Conseil d'État de Belgique — Raad van State — ECLI:BE:RVSCE:2006:ARR.165.505 (2006-12-04)
Samenvatting (NL) :
Arrest nr 165.505 van 4 december 2006 Openbaar ambt - Leger en bijzondere
korps - Aanwerving en loopbaan Beslissing : Verwerping
--- TEXTE INTÉGRAL DE L'ARRÊT ---
RAAD VAN STATE, AFDELING ADMINISTRATIE.
ARREST
nr. 165.505 van 4 december 2006
in de zaak A. 65.584/IX-1158
66.006/IX-1223.
In zake :
I. + II.
Raymond VANDYCK,
wonende te LUMMEN,
Pastorijstraat 12
tegen :
I. + II.
de Belgische Staat, vertegenwoordigd door de minister van
Landsverdediging.
--------------------------------------------------------------------------------------------------D E R A A D V A N S T A T E, IXe K A M E R,
Gezien het verzoekschrift dat Raymond VANDYCK op
8 september 1995 heeft ingediend om de nietigverklaring te vorderen van het
koninklijk besluit van 23 maart 1995 ter benoeming van de majoors van het
vliegwezen van de Luchtmacht, korps van het niet-varend personeel,
R. LALLEMAN, R. WIELS, C. LASSOIE, W. VAN HULLEBUSCH,
E. HUNGENAERT, V. PARDOEN, R. JENNES, R. CAZAERCK, P. SEGERS en
M. VERSCHOORE, tot de graad van luitenant-kolonel van het vliegwezen
(A. 65.584/IX-1158);
Gezien het verzoekschrift dat Raymond VANDYCK op
14 oktober 1995 heeft ingediend om de nietigverklaring te vorderen van de
ministeriële beslissing van 17 augustus 1995 waarbij hem de toegang werd geweigerd
tot bepaalde documenten (A. 66.006/IX-1223);
Gelet op het arrest nr. 58.655 van 18 maart 1996 waarbij de
vordering tot schorsing van de tenuitvoerlegging van het tweede bestreden besluit
wordt verworpen;
Gezien de regelmatig gewisselde memories van antwoord en van
wederantwoord in beide zaken;
IX-1158-1/7
Gezien
R. AERTGEERTS;
het
verslag
opgemaakt
door
eerste
auditeur
Gelet op de beschikking van 2 juli 1998 tot voeging van de zaken;
Gelet op de beschikking van 2 juli 1998 die de neerlegging ter
griffie van het verslag en van de dossiers gelast;
Gelet op de kennisgeving van het verslag aan partijen en gezien de
laatste memorie van de verzoekende partij;
Gelet op de beschikking van 27 september 2006 waarbij de
terechtzitting bepaald wordt op 6 november 2006;
Gehoord het verslag van staatsraad A. VANDENDRIESSCHE;
Gehoord de opmerkingen van verzoeker, en van luitenant-kolonel
militair administrateur A. DE DECKER, die verschijnt voor de verwerende partij;
Gehoord het eensluidend advies van eerste auditeur-afdelingshoofd
R. AERTGEERTS;
Gelet op titel VI, hoofdstuk II, van de wetten op de Raad van
State, gecoördineerd op 12 januari 1973;
1.
Overwegende dat de gegevens van de zaak samengevat kunnen
worden als volgt :
1.1.
Verzoeker is in 1960 in dienst getreden van de Krijgsmacht.
Hij is op 16 december 1976 benoemd tot kapitein-commandant van
het vliegwezen.
Bij koninklijk besluit van 13 december 1979 wordt hij benoemd tot
majoor van het vliegwezen.
IX-1158-2/7
1.2.
Tussen 1984 en 1987 wordt de kandidatuur van verzoeker voor
de graad van luitenant-kolonel verschillende keren onderzocht. Hij wordt evenwel
nooit batig gerangschikt.
1.3.
Op vraag van verzoeker vernietigt de Raad van State met het arrest
nr. 51.144 van 16 januari 1995 het koninklijk besluit van 18 maart 1987 waarbij de
majoors van het vliegwezen R. LALLEMAN, R. WIELS, C. LASSOIE,
W. VAN HULLEBUSCH, E. HUNGENAERT, V. PARDOEN, R. JENNES,
R. CAZAERCK, P. SEGERS en M. VERSCHOORE benoemd worden tot luitenantkolonel.
1.4.
Bij koninklijk besluit nr. 596 van 30 november 1994 wordt
verzoeker gepensioneerd op 1 juli 1995 met toepassing van artikel 3, littera A, 4/, der
samengeordende wetten op de militaire pensioenen. Dit wordt bekendgemaakt in het
Belgisch Staatsblad van 20 januari 1995.
1.5.
Op 16 maart 1995 houdt het bevorderingscomité van de
Luchtmacht zitting om de kandidaturen te onderzoeken voor de graad van luitenantkolonel in uitvoering van het arrest nr. 51.144. Op grond van de voordracht wordt
op 23 maart 1995 een nieuw koninklijk besluit getroffen waarbij de officieren
R. LALLEMAN, R. WIELS, C. LASSOIE, W. VAN HULLEBUSCH,
E. HUNGENAERT, V. PARDOEN, R. JENNES, R. CAZAERCK, P. SEGERS en
M. VERSCHOORE tot de graad van luitenant-kolonel in het korps van het nietvarend personeel worden benoemd.
Dit is de bestreden beslissing in de eerste zaak.
1.6.
Met een brief van 31 maart 1995 vraagt verzoeker aan de minister
van Landsverdediging, met toepassing van de wet van 11 april 1994 betreffende de
openbaarheid van bestuur (hierna: de wet van 11 april 1994), inzonderheid de
artikelen 1 en 4, inzage en kopie van alle bestuursdocumenten voorgelegd aan,
gebezigd door of tot stand gebracht door het bevorderingscomité om de voor hem
nadelige beslissing om hem niet voor bevordering aan te bevelen, tot stand te
brengen.
Dit verzoek wordt geweigerd met een brief van 2 mei 1995.
IX-1158-3/7
1.7.
Met een brief van 10 mei 1995 meldt verzoeker aan de commissie
voor de toegang tot bestuursdocumenten dat de kabinetschef van de minister van
Landsverdediging hem de gevraagde inzage van de genoemde documenten niet wenst
te geven "omdat hierdoor de privacy van de andere kandidaten zou worden
geschonden". Verzoeker laat weten dat hij inzage van de stukken vraagt "om na te
gaan of een nieuw geding bij de Raad van State kan worden ingeleid".
1.8.
Met een brief van 30 juni 1995 schrijft de voorzitter van de
commissie voor de toegang tot bestuursdocumenten aan verzoeker, dat volgens de
commissie verzoeker recht heeft op inzage van bepaalde stukken.
1.9.
Met een brief van 17 augustus 1995 meldt de minister van
Landsverdediging aan verzoeker dat hij zich bij het advies van de commissie voor de
toegang tot bestuursdocumenten niet kan aansluiten. Hij motiveert zijn beslissing als
volgt :
"Me dunkt dat twee fundamentele principes hier met elkaar in strijd komen :
enerzijds het recht op informatie betreffende bestuursdaden en anderzijds het
recht op privacy en de bescherming van de persoonlijke levenssfeer.
Naar mijn mening behoren de documenten waarin de appreciatie die een
werkgever uit tegenover zijn werknemer onmiskenbaar tot de persoonlijke
levenssfeer, zelfs al bevat deze beoordeling essentieel gegevens over de wijze
waarop het ambt wordt uitgeoefend. De appreciatie komt immers tot stand
onder de waarborg van vertrouwelijkheid, zowel vanuit het standpunt van de
werkgever die daardoor vrijelijk zijn appreciatie kan uiten, als vanuit het
standpunt van de werknemer, die weet dat minder gunstige, of genuanceerd
gunstige beoordelingen, niet aan collega’s of ondergeschikten worden
medegedeeld.
Het lijkt me niet denkbaar dat in sommige omstandigheden het mededelen
van objectieve gegevens, zoals het adres en de gezinssamenstelling, geweigerd
dient te worden in het kader van de bescherming van de privacy, en dat
anderzijds persoonlijke en gevoelige gegevens op simpele vraag aan derden
moeten worden medegedeeld. U zult het ongetwijfeld met me eens zijn dat dit
aanleiding kan geven tot misbruiken.
Het ministerie van Landsverdediging handhaaft dus de weigering u de
gevraagde kopies te bezorgen op grond van artikel 6, Par 2, 1/, van de wet
betreffende de openbaarheid van bestuur. U hebt inzage gekregen van uw eigen
dossier en van de samenstelling van het bevorderingscomité. Komplete dossiers
worden slechts in het kader van een juridisch geschil ter beschikking gesteld van
de bevoegde rechter".
Dit is de bestreden beslissing in de tweede zaak.
IX-1158-4/7
2.1.
Overwegende dat met een brief van 15 mei 2006 aan verzoeker
gevraagd is of hij nog belangstelling heeft voor de gewone afhandeling van de zaken
en desgevallend de redenen mede te delen die hem een actueel belang verlenen bij de
vernietiging van de bestreden beslissing; dat verzoeker daar met een brief van 12 juni
2006 op geantwoord heeft dat hij nog steeds belang heeft, “zelfs indien de overheid
na nietigverklaring van het bevorderingsbesluit niet verplicht zou zijn mij te
bevorderen tot de graad van luitenant-kolonel”, dit om “zijn eventuele rechten op een
vordering tot schadevergoeding te vrijwaren, rechten welke hij bij impliciete afstand
van geding zou hypothekeren”;
2.2.
Overwegende, ambtshalve, dat de beroepen gericht zijn tegen
enerzijds het koninklijk besluit waarbij tien majoors van het vliegwezen van de
luchtmacht bevorderd worden tot de graad van luitenant-kolonel van het vliegwezen
en anderzijds tegen een ministeriële weigeringsbeslissing om verzoeker toegang te
verlenen tot bepaalde documenten die hij in het kader van zijn verzet tegen het
voormeld benoemingsbesluit kon gebruiken; dat het belang dat verzoeker bij het
tweede beroep doet gelden samenvalt met het belang bij de vernietiging van het
bevorderingsbesluit;
2.3.
Overwegende dat de auditeur-verslaggever in zijn verslag over de
zaak het actueel belang van verzoeker onderzocht heeft; dat hij besloten heeft dat
verzoeker, wegens zijn pensionering op 1 juli 1995, reeds op het ogenblik van het
indienen van zijn beroep niet meer beschikte over het rechtens vereiste belang, nu de
verwerende partij na een vernietigingsarrest de rechtsplicht niet zou hebben om hem
met terugwerkende kracht te bevorderen;
2.4.1.
Overwegende dat verzoeker in zijn laatste memorie vraagt dat de
Raad van State met betrekking tot de voorwaarde van het actueel belang aan het
Arbitragehof een prejudiciële vraag zou stellen over de conformiteit van artikel 19
van de gecoördineerde wetten op de Raad van State met het grondwettelijk
gelijkheidsbeginsel, wanneer die bepaling aldus geïnterpreteerd wordt dat bepaalde
verzoekers, die op het ogenblik van de benoemingsbeslissing belang hebben bij de
vernietiging ervan, wegens het bereiken van de leeftijdsgrens niet over de volledige
beroepstermijn kunnen beschikken om de beslissing te bestrijden terwijl anderen dat
wel kunnen of, ruimer gesteld, over het ogenblik waarop het belang, bedoeld in
artikel 19, “moet ontstaan en bestaan”;
IX-1158-5/7
2.4.2.
Overwegende dat het Arbitragehof in zijn arrest nr. 117/99 van
10 november 1999 uitspraak gedaan heeft over de conformiteit van artikel 19 van de
gecoördineerde wetten op de Raad van State met artikel 10 en 11 van de Grondwet
wanneer die bepaling aldus gelezen wordt dat een verzoekende partij, in zaken van
openbaar ambt, wegens haar op pensioenstelling, haar belang bij het bestrijden van
een benoeming verliest wanneer zij niet aantoont dat het bestuur de rechtsplicht heeft
om haar na een vernietigingsarrest te benoemen; dat zulks ook de inhoud is van de
prejudiciële vraag die verzoeker voorstelt; dat het antwoord van het Arbitragehof dan
ook getransponeerd kan worden naar de onderhavige zaak, zonder dat het Hof
nogmaals bevraagd moet worden over hetzelfde juridisch probleem;
2.4.3.
Overwegende dat het Arbitragehof in het vermelde arrest gesteld
heeft dat de voorwaarde van het teloorgaan van het belang bij de vernietiging van een
benoemingsbesluit wegens de pensionering van de verzoekende partij het
grondwettelijk gelijkheidsbeginsel niet miskent, wanneer artikel 19 van de
gecoördineerde wetten op de Raad van State aldus gelezen wordt dat de
pensionering niet noodzakelijk het teloorgaan van het belang impliceert;
2.5.
Overwegende dat de vernietiging van het bestreden
bevorderingsbesluit niet tot gevolg moet hebben dat verzoekers kandidatuur voor de
bevordering tot de graad van luitenant-kolonel opnieuw in aanmerking genomen
wordt, aangezien verzoeker sedert 1 juli 1995 met pensioen gegaan is en hij geen
bepaling aanwijst die voor de verwerende partij de rechtsplicht zou inhouden om hem
alsnog met terugwerkende kracht in die graad te bevorderen; dat uit de bevraging van
verzoeker wel blijkt dat hij zijn rechten op schadeloosstelling veilig wil stellen; dat
verzoeker ter terechtzitting ook nog wijst op zijn moreel belang bij een vernietiging;
2.6.
Overwegende dat de vrijwaring van het recht op schadevergoeding
een indirect belang is, aangezien verzoeker er enkel mee beoogt de bestreden
benoemingsbeslissing onwettig te horen verklaren, terwijl de finaliteit van het
vernietigingscontentieux erin bestaat onwettige rechtshandelingen met terugwerkende
kracht uit de rechtsorde te bannen en het ingeroepen belang in relatie dient te staan
met die finaliteit; dat dergelijk indirect belang niet voldoet aan artikel 19 van de
gecoördineerde wetten op de Raad van State; dat, wat het moreel nadeel betreft, er
in beginsel aan het mislopen van een bevordering geen moreel nadeel verbonden is
aangezien elke kandidaatstelling het risico inhoudt dat de kandidatuur niet wordt
IX-1158-6/7
aanvaard en dat in ieder geval verzoeker niet concreet aantoont in welke zin de
bestreden benoemingsbeslissing hem moreel gekrenkt heeft;
2.7.
aangetoond is,
Overwegende dat het actueel belang van verzoeker niet
BESLUIT:
Artikel 1.
De beroepen worden verworpen.
Artikel 2.
De kosten van de beroepen tot nietigverklaring, bepaald op
198,32 euro, komen ten laste van de verzoekende partij.
Aldus te Brussel uitgesproken in openbare terechtzitting, op
vier december 2000 en zes, door de IXe kamer, die was samengesteld uit :
de HH.
J. DE BRABANDERE,
A. VANDENDRIESSCHE,
D. MOONS,
W. GEURTS,
voorzitter van de Raad van State,
staatsraad,
staatsraad,
griffier.
De griffier,
De voorzitter,
W. GEURTS.
J. DE BRABANDERE.
IX-1158-7/7
