Conseil d'État de Belgique — Raad van State — ECLI:BE:RVSCE:2009:ARR.194.588 (2009-06-23)
Samenvatting (NL) :
Arrest nr 194.588 van 23 juni 2009 Ruimtelijke ordening, stedenbouw, leefmilieu
en aanverwante aangelegenheden - Monumenten en Landschappen Beslissing
: Verwerping Samenvoeging
--- TEXTE INTÉGRAL DE L'ARRÊT ---
RAAD VAN STATE, AFDELING BESTUURSRECHTSPRAAK.
ARREST
nr. 194.588 van 23 juni 2009
in de zaken A. 139.095/X-11.506
154.743/X-12.019.
In zake :
I. + II.
Gustaaf KEMPENEERS,
die woonplaats kiest bij
advocaat D. MATTHYS,
kantoor houdende te 9000 GENT,
Sint-Annaplein 34
tegen :
I. + II.
het Vlaamse Gewest, vertegenwoordigd door de Vlaamse regering,
dat woonplaats kiest bij
advocaat V. TOLLENAERE,
kantoor houdende te 9000 GENT,
Koning Albertlaan 128.
D E R A A D V A N S T A T E, Xe K A M E R,
Gezien het verzoekschrift dat Gustaaf KEMPENEERS op 14 juli
2003 heeft ingediend om de nietigverklaring te vorderen van het besluit van 24 april
2003 van de Vlaamse minister van Binnenlandse Aangelegenheden, Cultuur, Jeugd
en Ambtenarenzaken houdende vaststelling van een ontwerp van lijst van voor
bescherming vatbare monumenten, stads- en dorpsgezichten, houdende
“- onder artikel 1 de opname in de ontwerp van lijst van het aan verzoeker
toebehorende 19de-eeuws woonhuis gelegen te 9900 Eeklo, Stationsstraat 62,
gekend ten kadaster Eeklo, 2de afdeling, sectie E, perceelnummer 876D deel,
wegens de artistieke en historische waarde
- onder artikel 2 de motivering voor de opname van dit woonhuis met
aanhorigheden;
- onder artikel 3 de mededeling dat met het oog op de bescherming van
toepassing zijn de beschikkingen van het besluit van de Vlaamse regering van
17 november 1993 tot bepaling van de algemene voorschriften inzake
instandhouding en onderhoud van monumenten en stads- en dorpsgezichten”;
(I)
Gezien het verzoekschrift dat Gustaaf KEMPENEERS op
13 augustus 2004 heeft ingediend om de nietigverklaring te vorderen van het besluit
van 30 april 2004 van de Vlaamse minister van Binnenlandse Aangelegenheden,
Cultuur, Jeugd en Ambtenarenzaken houdende vaststelling van een lijst van voor
X-11.506 & 12.019-1/13
bescherming vatbare monumenten, stads- en dorpsgezichten, houdende de
bescherming als monument van het 19de-eeuws woonhuis, met uitsluiting van het
recent woongedeelte aan de Stationsstraat 62 te Eeklo, kadastraal bekend sectie E,
nr. 876/d(deel)
“- onder (een weliswaar niet nader genummerd) artikel 2 de motivering voor
de bescherming van dit woonhuis;
- onder artikel 3 de mededeling dat met het oog op de bescherming van
toepassing zijn de beschikkingen van het besluit van de Vlaamse regering van
17 november 1993 tot bepaling van de algemene voorschriften inzake
instandhouding en onderhoud van monumenten en stads- en dorpsgezichten”;
(II)
Gelet op het arrest nr. 126.394 van 15 december 2003 waarbij de
vordering tot schorsing van de tenuitvoerlegging van de bestreden beslissing wordt
verworpen in de zaak sub I;
Gezien het verzoekschrift tot voortzetting, op 20 januari 2004
ingediend door de verzoeker in de zaak sub I;
Gezien het administratief dossier in de zaak sub I;
Gezien de toelichtende memorie in de zaak sub I;
Gezien de memories van antwoord en van wederantwoord in de
zaak sub II;
Gezien het verslag
A. VAN MINGEROET in beide zaken;
opgemaakt
door
auditeur
Gelet op de beschikkingen van 5 maart 2007 die de neerlegging
ter griffie van het verslag en van de dossiers gelasten;
Gelet op de kennisgeving van het verslag aan partijen en gezien
de laatste memories in beide zaken;
Gelet op de beschikkingen van 4 mei 2009 waarbij de
terechtzitting bepaald wordt op 5 juni 2009;
Gehoord het verslag van staatsraad P. LEFRANC in beide zaken;
X-11.506 & 12.019-2/13
Gehoord de opmerkingen van advocaat D. MATTHYS, die
verschijnt voor de verzoeker, en van advocaat P. VAN ASSCHE, die loco advocaat
V. TOLLENAERE verschijnt voor de verwerende partij;
Gehoord het eensluidend
A. VAN MINGEROET in beide zaken;
advies
van
auditeur
Gelet op titel VI, hoofdstuk II, van de wetten op de Raad van
State, gecoördineerd op 12 januari 1973;
OVERWEEGT WAT VOLGT :
- Rechtspleging
De zaak A.139.095/X-11.506 en de zaak A.154.743/X-12.019
worden wegens verknochtheid gevoegd.
- Feiten
2.1.
De verzoeker is samen met zijn echtgenote eigenaar van een
woonhuis aan de Stationsstraat 62 te Eeklo. Dit huis wordt bewoond door de
verzoeker en zijn gezin. Hij oefent er samen met zijn zoon en dochter een
oogartsenpraktijk in uit.
2.2.
In een niet-gedagtekende nota stelt de dienst monumenten en
landschappen van de ROHM Oost-Vlaanderen aan de Vlaamse minister van Cultuur
voor om de procedure in te zetten voor de bescherming als monument van een aantal
onroerende goederen in Eeklo.
Met betrekking tot het bovenvermelde huis van de verzoeker
wordt in die nota het volgende gesteld :
“Het tweede imposante, vrij intact behouden herenhuis aan de Stationsstraat
is de woning die leerlooier Aime Vermast-De Buck enkele percelen voorbij de
notariswoning Dauwe liet optrekken, eveneens in 1881. Na de eerste
wereldoorlog was Jules Vermast, eigenaar van de gemechaniseerde leerlooierij
aan de Zuidmoerstraat, bewoner van het pand en liet er naar verluidt
interieurverfraaiingen aanbrengen. Thans is het gekend als huis van doktor
Kempeneers die de 19de-eeuwse herenwoning met veel respect restaureerde
voor zijn praktijk en aanvulde achteraan met een modern woongedeelte.
Het neoclassicistisch gebouw met kenmerkende enkelhuisopstand telt vijf
traveeën en twee en een halve bouwlagen onder pannen zadeldak. De
X-11.506 & 12.019-3/13
gepleisterde en witgeschilderde voorgevel wordt sterk horizontaal gemarkeerd
door arduinen kordonlijsten, geprofileerde waterlijsten, imitatievoegen en een
overstekende houten kroon- en tandlijst op klossen. De arduinen plint is links
doorbroken door vier getraliede keldervensters. De rechter travee wordt
gemarkeerd door een brede getoogde koetspoort in een geprofileerde arduinen
omlijsting met diamantkopsluitsteen. De originele geverniste houten paneeldeur
verrijkt met festoenen en ijzeren deurklopper is een mooi voorbeeld van
neoclassicistische poorten uit het einde van de 19de eeuw. In de rechter plint
bleef ook de ijzeren voetenschraper bewaard. Getoogde, omlijste vensters met
T-vormig witgeschilderd houtwerk en diamantkoppen of voluten als sluitsteen
ritmeren de lijstgevel en geven hem een harmonische statische allure. Liggende
rechthoekige venstertjes in geriemde omlijstingen met oren doorbreken de
eenvoudige fries onder de kroonlijst.
Het 19de-eeuwse huis heeft de klassieke plattegrond van een enkelhuis
behouden met rechts de brede gang van de vroegere koetsdoorrit met midden
in de drie treden hoger gelegen vestibule met trappenhuis, afgesloten door een
vierledige beschilderde houten en beglaasde deur tussen gemarmerde Ionische
pilasters. De wit en zwarte tegelvloer in dambordpatroon en hoge plint in rode
gevlamde tegels werden later aangebracht. De wandbeschildering in
marmerimitatie bleef hier bewaard. De vestibule met bordestrap behield wel de
originele wit- en zwartmarmeren vloer en ook de marmerbeschilderingen, een
mooie houten achtzijdige trappaal en groot glas-in-loodraam met bloem- en
slingermotieven.
Vanuit de vestibule geeft een deur toegang tot een wachtkamer vooraan met
behouden stucplafond met centrale rozet en in de jaren 1920 aangepaste schouw
in art-decostijl. De twee dooreenlopende linker salons getuigen nog van de
rijkdom, smaak en stand van de oorspronkelijke en voormalige bewoners. Het
salon vooraan met nog eind 19de-eeuws plafond met uitgewerkte rozet en
witmarmeren schouw, werd naar verluidt circa 1920 door toenmalig eigenaar
Jules Vermast voorzien van de huidige aankleding in een Engelse
neoclassicistische stijl met typische wedgwoodkleuren en motieven. De
witgeschilderde deuren en supraportes werden voorzien van vergulde
medaillons met classicistische figuren op hemelsblauwe fond. Een fries met
gelijkaardige medaillons gevat in fijne arabesken loopt omheen de kamer en
wordt ondersteund door pilasters met vergulde kapitelen. De boogvelden boven
de ramen vallen op door de typische wedgwoodmotieven en vergulde
leeuwenkopjes in de zwikken. Het tweede salon heeft een mooie stucrozet met
medaillonversiering en behield de typische neo-LodewijkXVI-schoorsteenboezem met bovenaan een grisailleschildering met
puttifiguurtjes in een medaillon onder festoen”.
2.3.
Met toepassing van het decreet van 3 maart 1976 tot bescherming
van monumenten, stads- en dorpsgezichten (hierna : het monumentendecreet) stelt
de Vlaamse minister van Cultuur op 24 april 2003 een ontwerp van lijst van voor
bescherming vatbare monumenten, stads- en dorpsgezichten vast waarbij onder
meer het bovenvermelde “herenhuis” van de verzoeker wegens de artistieke en
historische waarde op die ontwerp van lijst wordt geplaatst.
In art. 2 van dat besluit dat door de verzoeker in zaak I wordt
bestreden, wordt onder meer het volgende gesteld :
X-11.506 & 12.019-4/13
“Artikel 2. De representatieve selectie van het cultuurhistorisch belangrijk
patrimonium van Eeklo bevat een diversiteit van bouwkundige monumenten die
kenmerkend zijn voor de sociaal-economische geschiedenis en de
cultuurhistorische en architecturale ontwikkeling van de gemeente. De te
beschermen objecten vertonen intrinsieke historische, architecturale of andere
sociaal-culturele kwaliteiten. Aspecten als authenticiteit, representativiteit,
zeldzaamheid of gaafheid bepalen mee het waardevolle karakter van dit
patrimonium. Het overzicht omvat interessante voorbeelden van burgerlijke
stedelijke architectuur met name twee 18de-eeuwse woonhuizen, rijke
19de eeuwse woningen in neoclassicistische stijl met inbegrip van het stijlvolle
interieur en vroeg 20ste-eeuwse architectuur in neostijlen en
interbellumarchitectuur. Zowel in de landelijke als in de stedelijke woningbouw
als in de gebouwen van openbaar nut, zoals bestuursgebouwen, gebouwen met
dienstverlenende functie, het industriële en het religieuze erfgoed, zijn relevante
en fraaie voorbeelden te vinden. Ook de stedelijke begraafplaats is een
imponerende getuige van cultuurhistorisch waardevol funerair erfgoed.
( ... )
De artistieke en de historische, meer bepaald architectuurhistorische waarde,
van het herenhuis, Stationsstraat 62:
De herenwoning die leerlooier Aimé Vermast in 1881 liet optrekken aan de
Stationsstraat is een mooi voorbeeld van woningbouw voor de gegoede burgerij
aan het einde van de 19de eeuw. De authentiek bewaarde bepleisterde en
beschilderde voorgevel met kenmerkende schijnvoegen, horizontaliserende
kordons en omlijste vensters verrijkt met sluitstenen is door zijn harmonische
verhoudingen en ritmering zeer representatief voor de neoclassicistische
stijlrichting. Het originele schrijnwerk van de koetspoort en de verschillende
authentieke interieurelementen zoals de marmerschilderingen, stucplafonds en
houten bordestrap, getuigen van vakmanschap en kunstzin. Vooral de stoffering
van het salon vooraan in een verfijnde Engelse neoclassicistische stijl met
typische wedgwoodkleuren en -motieven vormt een uitzonderlijk en zeldzaam
geheel”.
2.4.
Een afschrift van dit besluit wordt bij aangetekende brieven van
14 mei 2003 onder meer verstuurd naar de verzoeker, het college van burgemeester
en schepenen van de gemeente Eeklo en de dienst ruimtelijke ordening van de
ROHM Oost-Vlaanderen.
Het besluit wordt bij uittreksel bekendgemaakt in het Belgisch
Staatsblad van 18 juli 2003.
2.5.
Bij brief van 3 juni 2003 deelt de dienst ruimtelijke ordening van
de ROHM Oost-Vlaanderen mee geen bezwaar te hebben tegen de bescherming als
monument van het bovenvermelde huis van de verzoeker.
2.6.
Bij brief van 13 juni 2003 dient de verzoeker een bezwaarschrift
in tegen de bescherming van de woning waarin hij o.m. het volgende heeft gesteld :
X-11.506 & 12.019-5/13
“Ik heb objecties tegen de vorm van aanpak.
Hier is een mevrouw gekomen tijdens mijn spreekuur, onaangekondigd en
onverwacht. Ze vroeg of ze foto’s kon maken van het interieur van het huis. Ik
vroeg haar wat de bedoeling was, waarop zij antwoordde dat het was om het
pand eventueel te klasseren. Ik heb haar onmiddellijk geantwoord dat ik hierin
niet geïnteresseerd was, om volgende redenen :
- Dat mijn huis in orde staat (Ik kreeg er zelfs een prijs voor enkele jaren
geleden van de stad Eeklo) en dat het mijn intentie is het zo te houden,
anders had ik het niet opgekalefaterd.
- Dat ik geen inmenging wilde van vreemden die zouden dicteren hoe het al
dan niet moet (privacy).
De dame heeft toen gesuggereerd ‘dat ik in deze niets te zeggen had’. Dit is
ongehoord.
Nu krijg ik, zoals van ‘bovenhand’ bepaald, een aangetekende brief waarin
de klassering wordt bevestigd. Hierop de volgende objecties :
- Het gaat hier niet alleen om een woonhuis, maar om een consultatiebureau
van oogartsen (vader, zoon en dochter) + woonhuis, achteraan modern
veranderd sedert 1976-77. De koetspoort achteraan is er niet meer.
- De beschrijving van het interieur in de klasseringsbrief is helemaal niet
correct : het is geen neoclassicistische stijl met typische Wedgwoodkleuren.
(...)
Zijn wij uitgekozen op een eigenzinnige manier tussen tientallen Eeklose
huizen die in aanmerking kwamen, ook al had ik aangegeven geen
belangstelling te hebben?
Misschien zijn er andere eigenaars wel in klassering van hun pand
geïnteresseerd en krijgen zij er de kans niet toe?”.
2.7.
Tijdens zijn vergadering van 30 juni 2003 sluit het college van
burgemeester en schepenen van de gemeente Eeklo het openbaar onderzoek en stelt
het proces-verbaal vast van de ingediende bezwaren.
Op 7 juli 2003 “aanvaardt” het college van burgemeester en
schepenen van de gemeente Eeklo “het principe van bescherming van monumenten,
stads- en dorpsgezichten” maar vraagt begrip op te brengen voor de standpunten van
de betrokken eigenaars en hun argumenten grondig te onderzoeken. Het college
vraagt tevens dat de eigenaars voorafgaandelijk voldoende geïnformeerd worden
over de gevolgen van dergelijke bescherming.
2.8.
De bestendige deputatie van de provincie Oost-Vlaanderen brengt
een gunstig advies uit over de bescherming van het bovenvermelde huis van de
verzoeker. De bestendige deputatie vraagt eveneens aandacht voor de standpunten
van de betrokken eigenaars en een grondig onderzoek.
2.9.
weerlegd:
De aangehaalde bezwaren van de verzoeker worden als volgt
X-11.506 & 12.019-6/13
“A. Objecties tegen de vorm van aanpak
De ambtenaren vragen steeds de toestemming van de eigenaar om het huis
te bezoeken en te fotograferen ten behoeve van de opmaak van de
systematische inventaris van het bouwkundig erfgoed.
De bescherming van Monumenten, stads- en dorpsgezichten wordt geregeld
door het decreet van 3 maart 1976. Hierin wordt geen verband gelegd met
inventarissen van het bouwkundig erfgoed noch met de bereidheid of
uitdrukkelijke toestemming van de eigenaar om een bepaald goed op te nemen
in de ontwerplijst van voor bescherming vatbare monumenten. Het akkoord van
de eigenaar is geen randvoorwaarde voor de bescherming.
B. Objecties tegen de klassering van ‘bovenhand’
Het beschermingsbesluit bepaalt uitdrukkelijk dat omwille van het algemeen
belang de Vlaamse regering de ontwerpen van lijst van voor bescherming
vatbare monumenten vastlegt.
Het algemeen belang dat hier de bescherming verantwoordt, wordt door het
gezamenlijk voorkomen en de onderlinge samenhang van de intrinsieke
waarden (voor het pand Stationsstraat 62, de artistieke en de historische, meer
bepaald de architectuurhistorische waarde) gemotiveerd.
Deze waarden worden door de eigenaar niet weerlegd. Hij geeft zelf aan dat
hij van de stad Eeklo jaren geleden een prijs heeft ontvangen voor de goede
staat van zijn woning en dat hij de intentie heeft het zo te houden. De motivatie
spreekt verder over de typologie van het gebouw. Het herenhuis is
exemplarisch voor de woningbouw van de gegoede burgerij aan het einde van
de 19de eeuw en dit is vandaag nog duidelijk herkenbaar. De functie of
bestemming die het pand nu heeft is niet relevant voor de motivatie van de
bescherming.
De decoratie van het salon vooraan, omschreven als - verfijnde Engelse
neoclassicistische stijl met typische wedgwoodkleuren en -motieven - wordt
betwist. De decoratie is pas in 1920 aangebracht doch de stijl is
ontegensprekelijk geïnspireerd op het classicisme met verfijnde empiregetinte
elementen en een opvallend blauwe fondkleur die aan het Wedgwood blauw
herinnert. Of het eerder Engels dan wel Frans geïnspireerd is doet eigenlijk niet
ter zake. De beschrijving zal aangepast worden.
(...)
Het behoort tot de discretionaire bevoegdheid van de overheid, het Vlaamse
Gewest, om de keuze te maken welke goederen (voorlopig) worden beschermd.
De appreciatie van de waarden behoort enkel toe aan de bevoegde overheid.
Deze keuze moet gemotiveerd zijn. Uit het dossier blijkt dat dit onmiskenbaar
het geval is. Als basis voor de selectie is de inventaris gebruikt, als
wetenschappelijk instrument. De selectie en de waarden van de verschillende
voor bescherming voorgestelde monumenten zijn voldoende gemotiveerd in
het beschermingsbesluit”.
2.10.
Op 5 februari 2004 verleent de Koninklijke Commissie voor
Monumenten en Landschappen (hierna: KCML) na beraadslaging eenparig gunstig
advies mits volgende motieven:
“De artistieke en de historische, meer bepaald architectuurhistorische waarde
van het 19de-eeuwse gedeelte van het herenhuis, Stationsstraat 62:
De herenwoning die leerlooier Aimé Vermast in 1881 liet optrekken aan de
Stationsstraat is een mooi voorbeeld van woningbouw voor de gegoede burgerij
aan het einde van de 19de eeuw. De authentiek bewaarde bepleisterde en
beschilderde voorgevel met kenmerkende schijnvoegen, horizontaliserende
X-11.506 & 12.019-7/13
kordons en omlijste vensters verrijkt met sluitstenen is door zijn harmonische
verhoudingen en ritmering zeer representatief voor de neoclassicistische
stijlrichting. Het originele schrijnwerk van de koetspoort en de verschillende
authentieke interieurelementen zoals de marmerschilderingen, stucplafonds en
houten bordestrap, getuigen van vakmanschap en kunstzin. Vooral de stoffering
van het salon vooraan in een verfijnde classiciserende stijl met typische naar de
klassieke oudheid verwijzende motieven vormt een uitzonderlijk en zeldzaam
geheel”.
2.11.
Met het in zaak II bestreden besluit van 30 april 2004 van de
Vlaamse minister van Binnenlandse Aangelegenheden, Cultuur, Jeugd en
Ambtenarenzaken wordt onder meer “het 19de eeuws gedeelte van het herenhuis,
met uitsluiting van het recent woongedeelte” van de verzoeker wegens de artistieke
en historische waarde en met de motieven van de KCML beschermd als monument.
3. De ontvankelijkheid van het beroep in de zaak I
3.1.
Door het definitieve beschermingsbesluit (het bestreden besluit
in de zaak sub II) heeft het in deze zaak bestreden besluit geen rechtsgevolgen meer.
Zelfs indien het definitieve beschermingsbesluit zou worden vernietigd, hetgeen,
zoals hierna zal blijken, niet het geval is, kan het voorlopig beschermingsbesluit
overeenkomstig artikel 5, § 7 van het monumentendecreet geen uitwerking meer
hebben.
De verzoeker heeft bijgevolg geen actueel belang meer bij de
nietigverklaring van het bestreden besluit.
3.2.
Het beroep tot nietigverklaring is onontvankelijk.
- Ten gronde in de zaak II
4.1.1.
Het eerste middel is afgeleid uit de schending van artikel 15 van
de Grondwet, artikel 8 van het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten
van de mens en de fundamentele vrijheden (EVRM), artikel 1 van het Eerste
Aanvullend Protocol bij het EVRM, en artikel 17 van het Internationaal Verdrag
inzake burgerrechten en politieke rechten.
De verzoeker betoogt dat het monumentendecreet “geen enkele
bepaling bevat die aan welbepaalde ambtenaren de bevoegdheid zouden toekennen
om zich in de privé-eigendommen te begeven of zich aldaar toegang te verschaffen
met het oog op het verzamelen van inlichtingen en documentatie ter samenstelling
en fundering van de ontwerp-lijst en de definitieve lijst der beschermde
X-11.506 & 12.019-8/13
monumenten en stads- en dorpsgezichten, “een daarbij te volgen procedure (niet)
bestaat”, “desalniettemin (...) ambtenaren van ROHM zich onaangekondigd
(melden) bij de eigenaars en (...) onder aanvoering van onjuiste redenen (vragen) de
woning te mogen betreden; (...) zich daarbij in wezen van ongeoorloofde methodes
(bedienen), vermits zij de ware toedracht van hun bezoek verborgen houden en met
vleiende bewoordingen de kwaliteiten van de te bezoeken woning prijzen in de
overtuiging dat ze aldus de eigenaars gemakkelijker tot gewilligheid zullen kunnen
bewegen”, en dat “deze handelswijze (...) manifest bedoeld is om gegevens te
kunnen verzamelen die mogelijks tot de bescherming van het gebouw zullen leiden,
met een onmiskenbare zware negatieve patrimoniale impact voor de betrokken
eigenaar(s) en derhalve strijdig met de aangevoerde bepalingen”.
4.1.2.
Het voormelde besluit van 24 april 2003 en het bestreden besluit
zijn genomen na een voorafgaand bezoek aan het woonhuis door ambtenaren van
de cel Monumenten en Landschappen. Dat bezoek heeft plaatsgevonden vooraleer
aan de bevoegde ambtenaren voor het onderzoek naar de beschermingswaarden,
een bevoegdheid tot toegang tot de monumenten die op een ontwerp van lijst
voorkomen, werd gegeven door het decreet van 21 november 2003 houdende
wijziging van het decreet van 3 maart 1976 tot bescherming van monumenten en
stads- en dorpsgezichten, dat in werking is getreden op 4 maart 2004. Deze nieuwe
bevoegdheid geldt evenwel niet voor “de woningen en beroeps- en bedrijfslokalen”.
4.1.3.
Er valt niet in te zien hoe het onaangekondigd karakter van het
plaatsbezoek van de betrokken ambtenaren de door de verzoeker ingeroepen rechten
zou kunnen schenden. De “onjuiste redenen” die deze ambtenaren volgens de
verzoeker zouden hebben ingeroepen om met zijn instemming de woning te kunnen
betreden worden tegengesproken door de aangehaalde bezwaarschriften waaruit
blijkt dat hij op de hoogte was van het feit dat het om ambtenaren van de cel
Monumenten en Landschappen ging die zich in het kader van de opmaak van een
“inventaris” van het bouwkundig erfgoed in Eeklo hebben aangeboden. Dit werd
bovendien bevestigd door de cel Monumenten en Landschappen in het kader van de
bespreking van de bezwaren van de verzoeker.
4.1.4.
Uit wat voorafgaat volgt dat de bedoelde ambtenaren van de
verzoeker de instemming hebben gekregen om de woning te betreden en foto’s van
het interieur te nemen met het oog op de opmaak van de voormelde inventaris. Er
is zodoende geen sprake van een huiszoeking, schending van het recht op
X-11.506 & 12.019-9/13
eerbiediging van de woning, schending van het ongestoord genot van het
eigendomsrecht of een willekeurige inmenging in het huis of privéleven van de
verzoeker. Er valt evenmin in te zien hoe in deze omstandigheden het bestreden
besluit deze rechten van de verzoeker zou kunnen schenden louter door het feit dat
voor de bescherming van de woning van de verzoeker werd geput uit de voormelde
inventaris van het bouwkundig erfgoed in Eeklo.
4.1.5.
Het middel is niet gegrond.
4.2.1.
Het tweede middel is afgeleid uit de schending van “de
motiveringsplicht, voorgeschreven door art. 2 en 3 van de uitdrukkelijke
motiveringswet van 29 juli 1991” en “van het gelijkheids- en
non-discriminatiebeginsel der artikelen 10 en 11 van de gecoördineerde Grondwet”.
In een eerste onderdeel betoogt de verzoeker dat in het bestreden
besluit “van de foute premisse (wordt) uitgegaan dat het zou gaan om een gebouw
met wonen als oorspronkelijke bestemming en als huidige bestemming, wat evenwel
totaal onwaar is, vermits de oorspronkelijke bestemming was (1) uitoefening van
vrije beroepen en (2) wonen, terwijl de huidige bestemming (1) de uitoefening van
een artsenpraktijk en (2) wonen is” en, voorts “een hele reeks affirmaties (staan) die
de toets van de feitelijke juistheid niet doorstaan.
De verzoeker betoogt verder :
“Zeer treffend is de beschrijving die wordt gegeven van de stoffering van het
salon. In het besluit tot opname in de ontwerp-lijst werd gesproken van een
‘verfijnde Engelse neoclassicistische stijl met typische wedgwoodkleuren en
-motieven’ die een ‘uitzonderlijk en zeldzaam geheel’ vormen. Verzoeker heeft
in zijn verzoekschriften van 14.07.2003 uiteengezet dat elke geschoolde
kunsthistoricus onmiddellijk zou kunnen vaststellen dat in dit salon helemaal
geen Engelse stijl is aan te treffen, en dat de zo beweerde ‘wedgwoodkleuren’
van Franse inspiratie zijn. Blijkbaar heeft deze opmerking op verwerende partij
indruk gemaakt, vermits nu niet meer over deze Engelse stijl wordt gesproken,
maar nu te lezen staat : ‘Vooral de stoffering van het salon vooraan in een
verfijnde classiciserende stijl met typische naar de klassieke oudheid
verwijzende motieven vormt een uitzonderlijk en zeldzaam geheel’.
Welke pertinentie en relevantie kan dergelijke motivering nog hebben,
wanneer verzoeker moet vaststellen dat de kunsthistorische invulling wordt
aangepast in functie van de reacties van de getroffen eigenaar ? Alles wijst er
zodoende op dat de motivering slechts schijn is, en dus hoegenaamd niet
draagkrachtig”.
In een tweede onderdeel acht de verzoeker het gelijkheidsbeginsel
geschonden “in de mate waarin van de circa 330 ‘objecten’ er zonder opgave van
een reden tot het maken van een welbepaalde keuze voor nog geen 20 gebouwen of
monumenten (werd geopteerd)”, “(om)dat zich bij de circa 330 ‘objecten’ nog heel
X-11.506 & 12.019-10/13
wat andere gebouwen bevinden die qua cultuurhistorische en artistieke waarde
beduidend interessanter zijn dan dit van verzoeker, maar dat voor deze gebouwen
niet werd geopteerd omdat de ambtenaren geen toegang kregen tot deze gebouwen
en er dus geen illustratieve beelden en gegevens hebben kunnen van opnemen”.
4.2.2.
Daargelaten de vaststelling dat in de bestreden akte niet aan de
bestemming van de woning wordt gerefereerd, blijkt uit de gegevens van het
dossier, meer bepaald de motiveringsnota (randnummer 2.2) en de bespreking van
de bezwaren van de verzoeker (randnummer 2.9), dat de verwerende partij op de
hoogte was van het feit dat de woning bewoond wordt door de verzoeker waar “een
consultatiebureau van oogartsen (vader, zoon en dochter)” is gevestigd en dat de
verwerende partij van oordeel was dat “de functie of bestemming die het pand nu
heeft (...) niet relevant (is) voor de motivatie van de bescherming”. Het is derhalve
niet aangetoond dat de bestreden besluiten steunen op een foutief uitgangspunt.
4.2.3.
Krachtens de materiële motiveringsplicht moet elke
administratieve beslissing berusten op rechtens aanvaardbare motieven met een
voldoende feitelijke grondslag. De motieven moeten in beginsel steunen op feiten
die met de werkelijkheid overeenstemmen. Als annulatierechter is de Raad van State
belast met een wettigheidstoezicht. Het komt de Raad van State niet toe het
feitenonderzoek in de behandelde zaak over te doen en in plaats van het bestuur te
appreciëren of een goed wel beschermingswaard is. De Raad vermag wel na te gaan
of de administratieve overheid rechtmatig tot haar voorstelling van de feiten is
kunnen komen. Hij kan dus nagaan of de feiten die de overheid als uitgangspunt
heeft genomen, vaststaan in het licht van de bewijselementen die beschikbaar waren.
Te dezen vinden de hiervoor aangehaalde motieven voor de
artistieke en historische waarde van het negentiende eeuwse gedeelte van het
herenhuis, met uitsluiting van het recent woongedeelte, steun in de motiveringsnota
van het bestuur monumenten en landschappen, dat zelf gebaseerd is op een aantal
historische gegevens en een beschrijving van het betrokken herenhuis
bijeengebracht uit literatuur, documentatie en een plaatsbezoek, en in de hiervoor
aangehaalde gemotiveerde weerlegging door hetzelfde bestuur van de bezwaren van
de verzoeker. Deze bezwaren werden daadwerkelijk ontmoet in, wat de grief van de
verzoeker betreft, volgende bewoordingen:
“De decoratie van het salon vooraan, omschreven als - verfijnde Engelse
neoclassicistische stijl met typische wedgwoodkleuren en -motieven - wordt
betwist. De decoratie is pas in 1920 aangebracht doch de stijl is
ontegensprekelijk geïnspireerd op het classicisme met verfijnde empiregetinte
X-11.506 & 12.019-11/13
elementen en een opvallend blauwe fondkleur die aan het Wedgwood blauw
herinnert. Of het eerder Engels dan wel Frans geïnspireerd is doet eigenlijk niet
ter zake. De beschrijving zal aangepast worden”.
De verzoeker betwist deze feitelijke elementen niet en toont
derhalve niet aan dat deze concrete gegevens onjuist of onvolledig zouden zijn. De
verzoeker kan derhalve niet worden gevolgd in zijn uiteenzetting dat deze
aanpassing van de omschrijving van het salon in bestreden besluit van 30 april 2004
zou wijzen op een motivering die “slechts schijn is, en dus hoegenaamd niet
draagkrachtig”.
4.2.4.
Het eerste onderdeel is niet gegrond.
4.2.5.
In zoverre de verzoeker opwerpt dat zijn woning “zonder opgave
van reden” uit de inventaris van het bouwkundig erfgoed te Eeklo werd geselecteerd
om als monument te worden beschermd, mist het tweede onderdeel van het middel
feitelijke grondslag. Uit de bestreden akte blijkt genoegzaam dat de woning om de
daarin uiteengezette artistieke en historische waarde als monument wordt
beschermd.
4.2.6.
Het gelijkheidsbeginsel kan slechts geschonden zijn indien in
rechte en in feite gelijke gevallen ongelijk werden behandeld zonder dat er voor
deze ongelijke behandeling een objectieve verantwoording bestaat. Het behoort aan
de verzoeker die aanvoert dat het gelijkheidsbeginsel werd geschonden, dit in het
verzoekschrift met concrete en precieze gegevens aan te tonen.
4.2.7.
In de laatste memorie betwist de verzoeker de vaststelling in het
auditoraatsverslag niet dat zijn grief “dat andere gebouwen niet beschermd werden
om reden dat de ambtenaren in die gebouwen geen toegang kregen” een loutere
bewering is. Ook het feit dat hij “weet (heeft) van twee personen” die “geen bezoek
van ambtenaren ontvingen en dat hun woning - bijgevolg - niet werd beschermd”
is een blote, niet gestaafde en zelfs vage bewering in zijn laatste memorie.
Daargelaten de vraag of een eventuele ongelijkheid door het niet - beschermen van
de kwestieuze “andere gebouwen” om de voormelde reden tot de door de verzoeker
gevorderde nietigverklaring kan leiden van de thans bestreden besluiten, faalt de
verzoeker in de bewijslast die op hem rust om een schending van het
gelijkheidsbeginsel aan te tonen.
4.2.8.
Het tweede onderdeel is niet gegrond.
X-11.506 & 12.019-12/13
OM DIE REDENEN
BESLIST DE RAAD VAN STATE :
Artikel 1.
De zaken A. 139.095/X-11.506 en A. 154.743/X-12.019 worden
gevoegd.
Artikel 2.
De beroepen worden verworpen.
Artikel 3.
De kosten van de vordering tot schorsing en het beroep tot
nietigverklaring in de zaak A. 139.095/X-11.506, bepaald op 350 euro, komen ten
laste van de verzoeker.
De kosten van het beroep in de zaak A. 154.743/X-12.019,
bepaald op 175 euro, komen ten laste van de verzoeker.
Aldus te Brussel uitgesproken in openbare terechtzitting, op
drieëntwintig juni 2009, door de Xe kamer, die was samengesteld uit :
de HH.
Mevr.
R. STEVENS,
J. BOVIN,
P. LEFRANC,
A. TRUYENS,
kamervoorzitter,
staatsraad,
staatsraad,
griffier.
De griffier,
De voorzitter,
A. TRUYENS.
R. STEVENS.
X-11.506 & 12.019-13/13