Conseil d'État de Belgique — Raad van State — ECLI:BE:RVSCE:2009:ARR.197.779 (2009-11-13)
Samenvatting (NL) :
Arrest nr 197.779 van 13 november 2009 Openbaar ambt - Plaatselijk openbaar
ambt - Aanwerving en loopbaan Beslissing : heropening debatten Samenvoeging
prejudiciële vraag Aanvullend verslag
--- TEXTE INTÉGRAL DE L'ARRÊT ---
RAAD VAN STATE, AFDELING BESTUURSRECHTSPRAAK
XIIe KAMER
ARREST
nr. 197.779 van 13 november 2009
in de zaken A. 181.866/XII-5059. (I)
A. 181.950/XII-5063. (II)
In zake:
Siska NEYT (I)
woonplaats kiezend te Langemark
Cayennestraat 34
Ann PATTYN (II)
woonplaats kiezend te Diksmuide
Guido Gezellestraat 26
tegen:
het GEMEENSCHAPSONDERWIJS (I en II)
vertegenwoordigd door de scholengroep 28 Westhoek
bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaat Marc Stommels,
kantoor houdend te Antwerpen,
Amerikalei 220, bus 14
bij wie woonplaats wordt gekozen
I. Voorwerp van het beroep
1.
De beroepen, beide ingesteld op 21 maart 2007, strekken tot de
nietigverklaring van :
“- de beslissing van de Raad van Bestuur van de Scholengroep Westhoek
van 17 januari 2007 om geen gunstig gevolg te geven aan de aanvraag
van verzoekster voor uitbreiding vaste benoeming van betrekking
nr. 1006 met een volume van 12/24P, in het ambt van onderwijzer aan de
instelling ‘De Letterzee’ BS Koksijde methodeschool, met ingang van
1 januari 2007. [...]
- de beslissing van onbekende datum om Liesbeth Moerman vast te
benoemen in de betrekking nr. 1006 in het ambt van onderwijzer aan de
instelling ‘De letterzee’ BS Koksijde methodeschool, met ingang van
1 januari 2007”.
II. Verloop van de rechtspleging
De verwerende partij heeft in de beide zaken een memorie van
antwoord ingediend en de verzoekende partijen hebben een memorie van
wederantwoord ingediend.
XII-5059-1\14
Eerste auditeur-afdelingshoofd Rudi Van der Gucht heeft in de
beide zaken een verslag opgesteld.
De verzoekende partijen en de verwerende partij hebben een
laatste memorie ingediend.
De partijen zijn opgeroepen voor de terechtzitting, die heeft
plaatsgevonden op 6 oktober 2009.
Staatsraad Geert Van Haegendoren heeft verslag uitgebracht.
Advocaat Ingrid Martens, die verschijnt voor de verzoekende
partijen, en advocaat Jan Fransen, die loco advocaat Marc Stommels verschijnt voor
de verwerende partij, zijn gehoord.
Eerste auditeur-afdelingshoofd Rudi Van der Gucht heeft advies
gegeven.
Er is toepassing gemaakt van de bepalingen op het gebruik der
talen, vervat in titel VI, hoofdstuk II, van de wetten op de Raad van State,
gecoördineerd op 12 januari 1973.
III. Feiten
3.1.
Ingevolge een oproep tot de kandidaten voor de
personeelsbewegingen in wervingsambten op 1 januari 2007, dienen drie
kandidaten, met name Siska Neyt, Liesbeth Moerman en Ann Pattyn, een aanvraag
in voor de voltijdse vacante betrekking nr. 1006 van onderwijzer aan de basisschool
De Letterzee Koksijde, behorend tot de scholengroep 28 (Westhoek) van het
Gemeenschapsonderwijs. Op hun aanvraagformulier geven zowel S. Neyt als
A. Pattyn te kennen een uitbreiding van hun vaste benoeming (UVB) te ambiëren.
L. Moerman laat weten als tijdelijk aangestelde (TADD-gerechtigd) een vaste
benoeming (VB) na te streven.
3.2.
Bij schrijven van 27 en 28 november 2006 worden de drie
kandidaten uitgenodigd om een dossier met betrekking tot hun kandidatuur in te
XII-5059-2\14
dienen en zich op 8 december 2006 voor een interview bij de zogenaamde
interview-commissie te melden.
Op 8 december 2006 kent de interviewcommissie aan de drie
kandidaten de volgende beoordelingen toe :
Dossier /110
Interview/90
Totaal/200
Procent
L. Moerman
71
81
152
76
A. Pattyn
S. Neyt
74
70
35
41
109
111
54,5
55,5
Op 11 december 2006 adviseert de directeur van de betrokken
school aan de raad van bestuur om niemand te benoemen in de betrekking nr. 1006.
Als reden hiervoor geeft hij te kennen dat beide kandidaten UVB
tijdens de selectie niet de nodige 60 % van de punten behaalden, dat de derde
kandidaat L. Moerman (TADD-er) wel 60 % behaalde, maar dat de twee andere
kandidaten statutair gezien absolute voorrang hebben, reden waarom hij niemand
wenst voor te dragen.
Op 22 december 2006 adviseert de directeur de raad van bestuur
L. Moerman alsnog te benoemen in de betrekking nr. 1006.
3.3.
Op 17 januari 2007 neemt de raad van bestuur van de
scholengroep de thans bestreden beslissingen houdende, enerzijds, de gemotiveerde
afwijzing van S. Neyt en A. Pattyn, en, anderzijds, de benoeming van L. Moerman
voor 12/24.
Die beslissingen worden als volgt geformuleerd :
“De Raad beslist om :
- De kandidaten die uitbreiding vaste benoeming vragen gemotiveerd af
te wijzen omdat :
Op basis van de bijlagen bij dit agendapunt concludeert de Raad dat :
A. Siske Neyt :
- nooit het P - profiel opvroeg;
- geen specifieke nascholingen volgde om aan dit profiel te voldoen;
- geen ervaring heeft met werken in een methodeschool (op één week
stage tijdens haar opleiding );
XII-5059-3\14
- uit het interview blijkt dat kandidate slechts enkele items afweet van
de specifieke methodiek, maar zeker niet voldoende op de hoogte is
van de werking en principes binnen een leefschool;
- ze geen 60% behaalde op de selectieproef, dus niet voldoet aan de
specifieke vereisten van het vooropgestelde P - profiel.
B. Ann Pattyn :
- nooit het P - profiel opvroeg;
- enkel inschrijvingsformulieren van nascholingen kon voorleggen,
maar geen attesten;
- De meerwaarde van een eventuele zelfstudie niet door de directie
wordt bewezen;
- Kandidate 2 maanden ervaring met werken in een leefschool heeft;
- Tijdens het interview kandidate zich weinig zelfverzekerd toont, een
verdedigende houding aanneemt en zich duidelijk bewust is van het
tekort schieten op bepaalde items ( vooral vragen 3 en 4 );
- ze geen 60% behaalde op de selectieproef, dus niet voldoet aan de
specifieke vereisten van het vooropgestelde P - profiel.
- Mevrouw Liesbeth Moerman te benoemen voor 12/24 omdat :
Liesbeth Moerman :
- navraag deed naar de inhoud van het P - profiel;
- de nascholingen de werking binnen een leefschool benadrukken;
- kandidate reeds haar volledige loopbaan in een leefschool
functioneerde;
- kandidate achter de gehanteerde principes van een leefschool staat;
- tijdens het interview kandidate enthousiast is, duidelijk weet
waarover ze praat en haar antwoorden stoffeert met tal van
voorbeelden;
- ze meer dan 60% behaalde op de selectieproef en voldoet aan de
vereisten van het vooropgestelde P - profiel”.
Bij een ter post aangetekend schrijven van 22 januari 2007 worden
S. Neyt en A. Pattyn er van in kennis gesteld dat aan hun aanvraag voor uitbreiding
van hun vaste benoeming met een volume van 12/14 in de betrekking nr. 1006 van
onderwijzer in de BS De Letterzee Koksijde geen gunstig gevolg werd gegeven.
IV. Samenvoeging
Beide beroepen hebben goeddeels hetzelfde voorwerp. Het is
passend om ze met het oog op een goede rechtsbedeling samen te voegen en er met
hetzelfde arrest uitspraak over te doen.
V. Ontvankelijkheid van het beroep in de zaak 181.950
5.
In de laatste memorie werpt verwerende partij op dat verzoekster
A. Pattyn sinds 1 januari 2009 vast benoemd is voor 12/24 in de basisschool
XII-5059-4\14
Nieuwpoort, zodat zij het belang verloren heeft om nog aanspraak te maken op een
uitbreiding van haar vaste benoeming.
6.
Ter terechtzitting antwoordt de raadsvrouw van verzoekster hierop
dat A. Pattyn wel degelijk nog actueel belang heeft bij het beroep, omdat haar vaste
benoeming thans nog niet definitief is en zij pas na één jaar zekerheid kan hebben
over die benoeming.
7.
Wat er van de exceptie en het verweer ook weze, de Raad van
State hoeft er thans nog geen uitspraak over te doen en hij kan het actueel belang
van verzoekster A. Pattyn later beoordelen. Immers zal hierna blijken dat de
debatten heropend worden om aan het Grondwettelijk Hof een prejudiciële vraag te
stellen, die hoe dan ook in het beroep van S. Neyt gesteld zou moeten worden.
VI. Onderzoek van het enig middel
Standpunt van de partijen
8.
Als enig middel voeren verzoeksters de schending aan van
artikel 36bis van het decreet van 27 maart 1991 betreffende de rechtspositie van
bepaalde personeelsleden van het Gemeenschapsonderwijs (hierna:
rechtspositiedecreet).
Beiden doen gelden aan de voorwaarden te voldoen van dit artikel
en geen negatieve evaluatie te hebben gekregen zodat hun tijdelijke collega
L. Moerman onmogelijk vast benoemd kon worden maar integendeel zij benoemd
moesten worden. Door de kandidatuur van verzoeksters af te wijzen (eerste
bestreden beslissing) en vervolgens L. Moerman te benoemen (tweede bestreden
beslissing) is het aangevoerde artikel geschonden aangezien zij absolute voorrang
hadden op laatstgenoemde. Een weigering van de uitbreiding van de vaste
benoeming kan volgens de verzoeksters “enkel als een keuze moet worden gemaakt
tussen verschillende kandidaten die tot dezelfde voorrangscategorie behoren. Men
kon dus wel een keuze maken tussen [de twee verzoeksters] die beiden tot dezelfde
voorrangscategorie behoren maar dit is in casu niet gebeurd”.
XII-5059-5\14
Verzoeksters wijzen er op dat de decreetgever bij artikel 36, § 1,
eerste lid, 5/, van het rechtspositiedecreet aan het schoolbestuur een instrument in
handen heeft gegeven om een personeelslid dat onvoldoende presteert niet te
benoemen, met name het evaluatiesysteem. De raad van bestuur heeft een
oneigenlijk gebruik gemaakt van de toetsingscriteria, die tot doel hebben een
rangschikking op te maken indien er verschillende kandidaten postuleren voor een
betrekking. Het onvoldoende functioneren moet echter blijken uit de evaluaties en
de toetsing door de selectiecommissie kan niet worden gehanteerd als een verdoken
evaluatie “onvoldoende”. Het schoolbestuur vermag niet de decretale rechten van
verzoekster teniet te doen via een eigen, interne procedure.
9.
In de memories van antwoord merkt verwerende partij op dat de
verzoeksters vast benoemd waren in een “reguliere school” terwijl het hier gaat over
een betrekking met een “P-profiel”, met name in een methodeschool. Verwerende
partij noemt het logisch dat het schoolbestuur onderzoekt of de kandidaten voldoen
aan dit profiel en kunnen functioneren in deze specifieke betrekking. Uit de
motivering blijkt dat de verzoeksters er niet aan voldeden, bijgevolg kon de raad van
bestuur hen niet vast benoemen.
Naar verwerende partij meent is artikel 36bis van het
rechtspositiedecreet geenszins transparant en laat het ruimte voor verschillende
interpretaties van het voorrangsrecht. Er moet dan ook grondwetsconform worden
uitgelegd, met inachtneming van de onderwijsvrijheid (artikel 24 van de Grondwet),
de verplichting voor de overheid om het algemeen belang voor ogen te houden en
om de meest bekwame kandidaat te kiezen die ook in staat is de continuïteit van de
dienst te waarborgen (artikelen 25 -bedoeld is ongetwijfeld artikel 33-, 108 en 187
van de Grondwet). In het arrest nr. 18/93 van 4 maart 1993 van het toenmalige
Arbitragehof leest verwerende partij nog dat zij net als de andere onderwijsorganiserende besturen de vrijheid geniet om het personeel te kiezen dat wordt
tewerkgesteld met het oog op de verwezenlijking van de eigen onderwijsdoelstellingen. Naast de decretale benoemingsvoorwaarden mag zij derhalve een
effectief personeelsbeleid voeren en selectiecriteria vastleggen op grond waarvan
een kandidaat -zelfs voorrangsgerechtigd- van de benoeming kan worden
afgewezen. Wanneer een personeelslid niet slaagt voor die selectieproeven zou
daarenboven het gelijkheidsbeginsel geschonden zijn indien dat personeelslid
desalniettemin op grond van een niet in rede te verklaren voorrangsregel benoemd
zou worden in plaats van het personeelslid dat wél slaagt voor die proeven.
XII-5059-6\14
De stelling van verzoeksters komt bovendien de facto neer op
niets anders dan een rechtsplicht tot benoemen, daar waar artikel 36bis slechts een
voorrangsrecht inschrijft. Een personeelslid kan nooit een recht op uitbreiding van
vaste benoeming doen gelden, zeker niet als er meerdere kandidaten zijn van
dezelfde voorrangscategorie.
In de zienswijze van de verzoeksters worden evaluatie en
benoeming verward. De evaluatie is geen instrument om iemand niet te benoemen,
ze dient om gedurende een langere periode het functioneren van een personeelslid
in een instelling te beoordelen. Uit artikel 36, § 1, eerste lid, 5/, van het
rechtspositiedecreet volgt dat de evaluatie “voldoende” een benoemingsvoorwaarde
is. Bij vaste benoeming wordt bovendien nagegaan of de kandidaat geschikt is voor
de desbetreffende functie aan de hand van criteria die niet het functioneren van de
kandidaat betreffen, maar wel capaciteiten en attitudes die relevant zijn voor de te
begeven betrekking.
Verwerende partij herinnert aan het arrest Smits, nr. 147.126, van
30 juni 2005 waaruit eveneens blijkt dat een uitbreiding van vaste benoeming geen
rechtsplicht inhoudt.
Zo evenwel de door verzoeksters voorgestane interpretatie van
artikel 36bis van het rechtspositiedecreet wordt aangenomen, verzoekt verwerende
partij de volgende vraag aan het Grondwettelijk Hof voor te leggen :
“Schendt artikel 36bis, § 1, van het decreet van 27 maart 1991 betreffende
de rechtspositie van bepaalde leden van het Gemeenschapsonderwijs het artikel
24 van de Gecoördineerde Grondwet juncto de artikelen [33], 108 en 187, aldus
geïnterpreteerd dat die bepaling aan inrichtende machten het recht ontzegt om
de uitbreiding van de vaste benoeming in hoofde van personeelsleden die reeds
vast benoemd zijn in een deeltijdse betrekking te weigeren op grond van het feit
dat deze personeelsleden niet voldoen aan de door de inrichtende macht
opgestelde selectiecriteria”.
10.
Verzoeksters repliceren dat slechts bij onduidelijke wetteksten
ruimte bestaat voor interpretatie. Artikel 36bis van het rechtspositiedecreet stipuleert
echter dat het daar bedoelde personeelslid voorrang “heeft” -niet : kan hebben- op
“alle” tijdelijken -dus ook op tijdelijken die misschien gunstiger gerangschikt zijn
op de selectieproeven. Zij noemen het betoog van verwerende partij over tal van
grondwetsbepalingen irrelevant daar in casu niet moet worden geïnterpreteerd. In
tegenstelling misschien tot andere bepalingen in het rechtspositiedecreet die aan de
XII-5059-7\14
raad van bestuur discretionaire bevoegdheid verlenen, is te dezen artikel 36bis van
toepassing dat wel degelijk een rechtsplicht tot uitbreiding van de vaste benoeming
impliceert. Het feit dat zij steeds een positieve evaluatie hebben gekregen wijst er
op dat zij uitstekende leraressen zijn en bovendien voldoen zij hierdoor aan de
benoemingsvoorwaarden. Of het gaat om een methodeschool doet niet ter zake
volgens verzoeksters, artikel 36bis maakt dienaangaande geen onderscheid.
11.
In haar laatste memorie erkent verwerende partij dat verzoeksters
functioneren in hun betrekking, want zij hebben beiden een evaluatie “voldoende”
gekregen. De criteria voor een vaste benoeming moeten echter steeds worden
gerelateerd aan de beoogde betrekking. De eerdere evaluatie is te dezen geen
garantie dat verzoeksters op hun plaats zijn in een methodeschool waar specifieke
leerschoolprincipes gehanteerd worden en specifieke vaardigheden, technieken en
inspanningen worden verwacht.
Beoordeling
12.
Artikel 36bis, § 1, van het rechtspositiedecreet luidde ten tijde van
de bestreden beslissing :
“De vastbenoemde personeelsleden die een betrekking met onvolledige
prestaties in hoofdambt uitoefenen, hebben, met het oog op de uitbreiding van
hun vaste benoeming voorrang op alle tijdelijke personeelsleden voor vacant
verklaarde betrekkingen, op voorwaarde dat zij :
1/ ofwel in het bezit zijn van het vereiste bekwaamheidsbewijs voor de
aangeboden prestaties en zij daarenboven in de scholengroep vast benoemd
werden voor hetzelfde ambt;
2/ ofwel in het bezit zijn van een voldoende geacht bekwaamheidsbewijs en zij
daarenboven in de scholengroep vast benoemd werden in hetzelfde ambt, en
voor de leraren in dezelfde vakken of specialiteiten als de aangeboden
prestaties”.
13.
Verwerende partij was zich zeer wel ervan bewust dat
verzoeksters behoren tot de categorie van voorrangsgerechtigde personeelsleden met
het oog op de voorliggende benoeming. Zij heeft immers L. Moerman niet met
A. Pattyn en S. Neyt onderling vergeleken, maar eerst en vooraf heeft zij de
beslissing genomen om A. Pattyn en S. Neyt niet te benoemen. De benoeming van
L. Moerman steunt bijgevolg slechts op wettige gronden indien de er aan
voorafgaande gemotiveerde afwijzing van A. Pattyn en van S. Neyt deugdelijk is.
XII-5059-8\14
De Raad van State brengt de volgende overwegingen in
herinnering uit het arrest Van Driessche, nr. 182.749, van 8 mei 2008 en hij maakt
ze zich ook eigen voor de gelijkaardige voorrangsregeling in de thans voorliggende
zaak :
“7.1. In zijn arrest nr. 147.126, Smits, van 30 juni 2005 oordeelde de Raad
van State dat het toenmalige, vergelijkbare artikel 37bis, § 2, van het
rechtspositiedecreet zoals vervangen bij decreet van 18 mei 1999, ‘niet méér
doet dan een voorrangsrecht in te stellen bij concurrentie van kandidaten,
zonder enige onder hen nog een recht op benoeming te verlenen’.
In zijn arrest nr. 120.651, De Vos, van 17 juni 2003, heeft de Raad van State bij
een in eveneens vergelijkbare bewoordingen gestelde voorrangsregeling in het
decreet van 27 maart 1991 rechtspositie personeelsleden gesubsidieerd
onderwijs, besloten dat de wetgever heeft bedoeld om het schoolbestuur
tegenover ‘een plicht en geen mogelijkheid tot benoemen’ te plaatsen, voor
zover ten minste het bestuur ‘geen andere argumenten aanvoert op grond
waarvan zij [de verzoekende partij] niet zou moeten benoemen’.
De Raad zag die decretale regeling in het gesubsidieerd onderwijs overigens als
voortbouwende op de voorheen voor het gemeentelijk lager onderwijs
bestaande gelijkaardige regeling, vervat in het toenmalige artikel 30 van de
gecoördineerde wetten op het lager onderwijs. Ook bij toepassing van dat
artikel 30 werd steeds verondersteld, eensdeels, dat het betrokken personeelslid
gedurende twee jaren als tijdelijk aangestelde werkzaam was in het
gemeentelijk onderwijs en, anderdeels, dat het daarbij ‘geen blijk heeft gegeven
van beroepsonbekwaamheid’ (arrest nr. 50.148, Platiau, van 9 november 1994),
‘het bewijs van zijn beroepsvaardigheid heeft geleverd’ (arrest nr. 55.918,
Vander Meulen, van 18 oktober 1995) of ‘voldoening heeft gegeven’ en er geen
redenen voorhanden zijn die een weigering van vaste benoeming kunnen
wettigen (arrest nr. 120.294, Mahieu, van 10 juni 2003).
Ook voor de voorliggende zaak huldigt de Raad die uitleg van de in het
rechtspositiedecreet opgenomen “voorrangsregeling”. Die voorrang sluit
derhalve niet uit dat een schoolbestuur argumenten kan aanvoeren om de
kandidaat niet te benoemen. Aldus valt de Raad van State de in hoofdorde
verdedigde zienswijze van verzoeker over een gebonden bevoegdheid van het
schoolbestuur niet bij.[...]
7.2. Te dezen is niet betwist dat verzoeker voldoet aan de formele vereisten,
gesteld in artikel 36ter, § 2, van het rechtspositiedecreet, te weten het bezit van
het vereiste bekwaamheidsbewijs en de vaste benoeming in de scholengroep
voor hetzelfde ambt.
Verzoeker mag dan ook aanspraak maken op een vaste benoeming met
voorrang op alle tijdelijke personeelsleden, ten minste voor zover er geen
redenen voorhanden zijn die een weigering kunnen wettigen omdat verzoeker
geen blijk heeft gegeven van zijn beroepsvaardigheden”.
15.
Zoals de Raad reeds in de geciteerde arresten heeft uiteengezet,
is dit voorrangsrecht geenszins als een absoluut recht op benoeming aan te merken
en creëert het in hoofde van het bestuur geen gebonden bevoegdheid om de
kandidaat die aan de aldaar gestelde voorwaarden voldoet te benoemen.
XII-5059-9\14
Vooreerst waren te dezen twéé voorrangsgerechtigde kandidaten
in concurrentie met elkaar. Nu het rechtspositiedecreet binnen die groep van
gegadigden geen voorrang verleent aan sommigen onder hen of prioritaire rechten
inbouwt, heeft het schoolbestuur binnen deze groep van personeelsleden in beginsel
vrije keuze voor de aanstelling, mits die keuze niet getuigt van willekeur maar
gebeurt op grond van een objectieve vergelijking van de aanspraken en verdiensten
van de in aanmerking te nemen kandidaten.
De voorrang sluit daarenboven niet uit dat het schoolbestuur
redenen kan inroepen om de kandidaat die zich er op beroept hoe dan ook niet te
benoemen. Die redenen moeten evenwel steunen op objectieve elementen uit het
dossier van de betrokkene, in het bijzonder met betrekking tot haar bewezen
beroeps(on)bekwaamheid.
16.
De hiervoor sub 14. geciteerde arresten hebben betrekking op
beslissingen van 1996, 1999 en 2002.
Sedertdien heeft de decreetgever de voorwaarden voor vaste
benoeming gewijzigd en aldus gold ten tijde van de thans bestreden beslissingen van
17 januari 2007 het artikel 36, zoals vervangen bij het decreet van 14 februari 2003
betreffende het onderwijs XIV. Dat artikel 36, § 1, eerste lid, 5/, van het rechtspositiedecreet luidde toentertijd :
“Een personeelslid kan in vast verband worden benoemd als hij op het
ogenblik van de vaste benoeming [...]
5/ als laatste evaluatie of beoordeling geen evaluatie of beoordeling met
eindconclusie ‘onvoldoende’ heeft verkregen. Als het personeelslid niet werd
geëvalueerd of niet werd beoordeeld, wordt deze voorwaarde geacht voldaan
te zijn”.
Overigens heeft de decreetgever die bepaling opnieuw vervangen
bij decreet van 13 juli 2007 houdende dringende maatregelen met betrekking tot
functiebeschrijving en evaluatie in het onderwijs. Met ingang van 1 september 2007
stipuleert artikel 36, § 1, eerste lid, 4/, nu :
“Een personeelslid kan in vast verband worden benoemd als hij op het
ogenblik van de vaste benoeming [...]
4/ als laatste evaluatie of beoordeling in het betrokken ambt geen evaluatie of
beoordeling met eindconclusie ‘onvoldoende’ heeft verkregen bij de
scholengroep waar de vacante betrekking zich situeert. Als het personeelslid de
evaluatie met eindconclusie ‘onvoldoende’ kreeg in een instelling van de
scholengroep die behoort tot een scholengemeenschap, dan geldt deze bepaling
XII-5059-10\14
voor alle instellingen van deze scholengroep die behoren tot deze
scholengemeenschap. Als het personeelslid de evaluatie met eindconclusie
‘onvoldoende’ kreeg in een instelling van de scholengroep die niet behoort tot
een scholengemeenschap, dan geldt deze bepaling voor alle instellingen van
deze scholengroep die niet behoren tot een scholengemeenschap. Als het
personeelslid niet werd geëvalueerd of niet werd beoordeeld, wordt deze
voorwaarde geacht voldaan te zijn. De benoeming is slechts mogelijk indien de
betrekking in hoofdambt wordt uitgeoefend”.
17.
De door de geciteerde decreetsbepalingen ingevoerde
benoemings-voorwaarde versterkt nog de jurisprudentie van de Raad van State.
Hoewel het te dezen om een uitbreiding van een vaste benoeming gaat, geeft deze
nieuw geformuleerde eis met betrekking tot de vaste benoeming daarenboven aan
dat de redenen die een weigering tot uitbreiding van vaste benoeming kunnen
wettigen -versta: het bewijs dat het personeelslid blijk gaf van
beroepsonbekwaamheid- in beginsel zullen moeten blijken uit de meest recente
evaluatie. Verzoeksters stellen dan ook terecht dat de decreetgever aan het
schoolbestuur een geëigend instrument heeft ter hand gesteld, om personeelsleden
die niet voldoen te kunnen afwijzen bij (de uitbreiding van) hun vaste benoeming.
18.
De afwijzing van A. Pattyn is gesteund op de vaststelling dat zij
nooit het P-profiel opvroeg, enkel inschrijvingen van nascholingen kon voorleggen
maar geen attesten, de meerwaarde van een eventuele zelfstudie niet door de directie
wordt bewezen, kandidate twee maanden ervaring heeft met werken in een
leefschool, zij zich tijdens het interview weinig zelfverzekerd toont, een
verdedigende houding aanneemt en zich duidelijk bewust is van het tekort schieten
op bepaalde items en zij “geen 60 % behaalt op de selectieproef, dus niet voldoet
aan de specifieke vereisten van het vooropgestelde P-profiel”.
De afwijzing van S. Neyt is gesteund op de vaststelling dat zij
nooit het P-profiel opvroeg, geen specifieke nascholingen volgde om aan dit profiel
te voldoen, geen ervaring heeft met werken in een methodeschool, zij blijkens het
interview slechts enkele items weet van de specifieke methodiek, maar zeker niet
voldoende op de hoogte is van de werking en de principes binnen een leefschool, en
zij “geen 60 % behaalt op de selectieproef, dus niet voldoet aan de specifieke
vereisten van het vooropgestelde P-profiel”.
Artikel 36bis van het rechtspositiedecreet laat evenwel geen
ruimte voor het bestuur om bij een concrete vacature plots een -al dan niet aan de
nieuwe betrekking gerelateerde- selectieprocedure te voeren.
XII-5059-11\14
Die handelwijze schendt bijgevolg het artikel 36bis van het rechtspositiedecreet.
19.
Die conclusie gaat echter voorbij aan het betoog van verwerende
partij, dat het artikel 36bis van het rechtspositiedecreet de grondwetsartikelen
24 juncto 33, 108 en 187 zou schenden omdat die bepaling het schoolbestuur “het
recht ontzegt om de uitbreiding van de vaste benoeming in hoofde van
personeelsleden die reeds vast benoemd zijn in een deeltijdse betrekking te weigeren
op grond van het feit dat deze personeelsleden niet voldoen aan de door de
inrichtende macht opgestelde selectiecriteria”.
Het is een vraag waarvan het antwoord moet komen van het
Grondwettelijk Hof, dat in zijn arrest allicht zal verduidelijken of het, naast artikel
24 van de Grondwet, vermag te toetsen aan de andere geschonden genoemde
grondwetsbepalingen.
20.
Wel merkt de Raad van State op dat achter de vraagstelling een
meer complex geheel schuilt dan de enkele lectuur van de voorgestelde vraag kan
doen vermoeden.
Vooreerst volgt uit wat voorafgaat immers dat de decreetgever de
vrijheid van verwerende partij maar beperkt heeft in zoverre het een personeelslid
betreft dat in het verleden geen blijk heeft gegeven van onbekwaamheid. De
voorgestelde vraag moet in die zin worden aangevuld.
De bijkomende selectieprocedure is voorts volgens wat
verwerende partij vooral in haar laatste memorie heeft willen onderstrepen
toelaatbaar omdat ze zou zijn toegespitst op de zeer specifieke te begeven
betrekking (het zogenaamde P-profiel). De Raad van State moet evenwel vaststellen
dat die bewering niet correct is en dat verzoeksters ook zijn getoetst aan algemene,
niet met de welbepaalde betrekking in de methodeschool in verband staande criteria.
Het dossier van elke kandidaat werd immers beoordeeld in functie van drie criteria,
waarvan met name de criteria anciënniteit en verdiensten voor het gemeenschapsonderwijs - die samen niet minder dan 51 punten van de 110 punten omvatten voor
het dossier - geen rechtstreeks verband houden met de geschiktheid voor de te
begeven betrekking in de methodeschool, nóch overigens met de bewezen
beroepsbekwaamheid. Welzeker zal verwerende partij van het Grondwettelijk Hof
XII-5059-12\14
graag vernemen of zij niettegenstaande artikel 36bis van het rechtspositiedecreet ten
minste voor “specifieke” betrekkingen, zoals er bestaan in methodescholen of in het
andere door haar gegeven voorbeeld van de topsportscholen, een op die betrekking
toegespitste selectie mag doorvoeren. Voor de voorliggende zaken zal echter een
eventueel onderscheid geen doorslag geven, nu eenmaal zo een specifieke selectie
net niet blijkt te zijn gebeurd.
BESLISSING
- De zaken A.181.866/XII-5059 en A.181.950/XII-5063 worden samengevoegd.
- De debatten worden heropend.
- Aan het Grondwettelijk Hof wordt de volgende vraag gesteld :
“Schendt artikel 36bis, § 1, van het decreet van 27 maart 1991 betreffende
de rechtspositie van bepaalde leden van het gemeenschapsonderwijs het
artikel 24 van de Grondwet juncto de artikelen 33, 108 en 187, aldus
geïnterpreteerd dat die bepaling aan inrichtende machten het recht ontzegt
om de uitbreiding van de vaste benoeming, in hoofde van personeelsleden
die reeds vast benoemd zijn in een deeltijdse betrekking en die in het
verleden voldoening hebben gegeven, te weigeren op grond van het feit dat
deze personeelsleden niet voldoen aan de door de inrichtende macht
aanvullend opgestelde selectiecriteria”.
- Het door de auditeur-generaal aangewezen lid van het auditoraat wordt
gelast met het verder onderzoek van de zaak, na ontvangst van het antwoord
van het Grondwettelijk Hof.
XII-5059-13\14
Dit arrest is uitgesproken te Brussel, in openbare terechtzitting van 13 november
2009, door de Raad van State, XIIe kamer, samengesteld uit:
Dierk Verbiest,
Johan Lust,
Geert Van Haegendoren,
met bijstand van
Frank Bontinck,
kamervoorzitter,
staatsraad,
staatsraad,
griffier.
De griffier,
De voorzitter,
Frank Bontinck
Dierk Verbiest
XII-5059-14\14