsen, dat met deze beslissing geenszins vooraf wordt
geoordeeld over verzoekers schuld en dat zal worden gewacht op het definitieve
vonnis vooraleer verdere maatregelen te treffen; dat de officier-dienstchef bij brief
van 30 juni 1994 aan verzoekers raadsman een vragenlijst voorlegt “met het oog
op een tijdelijke regeling van de administratieve situatie van [verzoeker]”,
vragenlijst die luidt :
“1. Gaat U akkoord met de werkwijze om Uw verlofdagen te gebruiken als
regularisatie van Uw afwezigheid.
2. Kan U zich akkoord verklaren met de maatregel zoals deze wordt
vastgelegd in art. 48 §2, meer bepaald de schorsing bij ordemaatregel
ten bewarende titel met gehele of gedeeltelijke inhouding van wedde.
3. Gaat U eveneens akkoord met de schriftelijke procedure zoals deze
voorzien wordt in het tuchtreglement, meer bepaald in art. 50 §4”;
dat verzoeker op elk van voormelde vragen bevestigend antwoordt;
Overwegende dat verzoekers aanhouding op 12 augustus 1994
eindigt waarna hij zich op 17 augustus 1994 op het werk aanbiedt, alwaar de
officier-dienstchef hem niet toelaat het werk te hervatten; dat verzoekers raadsman
hiertegen op dezelfde datum protesteert door aan de officier-dienstchef schriftelijk
mee te delen dat indien deze verzoeker voorlopig of disciplinair wenst te schorsen,
hij de reglementair bepaalde procedures dient na te leven; dat de officierdienstchef op 18 augustus 1994 antwoordt dat hij na kennisname van de feiten
waarvoor verzoeker werd aangehouden van oordeel is dat een tuchtprocedure
dient te worden opgestart die volgens de voorziene procedure zal verlopen; dat
verzoeker op 18 augustus 1994 kennis neemt van het verslag van 17 augustus
1994 van de directieraad van de Brusselse hoofdstedelijke dienst voor brandweer
en dringende medische hulp waarin aan de minister-voorzitter van de Brusselse
hoofdstedelijke regering wordt voorgesteld hem, gezien de ernst van de feiten en
XII-923-3/9
de omstandigheden waarin ze zijn gepleegd, bij wege van tijdelijke maatregel voor
onbepaalde tijd te schorsen met volledige inhouding van wedde; dat verzoeker met
een brief van 31 augustus 1994 door de officier-dienstchef in kennis wordt gesteld
van het besluit van 17 augustus 1994 van de minister-voorzitter van de Brusselse
hoofdstedelijke regering waarbij hij met ingang van 1 juni 1994 bij “tijdelijke
ordemaatregel voor onbepaalde duur” wordt geschorst in zijn functie van
brandweerman, met volledige inhouding van wedde; dat dit de bestreden beslissing
in de eerste zaak is;
Overwegende dat verzoekers raadsman, in het kader van een
door verzoeker bij de voorzitter van de rechtbank van eerste aanleg te Brussel
ingestelde procedure in kort geding, op 20 september 1994 van verwerende partij
per fax een afschrift ontvangt van het besluit van 8 september 1994 “van de
Brusselse Hoofdstedelijke Regering” waarbij -in artikel 4- het voormelde besluit
van 17 augustus 1994 wordt ingetrokken en waarbij -in artikelen 2 en 3verzoeker met ingang van 1 juni 1994 bij “tijdelijke ordemaatregel voor
onbepaalde duur” wordt geschorst in zijn functie van brandweerman, met
“gedeeltelijke inhouding van de wedde”; dat het besluit uitsluitend is ondertekend
door een gewestelijk staatssecretaris; dat een afschrift van het betrokken besluit
volgens verwerende partij op 22 september 1994 ook zou zijn neergelegd ter
zitting van de voorzitter van de rechtbank van eerste aanleg te Brussel; dat aan
verzoeker bij brief van 26 januari 1995 een afschrift van het besluit, ondertekend
door de bevoegde leden van de Brusselse hoofdstedelijke regering, wordt
betekend; dat de tijdelijke schorsing voor onbepaalde duur, met gedeeltelijke
inhouding van wedde, de aangevochten beslissing in het tweede beroep is;
XII-923-4/9
- De ontvankelijkheid van het verzoekschrift in de zaak A. 60.430/XII-923.
Overwegende dat verwerende partij in haar memorie van
antwoord opwerpt dat het beroep niet ontvankelijk is omdat het bestreden besluit
werd ingetrokken door het besluit van 8 september 1994 van de Brusselse
hoofdstedelijke regering waarvan verzoeker, op het ogenblik dat hij zijn
verzoekschrift bij de Raad van State indiende, reeds op de hoogte was als gevolg
van de stukken die zij op 22 september 1994 indiende in het kader van de kortgedingprocedure voor de voorzitter van de rechtbank van eerste aanleg te Brussel,
die op vordering van verzoeker werd gevoerd;
Overwegende dat ten gevolge van de intrekking in artikel 4 van
het besluit van 8 september 1994, de beslissing van 17 augustus 1994 niet meer
bestaat; dat niet blijkt of zelfs maar beweerd wordt dat de beslissing zou herleven
indien verzoekers tweede beroep -tegen de artikelen 2 en 3 van het besluit van
8 september 1994- wordt ingewilligd; dat het beroep bij gebrek aan voorwerp
onontvankelijk is; dat de intrekking niet vóór het instellen van het beroep op de
geëigende wijze aan verzoeker is aangezegd; dat het bijgevolg past de kosten ten
laste van verwerende partij te leggen;
- De ontvankelijkheid van het verzoekschrift in de zaak A. 62.805/XII-922.
Overwegende dat verwerende partij in de laatste memorie doet
gelden dat een annulatieberoep dient te worden ingesteld binnen zestig dagen na
kennisname van het bestreden besluit, ongeacht de wijze waarop betrokkene er
kennis van kreeg, dat verzoeker reeds voor 26 januari 1995 op de hoogte was van
het bestreden besluit aangezien zijn raadsman er met een fax van 20 september
1994 kennis van kreeg en het besluit bovendien in het kader van de
kort-gedingprocedure voor de voorzitter van de rechtbank van eerste aanleg te
Brussel op 22 september 1994 ter zitting werd neergelegd, dat overeenkomstig
artikel 743, tweede lid, van het Gerechtelijk Wetboek de inventaris van de stukken
bij de conclusies wordt gevoegd en dat voorts artikel 746 van het Gerechtelijk
XII-923-5/9
Wetboek bepaalt dat de neerlegging van de conclusies ter griffie als betekening
geldt, dat bijgevolg de bestreden beslissing werd betekend zodat de termijn van
zestig dagen minstens sinds 22 september 1994 loopt en het beroep derhalve
laattijdig werd ingediend;
Overwegende dat het bestreden besluit op individuele wijze een
element van verzoekers juridische positie wijzigt; dat het, met het oog op de
aanvang van de termijn voor het indienen van een annulatieberoep ertegen, dan
ook aan hem moet worden betekend; dat het van geen belang is te weten of
verzoeker al dan niet voordien reeds feitelijk kennis van het besluit had; dat de
kennisgeving aan verzoekers raadsman van de bestreden beslissing met een fax van
20 september 1994 en de neerlegging ervan ter zitting op 22 september 1994 niet
kunnen worden beschouwd als een volwaardige betekening, van aard om de
beroepstermijn te doen lopen; dat dit des te minder het geval is waar daarbij
immers werd nagelaten toepassing te maken van artikel 19, tweede lid, van de
gecoördineerde wetten op de Raad van State; dat de exceptie verworpen wordt;
- De grond van de zaak A. 62.805/XII-922.
Overwegende dat verzoeker in een eerste middel stelt dat zijn
rechten van verdediging werden geschonden, dat hij zich op 17 augustus 1994
opnieuw op het werk heeft aangeboden en dat de minister-voorzitter van de
Brusselse hoofdstedelijke regering dezelfde dag een besluit heeft genomen waarbij
hij voor onbepaalde tijd werd geschorst met volledige inhouding van wedde, dat
het bestreden besluit de beslissing van 17 augustus 1994 goedkeurt en de
motieven ervan integraal overneemt, maar de volledige inhouding van wedde
vervangt door een gedeeltelijke inhouding met gegarandeerde toekenning van het
bestaansminimum, dat de rechten van verdediging niet enkel dienen te worden
nageleefd in het kader van een tuchtprocedure, maar ook bij het opleggen van een
ordemaatregel, dat het tegensprekelijk karakter van de administratieve procedure
de overheid die een ordemaatregel neemt op grond van het gedrag van een
personeelslid ertoe verplicht de betrokkene in kennis te stellen van de hem ten
XII-923-6/9
laste gelegde feiten en hem de mogelijkheid te bieden zich daarvoor, na
kennisname van het dossier, te verantwoorden, dat hij te dezen niet
voorafgaandelijk op de hoogte werd gebracht van de hem ten laste gelegde feiten
en hij zich niet heeft kunnen verantwoorden na kennisname van het volledige
dossier;
Overwegende dat verwerende partij in de laatste memorie
repliceert dat verzoeker zich “uitdrukkelijk en schriftelijk” akkoord verklaarde met
een “schorsing bij ordermaatregel ten bewarende titel met gehele of gedeeltelijke
inhouding van wedde”, dat hij niet voorafgaandelijk diende te worden gehoord,
dat hij alleszins de kans kreeg zijn standpunt uiteen te zetten ten aanzien van het
hoofd van de Brusselse hoofdstedelijke dienst voor brandweer en dringende
medische hulp zodat verzoeker voorafgaand aan het nemen van de bestreden
beslissing werd gehoord;
Overwegende dat de Brusselse hoofdstedelijke regering op
8 september 1994 verzoeker bij ordemaatregel vanaf 1 juni 1994 voor onbepaalde
duur heeft geschorst met gedeeltelijke inhouding van wedde; dat wanneer de
overheid, zoals te dezen, overweegt een maatregel te nemen die de betrokkene in
zijn belangen schaadt en die is gestoeld op zijn gedrag dat hem als een
tekortkoming wordt aangerekend, zij overeenkomstig een beginsel van behoorlijk
bestuur, aan hem de mogelijkheid moet bieden om op nuttige wijze zijn standpunt
over de voorgenomen maatregel kenbaar te maken; dat deze verplichting
impliceert dat betrokkene vooraf op deugdelijke wijze in kennis wordt gesteld van
de tekortkomingen die hem ten laste worden gelegd alsook van de aard van de
maatregel die tegenover hem wordt overwogen; dat te dezen aan verzoeker niet
de mogelijkheid werd geboden nuttig zijn standpunt ten aanzien van de
voorgenomen maatregel aan de overheid kenbaar te maken; dat zulks inzonderheid
niet is gebeurd tijdens het onderhoud dat verzoeker op 17 augustus 1994 met de
officier-dienstchef had; dat het stuk 6 van verwerende partij daar geen twijfel over
laat; dat, tenslotte, verzoekers antwoorden op de vragenlijst die de
officier-dienstchef hem met brief van 30 juni 1994 heeft voorgelegd, geen excuus
XII-923-7/9
konden vormen om hem niet te horen; dat die antwoorden gelezen moeten worden
in het licht van wat de officier-dienstchef eerder, met brief van 26 april 1994, aan
verzoekers raadsman meedeelde; dat aldus verzoekers akkoord, in antwoord op de
tweede vraag, met “de schorsing bij ordemaatregel ten bewarende titel met gehele
of gedeeltelijke inhouding van wedde”, blijkbaar alleen het geval betreft waarin hij
niet zijn dienst kan hernemen, maar in voorarrest wordt gehouden en geen
vakantiedagen meer heeft waarmee zijn afwezigheid “geregulariseerd” kan
worden; dat sinds 12 augustus 1994 evenwel verzoeker wél weer zijn dienst kon,
en wou, hernemen; dat het eerste middel in de aangegeven mate gegrond is,
BESLUIT:
Artikel 1.
Vernietigd wordt het besluit van 8 september 1994 van de
Brusselse hoofdstedelijke regering in zoverre het, in de artikelen 2 en 3, Michaël
Van Poelvoorde bij tijdelijke ordemaatregel met ingang van 1 juni 1994 voor
onbepaalde duur schorst met gedeeltelijke inhouding van wedde.
Artikel 2.
Het beroep in de zaak A. 60.430/XII-923 wordt verworpen.
Artikel 3.
De kosten van de beroepen, bepaald op 198,32 euro, komen ten
laste van verwerende partij.
Aldus te Brussel uitgesproken in openbare terechtzitting, op
drieëntwintig juni 2005, door de XIIe kamer, die was samengesteld uit :
de HH.
D. VERBIEST,
kamervoorzitter,
XII-923-8/9
Mevr.
J. LUST,
staatsraad,
G. VAN HAEGENDOREN,
staatsraad,
S. DOMS,
griffier.
De griffier,
De voorzitter,
S. DOMS.
D. VERBIEST.
XII-923-9/9
