Conseil d'État de Belgique — Raad van State — ECLI:BE:RVSCE:2007:ARR.169.317 (2007-03-23)
Samenvatting (NL) :
Arrest nr 169.317 van 23 maart 2007 Ruimtelijke ordening, stedenbouw,
leefmilieu en aanverwante aangelegenheden - Bouwvergunningen en gemengde
vergunningen Beslissing : Verwerping Samenvoeging
--- TEXTE INTÉGRAL DE L'ARRÊT ---
RAAD VAN STATE, AFDELING ADMINISTRATIE.
ARREST
nr. 169.317 van 23 maart 2007
in de zaken A. 51.614/X-9340.
A. 57.904/X-9338.
In zake :
Paula HAEGEMAN,
die woonplaats kiest bij
advocaat J. Van den Noortgate,
kantoor houdende te Oudenaarde,
Einestraat 22
tegen :
- de GEMEENTE HERZELE,
- het VLAAMSE GEWEST,
dat woonplaats kiest bij
advocaat P. Taelman,
kantoor houdende te Gent,
Coupure 5.
tussenkomende partij :
de NV VAN MELKEBEKE,
die woonplaats kiest bij
advocaat R. De Rouck,
kantoor houdende te Ninove,
Leopold II-laan 17.
--------------------------------------------------------------------------------------------------D E R A A D V A N S T A T E, Xe K A M E R,
Gezien het verzoekschrift dat Paula Haegeman op 10 mei 1993
heeft ingediend om de nietigverklaring te vorderen van het besluit van 15 maart
1993 van het College van burgemeester en schepenen van de gemeente Herzele
waarbij aan de NV Van Melkebeke de bouwvergunning wordt verleend voor het
oprichten van zes appartementen en de uitbreiding van de apotheek gelegen te
Herzele, Kerkstraat nr. 2 (A. 51.614/X-9340);
Gezien het verzoek tot tussenkomst van 14 oktober 1993 in de
zaak A. 51.614/X-9340;
Gelet op de beschikking van 18 november 1993 die de
tussenkomst van de NV Melkebeke in de zaak A. 51.614/X-9340 toelaat;
X-9340-1/10
Gezien de memories van antwoord en van wederantwoord;
Gezien het verzoekschrift dat Paula Haegeman op 10 mei 1994
heeft ingediend om de nietigverklaring te vorderen van het besluit van 21 februari
1994 van het College van burgemeester en schepenen van de gemeente Herzele
waarbij aan de n.v. Van Melkebeke de bouwvergunning wordt verleend voor het
oprichten van zes appartementen en de uitbreiding van de apotheek gelegen te
Herzele, Kerkstraat nr. 2 (A. 57.904/X-9338);
Gezien het verzoek tot tussenkomst van 9 maart 1995 in de zaak
A. 57.904/X-9338;
Gelet op de beschikking van 18 april 1995 die de tussenkomst van
de NV Melkebeke toelaat;
Gezien de memories van antwoord en van wederantwoord;
Gezien het verslag in de beide zaken, opgemaakt door adjunctauditeur W. Weymeersch;
Gelet op de beschikkingen van 9 februari 2000 die de neerlegging
ter griffie van het verslag en van de dossiers gelast;
Gelet op de kennisgeving van het verslag aan partijen en gezien
de laatste memories;
Gelet op de beschikkingen van 8 september 2006 waarbij de
terechtzitting bepaald wordt op 10 oktober 2006;
Gehoord het verslag van staatsraad G. van Haegendoren;
Gehoord de opmerkingen van advocaat N. Crombez, die loco
advocaat J. Van Den Noortgaete verschijnt voor verzoekster, van advocaat
R. Lenaerts, die loco advocaat M. Van Den Berghe verschijnt voor de eerste
verwerende partij, en van advocaat I. Bockstaele, die loco advocaat P. Taelman
verschijnt voor de tweede verwerende partij;
X-9340-2/10
Gehoord het eensluidend advies van auditeur W. Weymeersch;
Gelet op titel VI, hoofdstuk II, van de gecoördineerde wetten op
de Raad van State;
De gegevens van de zaken
1.
Overwegende dat de gegevens van de zaken kunnen worden
samengevat als volgt :
Op 12 augustus 1992 wordt door de tussenkomende partij bij het
College van burgemeester en schepenen van de gemeente Herzele een
bouwvergunningsaanvraag ingediend strekkende tot het oprichten van een apotheek
en zes appartementen op een perceel gelegen Kerkstraat, kadastraal bekend sectie
A, nr. 907 k, m en r.
Verzoekster dient hiertegen bezwaarschriften in op 26 september
1992 en op 30 september 1992.
Op 15 maart 1993 wordt de gevraagde bouwvergunning verleend;
dit is de met het eerste annulatieberoep bestreden beslissing.
Op 11 augustus 1993 dient de tussenkomende partij een nieuwe
bouwvergunningsaanvraag in strekkende tot het oprichten van een apotheek en
zes appartementen op een perceel gelegen Kerkstraat, kadastraal bekend sectie A,
nr. 907 k, m en r.
Verzoekster wordt op 28 september 1993 persoonlijk in kennis
gesteld van de bouwaanvraag en op 20 oktober 1993 dient zij een bezwaarschrift in.
Op 21 februari 1994 wordt de gevraagde bouwvergunning
verleend; dit is de met het tweede annulatieberoep bestreden beslissing;
X-9340-3/10
De ontvankelijkheid van het eerste beroep
2.
Overwegende dat verwerende partij opwerpt dat het eerste beroep
zonder voorwerp is geworden vermits tussenkomende partij op 21 februari 1994 een
nieuwe bouwvergunning kreeg waaruit blijkt dat werd verzaakt aan de
bouwvergunning van 15 maart 1993;
Overwegende dat, door haar nieuwe en gewijzigde aanvraag
betreffende hetzelfde bouwwerk op hetzelfde perceel voor te leggen aan de
vergunningverlenende overheid, tussenkomende partij te dezen geacht moet worden
uitdrukkelijk de wil te kennen gegeven te hebben om nadien de werken uit te voeren
volgende de tweede aanvraag en de voorwaarden die desgevallend vervat zijn in de
beslissing waarbij de bouwvergunning wordt verleend over deze tweede aanvraag;
dat dit er op neerkomt dat zij verzaakt aan de eerste bouwvergunning, zoals zij het
zelf uitdrukkelijk heeft te kennen gegeven; dat immers tussenkomende partij in het
schrijven van 9 februari 1994 aan het college van burgemeester en schepenen
meedeelt aan de eerste bouwvergunning te verzaken “onder voorbehoud dat de
toekenning van onze tweede bouwvergunning hierdoor probleemloos kan
gebeuren”; dat, voor zover uit die bewoordingen toch een argument geput zou
worden dat de verzaking voorwaardelijk is en de tweede bouwvergunning niet
geheel als “probleemloos” kan worden beschouwd hangende de annulatieprocedure,
de Raad niettemin vaststelt dat, nu hierna zal blijken dat het tweede beroep moet
worden verworpen, de tweede bouwvergunning definitief is verworven; dat
dienvolgens het voorbehoud van tussenkomende partij zonder tel is geworden; dat
vaststaat dat aan de eerste bouwvergunning is verzaakt en verzoekster geen belang
meer heeft bij de gevraagde nietigverklaring van de eerste bouwvergunning; dat om
voormelde redenen vastgesteld moet worden dat het eerste beroep niet meer
ontvankelijk is;
De ontvankelijkheid van het tweede beroep
3.
Overwegende dat de eerste verwerende partij en de
tussenkomende partij verzoekster belang ontzeggen bij het beroep en dat de
tussenkomende partij het beroep laattijdig acht; dat de excepties in het
auditoraatsverslag aan een beredeneerd onderzoek worden onderworpen, waarna
wordt besloten dat verzoekster geenszins belang bij het beroep ontzegd kan worden
en het beroep tijdig is; dat de genoemde partijen in de laatste memories, ingediend
X-9340-4/10
na kennisneming van het auditoraatsverslag, de ontvankelijkheid niet meer te berde
brengen; dat zij dienvolgens berusten in de zienswijze van het auditoraatsverslag,
hetgeen als een afstand van de excepties wordt begrepen;
De gegrondheid van het tweede beroep
4.
Overwegende dat verzoekster een eerste middel put uit de
schending van artikel 45 van de wet van 29 maart 1962 betreffende de ruimtelijke
ordening en de stedenbouw; dat zij uiteenzet dat de overheid de bouwaanvraag moet
weigeren “indien de ontworpen constructie kennelijk overdreven hinder zal
veroorzaken voor de buren, m.a.w. wanneer ‘de maat van de gewone ongemakken
tussen buren wordt overschreden’, waardoor het evenwicht tussen naburige erven
op zeer ernstige wijze wordt verbroken”; dat zij die storing ziet in de schending van
haar privacy, de beroving van licht en zicht, verkeersdrukte, geluidshinder en de
invloed op de omgeving;
Overwegende, ambtshalve, dat het wettigheidstoezicht van de
Raad van State in beginsel niet het evenwicht tussen de erven betreft; dat de vraag
of de vergunde constructie kennelijk overdreven hinder voor de buren zou
veroorzaken, waardoor de maat van de gewone ongemakken tussen de buren wordt
overschreden, en bijgevolg het evenwicht tussen de naburige erven op ernstige wijze
verbroken zal worden, tot het domein van het burgerlijk recht behoort; dat het
middel, zoals verzoekster het formuleert in het inleidend verzoekschrift, in wezen
is afgeleid uit de schending van een subjectief recht; dat zij niet meer op
ontvankelijke wijze mag proberen in de laatste memorie aan het middel een nieuwe
invulling te geven; dat het middel niet tot de bevoegdheid van de Raad van State
behoort;
5.
Overwegende dat verzoekster in een tweede middel de schending
aanvoert van de artikelen 3 en 5 van het koninklijk besluit van 6 februari 1971
betreffende de behandeling en openbaarmaking van de bouwaanvragen omdat de
bekendmaking-bouwaanvraag niet was aangebracht op de voorgeschreven hoogte
van 1,5 meter zoals werd vastgesteld in een proces-verbaal van vaststelling door een
gerechtsdeurwaarder;
Overwegende dat in het auditoraatsverslag wordt vastgesteld dat
uit de gegevens van de zaak blijkt dat verzoekster persoonlijk in kennis werd gesteld
X-9340-5/10
van de desbetreffende bouwaanvraag en dat zij naar aanleiding daarvan een
bezwaarschrift indiende op 20 oktober 1993, zodat zij geen belang heeft bij het
middel; dat in die omstandigheden het de verzoekende partij toevalt, ten minste,
duidelijk te maken welk belang zij niettemin meent te hebben bij het middel; dat
verzoekster evenwel de feitelijke vaststelling noch de conclusie van het
auditoraatsverslag in de laatste memorie nog betwist; dat het middel niet wordt
aangenomen;
6.
Overwegende dat verzoekster als derde middel de schending
aanvoert van artikel 6, § 2, tweede lid, van het koninklijk besluit van 6 februari 1971
betreffende de behandeling en openbaarmaking van de bouwaanvragen omdat het
college van burgemeester en schepenen zich niet op pertinente en draagkrachtige
wijze heeft uitgesproken over de ingediende bezwaren :
“- aangezien zij dubbelzinnig is waar zij enerzijds stelt dat verzoekster
nooit gereageerd heeft tegen de onteigening van de 70 cm. van haar
eigendom en anderzijds stelt dat het voorgelegde eigendomsbewijs
eenzijdig is. De gemeente erkent en betwist tegelijkertijd het
eigendomsrecht van verzoekster.
- Aangezien het College niet antwoordt op het argument van verzoekster
dat zij op de onteigening niet kon reageren omdat zij er nooit van in
kennis gesteld werd en overigens ten aanzien van de verkeerde persoon
onteigend werd.
- Aangezien het College stelt dat dit bezwaar niet relevant is in zoverre de
toegang tot de garages langs de Kloosterstraat ook mogelijk is, doch
daarbij verzwijgt dat er een toegangsverbod langs de Kloosterstraat geldt
(hetwelk uiteraard niet zomaar opgeheven kan worden).
- Aangezien een loutere ‘afwimpeling’ van deze bezwaren met de enkele
opmerking dat het burgerlijke aangelegenheden betreft een loutere
stijlclausule vormt aangezien de geformuleerde bezwaren wel degelijk
stedebouwkundige relevantie hebben en een weerslag hebben op de
wettigheid van de afgeleverde vergunning.
- Aangezien men bezwaarlijk kan stellen dat het college pertinent is waar
het in strijd met de waarheid stelt dat de uitzichten van verzoekster
onwettig zijn. Dat dit des te meer klemt nu men anderzijds stelt dat de
uitzichten in de te bouwen constructie wél wettig zijn aangezien zij palen
aan de openbare weg... (wat uiteraard ook geldt voor verzoekster).
Begrijpe wie kan.”;
Overwegende dat het college van burgemeester en schepenen zich
luidens het aangevoerde artikel 6, § 2, tweede lid, uitspreekt over elk van de
ingediende bezwaren en opmerkingen in een met redenen omklede beslissing;
Overwegende dat verzoekster in haar bezwaarschrift van
20 oktober 1993 had gewezen op de onveilige verkeerssituatie die zal ontstaan
X-9340-6/10
indien verscheidende garages zouden uitgeven op de Hofveldweg, gezien enerzijds
het geldende eenrichtingsverkeer via de Kloosterstraat en anderzijds de beperkte
breedte van de toegang via de Kerkstraat; dat verder werd gewezen op het feit dat
nooit een onteigenings- of inlijvingsprocedure heeft plaats gevonden, en als deze er
al zou zijn geweest dat ten overstaan van een verkeerde eigenaar was, dat een
verkeerde voorstelling van zaken geen aanleiding kan zijn tot het wettig verlenen
van een bouwvergunning en dat dit bezwaar “uiteraard niet een louter burgerlijke
aangelegenheid [betreft], aangezien de gemeente geen vergunning kan verlenen voor
het nemen van toegang tot de geplande garages over andermans eigendom, wat de
onwettigheid van de vergunning zou te weeg brengen wegens machtsoverschrijding”; dat verzoekster in haar bezwaarschrift ook wees op het ontnemen
van licht en zicht alsook op de rechtstreekse inkijk van op afstand waardoor het
bestaande evenwicht tussen de erven in het gedrang wordt gebracht; dat zij voorts
het verlies aan privacy noemt; dat zij uit de voorgaande bezwaren tot een schade
ingevolge waardevermindering komt; dat zij ten slotte er op wijst dat “het
ontworpen gebouw door zijn hoogte en volume volledig in ‘dissonantie’ [zal] zijn
met het straatbeeld in de Kerkstraat, bestaande uit eengezinswoningen”, waarvoor
zij verwijst naar de negatieve adviezen in dat verband van het bestuur voor
Monumenten- en Landschapszorg;
Overwegende dat het college van burgemeester en schepenen op
29 november 1993 het volgende antwoord op het ingediende bezwaar notuleert :
“Overwegende dat de ingediende bouwaanvraag wijzigingen voorstelt tov
de vorige aanvraag (wijzigingen WC’s in gebouw - verwijdering bloembak thv
hoek voorgevel/rechterzijgevel) zodanig dat niet kan worden gesteld dat de
aanvraag zonder voorwerp is vermits het een gewijzigde aanvraag betreft, die
steeds kan worden ingediend (bouwheer is trouwens niet verplicht zijn
vergunde aanvraag uit te voeren)
Overwegende dat de procedure voor de Raad van State mbt de eerste
bouwvergunning niet noodzakelijk tot gevolg heeft dat deze tweede aanvraag
zonder voorwerp is, te meer dat ook de rechten van de verdediging niet werden
miskend (zie nieuwe openbaarmaking) en de Raad van State ook niet in de
plaats van de vergunningverlenende overheid kan treden;
Overwegende dat met betrekking tot de argumentatie ten gronde kan worden
aangevoerd:
- de al dan niet toegankelijkheid van de garages via de Kloosterstraat : doet
niets terzake, behoudens het feit dat aldus de veiligheid van de
toegankelijkheid via de Kerkstraat wordt gegarandeerd;
- de strook grond naast de woning van de klaagster (70cm) is van louter
burgerlijke aard. De aangebrachte akte met eenzijdig opgesteld plan kan
bezwaarlijk als geldend worden beschouwd. (geen tegensprekelijke
minnelijke of gerechtelijke afpaling). Het goedgekeurde onteigeningsplan
voorziet dat de gehele breedte van 2,45m vanaf de Kerkstraat benut wordt
X-9340-7/10
als openbare weg. Op geen enkel moment is tegen het onteigeningsplan een
opmerking geformuleerd door de klaagster;
- de meeste van de andere aangebrachte elementen zijn louter van
burgerrechtelijke aard en zijn bovendien sterk te relativeren.
- de ‘inkijk’ van op korte afstand kan niet worden ingeroepen vermits tussen
de beide panden een openbare weg ligt. De inkijk is bovendien het gevolg
van het feit dat de bezwaarvoerster zelf lichten en uitzichten heeft geplaatst
waar dit normaal niet toegelaten is;
- de gemeente kan zich niet inlaten met burgerrechtelijke aspecten
(zie arresten Raad van State nr. 33.047 dd. 21/09/89; nr 36.955 dd. 2/05/91
en nr 22.486 dd. 17/09/82);
- het reeds afleveren van de vorige bouwvergunning duidt aan dat de werken
op die plaats aanvaardbaar zijn. Eveneens kan worden gesteld dat de meeste
gevels van de aanpalende woningen bezwaarlijk als boeiende gevels kunnen
worden beschouwd. Het Kollege en de gemachtigde ambtenaar van
AROHM hebben trouwens bij de advisering van de vorige aanvraag en
afgifte van de vergunning het element van de integratie van het nieuw
gebouw binnen het straatbeeld, voldoende onderzocht
Gelet op onze argumenten aangehaald in onze beslissing van 16/11/92 bij de
advisering van het vorig dossier bouwaanvraag;
Gelet op de adviezen van het Departement Weginfrastructuur en Leefmilieu;
Bestuur Monumentenzorg en de brandweercommandant;
Na onderzoek en bespreking;
BESLUIT : met algemeenheid van stemmen
Artikel 1 : Het schepencollege neemt akte van het feit dat er één bezwaar is
ingediend tijdens het openbaar onderzoek gehouden ter gelegenheid van de
voormelde bouwaanvraag;
Artikel 2 : De bouwaanvraag van de NV VAN MELKEBEKE wordt op
basis van de voormelde beweegredenen gunstig geadviseerd.
Artikel 3 : 3 afschriften van deze beslissing zullen samen met het dossier
bouwaanvraag voor verder advies worden overgemaakt aan de gemachtigde
ambtenaar van AROHM Gent”;
Overwegende dat verzoekster door de beslissing in het ongelijk
wordt gesteld zodat te begrijpen is dat zij het er niet mee eens is; dat zij echter
moeilijk kan volhouden dat het college haar bezwaarschrift niet heeft onderzocht en
in een met redenen omklede beslissing heeft beantwoord;
Overwegende dat het college níet verzwijgt dat er een
toegangsverbod langs de Kloosterstraat geldt, maar de “al dan niet toegankelijkheid”
via die straat niet ter zake acht aangezien “de veiligheid van de toegankelijkheid via
de Kerkstraat wordt gegarandeerd”; dat het ter zake door verzoekster aangevoerde
argument faalt in feite;
Overwegende dat het college niet dubbelzinnig is of het zwijgen
behoudt over de kwesties die zij “van louter burgerlijke aard” of “louter van
burgerrechtelijke aard” noemt; dat het college repliceert zich met die aspecten niet
te kunnen “inlaten”, waarmee het niets afwimpelt, maar daarmee aangeeft
X-9340-8/10
onbevoegd te zijn om zich er over uit te spreken zodat verzoekster betwistingen over
die kwesties moet laten beslechten voor en door de burgerlijke rechter; dat dit
bezwaarlijk als een stijlformule kan worden afgedaan;
Overwegende, hoe dan ook, dat de beslissing waarbij het college
een bezwaar verwerpt niet op elk aspect van het op grond van artikel 6 van het
koninklijk besluit van 6 februari 1971 gemaakte bezwaarschrift moet ingaan; dat het
volstaat wanneer het college de met een degelijke ruimtelijke ordening verband
houdende redenen opgeeft waarop het steunt; dat het ten deze, door de verwijzing
naar zijn advies van 16 november 1992 dat aan verzoekster bekend was, refereert
aan het niet bindend karakter van het negatief advies van het bestuur van
Monumenten en Landschappen en voorts de werken op die plaats aanvaardbaar acht
omdat de meeste gevels van de aanpalende woningen bezwaarlijk als boeiende
gevels kunnen worden beschouwd; dat verzoekster in de uiteenzetting van het derde
middel dit motief zelfs niet ter sprake brengt, laat staan dat zij het betwist; dat het
middel niet wordt aangenomen,
BESLUIT:
Artikel 1.
De zaken nrs. A. 51.614/X-9340 en 57.904/X-9338 worden
samengevoegd.
Artikel 2.
De beroepen worden verworpen.
Artikel 3.
De kosten van de beroepen, bepaald op 198,32 euro, komen ten
laste van verzoekster.
De kosten van de tussenkomsten, bepaald op 148,74 euro, komen
ten laste van de tussenkomende partij.
X-9340-9/10
Aldus te Brussel uitgesproken in openbare terechtzitting, op
drieëntwintig maart 2007, door de Xe kamer, die was samengesteld uit :
de HH.
Mevr.
J. BOVIN,
J. LUST,
G. VAN HAEGENDOREN,
S. DOMS,
wnd. kamervoorzitter, staatsraad,
staatsraad,
staatsraad,
griffier.
De griffier,
De voorzitter,
S. DOMS.
J. BOVIN.
X-9340-10/10
