Conseil d'État de Belgique — Raad van State — ECLI:BE:RVSCE:2007:ARR.166.511 (2007-01-10)
Samenvatting (NL) :
Arrest nr 166.511 van 10 januari 2007 Ruimtelijke ordening, stedenbouw,
leefmilieu en aanverwante aangelegenheden - Varia (ruimtelijke ordening,
stedenbouw, leefmilieu) Beslissing : Verwerping Samenvoeging Inwilliging
tussenkomst
--- TEXTE INTÉGRAL DE L'ARRÊT ---
RAAD VAN STATE, AFDELING ADMINISTRATIE.
ARREST
nr. 166.511 van 10 januari 2007
in de zaak A. 175.062/X-12.944
175.063/X-12.945
175.064/X-12.946
175.065/X-12.947
175.371/X-12.967
175.372/X-12.968.
In zake :
I. In de zaak 175.062/X-12.944
- Monique de BRIEY
- Thierry de HEMRICOURT de GRUNNE
II. In de zaak 175.063/X-12.945
vzw NATUURBESCHERMINGSACTIE LIMBURG
III. In de zaak 175.064/X-12.946
vzw LANDELIJK VLAANDEREN, VERENIGING VAN BOS-,
LAND- EN NATUUREIGENAARS
IV. In de zaak 175.065/X-12.947
vzw KONINKLIJKE VERENIGING DER HISTORISCHE
WOONSTEDEN EN TUINEN VAN BELGIË
V. In de zaak 175.371/X-12.967
Michel de BRIEY
VI. In de zaak 175.372/X-12.968
- Thibault de BRIEY
- Henrianne de GERLACHE de GOMERY, handelend als
wettelijk vertegenwoordigster van haar minderjarige kinderen
Gaëtan de BRIEY en Anne-Claire de BRIEY
Alle verzoekende partijen kiezen in alle zaken woonplaats bij
Advocaten D. RYCKBOST en E. RYCKBOST,
kantoor houdende te 8400 OOSTENDE,
E. Beernaertstraat 80
tegen :
in alle zaken:
- de Bestendige Deputatie van de provincieraad van LIMBURG,
die woonplaats kiest bij
Advocaat K. GEELEN,
kantoor houdende te 3500 HASSELT,
Gouverneur Roppesingel 131,
- het VLAAMSE GEWEST,
X-12.944-1/27
dat woonplaats kiest bij
Advocaat P. AERTS,
kantoor houdende te 9000 GENT,
Coupure 5.
tussenkomende partijen :
I. In alle zaken:
de nv PLINIUS,
die woonplaats kiest bij
Advocaat S. VAN GEETERUYEN,
kantoor houdende te 1080 BRUSSEL,
Leopold II laan 180,
II. In de zaak 175.062/X-12.944:
de nv PLINIUS VASTGOED,
die woonplaats kiest bij
Advocaat S. VAN GEETERUYEN,
kantoor houdende te 1080 BRUSSEL,
Leopold II laan 180.
D E R A A D V A N S T A T E, Xe K A M E R,
Gezien het verzoekschrift dat Monique de BRIEY en Thierry de
HEMRICOURT de GRUNNE op 18 juli 2006 hebben ingediend om de schorsing
van de tenuitvoerlegging te vorderen van, eensdeels, het besluit van 18 mei 2006 van
de Vlaamse Minister van Financiën en Begroting en Ruimtelijke Ordening houdende
goedkeuring van het provinciaal ruimtelijke uitvoeringsplan toeristisch hefboomproject "Plinius" (Tongeren) van de provincie Limburg, bekendgemaakt in het
Belgisch Staatsblad van 8 juni 2006, en anderdeels, het besluit van 15 maart 2006 van
de Bestendige Deputatie van de provincieraad van Limburg houdende definitieve
vaststelling van het provinciaal ruimtelijk uitvoeringsplan "Plinius" (A. 175.062/X12.944);
Gezien het verzoekschrift dat de vzw NATUURBESCHERMINGSACTIE LIMBURG op 18 juli 2006 heeft ingediend om de
schorsing van de tenuitvoerlegging te vorderen van dezelfde besluiten
(A. 175.063/X-12.945);
X-12.944-2/27
Gezien het verzoekschrift dat de vzw LANDELIJK
VLAANDEREN, VERENIGING VAN BOS-, LAND- EN NATUUREIGENAARS
op 18 juli 2006 heeft ingediend om de schorsing van de tenuitvoerlegging te vorderen
van dezelfde besluiten (A. 175.064/X-12.946);
Gezien het verzoekschrift dat de vzw KONINKLIJKE
VERENIGING DER HISTORISCHE WOONSTEDEN EN TUINEN VAN
BELGIË op 18 juli 2006 heeft ingediend om de schorsing van de tenuitvoerlegging
te vorderen van dezelfde besluiten (175.065/X-12.947);
Gezien het verzoekschrift dat Michel de BRIEY op 28 juli 2006
heeft ingediend om de schorsing van de tenuitvoerlegging te vorderen van dezelfde
besluiten (A. 175.371/X-12.967);
Gezien het verzoekschrift dat Thibault de BRIEY en Henrianne de
GERLACHE de GOMERY, handelend als wettelijk vertegenwoordigster van haar
minderjarige kinderen Gaëtan de BRIEY en Anne-Claire de BRIEY op 28 juli 2006
hebben ingediend om de schorsing van de tenuitvoerlegging te vorderen van dezelfde
besluiten (A. 175.372/X-12.968);
Gezien de nota's van de verwerende partijen in alle zaken;
Gezien het verslag in alle zaken opgemaakt door Auditeur
A. EYLENBOSCH;
Gelet op de kennisgeving van het verslag aan partijen;
Gelet op de beschikkingen van 3 oktober 2006 waarbij de terechtzitting bepaald wordt op 10 november 2006;
Gehoord het verslag van Kamervoorzitter P. LEMMENS;
Gehoord de opmerkingen van Advocaat D. RYCKBOST die
verschijnt voor de verzoekende partijen, van Advocaat K. WAUTERS die loco
Advocaat K. GEELEN verschijnt voor de eerste verwerende partij, van Advocaat
P. AERTS die verschijnt voor de tweede verwerende partij, en van Advocaat
S. VAN GEETERUYEN die verschijnt voor de nv Plinius en de nv Plinius Vastgoed;
Gehoord het eensluidend advies van Auditeur A. EYLENBOSCH;
X-12.944-3/27
Gelet op de artikelen 17 en 18 en titel VI, hoofdstuk II, van de
wetten op de Raad van State, gecoördineerd op 12 januari 1973;
Gelet op het bij artikel 90, § 3, van de gecoördineerde wetten op
de Raad van State vereiste advies van de Auditeur-generaal;
1.
Overwegende dat de vorderingen in de zaken A. 175.062 /X12.944, A. 175.063 /X-12.945, A. 175.064 /X-12.946, A. 175.065 /X-12.947,
A. 175.371 /X-12.967 en A. 175.372 /X-12.968 gericht zijn tegen hetzelfde besluit;
dat de zes zaken samenhangend zijn, en dan ook samengevoegd worden;
2.
Overwegende dat de n.v. PLINIUS VASTGOED en de
n.v. PLINIUS met op 30 augustus 2006 ter post aangetekende verzoekschriften
vragen om in het administratief kort geding in de zaak A. 175.062 /X-12.944 te
mogen tussenkomen; dat er grond is om de verzoeken in te willigen;
Overwegende dat de n.v. PLINIUS met op 30 augustus 2006 ter
post aangetekende verzoekschriften vraagt om ook in het administratief kort geding
in de zaken A. 175.063 /X-12.945, A. 175.064 /X-12.946, A. 175.065 /X-12.947,
A. 175.371 /X-12.967 en A. 175.372 /X-12.968 te mogen tussenkomen; dat er grond
is om de verzoeken in te willigen;
3.1.
Overwegende dat de provincie Limburg sinds een aantal jaren het
toeristisch hefboomproject Plinius wil realiseren, waarmee de bouw van een
Gallo-Romeins themapark "Land van Ooit" in Tongeren wordt beoogd; dat dit park
gebouwd zou worden in een gebied dat volgens het gewestplan Sint-Truiden Tongeren, vastgesteld bij koninklijk besluit van 5 april 1977 en gewijzigd o.m. bij
besluit van de Vlaamse regering van 7 september 2001, bestemd is als recreatiepark;
dat artikel 12 van de stedenbouwkundige voorschriften van het gewestplan voor een
dergelijk gebied o.m. bepaalt dat de ordening ervan wordt vastgesteld in een
bijzonder plan van aanleg of een ruimtelijk uitvoeringsplan, voorafgaand aan de
ontwikkeling van dat gebied; dat tegen het wijzigende besluit van 7 september 2001
een beroep tot vernietiging en een vordering tot schorsing zijn ingesteld door een
aantal verzoekers, waaronder twee van de verzoekers in de voorliggende zaken; dat
de Raad van State bij arrest nr. 108.300 van 21 juni 2002 de vordering tot schorsing
X-12.944-4/27
heeft verworpen, op grond van het ontbreken van een moeilijk te herstellen ernstig
nadeel; dat het beroep tot nietigverklaring nog aanhangig is;
Overwegende dat het provinciaal ruimtelijk structuurplan Limburg,
goedgekeurd bij ministerieel besluit van 12 februari 2003, in punt 40 van het bindend
gedeelte voorziet in de opmaak door de provincie van ruimtelijke uitvoeringsplannen
voor nieuwe grootschalige toeristisch-recreatieve infrastructuur in de toeristischrecreatieve gemeenten type I en binnen de kleinstedelijke gebieden, in overleg met
de betrokken gemeenten en belanghebbende partijen; dat de stad Tongeren volgens
punt 18 van het genoemde gedeelte behoort tot de toeristisch-recreatieve gemeenten
van type I;
Overwegende dat, ter uitvoering van de genoemde voorschriften,
de provincieraad van Limburg bij besluit van 16 maart 2005 het ontwerp van
provinciaal ruimtelijk uitvoeringsplan toeristisch hefboomproject "Plinius" voorlopig
heeft vastgesteld; dat het plangebied voor het grootste deel bestaat uit het gebied dat
volgens het gewestplan bestemd is als recreatiepark; dat een openbaar onderzoek
heeft plaatsgevonden van 12 april tot 10 juni 2005; dat naar aanleiding van bezwaren
gemaakt tijdens het openbaar onderzoek de bestendige deputatie op 23 juni 2005 en
7 juli 2005 heeft beslist om zich te richten naar de voorschriften inzake de
milieueffectrapportering en de procedure te hernemen vanaf de fase van het
voorontwerp; dat de provincieraad bij besluit van 19 oktober 2005 het ontwerp van
provinciaal ruimtelijk uitvoeringsplan andermaal voorlopig heeft vastgesteld; dat een
nieuw openbaar onderzoek heeft plaatsgevonden van 8 november 2005 tot 6 januari
2006; dat de Vlaamse minister bevoegd inzake ruimtelijke ordening op 5 januari 2006
een voorwaardelijk gunstig advies heeft gegeven; dat de provinciale commissie voor
ruimtelijke ordening op 22 februari 2006 een gunstig advies heeft verleend; dat de
provincieraad bij besluit van 15 maart 2006 het provinciaal ruimtelijk uitvoeringsplan
"Plinius" definitief heeft vastgesteld; dat de Vlaamse minister bevoegd inzake
ruimtelijke ordening dit plan bij besluit van 18 mei 2006 heeft goedgekeurd; dat de
genoemde besluiten van 15 maart 2006 en 18 mei 2006 het voorwerp vormen van de
voorliggende vordering;
3.2.
Overwegende dat de gewestelijke stedenbouwkundige ambtenaar
vervolgens, bij besluit van 23 mei 2006, een stedenbouwkundige vergunning heeft
verleend aan de nv STRABAG voor het bouwen van het genoemde themapark "Land
van Ooit" (fase I); dat de verzoekers in de voorliggende zaak ook tegen dat besluit
X-12.944-5/27
van 23 mei 2006 beroepen tot vernietiging en vorderingen tot schorsing hebben
ingesteld (zaken A. 175.066, A. 175.067, A. 175.068, A. 175.069, A. 175.213 en
A. 175.214); dat de Raad van State bij arrest nr. 166.512 van heden over de
vorderingen tot schorsing uitspraak doet;
Overwegende dat het College van burgemeester en schepenen van
de stad Tongeren ondertussen, bij besluit van 31 januari 2006, een milieuvergunning
had verleend aan de nv DEA DIA voor het exploiteren van het dagrecreatiepark
"Land van Ooit"; dat het administratief beroep van o.m. de verzoekers in de
voorliggende zaak is verworpen door de Bestendige Deputatie van de provincieraad
van Limburg, bij besluit van 8 juni 2006; dat de verzoekers in de voorliggende zaak,
met uitzondering van de verzoekster in de zaak A. 175.065, tegen het laatstgenoemde besluit een beroep tot vernietiging en een vordering tot schorsing hebben
ingesteld (zaken A. 175.071, A. 175.072, A. 175.073, A. 175.373 en A. 175.374);
dat deze zaken nog aanhangig zijn;
4.
Overwegende dat de verweerders en de tussenkomende partijen
excepties van onontvankelijkheid opwerpen, afgeleid uit het ontbreken van het
vereiste belang in hoofde van de verzoekers in de zaken A. 175.062, A. 175.371 en
A. 175.372, en uit het ontbreken van de vereiste hoedanigheid en het vereiste belang
in hoofde van de verzoekers in de zaken A. 175.063, A. 175.064 en A. 175.065;
Overwegende dat uit hetgeen hierna volgt zal blijken dat in elk
geval niet voldaan is aan de grondvoorwaarden voor het inwilligen van de
vorderingen tot schorsing; dat het in die omstandigheden niet nodig is om de
opgeworpen excepties te onderzoeken;
5.
Overwegende dat krachtens artikel 17, § 2, van de gecoördineerde
wetten op de Raad van State slechts tot schorsing van de tenuitvoerlegging kan
worden besloten onder de dubbele voorwaarde dat ernstige middelen worden
aangevoerd die de vernietiging van de aangevochten akte of verordening kunnen
verantwoorden en dat de onmiddellijke tenuitvoerlegging van de bestreden akte of
verordening een moeilijk te herstellen ernstig nadeel kan berokkenen;
6.
Overwegende dat de verzoekers een eerste middel inroepen,
bestaande uit vier onderdelen, geredigeerd als volgt:
X-12.944-6/27
Eerste onderdeel
Schending van artikel 3, lid 2, van richtlijn 2001/42/EG van het
Europees Parlement en de Raad van 27 juni 2001 betreffende de beoordeling van de
gevolgen voor het milieu van bepaalde plannen en programma's (zogenaamde
SEA-Richtlijn) juncto de artikelen 4.2.1 en 4.2.2 van het decreet van 5 april 1995
houdende algemene bepalingen van het milieubeleid,
doordat krachtens de eerste en de tweede bestreden beslissing
wordt overgegaan tot het definitief vaststellen van het provinciaal ruimtelijk
uitvoeringsplan Plinius met het oog op het uitvoeren van het hefboomproject Plinius
zonder dat voorafgaandelijk een plan-MER werd opgesteld,
terwijl in artikel 3, lid 2, van de SEA-Richtlijn expliciet wordt
gesteld dat voor alle plannen en programma's die voor een aantal sectoren (o.a.
industrie, toerisme, ruimtelijke ordening en grondgebruik) worden voorbereid en die
een kader vormen voor de toekenning van toekomstige vergunningen voor projecten
vermeld in de bijlagen I en II van de richtlijn 85/337/EEG, een plan-MER
noodzakelijk is,
en terwijl in de artikelen 4.2.1 en 4.2.2 van het decreet van 5 april
1995 houdende algemene bepalingen van het milieubeleid wordt bepaald dat deze
plannen en programma's, alvorens ze kunnen worden goedgekeurd, aan een
milieueffectrapportage zijn onderworpen;
Tweede onderdeel
Schending van artikel 4.2.2, § 3, van het decreet van 5 april 1995
houdende algemene bepalingen van het milieubeleid,
doordat de bestreden beslissingen enerzijds het gevolg zijn van het
hernemen van de procedure bij gebrek aan een plan-MER en anderzijds geen
plan-MER bevatten doch via het zogenaamde integratiespoor getracht wordt te
voldoen aan de plan-MER-plicht met verwijzing naar het bepaalde in artikel 4.2.2,
§ 3, van het decreet van 5 april 1995 houdende algemene bepalingen van het
milieubeleid,
terwijl niet kan worden aanvaard dat enerzijds wordt erkend dat
de procedure moet hernomen worden wegens een gebrek aan een plan-MER en
anderzijds bij het nieuw georganiseerd openbaar onderzoek geen dergelijk plan-MER
ter inzage wordt gelegd maar genoegen wordt genomen met het principe van het
integratiespoor,
X-12.944-7/27
en terwijl geenszins kon verwezen worden naar artikel 4.2.2, § 3,
van het decreet van 5 april 1995 bij het nemen van de bestreden beslissingen;
Derde onderdeel
Schending van de artikelen 4.2.7, § 1, en 4.1.4, § 2, van het decreet
van 5 april 1995 houdende algemene bepalingen van het milieubeleid,
doordat in de bestreden beslissingen verwezen wordt naar het
bepaalde in artikel 4.1.4, § 2, van het decreet van 5 april 1995 houdende algemene
bepalingen van het milieubeleid met betrekking tot de voorwaarden voor het
integratiespoor en hieruit wordt afgeleid dat een afdoende milieueffectbeoordeling
op planniveau werd doorgevoerd,
terwijl geenszins kan worden verwezen naar artikel 4.1.4, § 2,
zijnde de vereisten van het integratiespoor, gezien artikel 4.2.2, § 3, van het decreet
van 5 april 1995 geen toepassing kan vinden,
en terwijl geenszins een afdoende beoordeling van de milieueffecten op planniveau werd gemaakt en bijgevolg de bestreden beslissingen een
schending inhouden van artikel 4.2.7, § 1, van het decreet van 5 april 1995;
Vierde onderdeel
Schending van de beginselen van behoorlijk bestuur, meer in het
bijzonder het zorgvuldigheidsbeginsel, het redelijkheidsbeginsel, het
vertrouwensbeginsel, de materiële motiveringsplicht en de artikelen 2 en 3 van de
formele motiveringswet van 29 juli 1991,
doordat aan de bestreden beslissingen geen afdoende plan-MER
werd toegevoegd en dit terwijl de overheid het opstellen ervan initieel had vooropgesteld,
terwijl uit het redelijkheidsbeginsel volgt dat de administratie de
toepasselijke rechtsregels op alle relevante feiten toepast en na een behoorlijke
afweging van alle ter zake dienende gegevens en belangen beslist, en dat de kern van
elke discretionaire bestuursbeslissing bestaat uit de belangenafweging die het bestuur
dient te doen,
en terwijl uit het vertrouwensbeginsel volgt dat het bestuur moet
vermijden dat de burger in de rechtmatige verwachtingen welke hij uit het
bestuursoptreden put, wordt gefrustreerd; het bestuur immers bij zijn optreden het
vertrouwensbeginsel dient na te leven ten aanzien van de burger en de burger moet
X-12.944-8/27
kunnen betrouwen op een vaste gedragslijn van de overheid, of op toezeggingen of
beloften die de overheid in een concreet geval heeft gedaan,
en terwijl een zorgvuldige besluitvorming inhoudt dat de
administratie de toepasselijke rechtsregels op alle relevante feiten toepast en na een
behoorlijke afweging van alle ter zake dienende gegevens en belangen beslist,
en terwijl de materiële motiveringsplicht impliceert dat beslissingen
gedragen worden door motieven die rechtens en feitelijk aanvaardbaar zijn en
ingevolge de formele of uitdrukkelijke motiveringsverplichting zoals bepaald in de
artikelen 2 en 3 van de wet van 29 juli 1991 betreffende de uitdrukkelijke motivering
van de bestuurshandelingen de juridische en feitelijke overwegingen die aan de
beslissingen ten grondslag liggen in de beslissingen zelf moeten terug te vinden zijn;
6.1.
Overwegende, wat betreft het eerste onderdeel, dat uit de motieven
van de bestreden besluiten blijkt dat zowel de provincieraad als de minister ervan
uitgaan, met overneming van de redenen vervat in de beslissing van de Cel MER van
de administratie Milieu-, Natuur-, Land- en Waterbeheer van 13 november 2005 tot
goedkeuring van het project-milieueffectrapport over het recreatiepark Plinius, dat
het bestreden provinciaal ruimtelijk uitvoeringsplan onderworpen is aan een
"milieubeoordeling op planniveau", en dat het bedoelde project-milieueffectrapport
de nodige informatie bevat "om te voldoen als milieubeoordeling voor dit
planniveau"; dat het te dezen niet nodig is om uit te maken of de betrokken
overheden er al dan niet terecht van uitgegaan zijn dat zij aan een verplichting tot
milieueffectrapportage waren onderworpen, en nog minder om in te gaan op de vraag
of die verplichting te dezen voortvloeit uit de bepalingen van het decreet van 5 april
1995 dan wel uit die van richtlijn 2001/42/EG van 27 juni 2001; dat het volstaat om
vast te stellen dat de betrokken overheden zich naar de regeling inzake
milieueffectrapportage op planniveau gericht hebben; dat het onderdeel, dat aan de
bestreden besluiten verwijt dat ze genomen zijn zonder dat rekening gehouden is met
de verplichting tot het uitvoeren van een milieueffectrapportage op planniveau, niet
ernstig is;
Overwegende dat de vraag of het project-milieueffectrapport
waarop te dezen gesteund wordt wettig gebruikt kon worden in de
milieueffectrapportage met betrekking tot het bestreden provinciaal ruimtelijk
uitvoeringsplan, het voorwerp uitmaakt van de overige onderdelen van het middel;
X-12.944-9/27
6.2.
Overwegende, wat betreft het tweede onderdeel, dat de verzoekers
in de toelichting bij dit onderdeel preciseren dat geen plan-milieueffectrapport is
opgesteld, maar dat wel genoegen is genomen met een in enige mate uitgebreid
project-milieueffectrapport, dat daarmee het zogenaamde integratiespoor is gevolgd
als bedoeld in artikel 4.2.2, § 3, van het decreet van 5 april 1995, dat die bepaling
echter niet toegepast kan worden, bij gebreke van een lijst die de Vlaamse regering
ter uitvoering van die bepaling dient vast te stellen;
Overwegende dat artikel 4.2.2., § 3, van het decreet van 5 april
1995 bepaalt dat de Vlaamse regering de plannen en programma’s aanwijst die niet
worden onderworpen aan de milieueffectrapportage bedoeld in hoofdstuk II van titel
IV van het genoemde decreet, omdat de desbetreffende besluitvormingsprocedure de
in artikel 4.1.4, § 2, opgesomde essentiële kenmerken van de milieueffect-rapportage
heeft; dat die bepaling tot doel heeft om voor bepaalde plannen en programma’s de
milieueffectrapportage te koppelen aan en te integreren in de
besluitvormingsprocedure die specifiek voor die plannen en programma’s geldt; dat
artikel 4.2.2, § 3, weliswaar, bij gebreke van een besluit van de Vlaamse regering
waarbij de lijst wordt vastgesteld van de plannen en programma’s die niet
onderworpen zijn aan de milieueffectrapportage bedoeld in hoofdstuk II van titel IV
van het decreet van 5 april 1995, nog niet toegepast kan worden; dat echter ook niet
blijkt dat bij de opmaak van het bestreden provinciaal ruimtelijk uitvoeringsplan
toepassing gemaakt is van artikel 4.2.2, § 3; dat aan die laatste vaststelling geen
afbreuk wordt gedaan door de omstandigheid dat in het bestreden besluit van de
provincieraad van 15 maart 2006 uitdrukkelijk wordt verwezen naar artikel 4.2.2, §
3, ter verantwoording van het volgen van het zogenaamde integratiespoor;
Overwegende dat de integratie van het project-milieueffectrapport
voor het recreatiepark Plinius in de milieueffectrapportage met betrekking tot de
opmaak van het bestreden provinciaal ruimtelijk uitvoeringsplan wel geacht moet
worden te steunen op artikel 4.1.6, § 1, van het decreet van 5 april 1995, dat luidt als
volgt:
"Als meerdere rapportages moeten worden uitgevoerd, hetzij krachtens deze
titel, hetzij krachtens deze titel en andere gewestelijke en/of federale regelgeving,
neemt de administratie op eigen initiatief of op verzoek van de initiatiefnemer(s)
een beslissing over de mogelijkheid tot afstemming of integratie van de
verschillende rapporten en voorzover mogelijk van de verschillende rapportages.
Er wordt in ieder geval naar gestreefd dat de verschillende rapportages zoveel
mogelijk gelijktijdig worden uitgevoerd.
X-12.944-10/27
De administratie neemt een beslissing over de wenselijkheid van de
afstemming of integratie uiterlijk bij haar beslissing over de inhoud van het
rapport, bedoeld in artikel 4.2.5, § 1, 4.3.5, § 1, en 4.5.3, § 1.
De administratie en de initiatiefnemer(s) plegen hierover vooraf overleg";
Overwegende dat het op grond van die bepaling mogelijk is
om bijvoorbeeld een project-milieueffectrapport, opgesteld met het oog op het
verkrijgen van een milieuvergunning en een stedenbouwkundige vergunning, te
integreren in de milieueffectrapportage voorafgaand aan de goedkeuring van een
ruimtelijk uitvoeringsplan; dat te dezen een project-milieueffectrapport voor het
recreatiepark Plinius is opgemaakt, waarvan het ontwerp na bespreking met de
provincie is "aangevuld met een aantal aspecten (o.a. locatie-alternatievenonderzoek, lucht, ...) om alzo als "milieubeoordeling" voor het plan (i.c. PRUP) te
kunnen gelden ("integraal spoor" of "integratiespoor")"; dat in dit milieueffectrapport uitdrukkelijk wordt gesteld dat de resultaten ervan voor Plinius "het kader
(vormen) voor de milieubeoordeling op planniveau"; dat de Cel MER met de
integratie van dat milieueffectrapport in de milieueffectrapportage voor de opmaak
van het bestreden provinciaal ruimtelijk uitvoeringsplan heeft ingestemd; dat hij
immers, in zijn beslissing van 3 november 2005 houdende goedkeuring van het
bedoelde project-milieueffectrapport, i.v.m. de juridische en beleidsmatige context
ervan het volgende heeft overwogen:
"Voor het recreatiegebied werd een ontwerp van PRUP Plinius opgemaakt.
Tussentijdse resultaten van het MER werden als stedenbouwkundige
voorschriften en randvoorwaarden geïntegreerd in het ontwerp van PRUP.
Het PRUP is eveneens onderworpen aan een milieubeoordeling op
planniveau.
Voorliggend MER bevat de nodige informatie om te voldoen als
milieubeoordeling voor dit planniveau";
Overwegende dat het op grond van die beslissing niet nodig was
om een volledig nieuw plan-milieueffectrapport op te maken, en de daarvoor
bepaalde procedure vanaf het begin te doorlopen; dat het volstond om het projectmilieueffectrapport ter inzage te leggen tijdens het openbaar onderzoek over het
ontwerp van provinciaal ruimtelijk uitvoeringsplan, en dat milieueffectrapport te
gebruiken als hulpmiddel bij de besluitvorming omtrent dat plan; dat dit te dezen ook
effectief gebeurd is; dat het project-milieueffectrapport ter inzage is gelegd tijdens het
openbaar onderzoek dat heeft plaatsgevonden van 8 november 2005 tot 6 januari
2006; dat, zoals o.m. uit de samenvatting van het ontwerp van bestreden provinciaal
ruimtelijk uitvoeringsplan blijkt, "de milieueffecten en milderende maatregelen die
gevraagd worden in het MER, ... , waar nuttig en mogelijk, op het planologisch
X-12.944-11/27
niveau (worden) doorvertaald en ruimtelijk-juridisch (worden) verankerd"; dat in de
toelichtingsnota bij het bestreden plan een overzicht van de bedoelde milderende
maatregelen en een samenvatting van het milieueffectrapport worden gegeven
(punten 10.4 en 10.5);
Overwegende dat het onderdeel niet ernstig is;
6.3.1.
Overwegende, wat betreft het derde onderdeel, dat de verzoekers
daarin in de eerste plaats aanvoeren dat de bestreden besluiten ten onrechte verwijzen
naar artikel 4.1.4, § 2, van het decreet van 5 april 1995, op grond dat artikel 4.2.2,
§ 3, van dat decreet geen toepassing kan vinden;
Overwegende dat het juist is dat in het bestreden besluit van de
provincieraad van 15 maart 2006 wordt verwezen, m.b.t. het gevolgde integratiespoor, naar artikel 4.2.2, § 3, van het decreet van 5 april 1995 en naar het in dat
artikel genoemde artikel 4.1.4, § 2, van hetzelfde decreet; dat artikel 4.1.4, § 2, de
essentiële kenmerken van een milieueffectrapportage vaststelt waaraan een besluitvormingsprocedure moet voldoen opdat een plan of een programma, met toepassing
van artikel 4.2.2, § 3, door de Vlaamse regering kan worden onttrokken aan de
milieueffectrapportage als bedoeld in hoofdstuk II van titel IV van het decreet van
5 april 1995; dat, zoals in het antwoord op het eerste onderdeel is uiteengezet, te
dezen evenwel geen toepassing is gemaakt van artikel 4.2.2, § 3; dat de vraag of de
besluitvormingsprocedure in verband met het bestreden provinciaal ruimtelijk
uitvoeringsplan beantwoordt aan de essentiële kenmerken van artikel 4.1.4, § 2, dan
ook niet relevant is voor de beoordeling van de wettigheid van de bestreden
besluiten;
6.3.2.
Overwegende dat de verzoekers in het derde onderdeel voorts
aanvoeren dat er in de procedure die gevolgd is met het bestreden provinciaal
ruimtelijk uitvoeringsplan geen afdoende beoordeling is geweest van de milieueffecten op planniveau, overeenkomstig de vereisten bepaald bij artikel 4.2.7, § 1,
van het decreet van 5 april 1995;
6.3.2.1.
Overwegende dat, als toepassing wordt gemaakt van artikel 4.1.6,
§ 1, van het decreet van 5 april 1995 om een project-milieueffectrapport te integreren
in de milieueffectrapportage met betrekking tot een plan of een programma, dit niet
wegneemt dat in de procedure m.b.t. dat plan of dat programma een milieu-
X-12.944-12/27
effectrapport moet voorliggen dat ten minste bestaat uit de onderdelen opgesomd in
artikel 4.2.7, § 1, van dat decreet; dat dit te dezen betekent dat het projectmilieueffectrapport voor het recreatiepark Plinius slechts gebruikt kon worden voor de
milieueffectrapportage met betrekking tot het bestreden plan indien dat milieueffectrapport voldoet aan de vereisten van de laatst genoemde bepaling;
6.3.2.2.
Overwegende dat uit artikel 4.2.8, § 2, van het decreet van 5 april
1995, gelezen in samenhang met artikel 4.1.6, § 1, van dat decreet volgt dat de Cel
MER het project-milieueffectrapport moet toetsen aan o.m. de overeenkomstig
artikel 4.2.7 vereiste gegevens, alvorens hij kan beslissen dat dit milieueffectrapport
geïntegreerd kan worden in de milieueffectrapportage met betrekking tot een plan of
een programma; dat de Cel MER die toetsing te dezen heeft uitgevoerd, en in zijn
hiervóór aangehaalde beslissing tot het besluit is gekomen dat het projectmilieueffectrapport voor het recreatiepark Plinius "de nodige informatie (bevat) om te
voldoen als milieubeoordeling voor (het) planniveau"; dat de Raad van State,
bevoegd voor de toetsing van de wettigheid van een ruimtelijk uitvoeringsplan, zijn
beoordeling op het punt van de intrinsieke degelijkheid van het milieueffectrapport
niet in de plaats kan stellen van die van de Cel MER; dat hij enkel kan nagaan of de
Cel MER wettig tot zijn beslissing is kunnen komen;
6.3.2.3.
Overwegende dat de verzoekers in hun toelichting bij het derde
onderdeel aanvoeren dat het milieueffectrapport op een aantal specifieke punten niet
beantwoordt aan de vereisten van artikel 4.2.7, § 1, van het decreet van 5 april 1995,
waarvan de relevante bepalingen luiden als volgt:
"Tenzij anders is bepaald in de beslissing, bedoeld in artikel 4.2.5, § 1, bestaat
het plan-MER ten minste uit de volgende onderdelen :
1/ een algemeen deel dat de volgende informatie bevat :
a) een beschrijving van de doelstellingen en krachtlijnen van het
voorgenomen plan of programma en van het verband met andere,
relevante plannen en programma's;
b) een overzicht van de motieven voor het voorgenomen plan of
programma;
c) een schets van de beschikbare alternatieven voor het voorgenomen plan
of programma of onderdelen ervan; onder meer inzake doelstellingen,
locaties en wijze van uitvoering of inzake de bescherming van het milieu;
d) een vergelijking tussen het voorgenomen plan of programma en de
beschikbare alternatieven die redelijkerwijze onderzocht kunnen worden,
alsmede de motivatie voor de selectie van de te onderzoeken alternatieven;
e) (...);
f) (...);
2/ een deel betreffende de milieueffecten dat de volgende informatie bevat :
a) (...);
X-12.944-13/27
b) een beschrijving en onderbouwde beoordeling van de mogelijk aanzienlijke
milieueffecten van het voorgenomen plan of programma en van de
onderzochte alternatieven op of inzake, in voorkomend geval, de
gezondheid en veiligheid van de mens, de ruimtelijke ontwikkeling, de
biodiversiteit, de fauna en flora, de energie- en grondstoffenvoorraden, de
bodem, het water, de atmosfeer, de klimatologische factoren, het geluid,
het licht, de stoffelijke goederen, het cultureel erfgoed met inbegrip van
het architectonisch en archeologisch erfgoed, het landschap, de mobiliteit,
en de samenhang tussen de genoemde factoren; deze beschrijving van de
milieueffecten omvat de directe, en in voorkomend geval de indirecte,
secundaire, cumulatieve en synergetische effecten, permanent en tijdelijk,
positief en negatief, op korte, middellange en lange termijn van het
voorgenomen plan of programma; de beoordeling van de aanzienlijke
milieueffecten gebeurt onder meer in het licht van de overeenkomstig
Hoofdstuk II van Titel II van dit decreet vastgestelde
milieukwaliteitsnormen;
c) een beschrijving en evaluatie van de mogelijke maatregelen om de
aanzienlijke negatieve milieueffecten van het voorgenomen plan of
programma op een samenhangende wijze te vermijden, te beperken, te
verhelpen of te compenseren;
d) (...);
e) (...);
3/ (...);
4/ (...)”;
Overwegende dat de verzoekers in de eerste plaats aanvoeren dat
het hele project recreatiepark Plinius bestaat uit twee fasen, waarvan de eerste fase
bestaat uit de oprichting van het themapark en de tweede fase uit de oprichting van
verblijfswoningen en een zwembad aan de rand van het themapark, en dat het
milieueffectrapport, bij gebreke van definitieve en gedetailleerde inrichtingsplannen
voor de tweede fase, geen evaluatie van die fase bevat, terwijl die fase aanleiding
geeft tot belangrijke ingrepen binnen landschappelijk waardevolle landschapseenheden; dat de verzoekers aanvoeren dat het milieueffectrapport aldus niet voldoet
aan artikel 4.2.7, § 1, 1/, a en b, van het decreet van 5 april 1995;
Overwegende dat in het verslag van de Cel MER van 3 november
2005 over het milieueffectrapport wordt opgemerkt dat "waar mogelijk ... bij elke
discipline de impact van de tweede fase van het Pliniusproject (werd) beoordeeld",
ook al werd dit "zeer kort beschreven wegens het ontbreken van concrete informatie
voor deze tweede fase"; dat de verzoekers niet concreet aangeven op welke punten
de informatie vervat in het milieueffectrapport onvoldoende zou zijn, in het licht van
de vereisten die daaraan bij artikel 4.2.7, § 1, 1/, a en b, gesteld worden; dat zij niet
aannemelijk maken dat de vaststelling door de Cel MER dat de informatie voldoende
is, op dit punt kennelijk onredelijk is;
X-12.944-14/27
Overwegende dat de verzoekers vervolgens kritiek uitoefenen op
twee soorten alternatieven die in het milieueffectrapport worden besproken, met
name de inrichtingsalternatieven (die een subtype vormen van de uitvoeringsalternatieven) en de locatiealternatieven; dat zij aanvoeren dat voor de keuze van de
inrichting zoals die in het project is beschreven, is uitgegaan van een bezoekers-aantal
dat vijf maal kleiner is dan de capaciteit waarvoor het recreatiepark zal worden
opgericht, dat de voorziene buffering ontoereikend is en het voor een minimale
aantasting van het landschappelijk uitzicht en het behoud van de eigenheid van de
omgeving nodig is het hoofdgebouw elders in te planten, en dat voor fase 2 van het
project alternatieven worden opengelaten, maar het juist nodig is dat die fase nu
reeds geëvalueerd wordt; dat zij voorts aanvoeren dat de conclusie dat de gekozen
locatie voor de inplanting van het recreatiepark de meest geschikte is steunt op het
onderzoek van een aantal alternatieve locaties die op een heel summiere manier en
aan de hand van een confuus vergelijkingssysteem, gebaseerd op enkele parameters,
worden aangereikt, terwijl er in de ruimere omgeving heel wat meer alternatieven
aanwezig zijn, waarvan ten onrechte geen melding is gemaakt in het milieueffectrapport; dat de verzoekers aanvoeren dat het milieueffectrapport aldus niet voldoet
aan artikel 4.2.7, § 1, 1/, c en d, van het decreet van 5 april 1995;
Overwegende dat in het verslag van de Cel MER van 3 november
2005 over het milieueffectrapport geen kritiek wordt uitgeoefend op de keuze van
de alternatieven en op de beoordeling ervan; dat i.v.m. de inrichtingsalternatieven
wordt uiteengezet dat die in een voorafgaande fase zijn onderzocht, in functie van
o.m. buffergebieden, landschappelijke randvoorwaarden en wijze van parkeren, en
dat het tot stand komen van dit proces aan bod komt in het eerste deel van het
milieueffectrapport; dat i.v.m. de locatiekeuze voor de Pliniussite wordt uiteengezet
dat die in het milieueffectrapport wordt weergegeven in tabelvorm, waarin zeven
mogelijke locaties in of aan de rand van het kleinstedelijk gebied Tongeren worden
getoetst aan acht parameters (planologische randvoorwaarden, bereikbaarheidsprofiel, landschappelijke inpasbaarheid, relatie omringende bebouwing, aanwezige
natuurwaarden, belang voor de landbouw en cultuurhistorische elementen), en dat
blijkens een synthesetabel wordt besloten dat de zone Plinius op basis van de
geselecteerde criteria als meest geschikt wordt beschouwd;
Overwegende dat in het milieueffectrapport wordt opgemerkt dat
geen andere inrichtingsalternatieven worden bestudeerd voor fase 1, maar dat tijdens
het proces van opstellen van het milieueffectrapport en van het bestreden provinciaal
X-12.944-15/27
ruimtelijk uitvoeringsplan in overleg met de initiatiefnemer inrichtingsalternatieven
zijn bepaald, die elders in het milieueffectrapport worden besproken; dat een
dergelijke bijsturing, in het bijzonder van het plan, beantwoordt aan de doel-stellingen
die met een milieueffectrapportage nagestreefd worden; dat de kritiek van de
verzoekers op bepaalde aspecten van de inrichting zoals die in het milieueffectrapport in aanmerking worden genomen, niet van die aard lijkt dat ze blijk geeft van
een kennelijk onredelijke beoordeling van het milieueffectrapport door de Cel MER;
dat in het milieueffectrapport voorts wordt opgemerkt dat het voor fase 2 mogelijk
is dat de verblijfsaccomodatie anders wordt ingericht en dat er in plaats van
bungalows een hotelaccomodatie komt, maar dat de meeste milieueffecten
vergelijkbaar zullen zijn of niet erg zullen verschillen; dat hieruit blijkt dat wel
degelijk rekening is gehouden met inrichtingsalternatieven voor die fase, en dat
daarvan ook een milieubeoordeling, hoe summier ook, is gegeven; dat, gelet op het
nog onzekere karakter van fase 2, die werkwijze niet kennelijk onredelijk lijkt;
Overwegende dat in het milieurapport zeven locatiealternatieven
worden besproken, waarvan de zone Pliniusbron (Pliniussite) uiteindelijk als de meest
geschikte wordt beschouwd; dat de kritiek van de verzoekers op de gekozen
alternatieven niet van die aard is dat ze in de huidige stand van de procedure tot de
conclusie leidt dat die keuze kennelijk onredelijk is; dat de verzoekers weliswaar een
aantal locaties in de omgeving opnoemen die eveneens in acht genomen en
geëvalueerd hadden kunnen worden, maar dat zij in de huidige stand van de
procedure niet aannemelijk maken dat het gaat om "beschikbare alternatieven die
redelijkerwijze onderzocht kunnen worden", in de zin van artikel 4.2.7, § 1, 1/, d, van
het decreet van 5 april 2005;
Overwegende dat de verzoekers voorts aanvoeren dat in het
milieueffectrapport verscheidene milderende maatregelen worden voorgesteld, maar
dat de schematische voorstelling van de milderende effecten niet kan volstaan om
voor de omwonenden te kunnen garanderen dat de hinder tot een minimum zal
worden herleid; dat de verzoekers aanvoeren dat het milieueffectrapport aldus niet
voldoet aan artikel 4.2.7, § 1, 2/, c, van het decreet van 5 april 1995;
Overwegende dat in deel 8 van het milieueffectrapport voor elk
milieuonderdeel wordt onderzocht welke milderende maatregelen genomen zouden
kunnen worden; dat in deel 9 per onderdeel een schematisch overzicht wordt gegeven
van de relevante milieueffecten en de overeenstemmende milderende maatregelen; dat
X-12.944-16/27
de verzoekers niet duidelijk maken in welk opzicht die beschrijvingen niet
beantwoorden aan hetgeen in verband met de beschrijving en de evaluatie van de
mogelijke milderende maatregelen op grond van artikel 4.2.7, § 1, 2/, c, is vereist; dat
het onderdeel in dit opzicht bij gebrek aan nauwkeurigheid onontvankelijk lijkt;
Overwegende dat de verzoekers ook nog aanvoeren dat het
milieueffectrapport geen concreet onderzoek bevat naar de effecten van de inplanting
van het project op de luchtverontreiniging ten aanzien van de stad Tongeren, dat de
luchtverontreiniging onlosmakelijk verbonden is met de stijging van de
verkeersdrukte, welke zijn weerslag vooral heeft op de ozonconcentraties in de lucht,
dat in het milieueffectrapport zelf wordt erkend dat door toename van de
verkeersdrukte een lichte verslechtering van de luchtkwaliteit is te verwachten, dat
het milieueffectrapport voorts wijst op een gebrek aan kennis van de bestaande
luchtkwaliteit in de omgeving van het project, maar dat dit gebrek aan kennis
verholpen had kunnen worden door het aanwerven van een expert terzake; dat de
verzoekers aanvoeren dat het milieueffectrapport door het ontbreken van een
afdoende analyse van de te verwachten luchtverontreiniging niet voldoet aan
artikel 4.2.7, § 1, 2/, b, van het decreet van 5 april 1995;
Overwegende dat in het verslag van de Cel MER van 3 november
2005 over het milieueffectrapport wordt opgemerkt: "Binnen de discipline "Lucht"
wordt besloten dat de toename van emissies ten gevolge van de verkeerstoename niet
onbelangrijk zijn, maar kaderend binnen de huidige verkeerstoestand toch als relatief
beperkt kunnen worden beschouwd. Er wordt ingeschat dat in het studiegebied
normoverschrijdingen zullen voorkomen in de toekomst met een beperkte negatieve
invloed van het Pliniusproject"; dat, gelet op de analyse die het milieueffectrapport
i.v.m. het aspect lucht bevat, de verzoekers niet aannemelijk maken dat die
beoordeling kennelijk onredelijk is; dat artikel 4.2.7, § 1, 2/, b, van het decreet van
5 april 1995 slechts vereist dat de "mogelijk aanzienlijke" milieu-effecten van het
voorgenomen plan of programma worden beschreven en beoordeeld; dat de
verzoekers in de huidige stand van de procedure niet aannemelijk maken dat het
milieueffectrapport verzuimd heeft om "mogelijk aanzienlijke" effecten van het
bestreden ruimtelijk uitvoeringsplan op de kwaliteit van de lucht te beschrijven en te
beoordelen;
Overwegende dat de verzoekers voorts aanvoeren dat het milieueffectrapport de te verwachten aanzienlijke en ondraaglijke hinder ten gevolge van
X-12.944-17/27
het bestreden plan en ten gevolge van de onderzochte alternatieven niet op afdoende
wijze analyseert, en evenmin concreet weergeeft hoe aan de hinder ten gevolge van
het bestreden plan kan worden tegemoet gekomen; dat zij met name wijzen op de
verkeershinder die door het exploiteren van het dagrecreatiepark zal worden
veroorzaakt; dat zij aanvoeren dat het milieueffectrapport aldus niet voldoet aan
artikel 4.2.7, § 1, 2/, b en c, van het decreet van 5 april 1995;
Overwegende dat het milieueffectrapport de effecten op o.m. het
verkeer analyseert; dat, zoals wordt opgemerkt in het verslag van de Cel MER
van 3 november 2005, daarbij o.m. wordt vastgesteld dat de verhouding
intensiteit/capaciteit ten gevolge van het Pliniusproject voor sommige wegen tot meer
dan 80 % zal toenemen, en dat ook voor een aantal kruispunten de capaciteit sterk
gereduceerd zal worden; dat bij het onderzoek van de alternatieven eveneens
rekening is gehouden met de effecten op het verkeer; dat tot de milderende
maatregelen o.m. de aanpassing van het kruispunt N20-Fonteindreef behoort, zoals
ook wordt opgemerkt in het genoemde verslag van de Cel MER; dat de verzoekers
in de huidige stand van de procedure niet aannemelijk maken dat de informatie vervat
in het milieueffectrapport onvoldoende zou zijn, in het licht van de vereisten die
daaraan bij artikel 4.2.7, § 1, 2/, b en c, gesteld worden;
Overwegende dat de verzoekers ten slotte aanvoeren dat de op te
richten buffer tussen de Mulkerweg en de interne ontsluitingsweg bestaat uit een rij
bomen van 6 tot 10 meter, die echter facultatief zijn, dat de buffer aldus als
ontoereikend moet worden beschouwd, zoals ook reeds was gebleken uit de adviezen
verleend ten tijde van het opstellen van het ontwerp van milieu-effectrapport, dat
hieruit volgt dat de impact van het inplanten van het recreatiepark niet op afdoende
wijze werd geanalyseerd; dat de verzoekers aanvoeren dat het milieueffectrapport
aldus niet voldoet aan artikel 4.2.7, § 1, 2/, b, van het decreet van 5 april 1995;
Overwegende dat de verzoekers op dit punt wel kritiek uitoefenen
op het bestreden provinciaal ruimtelijk uitvoeringsplan, maar dat zij niet duidelijk
maken in welk opzicht het milieueffectrapport niet beantwoordt aan hetgeen in
verband met de beschrijving en de beoordeling van de milieueffecten op grond van
artikel 4.2.7, § 1, 2/, b, is vereist; dat het onderdeel in dit opzicht bij gebrek aan
nauwkeurigheid onontvankelijk lijkt;
6.3.3.
Overwegende dat het derde onderdeel niet ernstig is;
X-12.944-18/27
6.4.
Overwegende, wat betreft het vierde onderdeel, dat uit de
toelichting ervan blijkt dat de verzoekers in essentie aanvoeren dat de provincieraad
en de minister gehandeld hebben met schending van een aantal algemene
rechtsbeginselen en van de formele motiveringsplicht, op grond dat zij het bestreden
provinciaal ruimtelijk uitvoeringsplan hebben vastgesteld en goedgekeurd zonder dat
vooraf een afdoend plan-milieueffectrapport is opgesteld en zonder dat voldaan is aan
de vereisten van het integratiespoor;
Overwegende dat uit het antwoord op het tweede onderdeel blijkt
dat de grief i.v.m. het volgen van het integratiespoor, d.i. het gebruiken van het
project-milieueffectrapport om te voldoen aan de milieueffectrapportage op
planniveau, niet ernstig is, en dat uit het antwoord op het derde onderdeel blijkt dat
de grieven i.v.m. het afdoend karakter van het milieueffectrapport evenmin ernstig
zijn; dat het vierde onderdeel dan ook lijkt uit te gaan van premissen die niet
aannemelijk zijn; dat het vierde onderdeel niet ernstig is;
Overwegende dat de verzoekers een tweede middel inroepen,
afgeleid uit de schending van de artikelen 4, lid 1, en 6, leden 2, 3 en 4, van richtlijn
92/43/EEG van de Raad van 21 mei 1992 inzake de instandhouding van de
natuurlijke habitats en de wilde fauna en flora (habitatrichtlijn),
doordat artikel 4, lid 1, van de habitatrichtlijn bepaalt dat de
lidstaten op basis van de criteria van bijlage III (fase 1) en van de relevante
wetenschappelijke gegevens een lijst van gebieden voorstellen waarop staat
aangegeven welke typen natuurlijke habitats van bijlage I en welke inheemse soorten
van bijlage II in die gebieden voorkomen, en artikel 6 voorziet in de communautaire
bescherming van de door de Commissie, op basis van de door de lidstaten op grond
van artikel 4 van de habitatrichtlijn aangemelde gebieden, uiteindelijk aangewezen
beschermingszones,
terwijl de niet-aanmelding van het projectgebied door het Vlaamse
Gewest conform artikel 4, lid 1, van de habitatrichtlijn tot gevolg heeft dat het
betrokken projectgebied werd onttrokken aan de communautaire rechtsbescherming
zoals geformuleerd in artikel 6 van de habitatrichtlijn, met inbegrip van de
verplichting tot het opstellen van een passende beoordeling,
en terwijl aan de habitatrichtlijn directe werking dient te worden
toegekend en de bestreden beslissingen bijgevolg een schending inhouden van artikel
X-12.944-19/27
6, lid 3, van de habitatrichtlijn daar er geen passende beoordeling heeft
plaatsgevonden bij het opmaken van het milieueffectrapport;
Overwegende dat uit de gegevens van het dossier blijkt dat het
gebied waarop het bestreden provinciaal ruimtelijk uitvoeringsplan betrekking heeft,
niet gelegen is in een gebied dat de Vlaamse regering met toepassing van artikel 4,
lid 1, van de habitatrichtlijn bij het hierna genoemde besluit van 24 mei 2002 als
speciale beschermingszone heeft voorgesteld, en dat het uiteraard evenmin
opgenomen is in de lijst van gebieden van communautair belang, door de Europese
Commissie vastgesteld bij beschikking 2004/813/EG van 7 december 2004; dat zich
op ongeveer 550 meter van het plangebied wel een gebied van communautair belang
bevindt, met name de "bossen en kalkgraslanden van Haspengouw"; dat in de
motieven van het bestreden besluit van de provincieraad van 15 maart 2006 wordt
vastgesteld dat in het milieueffectrapport is onderzocht welke effecten het
Pliniusproject heeft op de fauna en flora in dat habitatrichtlijngebied, dat daaruit blijkt
dat geen betekenisvolle aantasting van de natuurlijke kenmerken van dat gebied
veroorzaakt wordt, en dat de bijkomende opmaak van een passende beoordeling, als
bijkomend onderdeel van het milieueffectrapport of het provinciaal ruimtelijk
uitvoeringsplan dan ook niet noodzakelijk is; dat in het middel geen grief wordt
aangevoerd tegen de beoordeling van de effecten voor het bedoelde
habitatrichtlijngebied;
Overwegende dat in het middel wel wordt aangevoerd dat de
Vlaamse regering het plangebied zelf niet heeft voorgesteld als speciale
beschermingszone, ook al vertoont het alle kenmerken ervan, waardoor het ten
onrechte niet onderworpen is aan de verplichting tot het opmaken van een passende
beoordeling, in de zin van artikel 6, lid 3, van de habitatrichtlijn; dat de verzoekers
aldus in wezen de onwettigheid aanvoeren van het besluit van de Vlaamse regering
van 24 mei 2002 tot vaststelling van de gebieden die in uitvoering van artikel 4, lid 1,
van richtlijn 92/43/EEG van de Raad van de Europese Gemeenschappen van 21 mei
1992 inzake de instandhouding van de natuurlijke habitats en de wilde flora en fauna
aan de Europese Commissie zijn voorgesteld als speciale beschermings-zones;
Overwegende dat artikel 4 van de habitatrichtlijn van 21 mei 1992
luidt als volgt :
"1. Op basis van de criteria van bijlage III (fase 1) en van de relevante
wetenschappelijke gegevens stelt elke Lidstaat een lijst van gebieden voor,
X-12.944-20/27
waarop staat aangegeven welke typen natuurlijke habitats van bijlage I en welke
inheemse soorten van bijlage II in die gebieden voorkomen. Voor diersoorten
met een zeer groot territorium komen deze gebieden overeen met de plaatsen,
binnen het natuurlijke verspreidingsgebied van die soorten, die de fysische en
biologische elementen vertonen welke voor hun leven en voortplanting essentieel
zijn. Voor aquatische soorten met een groot territorium worden deze gebieden
alleen voorgesteld indien het mogelijk is een zone duidelijk af te bakenen die de
fysische en biologische elementen vertoont welke voor hun leven en
voortplanting essentieel zijn. Zo nodig stellen de Lidstaten aanpassingen van de
lijst voor in het licht van de resultaten van het in artikel 11 bedoelde toezicht.
De lijst wordt binnen drie jaar na kennisgeving van de richtlijn aan de
Commissie toegezonden met informatie over elk gebied. Deze informatie omvat
een kaart, de naam, de ligging en de oppervlakte van het gebied, alsmede de
gegevens die zijn verkregen uit toepassing van de in bijlage III (fase 1) vermelde
criteria, en wordt verstrekt op basis van een door de Commissie volgens de
procedure van artikel 21 opgesteld formulier.
2. Op basis van de in bijlage III (fase 2) vermelde criteria werkt de Commissie
met instemming van iedere Lidstaat voor elk van de vijf in artikel 1, letter c)
onder iii), genoemde biogeografische regio's en voor het gehele in artikel 2, lid
1, bedoelde grondgebied aan de hand van de lijsten van de Lidstaten een
ontwerp-lijst van de gebieden van communautair belang uit, waarop staat
aangegeven in welke gebieden een of meer prioritaire typen natuurlijke habitats
of een of meer prioritaire soorten voorkomen.
De Lidstaten waar de gebieden met een of meer prioritaire typen natuurlijke
habitats en een of meer prioritaire soorten in oppervlakte meer dan 5 % van het
nationale grondgebied beslaan, kunnen, met instemming van de Commissie,
verzoeken dat de criteria van bijlage III (fase 2) voor de selectie van alle
gebieden van communautair belang op hun grondgebied flexibeler worden
toegepast.
De lijst van gebieden van communautair belang, waarop de gebieden met een
of meer prioritaire typen natuurlijke habitats of een of meer prioritaire soorten
staan aangegeven, wordt door de Commissie vastgesteld volgens de procedure
van artikel 21.
3. De in lid 2 genoemde lijst wordt binnen zes jaar na de kennisgeving van
deze richtlijn vastgesteld.
4. Wanneer een gebied volgens de procedure van lid 2 tot een gebied van
communautair belang is verklaard, wijst de betrokken Lidstaat dat gebied zo
spoedig mogelijk, doch uiterlijk binnen zes jaar, aan als speciale
beschermingszone en stelt hij tevens de prioriteiten vast gelet op het belang van
de gebieden voor het in een gunstige staat van instandhouding behouden of
herstellen van een type natuurlijke habitat van bijlage I of van een soort van
bijlage II alsmede voor de coherentie van Natura 2000 en gelet op de voor dat
gebied bestaande dreiging van achteruitgang en vernietiging.
5. Zodra een gebied op de in lid 2, derde alinea, bedoelde lijst is geplaatst,
gelden voor dat gebied de bepalingen van artikel 6, leden 2, 3 en 4";
dat bijlage III bij de habitatrichtlijn een reeks "criteria voor de selectie van gebieden
die kunnen worden aangewezen als gebieden van communautair belang en als
speciale beschermingszones" omvat; dat blijkens de punten A en B van fase 1 van
deze bijlage het gaat om "criteria voor de beoordeling" van gebieden; dat, zoals het
Hof van Justitie in zijn arresten van 11 september 2001, in de zaken C-67/99,
Commissie/Ierland, C-71/99, Commissie/Duitsland, en C-220/99,
X-12.944-21/27
Commissie/Frankrijk, heeft overwogen, de lidstaten bij het voorstellen van gebieden
die voor aanwijzing als speciale beschermingszone in aanmerking komen, over "een
zekere beoordelingsmarge" beschikken, ook al dienen zij daarbij de in de richtlijn
bepaalde criteria in acht te nemen;
Overwegende dat de verzoekers het niet-aanmelden van het
plangebied als gebied dat in aanmerking komt voor aanwijzing als speciale
beschermingszone betwisten, gelet op de criteria bepaald in bijlage I van de
habitatrichtlijn; dat zij niet specifiek verwijzen naar een bepaald type van natuurlijke
habitat, vermeld in die bijlage I, noch naar een bepaald daarmee verband houdend
criterium, vermeld in bijlage III, fase 1, punt A; dat zij zich beperken tot de algemene
opmerking dat in de toelichtingsnota bij het bestreden provinciaal ruimtelijk
uitvoeringsplan wordt vastgesteld dat bepaalde delen "binnen het recreatiepark (zijn)
aangeduid als biologisch waardevol, enerzijds aansluitend op het parkgebied van het
kasteel van Betho, anderzijds in het verlengde van het natuurpark van het kasteel van
Rooi"; dat zij ook nog aanvoeren dat het rust- en foerageergebied van de speciale
beschermingszone "Bossen en kalkgraslanden van Haspengouw" gesitueerd ligt in het
open gebied waar het project zal worden uitgevoerd;
Overwegende dat de door de verzoekers aangevoerde gegevens
geenszins aannemelijk maken dat de Vlaamse regering haar beoordelingsmarge
overschreden heeft door het plangebied niet op te nemen in de opsomming van
gebieden in het besluit van de Vlaamse regering van 24 mei 2002; dat het bedoelde
besluit dan ook niet genomen lijkt te zijn met schending van artikel 4, lid 1, van de
habitatrichtlijn;
Overwegende dat, gelet op die voorlopige conclusie, de vraag naar
de mogelijke directe werking van artikel 6, lid 3, van de habitatrichtlijn ten aanzien
van het plangebied niet relevant is;
Overwegende dat het middel niet ernstig is;
8.
Overwegende dat de verzoekers een derde middel inroepen,
afgeleid uit de schending van de artikelen 3 en 4 van het decreet van 18 mei 1999
houdende de organisatie van de ruimtelijke ordening,
doordat de bestreden beslissing een op maat gemaakt plan is ter
realisatie van het project Plinius en bijgevolg enkel ten dienste staat van het project,
zonder dat een correcte invulling wordt gegeven aan de goede ruimtelijke ordening,
X-12.944-22/27
terwijl bij het opstellen van het bestreden (plan) rekening dient te
worden gehouden met een duurzame ruimtelijke ontwikkeling, afhankelijk van de
behoeften van de toekomstige generaties, waarbij de ruimtelijke behoeften van de
verschillende maatschappelijke activiteiten gelijktijdig worden afgewogen, rekening
houdend met de ruimtelijke draagkracht, de gevolgen op lange termijn voor het
leefmilieu, de sociale, economische en culturele consequenties,
zodat de bestreden beslissing een schending inhoudt van artikel 4
van het decreet van 18 mei 1999;
8.1.
Overwegende dat de verzoekers in de toelichting bij het middel in
de eerste plaats aanvoeren dat uit artikel 4 van het decreet van 18 mei 1999 volgt dat
bij het opstellen van een ruimtelijk uitvoeringsplan rekening moet worden gehouden
met een duurzame ruimtelijke ontwikkeling, met de behoeften van generaties en met
de ruimtelijke draagkracht voor het plan, en dat het bestreden provinciaal ruimtelijk
uitvoeringsplan onverenigbaar is met de goede plaatselijke ordening; dat zij
uiteenzetten dat het betrokken gebied vóór de wijziging van het gewestplan SintTruiden - Tongeren bij het besluit van de Vlaamse regering van 7 september 2001
bestemd was als parkgebied en natuurgebied, dat het ten gevolge van die wijziging
bestemd is als recreatiegebied, dat reeds tegen die wijziging 270 bezwaarschriften zijn
ingediend, dat er, gelet op dat grote aantal, geen maat-schappelijk draagvlak blijkt
te zijn voor het inplanten van een recreatiegebied op de betrokken locatie, dat
bezwaarschriften ook zijn ingediend tegen het ontwerp van provinciaal ruimtelijk
uitvoeringsplan en in het kader van de procedures voor het verlenen van de
stedenbouwkundige vergunning en de milieuvergunning, dat het bestreden plan bij
gebreke van maatschappelijk draagvlak een schending inhoudt van artikel 4 van het
decreet van 18 mei 1999;
Overwegende dat het enkele feit dat tegen een ontwerp van
ruimtelijk uitvoeringsplan of tegen een eerdere wijziging van het gewestplan voor het
betrokken gebied een groot aantal bezwaren is ingediend, niet aantoont dat het
ruimtelijk uitvoeringsplan onverenigbaar is met de goede ruimtelijke ordening; dat de
verzoekers nalaten concrete gegevens in te roepen waaruit de onverenigbaarheid van
het bestreden provinciaal ruimtelijk uitvoeringsplan met de goede ruimtelijke
ordening zou blijken; dat het middel in dit opzicht niet ernstig is;
8.2.
Overwegende dat de verzoekers in de toelichting bij het middel
voorts aanvoeren dat de grenzen van het plangebied vrijwel geheel samenvallen met
X-12.944-23/27
het projectgebied of de gronden waarop het Pliniusproject concreet gestalte zal
krijgen, en dat het plangebied bijgevolg één eigenaar kent, zijnde de nv PLINIUS, dat
het plan grotendeels op maat wordt gemaakt voor de toekomstige investeerders, dat
hieruit volgt dat de bouw van het recreatiepark enkel is ingegeven door het "privaat
belang" van de nv PLINIUS en haar private partners en dat deze percelen derhalve
niet (worden geordend) omwille van nieuwe functionele noden en nieuwe
marktvragen die gepaard gaan met bijkomende ruimtevraag, dat het project ten
dienste moet staan van de gehele regio en niet enkel en alleen van de private belangen
van een ondernemer;
Overwegende dat artikel 4 van het decreet van 18 mei 1999
houdende de organisatie van de ruimtelijke ordening o.m. bepaalt dat bij de
ruimtelijke ordening de ruimtelijke behoeften van de verschillende maatschappelijke
activiteiten gelijktijdig tegen elkaar worden afgewogen; dat hieruit volgt dat een
ruimtelijk uitvoeringsplan niet mag worden opgemaakt uitsluitend ter behartiging van
bepaalde individuele belangen, maar dat het integendeel slechts kan worden
aangenomen met het oog op de goede ruimtelijke ordening van het betrokken gebied;
dat evenwel de omstandigheid dat een ruimtelijk uitvoeringsplan wordt opgemaakt
met het oog op het creëren van een ruimtelijk kader voor een project waaraan ook
een of meer private ondernemers deelnemen, op zich niet bewijst dat het plan niet of
onvoldoende geïnspireerd is door het algemeen belang;
Overwegende dat in de motieven van het bestreden besluit van de
provincieraad van 15 maart 2006 op gelijkaardige bezwaren als die welke in het
middel worden aangevoerd, het volgende antwoord wordt gegeven, overgenomen
uit het advies van de provinciale commissie voor ruimtelijke ordening:
"- M.b.t. het bezwaar dat het PRUP enkel ten dienste staat van het project
Plinius, niet wordt ingezet voor een goede ruimtelijke ordening en geen
gewag maakt van een mogelijk ruimer kader dat de ruimtelijke inpasbaarheid
van het project schetst, kan gesteld worden dat het PRUP binnen de zone
recreatiepark (gewestplan), conform het besluit van de Vlaamse regering van
7 september 2001, "de integratie van een bovenlokaal toeristisch recreatief
trefpunt in de bestaande ruimtelijke eigenheid van de site" bewerkstelligt. Het
PRUP dient tevens gekaderd binnen het ruimtelijk structuurplan provincie
Limburg (RSPL), nl. bindende bepaling 40: "de provincie maakt ruimtelijke
uitvoeringsplannen op voor nieuwe grootschalige toeristisch-recreatieve
infrastructuur in toeristisch-recreatieve gemeenten type I en binnen de
kleinstedelijke gebieden". Tongeren is in het RSPL geselecteerd als
toeristisch-recreatief knooppunt type I. Het PRUP wordt dus binnen een
duidelijke en brede juridische en ruimtelijke beleidscontext geplaatst en heeft
de opdracht een toeristisch-recreatief project mogelijk te maken, afgestemd
op de eigenheid van de site, en dit los van een bepaald project. In het
X-12.944-24/27
ruimtelijk vooronderzoek van het PRUP is een uitgebreide en degelijke
landschappelijke analyse van de eigenheid van de site (o.a. historische
omgeving) uitgevoerd. Dit heeft geleid tot een objectieve bepaling van
structuurbepalende kenmerken en landschapseenheden en tot een aantal
ruimtelijke maatregelen die ook juridisch vastgelegd worden in het PRUP
(o.a. behoud dreefstructuren/vista’s, aanleg van groenbuffer, behoud van
parkgebied rond Mulken, aanduiding landschapsbeeldbepalende zone). Deze
hebben zelfs geleid tot een bijsturing van het concrete project (zie ook
toelichtingsnota, p. 48, 3.2 confrontatie project met context, eerste
paragraaf) teneinde de noodzakelijke landschapskenmerken te vrijwaren en
te integreren in het project en alzo in een goede ruimtelijke ordening te
voorzien. (...)
Het voorliggend Pliniusproject is van algemeen belang en beoogt niet louter
privaat-commerciële doelstellingen. Het is niet omdat gestreefd wordt naar
een publiek-private samenwerking dat er van algemeen belang geen sprake
meer zou kunnen zijn en dat het belang van de publieke partijen niet meer
gerealiseerd kan worden. Het Pliniusproject heeft, naast commerciële
doelstellingen, ook toeristische en educatieve doelstellingen (die behartigd
en gegarandeerd worden door de publieke partijen). De exploitatie dient te
allen tijde te voldoen aan de doelstellingen en voorwaarden (i.c. algemeen
belang) zoals door de Vlaamse regering gesteld in het kader van de
hefboomprojecten in het algemeen en het Pliniusproject in het bijzonder.
Daarenboven is het algemeen nut reeds gebleken bij de onteigeningsprocedure door Toerisme Vlaanderen (zie Belgisch Staatsblad, 12 juli 2004).
Het feit/bewijs van "algemeen belang" is ook reeds door de vonnissen van de
vrederechter en de Raad van State vastgesteld. Het PRUP heeft niet als
voorwaarde het project te toetsen aan de doelstellingen van de Vlaamse
regering. Het project werd zeer grondig getoetst aan de doelstelling van
algemeen belang (en beantwoordt eraan), vooraleer de minister (die toezicht
houdt op de nv LISOM) een positieve beslissing heeft genomen om de
nv LISOM de toelating te geven te investeren in een bepaald project en voor
zover deze middelen bij voorkeur aangewend worden voor publieke
doelstellingen (waarvan sprake in het besluit) en dus het algemeen nut
rechtvaardigen. (...)";
Overwegende dat in de motieven van het bestreden ministerieel
besluit voorts wordt overwogen
"dat in het kader van het PRUP getracht is om een evenwicht te vinden tussen
de specifieke opties van een concreet project en een globale ruimtelijke en
landschappelijke toets; dat in de toelichtingsnota bij het PRUP een zeer
omstandig landschappelijk afwegingskader is opgebouwd; dat de essentiële
ruimtelijke en landschappelijke randvoorwaarden zijn vastgelegd in het
verordenend grafisch plan en bijhorende stedenbouwkundige voorschriften";
Overwegende dat uit de aangehaalde motieven blijkt dat het
bestreden provinciaal ruimtelijk uitvoeringsplan weliswaar is ingegeven door de
bedoeling om de realisatie van het Pliniusproject mogelijk te maken, maar dat het
steunt op een ruimtelijke afweging die ook met andere belangen dan die van de
initiatiefnemer rekening houdt, en dat het, op basis van "structuurbepalende
X-12.944-25/27
kenmerken en landschapseenheden", de "essentiële ruimtelijke en landschappelijke
randvoorwaarden" bepaalt waaraan het genoemde project zal moeten voldoen; dat
de verzoekers in de huidige stand van de rechtspleging niet aannemelijk maken dat
het bestreden plan "enkel is ingegeven door het "privaat belang" van de nv PLINIUS
en haar private partners"; dat het middel in dit opzicht niet ernstig is;
9.
Overwegende dat niet is voldaan aan een van de bij artikel 17, § 2,
van de gecoördineerde wetten op de Raad van State opgelegde voorwaarden om de
schorsing van de tenuitvoerlegging van de bestreden beslissing te kunnen bevelen; dat
die vaststelling volstaat om de vordering af te wijzen;
BESLUIT:
Artikel 1.
De zaken A. 175.062/X-12.944, 175.063/X-12.945,
175.064/X-12.946, 175.065/X-12.947, 175.371/X-12.967 en 175.372/X-12.968
worden gevoegd.
Artikel 2.
De verzoeken tot tussenkomst van de nv PLINIUS en de
nv PLINIUS VASTGOED in de administratieve korte gedingen worden ingewilligd.
Artikel 3.
De vorderingen tot schorsing worden verworpen.
Artikel 4.
De uitspraak over de bijdrage in de betaling van de kosten van de
vordering tot schorsing wordt uitgesteld.
X-12.944-26/27
De kosten van de tussenkomsten in de schorsingsprocedure,
bepaald op 875 euro, komen ten laste van de nv Plinius ten belope van 750 euro, en
van de nv Plinius Vastgoed ten belope van 125 euro.
Aldus te Brussel uitgesproken in openbare terechtzitting, op
tien januari 2007, door de Xe kamer, die was samengesteld uit :
de HH.
Mevr.
P. LEMMENS,
J. BOVIN,
G. DEBERSAQUES,
A. TRUYENS,
kamervoorzitter,
staatsraad,
staatsraad,
griffier.
De griffier,
De voorzitter,
A. TRUYENS.
P. LEMMENS.
X-12.944-27/27
