Conseil d'État de Belgique — Raad van State — ECLI:BE:RVSCE:2010:ARR.203.481 (2010-04-30)
Samenvatting (NL) :
Arrest nr 203.481 van 30 april 2010 Ruimtelijke ordening, stedenbouw,
leefmilieu en aanverwante aangelegenheden - Bouwvergunningen en gemengde
vergunningen Beslissing : Verwerping Samenvoeging
--- TEXTE INTÉGRAL DE L'ARRÊT ---
RAAD VAN STATE, AFDELING BESTUURSRECHTSPRAAK
Xe KAMER
ARREST
nr. 203.481 van 30 april 2010
in de zaken A. 83.203/X-8827 (I)
A. 83.205/X-8828 (II)
A. 83.819/X-8913 (III).
In zake:
I. + II. + III.
de n.v. CALODAR
bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaat Koen Geelen
kantoor houdend te 3500 HASSELT
Gouverneur Roppesingel 131
bij wie woonplaats wordt gekozen
tegen:
I. + II. + III.
het VLAAMSE GEWEST, vertegenwoordigd door de Vlaamse
regering
bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaat Bart Knaeps
kantoor houdend te 3500 HASSELT
Willekensmolenstraat 72, bus 1 en 2
bij wie woonplaats wordt gekozen
--------------------------------------------------------------------------------------------------I. Voorwerp van de beroepen
1.
Het eerste beroep, ingesteld op 29 maart 1999, strekt tot de
nietigverklaring van het besluit van 22 januari 1999 van de Vlaamse minister van
Openbare Werken, Vervoer en Ruimtelijke Ordening houdende verwerping van het
beroep ingesteld tegen het besluit van 8 januari 1998 van de bestendige deputatie
van de provincieraad van Limburg houdende weigering van de vergunning voor het
bouwen van een hoogstapelmagazijn en verbindingsgebouw (regularisatie fase III)
op een perceel gelegen te Ham, Staatsbaan, kadastraal bekend sectie A, nr. 1305/n.
(zaak I. A. 83.203)
Het tweede beroep, ingesteld op 29 maart 1999, strekt tot de
nietigverklaring van het besluit van 22 januari 1999 van de Vlaamse minister van
Openbare Werken, Vervoer en Ruimtelijke Ordening houdende verwerping van het
beroep ingesteld tegen het besluit van 8 januari 1998 van de bestendige deputatie
X-8827-8828-8913-1/15
van de provincieraad van Limburg houdende weigering van de vergunning voor het
bouwen en verbouwen van een kantoorcomplex met laadzone (fase I) op een perceel
gelegen te Ham, Staatsbaan, kadastraal bekend sectie A, nr. 1305/n.
(zaak II. A. 83.205)
Het derde beroep, ingesteld op 30 maart 1999, strekt tot de
nietigverklaring van het besluit van 22 januari 1999 van de Vlaamse minister van
Openbare Werken, Vervoer en Ruimtelijke Ordening houdende verwerping van het
beroep ingesteld tegen het besluit van 8 januari 1998 van de bestendige deputatie
van de provincieraad van Limburg houdende weigering van de vergunning voor het
bouwen en verbouwen van een kantoorcomplex (regularisatie fase II) op een perceel
gelegen te Ham, Staatsbaan, kadastraal bekend sectie A, nr. 1305/n.
(zaak III. A. 83.819)
II. Verloop van de rechtspleging
2.
De verwerende partij heeft een memorie van antwoord ingediend
en de verzoekende partij heeft een memorie van wederantwoord ingediend, in alle
zaken.
Auditeur Ann Van Mingeroet heeft een verslag opgesteld in alle
zaken.
De verzoekende partij heeft een laatste memorie ingediend en de
verwerende partij heeft een laatste memorie ingediend, in alle zaken.
De partijen zijn opgeroepen voor de terechtzitting, die heeft
plaatsgevonden op 23 oktober 2009, in alle zaken.
Kamervoorzitter Roger Stevens heeft verslag uitgebracht in alle
zaken.
Advocaat Elke Baillien, die loco advocaat Bart Knaeps verschijnt
voor de verwerende partij in alle zaken, is gehoord.
Auditeur Ann Van Mingeroet heeft een met dit arrest eensluidend
advies gegeven in alle zaken.
X-8827-8828-8913-2/15
Er is toepassing gemaakt van de bepalingen op het gebruik der
talen, vervat in titel VI, hoofdstuk II, van de wetten op de Raad van State,
gecoördineerd op 12 januari 1973.
III. Feiten
3.
Op 14 oktober 1996 dient de verzoekende partij drie
regularisatieaanvragen in betreffende constructies op een perceel gelegen te Ham,
Staatsbaan, kadastraal bekend sectie A, nr. 1305/n.
Het betreft in een eerste fase de regularisatie van het bouwen en
verbouwen van een kantoorcomplex met laadzone. Fase II beoogt het bouwen en
verbouwen van een kantoorcomplex. Fase III heeft betrekking op het bouwen van
een hoogstapelgebouw (hal) en een verbindingsgebouw.
4.
Overeenkomstig het gewestplan Hasselt - Genk, vastgesteld bij
koninklijk besluit van 3 april 1979, is het perceel voor de eerste 50 meter gelegen
in woongebied met landelijk karakter, het achterliggend gedeelte in agrarisch
gebied.
Het perceel is eveneens opgenomen in het bijzonder plan van
aanleg “Oprit Genendijkerveld”, goedgekeurd bij ministerieel besluit van 22 juni
1994.
5.
Op 20 december 1996 geeft het college van burgemeester en
schepenen van de gemeente Ham overeenkomstig artikel 51 van de wet van 29 maart
1962 houdende organisatie van de ruimtelijke ordening en van de stedebouw in elk
van de drie zaken een advies tot afwijking van de voorschriften van het bijzonder
plan van aanleg.
6.1.
In de eerste zaak luidt dit advies als volgt:
“Er dient een afwijking te worden aangevraagd ten opzichte van de
voorschriften gevoegd bij het BPA Oprit Genendijkerveld, voor wat betreft:
- hoogte van het stapelmagazijn bedraagt 22 m in plaats van maximaal
6,5 m;
- noordelijke kopgevel valt buiten de ambachtelijke zone van het BPA en
is volgens het gewestplan gelegen in landbouwzone.
Het schepencollege verleent gunstig advies aan deze aanvraag aangezien:
- het gebouw aansluit bij de zone voor dienstverlening en past in het
straatbeeld”.
6.2.
In de tweede zaak formuleert het college van burgemeester en
X-8827-8828-8913-3/15
schepenen het advies als volgt:
“Er dient een afwijking te worden aangevraagd ten opzichte van de
voorschriften gevoegd bij het BPA Oprit Genendijkerveld, voor wat betreft:
- ontbreken van een groene bufferzone van 4 m langs de zijdelingse
perceelsgrens in de ambachtelijke zone.
Het schepencollege verleent gunstig advies aan deze aanvraag aangezien:
- het gebouw aansluit bij de ambachtelijke zone van het BPA;
- het gebouw aansluit bij de zone voor dienstverlening en past in het
straatbeeld”.
6.3.
In de derde zaak wordt het volgende advies verleend:
“Er dient een afwijking te worden aangevraagd ten opzichte van de
voorschriften gevoegd bij het BPA Oprit Genendijkerveld, voor wat betreft:
- hoogte van het kantoorcomplex plaatselijk tot 9m en 13,2m (zadeldak) in
plaats van maximaal 6,5m;
- ontbreken van een groene bufferzone van min. 4 m aan grens.
Het schepencollege verleent gunstig advies aan deze aanvraag aangezien:
- het gebouw aansluit bij de zone voor dienstverlening en past in het
straatbeeld”.
De gemachtigde ambtenaar verleent op 11 april 1997 een
ongunstig advies in elk van de drie dossiers.
8.1.
In het eerste dossier luidt dit advies als volgt:
“Met betrekking tot de in rubriek vermelde aangelegenheid, heb ik de eer u
mede te delen dat ik niet akkoord kan gaan met de voorgestelde afwijking.
De voorgestelde overdreven bouwhoogte, de ligging in tegenstrijdige zones
volgens het bijzonder plan van aanleg zijn te belangrijk om toe te staan op basis
van artikel 51.
Een beperkt gedeelte van het gebouw is daarenboven gelegen binnen een
agrarisch gebied volgens het bij koninklijk besluit van 3 april 1979
goedgekeurd gewestplan Hasselt-Genk, en kan wegens tegenstrijdigheid van
bestemming niet toegestaan worden.
De afwijkingsaanvraag en het gemeente advies is daarenboven onvoldoende
gemotiveerd”.
8.2.
Het advies in het tweede dossier stelt:
“Met betrekking tot de in rubriek vermelde aangelegenheid, heb ik de eer u
mede te delen dat ik niet akkoord kan gaan met de voorgestelde constructie.
De gebouwen (faze I) zijn deels ingeplant in een zone non-aedificandi
volgens het bij ministerieel besluit van 22 juni 1994 goedgekeurd bijzonder
plan van aanleg Oprit Genendijkerveld.
Deze visie uitgedrukt in het bijzonder plan van aanleg wordt bekrachtigd door
het ongunstig advies van 10 februari 1997 van de Administratie Wegen en
Verkeer, Afdeling Wegen Limburg (...). De tegenstrijdigheid met het bijzonder
plan van aanleg is te omvangrijk om toe te staan op basis van artikel 51 van de
stedenbouwwet temeer gelet op de bijkomende overschrijding van de
voorschriften van het bijzonder plan van aanleg, namelijk:
X-8827-8828-8913-4/15
- de bouwhoogte overschrijdt plaatselijk de maximum toelaatbare hoogte
van 8m (volgens bijzonder plan van aanleg);
- het ontbreken van de groene bufferstrook van 3m tot de perceelsgrenzen.
De afwijkingsaanvraag en het gemeente advies zijn daarenboven
onvoldoende gemotiveerd”.
8.3.
In het derde dossier wordt het volgende advies verleend:
“Met betrekking tot de in rubriek vermelde aangelegenheid, heb ik de eer u
mede te delen dat ik niet akkoord kan gaan met de voorgestelde afwijking.
De voorgestelde afwijkingen zijn te belangrijk om toe te staan op basis van
artikel 51 van de stedenbouwwet. De aanleg van bufferzones is essentieel
binnen dit gebied. De hoogte overschrijdt in overdreven mate de toegelaten
norm.
De afwijkingsaanvraag en het advies van het gemeentebestuur zijn
daarenboven onvoldoende gemotiveerd”.
Op 22 april 1997 weigert het college van burgemeester en
schepenen van de gemeente Ham de drie gevraagde vergunningen.
10.
Op 8 januari 1998 beslist de bestendige deputatie van de
provincieraad van Limburg in de drie zaken de door de verzoekende partij tegen de
voornoemde weigeringsbesluiten ingestelde beroepen niet in te willigen en de
vergunningen niet te verlenen.
11.
Met drie besluiten van 22 januari 1999 van de Vlaamse minister
van Openbare Werken, Vervoer en Ruimtelijke Ordening worden de beroepen van
de verzoekende partij in de drie zaken verworpen.
Dit zijn de drie bestreden besluiten.
IV. Samenhang
12.
De drie zaken zijn dermate met elkaar verbonden dat er grond is
om deze samen te behandelen.
V. Onderzoek van de middelen
A. Eerste middel in de drie zaken
Standpunt van de partijen
X-8827-8828-8913-5/15
De verzoekende partij voert in een eerste middel de schending aan
van artikel 14 van het decreet betreffende de ruimtelijke ordening, gecoördineerd op
22 oktober 1996 (hierna: het gecoördineerde decreet) met toepassing van artikel 159
van de Grondwet.
Meer bepaald stelt de verzoekende partij dat bij het vaststellen van
het bijzonder plan van aanleg “Oprit Genendijkerveld” rekening moest worden
gehouden met de voorlopige vergunningen die haar destijds werden verleend omdat
een bijzonder plan van aanleg op grond van artikel 14, 1/ van het gecoördineerde
decreet rekening moet houden met de bestaande of vergunde toestand.
Zij voert aan dat de tijdelijke vergunningen destijds werden
afgeleverd omdat het toekomstig bijzonder plan van aanleg een groot deel van het
betrokken gebied tot industriegebied zou bestemmen.
Door de tijdelijke vergunningen niet in aanmerking te nemen, acht
de verzoekende partij het bijzonder plan van aanleg onwettig en had de verwerende
partij conform artikel 159 van de Grondwet er geen rekening mee mogen houden.
14.
De verwerende partij repliceert in haar memorie van antwoord
onder meer dat het bijzonder plan van aanleg wel degelijk plannen bevat waarin
melding wordt gemaakt van de bestaande toestand en dat artikel 14, 1/ van het
gecoördineerde decreet niet inhoudt dat de bestaande toestand in zijn volledigheid
moet worden overgenomen in het bijzonder plan van aanleg. Verder geeft artikel 14,
3/ van het gecoördineerde decreet volgens haar niet aan dat de inhoud van
voorlopige vergunningen imperatief is bij het totstandkomen van een bijzonder plan
van aanleg.
15.
In de memorie van wederantwoord dupliceert de verzoekende
partij dat de verwerende partij een foutieve interpretatie geeft aan het eerste middel
omdat het middel er op wijst dat het bijzonder plan van aanleg in overeenstemming
met haar voorlopige vergunningen had moeten zijn.
Beoordeling
16.
Artikel 159 van de Grondwet geldt niet voor organen van het
actief bestuur. Vermits het wel geldt voor de Raad van State als rechtscollege, wordt
de exceptie gesteund op artikel 159 van de Grondwet gelezen als gericht tot de Raad
van State.
X-8827-8828-8913-6/15
Er bestaat in hoofde van de administratieve overheid geenszins
enige verplichting om bij het vaststellen van een bijzonder plan van aanleg de
“bestaande toestand” te handhaven of om de inhoud van het plan te laten
conditioneren door eerder verleende vergunningen, a fortiori tijdelijke vergunningen.
De plannen zijn in essentie toekomstgericht.
Alhoewel niet wordt voorgeschreven op welke wijze de bestaande
toestand moet worden weergegeven, moet de weergave ervan dusdanig zijn dat de
overheden, die het bijzonder plan van aanleg aannemen en goedkeuren, zich een
voldoende duidelijk beeld kunnen vormen van de bestaande situatie, zodat zij de
toekomstige ordening van een bepaald gebied met kennis van zaken aan die situatie
kunnen toetsen en in het bijzonder kunnen oordelen of het opportuun is aan een
bepaald gebied deze of gene bestemming te geven rekening houdend met de
feitelijke situatie.
18.
De verzoekende partij toont niet aan dat het bijzonder plan van
aanleg “Oprit Genendijkerveld” de bestaande toestand niet aangeeft, laat staan dat
een verkeerde voorstelling van de bestaande toestand zou zijn gegeven die
beslissend is geweest voor de inhoud van het plan.
19.
Het eerste middel is niet gegrond.
B. Tweede middel in de zaak A. 83.203
Standpunt van de partijen
20.
De verzoekende partij voert in een eerste onderdeel de schending
aan van artikel 16 van de stedenbouwkundige voorschriften van het bijzonder plan
van aanleg “Oprit Genendijkerveld” en van artikel 2, §1 van het gecoördineerde
decreet, alsook in een tweede onderdeel de schending van de algemene beginselen
van behoorlijk bestuur, meer bepaald de materiële motiveringsplicht:
“Doordat de bestreden beslissing op 2 punten meent dat de gevraagde
vergunning niet kan verleend worden m.n. dat er een bebouwing zou zijn in de
zone non- aedificandi en dat de bouwhoogte niet zou toelaten een vergunning
af te geven;
Terwijl art. 16 van de stedenbouwkundige voorschriften weliswaar bepaalt
dat in de zone non-aedificandi geen bebouwing is toegelaten, doch wel de
aanleg van infrastructuurwerken voorzover dit nodig is voor de aangrenzende
bestemmingen en terwijl art. 2 § 1 lid 2 Decreet ruimtelijke ordening bepaalt
dat alle voorschriften van de plannen van aanleg verbindend zijn, ongeacht of
zij grafisch zijn voorgesteld of niet; en terwijl het materieel
X-8827-8828-8913-7/15
motiveringsbeginsel inhoudt dat de beslissing dient te zijn gesteund op
draagkrachtige en begrijpelijke motieven die in feite en in rechte correct zijn;
b. Toelichting bij het middel
Geen van de beide punten kan weerhouden worden om de vergunning te
weigeren.
(1)Omtrent de zone non-aedificandi
Het grafische plan van het BPA voorziet in een zone non-aedificandi van
20 meter te beginnen vanaf de bufferzone aan de linkerzijde, die zelf 10 meter
breed is te meten vanaf de grens met de autosnelweg Antwerpen-Luik.
Bij nazicht van de bouwplannen zal de Raad vaststellen dat de inplanting
van de gebouwen in fase III zich exact op 30 meter van de perceelsgrens met
de autosnelweg situeert, zodat er geen gebouw in de zone non-aedificandi is
voorzien in de aangevraagde vergunning.
Op dit punt is de bestreden beslissing derhalve feitelijk verkeerd
gemotiveerd.
Voorzover de motivering betrekking zou hebben op de verharding die wel
in de zone non-aedificandi ligt, dient gewezen te worden op de werking van art.
16 van de stedenbouwkundige voorschriften van het BPA. Daarin wordt
letterlijk bepaald dat infrastructuurwerken (o.m. wegenis e.d.) toegestaan zijn,
voor zover ze in functie staan met de aangrenzende bestemmingen.
Terzake dient de verharding als maneuvreerruimte voor vrachtwagens die
af en aan dienen te rijden aan de loskades die aan deze zijde van het gebouw
gelegen zijn. Derhalve staat deze verharding (die als infrastructuurwerk te
beschouwen is) in functie met de aangrenzende bestemming en kan zij perfect
kaderen in het BPA.
(2)Omtrent de hoogte van het gebouw
Het is correct dat art. 23 van de stedenbouwkundige voorschriften een
maximale bouwhoogte voorziet van 8m00. Evenwel kan het bestuur wanneer
zij dient te oordelen over een bouwaanvraag, afwijken van de voorschriften
inzake afmetingen van het gebouw zoals deze opgenomen zijn in het BPA
(art. 49 Decreet ruimtelijke ordening).
In casu kon de verwerende partij derhalve een afwijking op het BPA
toelaten. Hiertoe was ook geen beletsel aangezien het om een gebouw gaat dat
niet in een ruimtelijk open gebied ligt, doch onmiddellijk aansluit bij een
autosnelweg en in de onmiddellijke omgeving van andere grote handelszaken”.
21.
De verwerende partij repliceert onder meer dat het gebouw in fase
III wel degelijk in de zone non aedificandi ligt.
In haar laatste memorie stelt de verzoekende partij onder meer dat
de verwerende partij als beroepsinstantie bij het beoordelen van een afwijking van
het bijzonder plan van aanleg niet gebonden is door een voorstel van het college van
burgemeester en schepenen en een instemming van de minister of zijn gemachtigde
ambtenaar:
“- Art. 53 §3 lid 2 van het decreet van 22 oktober 1996 bepaalt weliswaar dat
‘de afwijking bedoeld in art. 49’ van het decreet kan toegestaan worden door
de Vlaamse Regering doch daaruit kan niet afgeleid worden dat dit eveneens
dient te gebeuren onder de voorwaarde van een voorstel van het college van
burgemeester en schepenen en een instemming van de Minister of zijn
gemachtigde ambtenaar. Buiten dit artikel 53 §3 lid 2 van het decreet van
22 oktober 1996 is er geen bepaling in het decreet mbt de afwijking in graad
van beroep van de bepalingen van een bijzonder plan van aanleg.
X-8827-8828-8913-8/15
- Het beroep heeft een devolutief karakter en de verwerende partij heeft een
autonome bevoegdheid om de aanvraag inhoudelijk te beoordelen”.
Beoordeling
Uit het inplantingsplan en het “grondplan verbindingsgebouw”,
gevoegd bij de bouwaanvraag, blijkt dat binnen de zone non aedificandi naast een
verharding wel degelijk ook een klein gedeelte van een gebouw besloten is, hetgeen
door de verzoekende partij in haar laatste memorie ook niet wordt betwist.
Het eerste onderdeel van het tweede middel kan alleen al om die
reden niet worden aangenomen.
23.
Met betrekking tot de bouwhoogte van het magazijn stelt het
bestreden besluit:
“Overwegende dat voor zover dit magazijn zich nog in de zone voor
ambachtelijke bedrijvigheid situeert, de bouwhoogte van 22 meter ver de
maximaal door het bijzonder plan van aanleg toegelaten bouwhoogte van 8
meter overschrijdt; dat het bebouwen van de bufferzone, die volledig en
permanent als groene ruimte dient aangelegd, en de plaatsing van de constructie
in de zone non aedificandi evenmin toelaatbaar zijn volgens het bijzonder plan
van aanleg; dat ook de verdere indringing in het agrarisch gebied op grond van
planologische strijdigheid met de landbouwbestemming dient geweigerd; dat
om deze redenen het beroep dan ook dient verworpen”.
De verzoekende partij betwist niet dat de voorgeschreven
maximale bouwhoogte 8 meter bedraagt, terwijl de gevraagde hoogte 22 meter is.
Daargelaten de vraag of het Vlaamse Gewest ter zake al dan niet
gebonden is door de weigering van de gemachtigde ambtenaar om af te wijken van
het desbetreffende voorschrift van het bijzonder plan van aanleg, dient te worden
vastgesteld dat de verzoekende partij in haar middel geen enkel argument aanbrengt
waaruit zou moeten blijken dat de verwerende partij een dergelijke grote afwijking
van dat voorschrift zou hebben moeten toestaan. De bewering dat daartoe geen
beletsel bestond aangezien het gebouw niet in “ruimtelijk open gebied ligt, doch
onmiddellijk aansluit bij een autosnelweg en in de onmiddellijke omgeving van
andere grote handelszaken”, volstaat hiertoe niet.
Ook het tweede middelonderdeel kan niet worden aangenomen.
C. Tweede middel in de zaak A. 83.205
Standpunt van de partijen
X-8827-8828-8913-9/15
De verzoekende partij voert de schending aan van artikel 23a en
12 van de stedenbouwkundige voorschriften van het bijzonder plan van aanleg
“Oprit Genendijkerveld” en van artikel 2, §1 van het gecoördineerde decreet:
“Doordat de bestreden beslissing meent dat de gevraagde vergunning op
2 punten in strijd is met het bijzonder plan van aanleg, m.n. dat de afstand van
de vrijstaande ambachtelijke gebouwen tot de perceelsgrens van de kavels
gelijk moet zijn met de bouwhoogte met een minimum van 4 meter en dat de
5 meter diepe bufferzone tussen de strook voor handelsbestemming en de strook
voor ambachtelijk bedrijven volledig is toegebouwd.
Terwijl art. 23.a van de stedenbouwkundige voorschriften bepaalt dat de
inplanting van de gebouwen dient te gebeuren binnen de op het plan aangeduide
zone en de afstand van de gevels tot de perceelsgrens van de kavels in principe
gelijk moet zijn aan de hoogte van het gebouw met een minimum van 4 m
ofwel op de perceelsscheiding gekoppeld aan een bestaande bebouwing en
terwijl art. 2 § 1 lid 2 Decreet ruimtelijke ordening bepaalt dat alle
voorschriften van de plannen van aanleg verbindend zijn, ongeacht of zij
grafisch zijn voorgesteld of niet; en terwijl art. 12 van de voorschriften bepaalt
dat de bufferzone tussen de zone voor ambachtelijke bedrijven en de
handelszone kan verplaatst worden.
b. Toelichting bij het middel
Geen van de 2 punten (vrije afstand tot de perceelsgrens en bebouwing van
de bufferzone) waarvan de bestreden beslissing meent dat zij een inbreuk op het
bijzonder plan van aanleg vormen, kan weerhouden worden.
(l) Omtrent de vrije afstand tot de perceelsgrens
Terzake bepaalt art. 23 a van de voorschriften :
‘De afstand van de gevels tot de perceelsgrens van de kavels zal in
principe gelijk zijn aan de hoogte van het gebouw met een minimum van
4.00 m ofwel op de perceelsscheiding gekoppeld aan bestaande
bebouwing’
Volkomen ten onrechte meent de verwerende partij in haar besluit dat de
afstand tot de perceelsgrens derhalve in elk geval gelijk moet zijn aan de hoogte
van het gebouw (met een minimum van 4m00).
De verwerende partij verliest uit het oog dat in art. 23.a een gevelinplanting
op de perceelsgrens mogelijk is voorzover het gaat om bestaande bebouwing.
Dit blijkt ook uit het grafische inplantingsplan van het B.P.A. Op dit plan is
voor het perceel van de verzoekende partij een inplanting voorzien tot tegen de
perceelsgrenzen.
Welnu, in casu is dit het geval. Zoals het bestreden besluit vaststelt is de
linkergevel pal tegen de linker zijdelingse perceelsgrens gebouwd.
Het is evenzeer duidelijk dat het betrokken gebouw een bestaand gebouw
was : het is immers opgetrokken ingevolge vergunning van 2 december 1991.
(2) Omtrent de bufferzone
Het bestreden besluit stelt dat de bufferzone tussen de handelszone en de
ambachtszone volledig is toegebouwd. Er bevindt zich inderdaad een
bufferzone van 5 meter tussen de handelszone vooraan en de zone voor
ambachtelijke bedrijven daarachter.
De vraag stelt zich of er in deze zone een bouwverbod geldt. Dit blijkt noch
uit de grafische voorstelling noch uit de stedenbouwkundige voorschriften.
Wat de grafische voorstelling betreft wijst de verzoekende partij er op dat de
inplanting van het gebouw op het perceel van de verzoekende partij duidelijk
is aangebracht IN deze bufferzone. Aangezien art. 23.a van de
stedenbouwkundige voorschriften in het B.P.A. bepaalt dat de inplanting van
gebouwen kan gebeuren binnen de op het plan aangeduide zone, hetgeen
onmiskenbaar gebeurde.
X-8827-8828-8913-10/15
Bovendien bepaalt art. 12 van de stedenbouwkundige voorschriften van het
B.P.A. letterlijk dat de bufferzone aangeduid tussen de zone voor ambachtelijke
bedrijven en de zone voor handel kan verplaatst worden naar de zijdelingse
perceelsgrens, indien de activiteiten in beide zones bij éénzelfde bedrijf horen.
Aangezien in casu niet kan betwist worden dat de activiteit in de
handelszone en de zone voor ambachtelijke bedrijven, beiden door de
verzoekende partij worden ontwikkeld, was er derhalve geen bouwverbod in
deze bufferzone.
Volledigheidshalve wijst de verzoekende partij er op dat er in geen van de
stedenbouwkundige voorschriften van het B.P.A. een bouwverbod is voor deze
bufferzone. Het bouwverbod waarvan art. 23.e spreekt is enkel toepasselijk op
de bufferzone langs de zijdelingse en achterste eigendomsgrenzen, waaronder
de bufferzone tussen de zone voor ambachtelijke bedrijven en de handelszone
niet kan gerangschikt worden”.
25.
De verwerende partij repliceert dat het beroep nog om andere
redenen werd afgewezen, zoals onder meer omwille van de overschreden
bouwhoogte en dat de verzoekende partij hieromtrent geen middel formuleert.
Vervolgens wijst zij op het feit dat artikel 12 van de stedenbouwkundige
voorschriften van het bijzonder plan van aanleg enkel in de mogelijkheid tot
bouwen in de bufferzone voorziet. Tot slot haalt zij aan dat het voornoemde artikel
12 uitdrukkelijk verwijst naar artikel 23, waardoor de bebouwing bijgevolg dient te
beantwoorden aan de eisen gesteld in artikel 23.
Beoordeling
26.
De verzoekende partij levert kritiek op de volgende overweging
van het bestreden besluit:
“Overwegende dat de loodsen zich voor het overgrote deel in de zone voor
ambachtelijke bedrijvigheid volgens het bijzonder plan van aanleg situeren; dat
het nu voorliggend bouwplan inzake inplanting in strijd is met artikel 23a van
de stedenbouwkundige voorschriften van het bijzonder plan van aanleg, waarin
is gesteld dat de afstand van vrijstaande ambachtelijke gebouwen tot de
perceelsgrens van de kavels in principe gelijk zal zijn aan de hoogte van het
gebouw met een minimum van vier meter; dat hier de loodsen, met een hoogte
van 8,5 meter tot pal tegen de linker zijdelingse perceelsgrens zijn gebouwd;
dat een wezenlijke stedenbouwkundige optie van het bijzonder plan van aanleg,
ter vrijwaring van een noodzakelijke groeninkleding en zijdelingse vrije ruimte,
wordt miskend; dat de 5 meter diepe bufferzone tussen de strook voor
handelsbestemming en de strook voor ambachtelijke bedrijven volledig is
toegebouwd; dat in die zin de aanvraag niet in overeenstemming te brengen is
met de verordenende stedenbouwkundige voorschriften van het bijzonder plan
van aanleg zodat geen vergunning kan gegeven worden; dat het beroep dan ook
dient verworpen”.
Artikel 23 “Zone voor ambachtelijke bedrijven” van de
voorschriften van het bijzonder plan van aanleg bepaalt:
X-8827-8828-8913-11/15
“a. Inplanting
De inplanting dient te geschieden binnen de op het plan aangeduide zone in
een vrijstaande bebouwingsvorm. De afstand van de gevels tot de perceelsgrens
van de kavels zal in principe gelijk zijn aan de hoogte van het gebouw met een
minimum van 4.00 m ofwel op de perceelsscheiding gekoppeld aan een
bestaande bebouwing”.
Artikel 23a houdt in dat de vrijstaande bebouwingsvorm de regel
is en dat slechts in het geval dat er een bestaande -dat wil zeggen tevens vergundebebouwing aanwezig is op het aanpalend perceel en die bebouwing opgetrokken
werd op de perceelgrens, gebouwd kan worden aan deze aanpalende bebouwing.
De “bestaande bebouwing”, opgetrokken volgens de tijdelijke
vergunning waarnaar de verzoekende partij verwijst, betreft geenszins een bestaande
bebouwing op het aanpalend perceel opgetrokken op de perceelsgrens, zoals beoogd
in artikel 23a.
Het eerste onderdeel is niet gegrond.
27.
De verzoekende partij betwist niet dat de op het bijzonder plan
van aanleg aangeduide bufferzone volledig bebouwd is en dat bijgevolg de
voorliggende constructie zich uitstrekt van de zone voor handel naar de zone voor
ambachtelijke bedrijven over de bufferzone.
Het tweede onderdeel van het middel levert kritiek op een
overtollig motief. De bestreden beslissing wordt immers afdoende gedragen door de
overwegingen omtrent de strijdigheid van de inplanting van de aanvraag met artikel
23a.
Het tweede middelonderdeel is derhalve niet ontvankelijk.
D. Tweede middel in de zaak A. 83.819
Standpunt van de partijen
28.
In het eerste onderdeel voert de verzoekende partij de schending
aan van artikel 22 van de stedenbouwkundige voorschriften van het bijzonder plan
van aanleg “Oprit Genendijkerveld” en van artikel 2, §1 van het gecoördineerde
decreet, alsook in het tweede onderdeel de schending van de algemene beginselen
van behoorlijk bestuur, meer bepaald de materiële motiveringsplicht:
“Doordat de bestreden beslissing dat de gevraagde vergunning niet kan
verleend worden omdat de bouwhoogte de toelaatbare hoogte overschrijdt en
art. 49 Decreet betreffende de stedenbouw niet kan toegepast worden gelet op
de grootte van het gabarith.
X-8827-8828-8913-12/15
Terwijl art. 22 van de stedenbouwkundige voorschriften bepaalt dat in
functie van specifieke bestemmingen grotere bouwhoogten dan 5m00 kunnen
toegestaan worden; en terwijl art. 2 § 1 lid 2 Decreet ruimtelijke ordening
bepaalt dat alle voorschriften van de plannen van aanleg verbindend zijn,
ongeacht of zij grafisch zijn voorgesteld of niet; en terwijl het materieel
motiveringsbeginsel inhoudt dat de beslissing dient te zijn gesteund op
draagkrachtige en begrijpelijke motieven die in feite en in rechte correct zijn;
b. Toelichting bij het middel
Er bestaat geen discussie over het feit dat het gebouw gelegen is in de zone
van handel- en dienstverlening van het BPA (d.i. de tweede zone vanaf de
Staatsbaan) en dat de voorschriften van art. 11 en 22 uit het B.P.A. op deze
aanvraag van toepassing zijn.
Uit art. 22 van het B.P.A. blijkt echter dat de bouwhoogte van het gebouw
geen motief tot weigering van de vergunning kan zijn.
Omtrent de hoogte van het gebouw meent de bestreden beslissing dat art. 49
van het Decreet betreffende ruimtelijke ordening niet kan worden toegepast
omdat de afwijking inzake gabarith te groot wordt geacht in vergelijking met
de afmetingen voorzien in art. 22 van de stedenbouwkundige voorschriften.
Art. 22 van de stedenbouwkundige voorschriften bepaalt evenwel inzake
bouwhoogte (punt b.) :
‘Eén bouwlaag, met een maximum van 5.00 m. In geval van oprichting
op de perceelsscheiding is de hoogte beperkt tot 3.00 m. In functie van
specifieke bestemmingen kunnen grotere bouwhoogten worden
toegestaan’
Het is duidelijk dat de verwerende partij volkomen ten onrechte meent dat
-wat de bouwhoogte betreft- er een toepassing dient te worden gemaakt van
art. 49 van het Decreet betreffende de ruimtelijke ordening.
De stedenbouwkundige voorschriften van het BPA zelf voorzien immers dat
de er grotere bouwhoogten kunnen toegestaan worden.
Het feit dat de verwerende partij van oordeel is de aanvraag op grond van
art. 49 Decreet ruimtelijke ordening te moeten afwijzen voor dit punt betekent
reeds dat de beslissing in rechte verkeerd gemotiveerd is.
Doch bovendien dient de grotere bouwhoogte -krachtens de
stedenbouwkundige bepalingen van het BPA- te worden geëvalueerd in functie
van de specifieke bestemming van het gebouw. Deze evaluatie ontbreekt
volkomen in het bestreden besluit.
Indien deze evaluatie zou zijn uitgevoerd, zou duidelijk zijn dat de grotere
bouwhoogte in functie van de specifieke bestemming van het gebouw stond,
m.n. showroom”.
29.
De verwerende partij repliceert dat er slechts voorzien is in een
mogelijkheid om van de maximum bouwhoogte af te wijken en dat de Raad van
State zich ter zake moet beperken tot een marginale toetsing.
Vervolgens wijst zij op het feit dat de verzoekende partij niet
aantoont dat de door haar gevraagde hoogte nodig is voor de concrete bestemming,
wat nochtans een basisvoorwaarde is voor de eventuele toepassing van artikel 22 in
fine. Zij acht de door de verzoekende partij voorgestelde bouwhoogte van 9 tot
13 meter (boven het zwembad) absoluut niet aanvaardbaar en een manifeste
miskenning van de goede plaatselijke ruimtelijke ordening.
X-8827-8828-8913-13/15
Beoordeling
30.
De verzoekende partij levert in dit middel kritiek op de volgende
overweging in het bestreden besluit:
“Overwegende dat de aanvraag volgens het bijzonder plan van aanleg zich
situeert in de zone voor handel en dienstverlening, waar artikel 22 van de
stedenbouwkundige voorschriften een maximum gabarith van één bouwlaag
met eventueel zadeldak toelaat, met maximum hoogte voor kroonlijst- en
nokhoogte van respectievelijk 5 en 6,5 meter boven het maaiveld; dat de
uitvoering een hoogte van het platte dak van 9 meter inhoudt met boven het
zwembad een zadeldak dat tot 13,30 meter hoogte reikt; dat dergelijke
volumineuze uitbouw duidelijk in strijd is met de bindende bepalingen van het
bijzonder plan van aanleg; dat door omvang en algemeen uitzicht, met daaruit
vloeiende grote ruimtelijke weerslag op de perceelsordening en de verder
uitbouw van het bijzonder plan van aanleg, deze strijdigheid inzake gabarith te
groot wordt geacht om overeenkomstig artikel 49 van het decreet betreffende
de ruimtelijke ordening, gecoördineerd op 22 oktober 1996, als afwijking van
het aanlegplan nog voor vergunning in aanmerking te kunnen komen”.
31.
stelt:
Artikel 22 van de voorschriften van het bijzonder plan van aanleg
“b. Hoogte
Eén bouwlaag, met een maximum van 5.00m.
In geval van oprichting op de perceelsscheiding is de hoogte beperkt tot
3.00m. In funktie van specifieke bestemmingen kunnen grotere bouwhoogten
worden toegestaan”.
32.
De laatste zinsnede van artikel 22 van de voorschriften van het
bijzonder plan van aanleg is, ten opzichte van wat voorafgaat, te beschouwen als een
uitzonderingsbepaling, hetgeen onder meer impliceert dat de toepassing ervan door
de vergunningverlenende overheid niet systematisch dient te worden overwogen en
dat deze laatste er niet toe gehouden is om zelf, uit eigen beweging, na te gaan of de
aanvraag volgens die uitzonderingsbepaling in aanmerking zou kunnen komen voor
een vergunning en dat hieromtrent geen specifieke formele motiveringsverplichting
bestaat.
De verzoekende partij heeft noch in haar beroepschrift bij de
bestendige deputatie, noch in haar beroepschrift bij de bevoegde minister om de
toepassing van deze uitzonderingsbepaling gevraagd.
Het middel is niet gegrond.
X-8827-8828-8913-14/15
BESLISSING
- De zaken A. 83.203, A. 83.205 en A. 83.819 worden gevoegd.
- De Raad van State verwerpt de beroepen.
- De verzoekende partij wordt verwezen in de kosten van de beroepen tot
nietigverklaring, begroot op 520,59 euro.
Dit arrest is uitgesproken te Brussel, in openbare terechtzitting van dertig april 2010,
door de Raad van State, Xe kamer, samengesteld uit:
Roger Stevens,
Johan Bovin,
Jan Clement,
met bijstand van
Tiny Temmerman,
kamervoorzitter,
staatsraad,
staatsraad,
griffier.
De griffier
De voorzitter
Tiny Temmerman
Roger Stevens
X-8827-8828-8913-15/15
