Conseil d'État de Belgique — Raad van State — ECLI:BE:RVSCE:2008:ARR.185.899 (2008-08-28)
Samenvatting (NL) :
Arrest nr 185.899 van 28 augustus 2008 Ruimtelijke ordening, stedenbouw,
leefmilieu en aanverwante aangelegenheden - Varia (ruimtelijke ordening,
stedenbouw, leefmilieu) Beslissing : Verwerping
--- TEXTE INTÉGRAL DE L'ARRÊT ---
RAAD VAN STATE, AFDELING BESTUURSRECHTSPRAAK.
ARREST
nr. 185.899 van 28 augustus 2008
in de zaken A. 99.937/VII-23.159 (I)
108.319/VII-24.250 (II).
In zake :
I. + II.
de NV VAN GORP'S MODERNE WEGENBOUW, thans de
NV VBG,
die woonplaats kiest bij
advocaat M. DEKETELAERE,
kantoor houdende te ANTWERPEN,
Meir 24
tegen :
I.
het Vlaamse Gewest, vertegenwoordigd door de Vlaamse
regering,
dat woonplaats kiest bij
advocaat M. VANDEPUT,
kantoor houdende te HASSELT,
Kol. Dusartplein 34, bus 1,
II. het Vlaamse Gewest, vertegenwoordigd door de Vlaamse
regering,
dat woonplaats kiest bij
advocaat J. BERGÉ,
kantoor houdende te LEUVEN,
Naamsestraat 165.
tussenkomende partij :
II. de BVBA BALLY,
die woonplaats kiest bij
advocaten M. VAN PASSEL en I. CUYPERS,
kantoor houdende te ANTWERPEN,
Frankrijklei 146.
--------------------------------------------------------------------------------------------------D E R A A D V A N S T A T E, VIIe K A M E R,
Gezien het verzoekschrift dat de NV VAN GORP'S MODERNE
WEGENBOUW, thans de NV VBG, op 30 januari 2001 heeft ingediend om de
nietigverklaring te vorderen van het besluit van de Vlaamse minister van Leefmilieu
en Landbouw van 20 november 2000 waarbij haar beroep ingesteld tegen de
beslissing van de Openbare Afvalstoffenmaatschappij voor het Vlaamse Gewest van
3 augustus 2000, houdende beslissing dat de grond, gelegen aan de Grote Baan
200 A te Ravels, is aangetast door een gemengde bodemverontreiniging in de zin
van artikel 2, 6/, van het decreet van 22 februari 1995 betreffende de bodemsaneVII-23.159 en 24.250-1/23
ring, ongegrond wordt verklaard en de beroepen beslissing wordt bevestigd (zaak
A. 99.937/VII-23.159);
Gezien het verzoekschrift dat de NV VAN GORP'S MODERNE
WEGENBOUW, thans de NV VBG, op 31 juli 2001 heeft ingediend om de
nietigverklaring te vorderen van het besluit van de Vlaamse minister van Leefmilieu
en Landbouw van 12 april 2001 waarbij het beroep ingesteld door de BVBA
BALLY tegen de beslissing van de Openbare Afvalstoffenmaatschappij voor het
Vlaamse Gewest van 21 december 2000, houdende beslissing dat de BVBA
BALLY, de huidige exploitant, niet aantoont dat zij voldoet aan de voorwaarden van
artikel 10 van het decreet van 22 februari 1995 betreffende de bodemsanering en
bijgevolg verplicht is tot het opstellen van een bodemsaneringsproject, gegrond
wordt verklaard en de beroepen beslissing wordt opgeheven (zaak A. 108.319/VII24.250);
Gezien het verzoekschrift tot tussenkomst van 20 november 2006
in de zaak A. 108.319/VII-24.250;
Gelet op de beschikking van 23 november 2006 die de
tussenkomst van de BVBA BALLY toelaat in de zaak A. 108.319/VII-24.250;
Gezien de regelmatig gewisselde memories van antwoord en van
wederantwoord in de zaak A. 108.319/VII-24.250;
Gelet op het arrest nr. 167.120 van 25 januari 2007, waarbij de
debatten in de zaak A. 99.937/VII-23.159 worden heropend en deze zaak wordt
samengevoegd met de zaak A. 108.319/VII-24.250;
Gezien het verslag opgemaakt door eerste auditeur J. CLEMENT;
Gelet op de beschikking van 12 maart 2007 die de neerlegging ter
griffie van het verslag en van het dossier gelast;
Gelet op de kennisgeving van het verslag aan de partijen en gezien
de regelmatig gewisselde laatste memories;
Gelet op de beschikking van 9 mei 2008 waarbij de terechtzitting
bepaald wordt op 12 juni 2008;
VII-23.159 en 24.250-2/23
Gehoord het verslag van kamervoorzitter L. HELLIN;
Gehoord de opmerkingen van advocaat M. DEKETELAERE, die
verschijnt voor de verzoekende partij in de beide zaken, van advocaat J. BERGÉ die,
loco advocaat M. VANDEPUT verschijnt voor de verwerende partij in de zaak
A. 99.937/VII-23.159, en die verschijnt voor de verwerende partij in de zaak
A. 108.319/VII-24.250, en van advocaat B. DE BECKER die, loco advocaten
M. VAN PASSEL en I. CUYPERS verschijnt voor de tussenkomende partij in de
zaak A. 108.319/VII-24.250;
Gehoord het
afdelingshoofd M. LEFEVER;
eensluidend
advies
van
eerste
auditeur-
Gelet op titel VI, hoofdstuk II, van de wetten op de Raad van
State, gecoördineerd op 12 januari 1973;
- De feiten
Overwegende dat de gegevens van de zaken als volgt kunnen
worden samengevat :
1.1.
Tussen 1976 en "eind 1997" baat de verzoekende partij op een
terrein gelegen te Ravels, Grote Baan 200 A een onderhouds- en
herstellingswerkplaats voor aannemersmateriaal met een brandstoffenstation uit.
1.2.
Naar aanleiding van de stopzetting van de activiteiten van de
verzoekende partij op het betrokken terrein wordt op 27 oktober 1997 door de
NV GEOLOGICA en op 5 maart 1998 door de VZW LOVAP een oriënterend
bodemonderzoek uitgevoerd. In dit laatste rapport wordt besloten dat in het
grondwater de bodemsaneringsnorm voor minerale olie en luchtige aromaten wordt
overschreden ter hoogte van de zone voor de ondergrondse tanks en de bijbehorende
pompen vooraan op het terrein.
1.3.
Op 7 mei 1998 stelt de BVBA ECO CONSUL de Openbare
Afvalstoffenmaatschappij voor het Vlaamse Gewest (hierna : OVAM) in kennis van
het feit dat de verzoekende partij haar activiteiten op het betrokken terrein heeft
beëindigd en de gronden, middels een versnelde procedure, terug ter beschikking
VII-23.159 en 24.250-3/23
wenst te stellen van de eigenaar. In bijlage worden de rapporten van het oriënterend
bodemonderzoek van de betrokken gronden gevoegd.
1.4.
Op 16 juli 1998 maant OVAM de verzoekende partij aan om een
beschrijvend bodemonderzoek uit te voeren. In deze aanmaning wordt gesteld dat
indien de aanvrager meent te voldoen aan artikel 31, § 2 of § 3, van het decreet van
22 februari 1995 betreffende de bodemsanering (hierna : bodemsaneringsdecreet)
hij dit binnen de veertien dagen na ontvangst moet kenbaar maken aan OVAM
overeenkomstig artikel 39, § 3, van het bodemsaneringsdecreet.
1.5.
Op basis van het oriënterend bodemonderzoek stelt OVAM dat
er ernstige aanwijzingen zijn dat het betrokken perceel is aangetast door een
historische bodemverontreiniging die een ernstige bedreiging vormt. OVAM stelt
dat de bodemsaneringsnorm voor benzeen in het grondwater ter hoogte van peilbuis
B02 en B03 (ondergrondse tanks) is overschreden met factor 1.200 en 1,6, dat de
bodemsaneringsnormen voor tolueen, ethylbenzeen, xyleen en minerale olie in het
grondwater ter hoogte van peilbuis B02 (zone ondergrondse tanks) zijn overschreden
met respectievelijke factor van 1,07, 3,1, 14,3 en 32 en dat ten gevolge van de
verontreiniging met minerale olie en vluchtige aromaten in het grondwater het
perceel moet worden opgenomen in het bodemregister.
1.6.
Op 16 juli 1998 levert OVAM aan de verzoekende partij en aan
de eigenaar een bodemattest af dat het bedoelde perceel is opgenomen in het register
van verontreinigde gronden en dat uit het oriënterend bodemonderzoek,
respectievelijk van 27 oktober 1997 en 5 maart 1998, blijkt dat er ernstige
aanwijzingen zijn dat er een historische bodemverontreiniging voorkomt die een
ernstige bedreiging vormt.
1.7.
In opdracht van de verzoekende partij wordt dan ook
achtereenvolgens door de erkende bodemsaneringsdeskundige de BVBA ECO
CONSUL een voorstel van beschrijvend bodemonderzoek, alsook een tussentijds
rapport beschrijvend bodemonderzoek uitgevoerd. In september 1999 maakt de
BVBA ECO CONSUL, in opdracht van de verzoekende partij, een tussentijds
rapport over aan OVAM.
1.8.
Op 17 september 1999 levert OVAM aan de verzoekende partij
en aan de eigenaar een bodemattest af dat het bedoelde perceel is opgenomen in het
register van verontreinigde gronden en dat door een besluit van de Vlaamse regering
VII-23.159 en 24.250-4/23
deze grond werd aangewezen als historisch verontreinigde grond waarop
bodemsanering moet plaatsvinden.
1.9.
In juni 2000 maakt de BVBA ECO CONSUL, in opdracht van de
verzoekende partij, het definitief beschrijvend bodemonderzoek aan OVAM over.
Op basis van de gekozen onderzoeksstrategie, alsook het terrein- en
laboratoriumonderzoek, worden de volgende besluiten geformuleerd :
"Minerale olie in het vaste deel van de bodem
Uit de analyseresultaten van de bodemstalen blijkt dat ter hoogte van PB506
(traject van 0,8-1,0 m-mv) en PB508 (traject van 1,1-1,3 m-mv) de
bodemsaneringsnorm voor minerale olie overschreden met respectievelijk een
factor 32 en 1,9. Voor de overige onderzochte parameters werd geen
overschrijding van de bodemsaneringsnorm vastgesteld. De contour van de
achtergrondwaarde voor minerale olie in het vaste deel van de bodem wordt
gevormd binnen de boringen B02, B03, PB102, PB107, PB501, PB503 en
PB507. In deze boringen wordt de achtergrondwaarde voor minerale olie niet
overschreden. De kern van de verontreiniging situeert zich ter hoogte van
boring PB506 en PB508. Op basis van de zintuiglijke waarnemingen blijkt dat
de verontreiniging zich vermoedelijk heeft doorgezet tot circa 2,5 à 3 meter
onder maaiveld. Gezien het feit dat het grondwater ter plaatse zich bevindt op
een diepte van circa 1 meter onder maaiveld, zal het grootste deel van de
verontreiniging zich hebben voortgezet tot in het grondwater.
De oppervlakte waarbinnen de bodemsaneringsnorm voor minerale olie in
het vaste deel van de bodem wordt overschreden bedraagt circa 35 m². De
oppervlakte waarbinnen de achtergrondwaarde voor minerale olie wordt
overschreden bedraagt circa 150 m².
Minerale olie in het grondwater
Uit de analyseresultaten van de grondwaterstalen blijkt dat de
verontreiniging met minerale olie in het grondwater zich splitst in twee kernen.
De grootste kern bevindt zich ter hoogte van B02, PB105, PB505 en PB506.
De maximaal vastgestelde concentratie bedraagt 220.000 :g/l. De contour van
de achtergrondwaarde voor minerale olie in het grondwater wordt gevormd
binnen de peilbuizen PB101, PB102, PB104, PB501, PB502, PB503, PB504,
PB507, PB508 en PB510. In deze boringen wordt de achtergrondwaarde voor
minerale olie niet overschreden.
De oppervlakte waarbinnen de bodemsaneringsnorm voor minerale olie
wordt overschreden bedraagt circa 190 m². De oppervlakte waarbinnen de
achtergrondwaarde voor minerale olie wordt overschreden bedraagt circa
400 m².
De kleinere tweede kern bevindt zich ter hoogte van PB514. De maximaal
vastgestelde concentratie bedraagt 8.600 :g/l. De contour van de
achtergrondwaarde voor minerale olie in het grondwater wordt gevormd binnen
de peilbuizen PB510, PB513, PB516 en PB517. In deze boringen wordt de
achtergrondwaarde voor minerale olie niet overschreden.
De oppervlakte waarbinnen de bodemsaneringsnorm voor minerale olie wordt
overschreden bedraagt circa 16 m². De oppervlakte waarbinnen de
achtergrondwaarde voor minerale olie wordt overschreden bedraagt circa 90
m².
Benzeen in het grondwater
Uit de analyseresultaten van de grondwaterstalen blijkt dat de kern van de
verontreiniging zich situeert ter hoogte van peilbuis B02, PB104, PB105,
PB504, PB505, PB506 en PB515. De maximaal vastgestelde concentratie
VII-23.159 en 24.250-5/23
bedraagt 12.000 :g/l. De contour van de achtergrondwaarde voor benzeen in
het grondwater wordt gevormd binnen de peilbuizen PB101, PB102, PB502,
PB503, PB507, PB508, PB512, PB513, PB514 en PB521. In deze boringen
wordt de achtergrondwaarde voor benzeen niet overschreden.
De oppervlakte waarbinnen de bodemsaneringsnorm voor benzeen wordt
overschreden bedraagt circa 330 m². De oppervlakte waarbinnen de
achtergrondwaarde voor minerale olie wordt overschreden bedraagt circa
600 m².
Tolueen, ethylbenzeen en xyleen in het grondwater
Uit de analyseresultaten van de grondwaterstalen blijkt dat de kern van de
verontreiniging zich situeert ter hoogte van peilbuis B02 en PB506. In de
overige afperkende peilputten wordt hier en daar de achtergrondwaarde voor
tolueen, ethylbenzeen en/of xyleen in lichte mate overschreden.
De oppervlakte waarbinnen de bodemsaneringsnorm voor tolueen wordt
overschreden bedraagt circa 85 m².
Wat betreft de verticale afperking van zowel de verontreiniging met minerale
olie in het vaste deel van de bodem als de verontreiniging met minerale olie en
aromaten in het grondwater blijkt dat de verontreiniging zich vermoedelijk
heeft doorgezet tot een diepte van circa 2,3 meter onder maaiveld. Op deze
diepte werd een circa 2 meter dikke kleilaag aangetroffen. Gezien de dikte van
deze kleilaag wordt ervan uitgegaan dat deze kleilaag een afsluitende laag
vormt, waar de verontreinigingen niet door kunnen dringen.
Zowel de verontreiniging met minerale olie in het vaste deel van de bodem
als de verontreiniging met minerale olie en aromaten in het grondwater kan
beschouwd worden als een gemengde verontreiniging. Tijdens het oriënterend
bodemonderzoek (maart '98), uitgevoerd door de erkende bodemsaneringsdeskundige LOVAP, werd ter hoogte van de bovengrondse
opslagtanks een boring (B01) uitgevoerd. Uit de analyseresultaten van het
bodemstaal bleek dat op deze plaats geen verontreiniging werd aangetroffen.
In het kader van het beschrijvend bodemonderzoek werd op deze locatie
(boring PB506) echter wel een verontreiniging door minerale olie in het vaste
deel van de bodem (overschrijding van de bodemsaneringsnorm met factor 32)
aangetroffen. Op basis hiervan zou gesteld kunnen worden dat het hier een
nieuwe verontreiniging betreft. Echter op 19 januari 2000 werd een
grondwaterstaal genomen uit peilput PB506. Dit staal werd afgeleverd bij het
VITO te Mol voor een ouderdomsbepaling. Uit de resultaten van deze
ouderdomsbepaling blijkt dat de leeftijd van de verontreiniging geschat wordt
op 6 jaar. Er dient wel opgemerkt te worden dat dit resultaat met de nodige
voorzichtigheid benaderd moet worden.
Op basis hiervan gaan we er aldus vanuit dat het hier een gemengde
verontreiniging betreft, die deels vóór en deels na 29 oktober 1995 tot stand is
gekomen".
1.10.
Vanaf 1998 is de tussenkomende partij (in de zaak
A. 108.319/VII-24.250) op het perceel een garage voor het onderhoud van
voertuigen en carrosseriewerkzaamheden met een brandstoffenstation beginnen te
exploiteren.
1.11.
Op 1 augustus 2000 beslist OVAM dat de "NV Leo Bally & Cie"
binnen een termijn van 90 dagen een bodemsaneringsproject dient op te stellen voor
de grond gelegen aan de Grote Baan 200 A te Ravels.
VII-23.159 en 24.250-6/23
1.12.
Bij besluit van 3 augustus 2000 wordt het door de verzoekende
partij neergelegde beschrijvend bodemonderzoek door OVAM conform verklaard.
In de conformverklaring wijst OVAM erop dat op het perceel een gemengde
bodemverontreiniging voorkomt die de bodemsaneringsnormen overschrijdt en dat
de stopzetting van de activiteiten niet kan plaatsvinden vooraleer de stopzetter een
bodemsaneringsproject heeft opgesteld dat ontvankelijk en volledig is. Gelet op de
conclusies van de erkende bodemsaneringsdeskundige die stelt dat twee
ondergrondse tanks lekken, moet, conform art 14, § 3, van het bodemsaneringsdecreet, het bodemsaneringsproject worden opgesteld binnen een termijn
van 90 dagen.
1.13.
Op 1 september 2000 tekent de verzoekende partij beroep aan
tegen voornoemde beslissing van OVAM van 3 augustus 2000.
1.14.
Op 20 november 2000 wordt het bestreden besluit in de zaak
A. 99.937/VII-23.159 genomen, waarin het beroep ongegrond wordt verklaard en
de beroepen beslissing wordt bevestigd. In dit besluit wordt onder meer overwogen
dat :
"uit het uitgevoerde beschrijvend bodemonderzoek (...) met voldoende
motivering gewezen is dat het hier een gemengde verontreiniging betreft, die
enkel het gevolg is van de vroegere activiteiten van de NV Van Gorp als
gebruiker".
1.15.
Op 21 december 2000 beslist OVAM dat de tussenkomende partij
binnen een termijn van 90 dagen een bodemsaneringsproject moet opstellen voor de
grond gelegen aan de Grote Baan 200 A te Ravels. In deze beslissing wordt gesteld
dat in bovengenoemde beslissing van 1 augustus 2000 een materiële vergissing
sloop, in zoverre dit schrijven werd verstuurd naar de "NV Leo Bally & Cie" in
plaats van naar de tussenkomende partij.
1.16.
Op 17 januari 2001 tekent de tussenkomende partij beroep aan
tegen voornoemde beslissing van OVAM van 21 december 2000.
1.17.
Op 12 april 2001 verklaart de Vlaamse minister van Leefmilieu
en Landbouw het beroep aangetekend door de tussenkomende partij tegen de
beslissing van OVAM van 21 december 2000 gegrond en heft zij de beroepen
beslissing op. Dit is het bestreden besluit in de zaak A. 108.319/VII-24.250, waarin
onder meer het volgende wordt overwogen :
VII-23.159 en 24.250-7/23
"Overwegende dat de deskundige van het adviesburo Eco Consul in het
beschrijvend bodemonderzoek 'Onderzoekslocatie Grote Baan 200 A te Ravels'
d.d. 15 juni 2000, in opdracht van de NV Van Gorp stelt dat:
- de meest verschillende opslagtanks voor koolwaterstoffen lek waren;
- uit de resultaten van een ouderdomsbepaling blijkt dat de leeftijd van de
verontreiniging geschat wordt op zes jaar (VITO te Mol);
Overwegende dat uit de gevoerde argumenten van de OVAM
d.d. 21 december 2000 er geen bewijs is geleverd dat de opslagtanks en
verdeelpomp van brandstoffen zijn geëxploiteerd door de BVBA Bally;
Overwegende dat er nog steeds een gerechtelijke procedure loopt aangaande
de beëindiging van de huurovereenkomst van de NV Van Gorp op de betrokken
terreinen;
Overwegende dat op 20 november 2000 een besluit is getroffen dat de
NV Van Gorp een bodemsanerinsproject dient op te stellen aangaande de grond
gelegen aan de Grote Baan 200 A, perceelnummer 4H50;
Overwegende dat de gevoerde argumentaties in het beroepschrift
d.d. 17 januari 2001, aangaande onschuldig gebruiker van ondergeschikt belang
zijn;
Overwegende dat volgens de argumentaties van het beroepschrift de
feitelijke controle over de betrokken grond nog steeds bij de firma Van Gorp
liggen en dit als vorige exploitant;
Overwegende dat op basis van de voormelde objectieve gronden kan worden
aanvaard dat de beroeper de BVBA Bally voldoet aan de voorwaarden bedoeld
in artikel 10, § 1b van het bodemsaneringsdecreet van 22 februari 1995
betreffende de bodemsanering, zoals gewijzigd bij decreet van 26 mei 1998".
1.18.
Op 9 juni 2004 spreekt de vrederechter te Arendonk een vonnis
uit in de burgerlijke vordering van de tussenkomende partij tegen de verzoekende
partij. In dit vonnis wordt onder meer gesteld dat de bodem- en
grondwaterverontreiniging op het betrokken terrein is veroorzaakt door de
verzoekende partij en niet door de tussenkomende partij. Het beroep tegen
voornoemd vonnis wordt door de rechtbank van koophandel te Turnhout verworpen
bij vonnis van 2 mei 2005;
- De zaak A. 99.937/VII-23.159
2.1.1.
Overwegende dat de verzoekende partij in het eerste middel de
schending aanvoert van artikel 10, § 1, van het bodemsaneringsdecreet; dat zij
uiteenzet dat na de stopzetting van de activiteiten door de verzoekende partij, de
"firma BOUW EN STUDIE", in rechte opgevolgd door de "firma LEO BALLY &
Cie", zonder de vereiste milieuvergunning risicoactiviteiten heeft uitgeoefend op het
terrein, dat de bestendige deputatie van de provincieraad van Antwerpen blijkbaar
pas in juni 2000 een gedeeltelijke milieuvergunning heeft verleend aan deze firma
voor "het uitbaten van een inrichting voor opslag en sortering van afvalstoffen,
gelegen te 2380 Ravels, Grote Baan 200 A", dat tegen deze verleende vergunning
VII-23.159 en 24.250-8/23
een beroep hangende zou zijn, dat aangaande de "nieuwe" exploitatie door de "firma
BALLY & Cie" opnieuw wordt verwezen naar het eindrapport beschrijvend
bodemonderzoek, opgesteld door de erkende bodemsaneringsdeskundige de BVBA
ECO CONSUL, waar onder punt "4. AANVULLEND HISTORISCH
ONDERZOEK" het volgende wordt vermeld :
"Sedert 1997 is op het terrein een firma (firma Bally) gevestigd die volgende
activiteiten uitoefent:
- garage voor het onderhoud van voertuigen;
- garage voor carrosseriewerkzaamheden;
- parking voor meer dan 100 voertuigen;
- opslagplaats voor meer dan 100 T schroot;
- opslagplaats voor meer dan 10 wrakken;
- verschillende opslagtanks voor koolwaterstoffen verspreid over het terrein;
- verdeelpomp voor brandstoffen",
dat uit het beschrijvend bodemonderzoek ook blijkt dat de huidige exploitant, de
"firma LEO BALLY & CIE", nog steeds en dit zonder milieuvergunning, de
ondergrondse opslagtanks waarvan zij eigenaar is, exploiteert, dat uit de
vaststellingen van 4 januari 2000 is gebleken dat twee van deze tanks lekken en
aldus nieuwe bodemverontreiniging veroorzaken, dat in zijn eindconclusie de
erkende bodemsaneringsdeskundige dan ook stelt dat de bodemverontreiniging een
gemengd karakter heeft; dat de verzoekende partij voorts betoogt dat ook OVAM
van oordeel is dat na de stopzetting van de activiteiten eind 1997, er door de nieuwe
exploitant bijkomende nieuwe bodemverontreiniging werd veroorzaakt, die aldus
heeft bijgedragen tot de gemengde bodemverontreiniging, dat bij aangetekend
schrijven met ontvangstbewijs van 1 augustus 2000, OVAM de "firma LEO BALLY
& CIE" heeft aangemaand tot bodemsanering voor wat betreft de vastgestelde
gemengde bodemverontreiniging :
"Gelet op de stopzetting van activiteiten door de firma NV Van Gorp op de
betreffende grond dd. 17 december 1997. In het kader van de stopzetting zijn
zij als exploitant saneringsplichtig.
Gelet op het feit dat u sinds de stopzetting van de activiteiten van de firma
NV Van Gorp, zelf risico-activiteiten hebt uitgeoefend op het terrein die hebben
bijgedragen tot de gemengde bodemverontreiniging, bent u, conform artikel 10,
§1 tevens saneringsplichtig.
(...)
Sanering gebeurt conform de bepalingen van het bodemsaneringsdecreet.
Concreet betekent dit dat voorafgaand aan de saneringswerken het
bodemsaneringsproject dient opgesteld te worden. (...) Het uitvoeren van een
bodemsanering sluit echter niet uit dat door de saneringsplichtige reeds de
nodige maatregelen dienen genomen te worden om een verdere verontreiniging
van het milieu te voorkomen";
dat de verzoekende partij voorts stelt dat het thans bestreden besluit van
20 november 2000 volkomen abstractie maakt van deze pertinente feitelijke
VII-23.159 en 24.250-9/23
vaststellingen en van de aanmaning van de "firma LEO BALLY & CIE" door
OVAM, dat het bestreden besluit daarbij artikel 10, § 1, van het
bodemsaneringsdecreet schendt, dat deze bepaling de saneringsplicht voor nieuwe
bodemverontreiniging op de actuele exploitant van de verontreinigde grond legt, dat
het bestreden besluit dan ook ten onrechte stelt dat "uit het uitgevoerde beschrijvend
bodemonderzoek met voldoende motivering is gebleken dat het hier een gemengde
verontreiniging betreft, die enkel het gevolg is van de vroegere activiteiten van de
NV Van Gorp als gebruiker", dat artikel 10, § 1, van het bodemsaneringsdecreet dan
ook is geschonden waar het bestreden besluit geen onderscheid maakt tussen de
bodemverontreiniging die bestond op het ogenblik dat de verzoekende partij haar
exploitatie stopzette eind 1997, en de nieuwe bijkomende bodemverontreiniging die
werd veroorzaakt door de nieuwe exploitant, na de stopzetting van de activiteiten
van de verzoekende partij, dat bijgevolg foutief wordt gesteld dat de gemengde
bodemverontreiniging enkel het gevolg is van de vroegere activiteiten van de
verzoekende partij als gebruiker, dat de beslissing van OVAM van 3 augustus 2000
ten onrechte wordt bevestigd;
2.1.2.
Overwegende dat de verwerende partij daarop antwoordt dat, waar
de verzoekende partij stelt dat het bestreden besluit nalaat een opsplitsing te maken
tussen de nieuwe en de historische bodemverontreiniging en vaststelt dat alle
verontreiniging werd veroorzaakt door de verzoekende partij, hetgeen strijdig zou
zijn met artikel 10, § 1, van het bodemsaneringsdecreet, dit argument door de
verzoekende partij ook reeds in de administratieve beroepsprocedure werd
opgeworpen en dat zij daar toen als volgt heeft op geantwoord :
"Overwegende dat op de onderzochte locaties volgende overschrijdingen van
de bodemsaneringsnorm werden vastgesteld :
- (...)
- zowel de verontreiniging met minerale olie in het vaste deel van de bodem
als de verontreiniging met minerale olie en aromaten kan beschouwd
worden als een gemengde verontreiniging; tijdens het oriënterend
bodemonderzoek (maart 1998 - Lovap) werd ter hoogte van de
bovengrondse opslagtanks geen verontreiniging aangetroffen; in het kader
van het beschrijvend bodemonderzoek werd op deze locatie een
overschrijding van de bodemsaneringsnorm aangetroffen met factor 32;
op basis hiervan zou gesteld kunnen worden dat het hier een nieuwe
verontreiniging betreft; uit resultaten van een ouderdomsbepaling blijkt
echter dat de leeftijd van de verontreiniging geschat wordt op zes jaar
(VITO te Mol).
(...)
Overwegende dat de beslissing van de Openbare Afvalstoffenmaatschappij
d.d. 3 augustus 2000 grotendeels gebaseerd (is) op de onderzoeken en
bevindingen van het eindverslag van het beschrijvend onderzoek;
VII-23.159 en 24.250-10/23
Overwegende dat aangaande de data van feitelijke stopzetting van de
activiteiten van de NV Van Gorp tegenstrijdigheden zijn terug te vinden bij de
aangebrachte stukken (stopzetting d.d. 31 december 1997; 7 mei 1998; 9 juli
1998; 13 oktober 1999);
Overwegende dat uit het uitgevoerde beschrijvend bodemonderzoek
'Beschrijvend bodemonderzoek in opdracht van de NV Van Gorp, Grote Baan
200 A te 2380 Ravels - 98/013' met voldoende motivering gewezen is dat het
hier een gemengde verontreiniging betreft, die enkel het gevolg is van de
vroegere activiteiten van de NV Van Gorp als gebruiker";
dat deze motivering, steeds volgens de verwerende partij, reeds volstaat ter
beantwoording van de argumentatie van de verzoekende partij, dat een gemengde
verontreiniging een verontreiniging is die tot stand is gekomen gedeeltelijk voor en
gedeeltelijk na de inwerkingtreding van het decreet, dat de verzoekende partij niet
betwist historische verontreiniging te hebben veroorzaakt, dat de bodem- en
grondwaterverontreiniging haar oorzaak en ontstaan vindt bij het lekken van de
ondergrondse tanks, dat de mogelijke verergering door blijvende lekkage een gevolg
is van het ontstaan van het lek, dat dit van voor 29 oktober 1995 dateert, dat de
BVBA EGO CONSUL zelf in het beschrijvend bodemonderzoek stelt dat volgens
de ouderdomsbepalingen van de verontreiniging door "het labo VITO te Mol" deze
zes jaar oud zou zijn; dat de verwerende partij voorts volgend fragment citeert :
"(...) Zowel de verontreiniging met minerale olie in het vaste deel van de
bodem als de verontreiniging met minerale olie en aromaten in het grondwater
kan beschouwd worden als een gemengde verontreiniging.
Tijdens het oriënterend bodemonderzoek (maart '98), uitgevoerd door de
erkende bodemsaneringsdeskundige Lovap, werd ter hoogte van de
bovengrondse opslagtanks een boring (B01) uitgevoerd.
Uit de analyseresultaten van het bodemstaal bleek dat op deze plaats geen
verontreiniging werd aangetroffen. In het kader van het beschrijvend
bodemonderzoek werd op deze locatie (boring PB506) echter wel een
verontreiniging door minerale olie in het vaste deel van de bodem
(overschrijding van de bodemsaneringsnorm met een factor 32) aangetroffen.
Op basis hiervan zou gesteld kunnen worden dat het hier een nieuwe
verontreiniging betreft. Echter op 19 januari 2000 werd een grondwaterstaal
genomen uit peilput PB506.
Dit staal werd afgeleverd bij het VITO te Mol voor een ouderdomsbepaling.
Uit de resultaten van deze ouderdomsbepaling blijkt dat de leeftijd van de
verontreiniging geschat wordt op 6 jaar. Er dient wel opgemerkt te worden dat
dit resultaat met de nodige voorzichtigheid benaderd moet worden.
Op basis hiervan gaan we er aldus vanuit dat het hier een gemengde
verontreiniging betreft, die deels vóór en deels na 29 oktober 1995 tot stand is
gekomen";
dat de verwerende partij ten slotte betoogt dat dit manifest vóór de stopzetting van
de activiteiten door de verzoekende partij is, dat er overigens nog steeds discussie
bestaat tussen de verzoekende partij en de BVBA BALLY, tussenkomende partij in
de zaak A. 108.319/VII-24.250, over wie er nu eigenlijk exploitant is van de
lekkende tanks die de verontreiniging hebben veroorzaakt, dat blijkbaar noch de
VII-23.159 en 24.250-11/23
BVBA BALLY, noch de eigenaar van het perceel, de stopzetting van de activiteiten
voor wat betreft deze tanks en de overdracht van het terrein hebben aanvaard, dat de
BVBA BALLY zelfs betwist dat zij de ondergrondse tanks ooit zou hebben gebruikt,
dat de verwerende partij op basis van het beschrijvend bodemonderzoek en de
daarmee samenhangende elementen een correcte beslissing heeft genomen om de
verzoekende partij aan te duiden als saneringsplichtige;
2.1.3.
Overwegende dat de verzoekende partij repliceert dat de
verwerende partij geenszins betwist dat de ondergrondse tanks op het terrein
eigendom zijn van de huidige eigenaar "GVC Leo Bally en Cie" en dat de
verzoekende partij niet eens gerechtigd was deze ondergrondse tanks bij de
stopzetting van haar exploitatie eind 1997 te verwijderen of buiten gebruik te stellen,
dat anderzijds de verwerende partij ook de vaststellingen van 4 januari 2000 niet
betwist waaruit blijkt dat deze ondergrondse tanks op dat ogenblik nog steeds in
gebruik waren en dat twee van deze tanks lekten en aldus nieuwe
bodemverontreiniging veroorzaken, dat de verwerende partij ten onrechte
concludeert dat niet alleen vaststaat dat de historische bodemverontreiniging, maar
ook de nieuwe bodemverontreiniging op de grond werd veroorzaakt voor de
stopzetting van de activiteiten van de verzoekende partij, dat het echter vaststaat dat
de ouderdomsanalyse van de nieuwe verontreiniging slechts indicatief is, aangezien
vandaag nog geen technieken bestaan om de ouderdom van de verontreiniging met
zekerheid te kunnen vaststellen, dat de bodemsaneringsdeskundige dan ook
uitdrukkelijk stelt dat het resultaat van de ouderdomsbepaling met de nodige
voorzichtigheid moet worden benaderd, dat bovendien niet kan worden betwist dat
de BVBA BALLY de ondergrondse tanks op het terrein verder in gebruik heeft
gehouden na het vertrek van de verzoekende partij, en daarnaast ook nog andere
risicoactiviteiten heeft uitgebaat;
2.1.4.
Overwegende dat de verzoekende partij in haar laatste memorie
stelt dat de overweging uit het bestreden besluit dat "uit het gevoerde beschrijvend
bodemonderzoek met voldoende motivering is gebleken dat het hier een gemengde
verontreiniging betreft, die enkel het gevolg is van de vroegere activiteiten van de
NV Van Gorp als gebruiker" foutief is en artikel 10, § 1, van het
bodemsaneringsdecreet schendt omdat deze overweging ten onrechte tot de
conclusie leidt dat enkel de verzoekende partij saneringsplichtig is voor de gehele
nieuwe bodemverontreiniging, dat het bestreden besluit moest aangeven dat er
inzake de nieuwe bodemverontreiniging twee onderscheiden saneringsplichtigen
zijn, de verzoekende partij voor de verontreiniging die zou zijn veroorzaakt tot het
VII-23.159 en 24.250-12/23
einde van haar activiteiten en daarnaast de BVBA BALLY voor de vastgestelde
bijkomende nieuwe verontreiniging;
2.1.5.
volgt luidt :
Overwegende dat artikel 10 van het bodemsaneringsdecreet als
"§ 1. De verplichting om in de gevallen bedoeld in artikel 7, § 2, en artikel 7,
§ 5 op eigen kosten tot bodemsanering over te gaan, rust op de volgende
personen:
a) indien op de grond waar de verontreiniging tot stand kwam een inrichting
gevestigd is of een activiteit uitgeoefend wordt die vergunnings- of
meldingsplichtig is krachtens het decreet van 28 juni 1985 betreffende de
milieuvergunning, op de exploitant zoals bedoeld in dat decreet;
b) in de andere gevallen, op de eigenaar van de grond waar de
verontreiniging tot stand kwam, zolang deze niet heeft aangetoond dat een
andere persoon voor eigen rekening de feitelijke controle over deze grond
heeft. Levert de eigenaar dit bewijs, dan rust de verplichting op deze andere
persoon.
§ 2. De persoon aangewezen overeenkomstig de vorige paragraaf is niet
verplicht tot bodemsanering over te gaan indien hij het bewijs levert dat hij aan
alle hieronder bepaalde voorwaarden cumulatief voldoet:
1/ dat hij de bodemverontreiniging niet zelf heeft veroorzaakt;
2/ dat hij op het ogenblik waarop hij aan de voorwaarden gesteld in § 1
voldeed, niet op de hoogte was of behoorde te zijn van de verontreiniging;
3/ dat er sinds 1 januari 1993 geen inrichting of activiteit opgenomen in de
lijst bedoeld in artikel 3, § 1 op de grond gevestigd was of uitgevoerd werd.
De bodemsanering of de andere maatregelen worden in dit geval ambtshalve
uitgevoerd door OVAM, onverminderd de toepassing van artikel 11.
§ 3. Wie de exploitatie van de op de grond gevestigde inrichting of activiteit
bedoeld in § 1, a) overnam of de eigendom of de feitelijke controle over de
grond als bedoeld in § 1, b) verwierf van een verbonden onderneming die op de
hoogte was of behoorde te zijn van de verontreiniging, wordt geacht op de
hoogte geweest te zijn van de verontreiniging";
dat de verzoekende partij niet betwist dat zij voldoet aan de voorwaarden van
artikel 10, § 2, van het bodemsaneringsdecreet; dat uit de gegevens van de zaak
blijkt dat de verzoekende partij op het betrokken perceel tussen 1976 en "eind 1997"
een onderhouds- en herstellingswerkplaats voor aannemersmateriaal met een
brandstof-fenstation heeft uitgebaat; dat de verzoekende partij ook niet betwist dat
zij als exploitant van 1976 tot "eind 1997" op de betrokken terreinen een inrichting
had of een activiteit uitoefende die vergunningsplichtig of meldingsplichtig is
krachtens het decreet van 28 juni 1985 betreffende de milieuvergunning; dat, zoals
in het rapport van het definitief beschrijvend bodemonderzoek zelf wordt gesteld,
de daarin gebruikte term "gemengde verontreiniging" moet worden begrepen als een
verontreiniging die deels vóór en deels na 29 oktober 1995 tot stand is gekomen; dat
het argument dat de verzoekende partij tracht te ontlenen aan de zinsnede uit
voornoemd rapport volgens welke "zou gesteld kunnen worden dat het hier een
VII-23.159 en 24.250-13/23
nieuwe verontreiniging betreft" uitsluitend betrekking heeft op bijkomende
verontreiniging die ter hoogte van de bovengrondse opslagtanks zou zijn ontstaan;
dat de verzoekende partij in essentie niet betwist dat in de periode van 1976 tot "eind
1997" onder meer ter hoogte van de ondergrondse tanks op het perceel
bodemverontreiniging tot stand kwam; dat het dus niet blijkt dat de verzoekende
partij niet aan de door artikel 10, § 1, a), van het bodemsaneringsdecreet gestelde
vereisten voldoet; dat vanaf 1998 de BVBA BALLY op het perceel een garage voor
het onderhoud van voertuigen en carrosseriewerkzaamheden met een
brandstoffenstation is beginnen te exploiteren; dat OVAM ook de BVBA BALLY
heeft aangemaand om binnen een termijn van 90 dagen een bodemsaneringsproject
in te dienen voor het betrokken perceel; dat de verzoekende partij niet aantoont
waarom artikel 10, § 1, a), van het bodemsaneringsdecreet er zich zou tegen
verzetten dat wanneer twee exploitanten achtereenvolgens op eenzelfde perceel
activiteiten hebben uitgeoefend, beide exploitanten worden aangemaand een
bodemsaneringsproject in te dienen, zoals te dezen is gebeurd; dat in antwoord op
het beroepschrift waarin de nadruk wordt gelegd op de bodemverontreiniging die in
1998 en 1999 zou zijn veroorzaakt door de BVBA BALLY, de verwerende partij
overweegt dat "uit het uitgevoerde beschrijvend bodemonderzoek (...) met
voldoende motivering gewezen is dat het hier een gemengde verontreiniging betreft,
die enkel het gevolg is van de vroegere activiteiten van de NV Van Gorp als
gebruiker"; dat de verzoekende partij niet aantoont waarom deze overweging leidt
tot een schending van artikel 10, § 1, a), van het bodemsaneringsdecreet, aangezien
de verzoekende partij niet aantoont dat zij niet aan de voorwaarden van die bepaling
voldoet; dat het eerste middel niet gegrond is;
2.2.1.
Overwegende dat de verzoekende partij in het tweede middel de
schending aanvoert van artikel 3 van de wet van 29 juli 1991 betreffende de
uitdrukkelijke motivering van de bestuurshandelingen; dat zij stelt dat het bestreden
besluit niet afdoende is gemotiveerd, noch juridisch, noch in feite, dat uit het
beschrijvend bodemonderzoek blijkt dat na de stopzetting van de activiteiten door
de verzoekende partij, door de nieuwe exploitant risicoactiviteiten werden
uitgeoefend zonder de vereiste milieuvergunning, die hebben bijgedragen tot het
veroorzaken van nieuwe bijkomende bodemverontreiniging, dat dit ook uitdrukkelijk
wordt bevestigd in het schrijven van OVAM van 1 augustus 2000 aan de "firma
LEO BALLY & CIE", waarbij deze laatste werd aangemaand tot bodemsanering,
meer bepaald tot het opstellen van een bodemsaneringsproject, dat het bestreden
besluit "onbegrijpelijk" stelt dat de gemengde verontreiniging op de site enkel het
gevolg is van de vroegere activiteiten van de verzoekende partij als gebruiker, dat
VII-23.159 en 24.250-14/23
dit "volkomen in tegenspraak (is) met (...) de weergegeven feiten en vaststellingen"
in het conform verklaard beschrijvend bodemonderzoek, en met de visie die door
OVAM werd weergegeven in haar aangetekend schrijven van 1 augustus 2000, dat
het bestreden besluit geenszins de vaststellingen van nieuwe, bijkomende
bodemverontreiniging veroorzaakt op het terrein na de stopzetting van de activiteiten
van de verzoekende partij weerlegt, dat bovendien op "onbegrijpelijke" wijze wordt
gesteld dat :
"Overwegende dat aangaande de data van feitelijke stopzetting van de
activiteiten van de NV Van Gorp tegenstrijdigheden zijn terug te vinden bij de
aangebrachte stukken (stopzetting dd. 31 december 1997; 7 mei 1998; 9 juli
1998; 13 oktober 1999)";
dat de verzoekende partij voorts argumenteert dat, daar waar er geen enkele
discussie is over het feit dat zij haar activiteiten heeft stopgezet in de tweede helft
van december 1997, er in het bestreden besluit wordt gesteld dat hieromtrent
"tegenstrijdigheden" zouden bestaan, dat "niets (...) minder waar" is, dat het
huurcontract werd beëindigd per 31 december 1997, dat bij brieven van 16 februari
1998 de beëindiging van de activiteiten op datum van 17 december 1997 aan de
afdeling Milieuvergunningen werd gemeld, dat het erop "lijkt" dat de verwerende
partij zogenaamde "tegenstrijdigheden" opwerpt om de conclusie mogelijk te maken
dat alle bodemverontreiniging op het terrein afkomstig is van de verzoekende partij
als gebruiker;
2.2.2.
Overwegende dat de verwerende partij daarop antwoordt dat de
motivering "onmiskenbaar afdoende" is en volstaat om met kennis van zaken te
kunnen uitmaken of het is aangewezen om beroep aan te tekenen tegen het bestreden
besluit, dat het immers niet vereist is dat een antwoord wordt gegeven op de in
beroep aangevoerde grieven, dat de verontreiniging zes jaar oud blijkt te zijn,
zodanig dat er geen betwisting kan over bestaan dat deze veroorzaakt werd door de
verzoekende partij, onafgezien wanneer de activiteit precies werd stopgezet, dat zij
de feitelijke en de juridische grondslag heeft vermeld en dus terecht het beroep van
de verzoekende partij ongegrond heeft verklaard, dat de aangehaalde argumentatie
van de verzoekende partij hieraan geen afbreuk doet, dat betreffende de stopzetting
van de activiteiten door de verzoekende partij er wel degelijk onenigheid bestaat;
2.2.3.
Overwegende dat de verzoekende partij in haar memorie van
wederantwoord stelt dat de verwerende partij al te gemakkelijk stelt dat er geen
betwisting kan bestaan over het feit dat alle verontreiniging werd veroorzaakt door
de verzoekende partij;
VII-23.159 en 24.250-15/23
2.2.4.
Overwegende dat de verwerende partij zich te dezen heeft
uitgesproken over het administratief beroep van de verzoekende partij tegen de
beslissing van OVAM van 3 augustus 2000 waarin de verzoekende partij wordt
verplicht een bodemsaneringsproject op te stellen; dat het thans bestreden besluit
geen rechtsgevolgen kan hebben voor de beslissingen van OVAM van 1 augustus
2000 en 21 december 2000 waarin voor hetzelfde perceel ook de BVBA BALLY,
tussenkomende partij in de zaak A. 108.319/VII-24.250, wordt verplicht een
bodemsaneringsproject op te stellen; dat uit de gegevens van de zaak blijkt dat in de
periode waarin de verzoekende partij op het betrokken perceel een inrichting had of
een activiteit uitoefende die vergunnings- of meldingsplichtig was,
bodemverontreiniging is tot stand gekomen die de bodemsaneringsnormen
overschrijdt; dat het bestreden besluit op deze feitelijke elementen wijst; dat deze
afdoende zijn ter motivering van het bestreden besluit; dat in antwoord op het
beroepschrift waarin de nadruk wordt gelegd op de bodemverontreiniging die in
1998 en 1999 zou zijn veroorzaakt door de BVBA BALLY, de verwerende partij
overweegt dat "uit het uitgevoerde beschrijvend bodemonderzoek (...) met
voldoende motivering gewezen is dat het hier een gemengde verontreiniging betreft,
die enkel het gevolg is van de vroegere activiteiten van de NV Van Gorp als
gebruiker"; dat, gelet op het voorgaande, deze overweging als een overtollig motief
moet worden beschouwd; dat het tweede middel niet gegrond is;
2.3.1.
Overwegende dat de verzoekende partij in het derde middel de
schending aanvoert van het recht om te worden gehoord; dat de verzoekende partij
stelt dat zij met betrekking tot het bestreden besluit van 20 november 2000 geenszins
voorafgaandelijk werd gehoord, dat zij nochtans in haar verzoekschrift van
1 september 2000 uitdrukkelijk heeft gevraagd te worden gehoord alvorens de
verwerende partij een beslissing zou nemen, dat het een algemeen beginsel van
behoorlijk bestuur is dat de burger het recht heeft om op nuttige wijze zijn standpunt
naar voor te brengen, dat het toepassingsgebied van de hoorplicht in de vaste
rechtspraak van de Raad van State als volgt wordt omschreven :
"Het is een beginsel van behoorlijk bestuur dat tegen niemand een ernstige
maatregel kan worden getroffen die gegrond is op zijn persoonlijk gedrag en die
van aard is om zijn belangen zwaar aan te tasten, zonder dat hem de
gelegenheid wordt geboden om zijn standpunt op nuttige wijze te doen
kennen";
2.3.2.
Overwegende dat de verwerende partij daarop antwoordt dat het
doel van de hoorplicht de verplichting tot zorgvuldigheid bij de feitenvinding is,
VII-23.159 en 24.250-16/23
hetgeen betekent dat in beginsel geen feiten als bewezen of niet bewezen kunnen
worden beschouwd zonder bij de betrokken persoon direct en persoonlijk
inlichtingen te vragen of hem in de gelegenheid te stellen de stukken over te leggen
die, naar zijn oordeel, zijn voorstelling van de feiten geloofwaardig maken, dat
indien echter de maatregel die wordt overwogen kan worden genomen op grond van
een feit dat voor directe, eenvoudige constatering vatbaar is en de noodzaak bestaat
om snel op te treden, de overheid kan afzien van de hoorplicht, dat dit te dezen is
gebeurd, dat zij op basis van het beschrijvend bodemonderzoek heeft kunnen
vaststellen dat de verontreiniging ontegensprekelijk werd veroorzaakt door de
verzoekende partij, gezien de ouderdom van de verontreiniging, dat het bijgevolg
niet nodig was om de verzoekende partij te horen, temeer daar er twee ondergrondse
tanks zijn die lekken, zodanig dat de noodzaak bestond om snel op te treden, dat om
deze reden OVAM aan de verzoekende partij heeft opgelegd om binnen een termijn
van 90 dagen een bodemsaneringsproject op te stellen, dat hierbij geenszins een
overtreding van een substantiële of op straffe van nietigheid voorgeschreven vorm
werd begaan;
2.3.3.
Overwegende dat de verzoekende partij in haar memorie van
wederantwoord repliceert dat, zoals de verwerende partij zelf aangeeft, het doel van
de hoorplicht de verplichting tot zorgvuldigheid bij de feitenvinding is, dat de
verwerende partij daarnaast zelf inroept dat er blijkbaar heel wat discussie bestaat
over een aantal elementen van het dossier, bijvoorbeeld het ogenblik van stopzetting
van de activiteiten door de verzoekende partij, dat de verwerende partij dan ook
"ongeloofwaardig" is waar zij stelt dat er geen enkele reden was om de verzoekende
partij te horen, ondanks het feit dat zij daarom uitdrukkelijk had verzocht;
2.3.4.
Overwegende dat de verzoekende partij in haar laatste memorie
nog aanvoert dat het niet opgaat te stellen dat zij middels haar beroepschrift de kans
heeft gekregen om haar zienswijze kenbaar te maken, dat het bestreden besluit,
integendeel, duidelijk laat blijken dat niet alle feiten en stukken door de verwerende
partij in rekening werden genomen bij het nemen van de beslissing, dat de
voorgelegde problematiek juist zeer technisch en juridisch-administratief complex
was, dat het bestreden besluit op zichzelf staat en ingrijpende gevolgen voor de
juridische verplichtingen van de verzoekende partij heeft, dat zij een
bodemsaneringsproject moet opstellen voor de gehele nieuwe bodemverontreiniging
op het terrein, inclusief de nieuwe verontreiniging die werd veroorzaakt door de
nieuwe exploitant die op het terrein is gekomen, dat het bestreden besluit ertoe leidt
dat de verzoekende partij de kosten van het bodemsaneringsproject en de daaruit
VII-23.159 en 24.250-17/23
voortvloeiende kosten voor de uitvoering van de volledige bodemsaneringswerken
alleszins moet "prefinancieren";
2.3.5.
Overwegende dat noch uit het bodemsaneringsdecreet, noch uit
het besluit van de Vlaamse regering van 5 maart 1996 houdende vaststelling van het
Vlaams reglement betreffende de bodemsanering voortvloeit dat de verzoekende
partij te dezen had moeten worden gehoord; dat de verzoekende partij zich niet op
een decretale of reglementaire bepaling beroept, maar integendeel de schending van
de algemene beginselen van behoorlijk bestuur, en inzonderheid de hoorplicht
aanvoert; dat in haar beroepschrift van 1 september 2000 de verzoekende partij
uitdrukkelijk heeft gevraagd om te worden gehoord alvorens een beslissing wordt
genomen; dat tegen niemand een ernstige maatregel kan worden genomen die steunt
op zijn persoonlijk gedrag en die van aard is om zijn belangen zwaar aan te tasten,
zonder dat hem de gelegenheid wordt geboden om zijn standpunt op nuttige wijze
te doen kennen; dat het bestreden besluit één van de beslissingen is binnen een
complexe administratieve rechtshandeling met het uiteindelijke saneringsbesluit als
eindpunt; dat het verloop van de bodemsaneringsprocedure en de vraag naar wie er
voor moet instaan, los staat van de vraag wie uiteindelijk aansprakelijk is voor de
kosten van de bodemsanering; dat het bestreden besluit in essentie een
gevolgtrekking is uit het feitelijk gegeven dat in de periode waarin de verzoekende
partij op het betrokken perceel een inrichting had of een activiteit uitoefende die
vergunnings- of meldingsplichtig was, bodemverontreiniging tot stand is gekomen;
dat het bestreden besluit derhalve niet is genomen omwille van persoonlijke
gedragingen of tekortkomingen van de verzoekende partij, maar omwille van
voornoemd feitelijk gegeven; dat aan de verzoekende partij geen laakbare
gedragingen worden verweten; dat, bovendien, de verzoekende partij middels haar
beroepschrift van 1 september 2000 de kans heeft gekregen om haar zienswijze
kenbaar te maken; dat het derde middel niet gegrond is;
3. De zaak A. 108.319/VII-24.250
3.1.
Overwegende dat, met betrekking tot de ontvankelijkheid van het
beroep, de verwerende partij in haar memorie van antwoord volgende exceptie
aanvoert :
"De verzoekende partij beschikt in casu niet over het vereiste rechtstreeks,
zeker en persoonlijk belang.
VII-23.159 en 24.250-18/23
Het bestreden besluit creëert immers geen concrete verplichting (tot
bodemsanering) in hoofde van de verzoekende partij, zodat de nietigverklaring
ervan de verzoekende partij ook geen voordeel oplevert.
Het bestreden besluit heeft enkel tot gevolg dat een vreemde vennootschap,
de BVBA BALLY, waar de verzoekende partij geen juridische noch andere
banden mee heeft, niet verplicht is in te gaan op de aanmaning tot het opstellen
van een bodemsaneringsproject.
Het eventuele nadeel dat de verzoekende partij lijdt, m.n. dat zij moet instaan
voor de volledige sanering van het terrein, daar waar zij zelf meent dat zij niet
verantwoordelijk is voor een deel van deze verontreiniging, vloeit rechtstreeks
voort uit het ministerieel besluit dd. 20.11.2000, waarin expliciet en concreet
uitspraak wordt gedaan over de precieze omvang van de saneringsplicht die op
de verzoekende partij rust. Het is precies in dit laatste ministerieel besluit dat
wordt gesteld dat de aanwezige verontreiniging wel degelijk volledig te wijten
is aan de activiteiten die werden uitgeoefend door de verzoekende partij.
Dit ministerieel besluit werd door de verzoekende partij voor Uw Raad
bestreden, en het is dan ook in het kader van deze procedure (gekend onder
G/A 99.973/VII-?) dat Uw Raad zal moeten oordelen over de vraag of de
verwerende partij terecht heeft beslist dat de verzoekende partij, en alleen zij,
moet instaan voor de volledige sanering.
Een eventuele nietigverklaring van het thans bestreden besluit heeft in die
zin geen impact op het M.B. dd. 20.11.2000, en dus ook niet rechtstreeks op de
saneringsverplichtingen van de verzoekende partij.
Bij gebreke aan een voldoende rechtstreeks en zeker belang dient de
vordering van de verzoekende partij dan ook onontvankelijk te worden
verklaard";
3.2.
Overwegende dat de verzoekende partij in haar memorie van
wederantwoord op die exceptie als volgt antwoordt :
"Verwerende partij stelt dat verzoekster in casu niet beschikt over het
vereiste rechtstreeks, zeker en persoonlijk belang.
Niets is minder waar.
Zoals reeds uiteengezet in het verzoekschrift tot nietigverklaring, was
verzoekster weliswaar geen partij in de administratieve beroepsprocedure die
tot de bestreden beslissing heeft geleid, doch de uitkomst ervan is voor haar van
groot rechtstreeks en persoonlijk belang, aangezien zij de voormalige exploitant
is van het betreffende terrein en in die hoedanigheid saneringsplichtig is tot op
het ogenblik van het beëindigen van haar activiteiten op het terrein (eind 1997).
Verzoekster voert precies in het kader van de stopzetting van haar activiteit
op deze gronden, een bodemsanering uit op het betreffend terrein - onder
toezicht van OVAM. Tevens zijn er de reeds vernoemde twee - hangende gerechtelijke procedures tussen verzoekster en de huidige eigenaar van het
terrein, de GCV LEO BALLY en CIE, zustervennootschap van de huidige
exploitant, de BVBA BALLY.
De inzet en het belang van dit alles voor verzoekster zijn geenszins gering.
Zoals uitvoerig uiteengezet in het verzoekschrift tot nietigverklaring betwist
verzoekster fundamenteel dat zij met betrekking tot de vastgestelde
bodemverontreiniging op het terrein de enige saneringsplichtige zou zijn : het
staat - onbetwistbaar - vast dat na het vertrek van verzoekster eind 1997, de
huidige eigenaar en/of exploitant - zonder de vereiste milieuvergunning risicovolle activiteiten/inrichtingen heeft uitgeoefend/uitgebaat op het terrein
en er daarbij nieuwe, 'bijkomende' bodemverontreiniging is ontstaan.
VII-23.159 en 24.250-19/23
De huidige exploitant, BVBA BALLY, werd daarom door OVAM
aangemaand om eveneens tot bodemsanering over te gaan. (...)
Het is dan ook evident dat verzoekster er belang bij heeft vast te stellen dat
de BVBA BALLY haar eigen saneringsplicht - die een andere is dan deze van
verzoekster - correct uitvoert.
Het is in dit kader dat OVAM bij gewone brief van 31 mei 2001 (...) aan de
raadsman van verzoekster een afschrift meedeelde van de - bij huidig
verzoekschrift bestreden - ministeriële beslissing dd. 12 april 2001 inzake het
door BVBA BALLY ingestelde beroep .
De bestreden ministeriële beslissing dd. 12 april 2001 heeft echter als
onaanvaardbare draagwijdte dat verzoekster ook gehouden wordt als
saneringsplichtige voor alle bijkomende bodemverontreiniging die werd
veroorzaakt in het kader van de illegale exploitatie door de BVBA BALLY
sedert begin 1998, nadat de exploitatie door VAN GORP eind 1997 werd
beëindigd .
De bestreden beslissing stelt letterlijk dat verzoekster - 'volgens de
argumentatie van het beroepschrift (van BVBA BALLY)'- (sic !) nog steeds de
feitelijke controle heeft over de grond te Ravels, Grote Baan 200 A, en dit als
vorige exploitant'.
Deze conclusie is manifest onjuist, zowel in feite als in rechte.
Verwerende partij stelt onvolledig en onjuist dat het bestreden besluit enkel
tot gevolg heeft dat een vreemde vennootschap, de BVBA BALLY, waar de
verzoekende partij geen juridische noch andere banden mee heeft, niet verplicht
is in te gaan op de aanmaning tot het opstellen van een bodemsaneringsproject.
De bestreden beslissing heeft echter evenzeer tot gevolg - en dat wordt
trouwens met zoveel woorden bevestigd - dat verzoekster als vorig exploitant
'die nog steeds de feitelijke controle heeft over de grond', quod certe non, de
saneringsplichtige is, zelfs voor de verontreiniging die onder de exploitatie van
BVBA BALLY werd veroorzaakt op het terrein.
De eventuele nietigverklaring van het bestreden besluit verschaft verzoekster
wel degelijk enig voordeel.
De vernietiging van het bestreden besluit houdt immers de bevestiging in dat
betreffend besluit dat stelt dat de BVBA BALLY heeft aangetoond dat zij
conform de bepalingen van artikel 10, § 1 van het Bodemsaneringsdecreet niet
verplicht is om tot bodemsanering over te gaan en niet hoeft in te gaan op de
aanmaning van OVAM tot het opstellen van een bodemsaneringsproject,
ONWETTIG is.
Met andere woorden, uit de vernietiging van het bestreden besluit volgt
rechtstreeks dat BVBA BALLY tot nader order saneringsplichtig is én blijft
voor de nieuwe, bijkomende verontreiniging die werd veroorzaakt in het kader
van haar exploitatie op het terrein én dat zij verplicht is in te gaan op de
aanmaning van OVAM tot het opstellen van een bodemsaneringsproject. De
bestreden beslissing verdwijnt dan ex tunc uit de rechtsorde. De BVBA
BALLY wordt op dat ogenblik weer geconfronteerd met de beslissing en
aanmaning van OVAM dd. 21 december 2000.
Vervolgens is het natuurlijk juist dat verzoekster naar aanleiding van haar
eigen onderzoeks- en saneringsverplichtingen door OVAM werd aangemaand
om een bodemsaneringsproject uit te voeren. Deze aanmaning heeft echter per
definitie enkel betrekking op de verontreiniging die bestond op het ogenblik dat
verzoekster haar activiteiten op de betreffende grond heeft beëindigd. Uit de
aanmaning die OVAM op 21 december 2000 aan BVBA BALLY stuurde blijkt
onomstotelijk dat dit ook het standpunt van OVAM is.
De minister van leefmilieu heeft zich dan ook vergist door bij besluit van
20 november 2000 verzoekster op te zadelen met een saneringsplicht voor de
volledige op dit ogenblik aanwezige bodemverontreiniging; daarbij manifest
VII-23.159 en 24.250-20/23
onjuist en onbegrijpelijk stellend dat de verontreiniging volledig te wijten is aan
de activiteiten uitgeoefend door verzoekende partij.
Het is echter niet omdat verzoekster ook dit laatste ministerieel besluit
noodgedwongen aanvecht en uw Raad van State zich zal moeten uitspreken
over de (on)wettigheid van dit besluit, dat verzoekster geen voldoende
rechtstreeks en persoonlijk belang zou hebben om de thans bestreden
ministeriële beslissing van 12 april 2001 inzake BVBA BALLY aan te vechten.
Integendeel, de vernietiging van het thans bestreden besluit - en dus het
gegrond bevinden van de annulatiemiddelen - zal een bijkomende bevestiging
opleveren voor de onwettigheid van het ministerieel besluit van 20 november
2000";
3.3.
Overwegende dat de tussenkomende partij in haar memorie ook
nog de volgende exceptie aanvoert :
"De NV VAN GORP'S MODERNE WEGENBOUW heeft op 1 augustus
2001 een verzoek tot nietigverklaring ingediend tegen de ministeriële beslissing
waarbij geoordeeld werd of aanvaard werd dat de BVBA BALLY als exploitant
voor de betrokken verontreiniging niet saneringsplichtig was.
De NV VAN GORP'S MODERNE WEGENBOUW trachtte een gedeelte
van de aanwezige verontreiniging door te schuiven naar de nieuwe exploitant
BVBA BALLY.
Zoals hierna uit de feiten zal blijken, had de NV VAN GORP' S MODERNE
WEGENBOUW sinds 1976 op deze plaats een onderhouds- en
herstelwerkplaats voor aannemersmaterialen geëxploiteerd.
Wanneer de huurovereenkomst per 31 december 1997 wordt beëindigd,
diende de NV VAN GORP'S MODERNE WEGENBOUW naar aanleiding van
de overdracht enerzijds en stopzetting van haar activiteiten anderzijds de
bepalingen van het bodemsaneringsdecreet na te komen.
Standpunt van de eigenaar van het terrein GCV LEO BALLY & CIE was
NV VAN GORP'S MODERNE WEGENBOUW saneringplichtig voor wat
betreft de aanwezige verontreiniging op basis van artikel 10 van het
bodemsaneringsdecreet.
Anderzijds was ze van oordeel dat zij tevens aansprakelijk was zowel in het
kader van haar huurdersverplichting als op grond van artikel 1382 en volgende
Burgerlijk Wetboek, voor de verontreiniging die het gevolg was van haar
exploitatie.
In het kader van de administratieve procedure zijn er aldus de beslissingen
gevolgd van de minister in verband met het statuut onschuldig eigenaar van
zowel de eigenaar van het onroerend goed de GCV LEO BALLY & CIE als de
exploitante de BVBA BALLY.
Ondertussen is er echter een burgerrechterlijke procedure gevoerd met
betrekking tot de aansprakelijkheid van de NV VAN GORP'S MODERNE
WEGENBOUW voor wat betreft de aanwezige verontreinigingen en de
beëindiging van de huur. Bij vonnis van 9 juni 2004 van de vrederechter van
het kanton Arendonk, werd de NV VAN GORP'S MODERNE
WEGENBOUW, op basis van een deskundig verslag, volledig aansprakelijk
gesteld voor de aanwezige verontreiniging en veroordeeld onder meer tot
sanering.
Deze beslissing werd ook in beroep bij vonnis van 2 mei 2005 van de
Rechtbank van Koophandel te Turnhout bevestigd.
Beide vonnissen werden lastens de NV VAN GORP'S MODERNE
WEGENBOUW betekend en zijn definitief.
VII-23.159 en 24.250-21/23
Inmiddels heeft de NV VAN GORP'S MODERNE WEGENBOUW de
bodemsanering conform een conformverklaarde bodemsaneringsproject bijna
volledig uitgevoerd.
Of de BVBA BALLY al dan niet saneringsplichtig was doet terzake niets
meer af aan de rechtssituatie en rechtspositie van de NV VAN GORP'S
MODERNE WEGENBOUW.
Zij is immers door de burgerlijke rechtbank ontegensprekelijk aansprakelijk
geacht voor de aanwezige verontreiniging en dient hiervoor tot sanering over
te gaan.
Deze sanering voert zij effectief ook uit.
Zelfs mocht de BVBA BALLY verkeerdelijk het statuut onschuldig bezitter
zou hebben toegekend gekregen wat verzoekster beweert, kan dit geenszins
haar rechtspositie wijzigen of verbeteren.
Er is immers onomstotelijk bewezen dat de volledige verontreiniging toe te
schrijven is aan de vorige activiteiten van de NV VAN GORP'S MODERNE
WEGENBOUW.
Er is voor haar geen vordering meer mogelijk in eventuele aansprakelijkheid
van de BVBA BALLY.
De vordering tot nietigverklaring van de NV VAN GORP'S MODERNE
WEGENBOUW moet dan ook ingevolge de afwezigheid van enig belang
vandaag als onontvankelijk worden afgewezen";
3.4.
Overwegende dat de verzoekende partij in haar laatste memorie
aanvoert dat zij nog steeds belang heeft bij het ingestelde beroep, dat de verwijzing
naar de burgerlijke procedure een aansprakelijkheidsdiscussie en niet het principe
van de wettelijke saneringsplicht betreft, dat voor zover aan de tussenkomende partij
verkeerdelijk het statuut van onschuldig bezitter werd toegekend, dit wel degelijk
de rechtspositie van de verzoekende partij wijzigt;
3.5.
Overwegende dat de verzoekende partij haar belang bij
onderhavig beroep uitdrukkelijk plaatst in het verlengde van haar beroep tot
nietigverklaring in de zaak A. 99.937/VII-23.159; dat in de zaak A. 99.937/VII23.159 het beroep tot nietigverklaring wordt verworpen; dat na een gebeurlijke
nietigverklaring van het bestreden besluit in onderhavige zaak, het besluit van de
Vlaamse minister van Leefmilieu en Landbouw van 20 november 2000 (het
bestreden besluit in de zaak A. 99.937/VII-23.159) waarbij de verzoekende partij
wordt verplicht een bodem-saneringsproject op te stellen voor het betrokken perceel,
overeind blijft; dat de verzoekende partij derhalve geen belang kan doen gelden bij
onderhavig beroep; dat het beroep niet ontvankelijk is,
VII-23.159 en 24.250-22/23
BESLUIT:
Artikel 1.
De beroepen worden verworpen.
Artikel 2.
De kosten van de beroepen, bepaald op 347,06 euro, komen ten
laste van de verzoekende partij.
De kosten van de tussenkomst in de zaak A. 108.319/VII-24.250,
bepaald op 125 euro, komen ten laste van de tussenkomende partij.
Aldus te Brussel uitgesproken in openbare terechtzitting, op
achtentwintig augustus tweeduizend en acht, door de VIIe kamer, die was
samengesteld uit :
de HH.
Mevr.
L. HELLIN,
E. BREWAEYS,
P. LEFRANC,
E. IMPENS,
kamervoorzitter,
staatsraad,
staatsraad,
griffier.
De griffier,
De voorzitter,
E. IMPENS.
L. HELLIN.
VII-23.159 en 24.250-23/23
