Conseil d'État de Belgique — Raad van State — ECLI:BE:RVSCE:2011:ARR.212.542 (2011-04-07)
Samenvatting (NL) :
Arrest nr 212.542 van 7 april 2011 Ruimtelijke ordening, stedenbouw, leefmilieu
en aanverwante aangelegenheden - Plannen van aanleg Beslissing : Vernietiging
Verwerping bekendmaking
--- TEXTE INTÉGRAL DE L'ARRÊT ---
RAAD VAN STATE, AFDELING BESTUURSRECHTSPRAAK
Xe KAMER
ARREST
nr. 212.542 van 7 april 2011
in de zaak A. 94.942/X-9744 (I)
A. 105.637/X-10.383 (II)
A. 109.419/X-10.527 (III).
In zake :
I.
- Alfons DE MUYNCK
- de v.z.w. Natuur en Landschap Meetjesland
bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaat Gwijde Vermeire
kantoor houdende te 9000 GENT
Voskenslaan 301
bij wie woonplaats wordt gekozen
II. Alfons DE MUYNCK
bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaat Gwijde Vermeire
kantoor houdende te 9000 GENT
Voskenslaan 301
bij wie woonplaats wordt gekozen
III. de v.z.w. Natuur en Landschap Meetjesland
bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaat Gwijde Vermeire
kantoor houdende te 9000 GENT
Voskenslaan 301
bij wie woonplaats wordt gekozen
tegen :
I.
- het VLAAMSE GEWEST, vertegenwoordigd door de Vlaamse
regering
I. + II. + III.
- de gemeente KNESSELAERE
beide bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaat Veerle Tollenaere
kantoor houdend te 9000 GENT
Koning Albertlaan 128
bij wie woonplaats wordt gekozen
Tussenkomende partij :
I. + II. + III.
de n.v. DRUKKERIJ VERSTRAETE
bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaten Isabelle Larmuseau, Peter De Smedt en Bert Roelandts
X-9744-10.383-10.527-1/18
kantoor houdend te 9000 GENT
Kasteellaan 141
bij wie woonplaats wordt gekozen
-------------------------------------------------------------------------------------------------I. Voorwerp van de beroepen
Het beroep, ingesteld op 28 augustus 2000, strekt tot de
nietigverklaring van:
a. het besluit van 18 mei 2000 van de Vlaamse minister van Economie,
Ruimtelijke Ordening en Media houdende de gedeeltelijke goedkeuring van
het bijzonder plan van aanleg “Zonevreemde bedrijven” van de gemeente
Knesselare, bekendgemaakt in het Belgisch Staatsblad van 28 juni 2000, in
zoverre dit besluit betrekking heeft op het deelplan 1/13, n.v. Drukkerij
Verstraete, en
b. het besluit van 9 februari 2000 van de gemeenteraad van de gemeente
Knesselare houdende de definitieve aanvaarding van het bijzonder plan van
aanleg “Zonevreemde bedrijven” van de gemeente Knesselare, in zoverre dit
besluit betrekking heeft op het deelplan 1/13, n.v. Drukkerij Verstraete
(A.94.942/X-9744).
Het beroep, ingesteld op 7 juni 2001, strekt tot de
nietigverklaring van het besluit van 28 februari 2001 van het college van
burgemeester en schepenen van de gemeente Knesselare, waarbij aan
de n.v. DRUKKERIJ VERSTRAETE de stedenbouwkundige vergunning wordt
verleend voor de regularisatie van de uitbreiding van een snijafdeling bij het
bedrijf, gelegen te Knesselare, Urselseweg 150, op percelen kadastraal bekend
sectie C, nrs. 379/g, 375/z en 379/k en f (A.105.637/X-10.383).
Het beroep, ingesteld op 24 augustus 2001, strekt tot de
nietigverklaring van hetzelfde besluit van 28 februari 2001 van het college van
burgemeester en schepenen van de gemeente Knesselare (A.109.419/X-10.527)
X-9744-10.383-10.527-2/18
II. Verloop van de rechtspleging
Bij arrest nr. 167.032 van 24 januari 2001 worden de debatten
heropend en wordt het door de auditeur-generaal aangewezen lid van het
auditoraat gelast met het aanvullend onderzoek in de zaak sub I.
Bij arrest nr. 184.839 van 26 juni 2008 worden de zaken
A. 94.942, A. 105.637 en A. 109.419 gevoegd en worden de debatten heropend.
De partijen zijn opgeroepen voor de terechtzitting, die heeft
plaatsgevonden op 21 januari 2011.
Staatsraad Jan Clement heeft verslag uitgebracht in de drie
zaken.
Advocaat Gwijde Vermeire, die verschijnt voor de verzoekende
partijen, advocaat Elsbeth De Vylder, die loco advocaat Veerle Tollenaere
verschijnt voor de verwerende partijen, en advocaat Eva De Witte, die loco
advocaten Isabelle Larmuseau, Peter De Smedt en Bert Roelandts verschijnt voor
de tussenkomende partij, zijn gehoord.
Eerste auditeur Tom De Waele heeft een met dit arrest
eensluidend advies gegeven.
Er is toepassing gemaakt van de bepalingen op het gebruik der
talen, vervat in titel VI, hoofdstuk II, van de wetten op de Raad van State,
gecoördineerd op 12 januari 1973.
III. Feiten
Sinds 1974 exploiteert de familie Verstraete een drukkerij aan
de Urselseweg 150 te Knesselare, in een gebied dat bestaat uit bossen en
X-9744-10.383-10.527-3/18
weilanden. Het bedrijf heeft daarvoor destijds de nodige bouw- en
exploitatievergunningen verkregen.
Het betrokken terrein en de omliggende terreinen zijn evenwel
volgens het gewestplan Eeklo-Aalter, vastgesteld bij koninklijk besluit van
24 maart 1978, bestemd tot natuurgebied.
Het bijzonder plan van aanleg “Hellegat”, goedgekeurd bij
besluit van de Vlaamse regering van 16 januari 1991, heeft de bedrijfsterreinen
opgenomen in ambachtelijk gebied. Op grond van dit bijzonder plan van aanleg
zijn nog verscheidene bouw- en milieuvergunningen verleend voor uitbreidingen
van het bedrijf. Het voornoemde bijzonder plan van aanleg is door de Raad van
State vernietigd bij arrest nr. 78.487 van 3 februari 1999, op grond van het feit dat
niet voldaan was aan de voorwaarden om te kunnen afwijken van het geldende
gewestplan.
Op 6 oktober 1999 stelt de gemeenteraad van Knesselare het
ontwerp van bijzonder plan van aanleg “Zonevreemde bedrijven” voorlopig vast,
waaronder het deelplan 1/13 “Verstraete” dat betrekking heeft op de bedrijfsite
van de tussenkomende partij.
Tijdens het openbaar onderzoek dienen de beide verzoekende
partijen een bezwaarschrift in.
De streekcommissie van advies voor de ruimtelijke ordening
van Oost-Vlaanderen vergadert over het dossier op 10 december 1999, en
nogmaals op 14 januari 2000 omdat de eerste maal het aanwezigheidsquorum niet
was bereikt. Het uiteindelijke advies van de commissie luidt gunstig, maar in het
advies wordt overwogen dat “dat de procedure wettelijk niet in orde is en een
afwijking van een natuurgebied met een bpa niet kan verantwoord worden”.
Met een besluit van 9 februari 2000 stelt de gemeenteraad van
Knesselare het bijzonder plan van aanleg “Zonevreemde bedrijven” definitief
vast. Dit is het tweede bestreden besluit in de zaak sub I. In hetzelfde besluit
X-9744-10.383-10.527-4/18
worden de door de verzoekende partijen ingediende bezwaarschriften besproken
en verworpen.
Het plangebied van het daarin vervatte deelplan 1/13
“Verstraete” valt samen met de bedrijfssite van de drukkerij. Het deelplan
voorziet in aangepaste bestemmingen met name zone voor nijverheidsgebouwen
en aanverwante voorzieningen, zone voor private parkeerplaatsen, toeritten en
laad-
en
losplaatsen
en
zone
voor
woonbebouwing,
kantoren
en
gemeenschapsvoorzieningen op basis van de bestaande bedrijfsvoering. Tot slot
zijn er de langs de rand van het plangebied zones voor “bufferzone-groene zone”
voorzien. Aan de zuidelijke grens van het plangebied heeft de “bufferzone-groene
zone” een breedte van 10 meter, aan de westelijke grens een breedte variërend
tussen 10 en 5 meter en aan de oostelijke grens een breedte variërend tussen
40 en 15 meter. Op de “bufferzone-groene zone” aan de oostelijke grens bevindt
zich een overdruk “schermgroen”.
De omliggende bossen, waaronder het perceel dat ten zuiden
paalt aan de bedrijfssite, zijn opgenomen in het habitatrichtlijngebied “Bossen en
heiden van zandig Vlaanderen: oostelijk deel” dat de Vlaamse regering bij besluit
van 14 februari 1996 aan de Europese Commissie heeft voorgesteld in uitvoering
van de richtlijn 92/43/EEG van de Raad van 21 mei 1992 inzake de
instandhouding van de natuurlijke habitats en de wilde flora en fauna (hierna: de
habitatrichtlijn).
Op 16 maart 2000 adviseert de bestendige deputatie het
bijzonder plan van aanleg gunstig.
Op 10 maart 2000 adviseert AROHM Oost-Vlaanderen niet
akkoord te kunnen gaan met het deelplan voor het bedrijf van de tussenkomende
partij, “gezien de (supra-) regionale uitstraling, de ligging in een open gebied, de
ligging in een prioritaire zone (natuurgebied) en gezien de problematiek m.b.t. de
Raad van State”.
Op 4 mei 2000 adviseert de afdeling Ruimtelijke Planning van
AROHM het bedrijf van de tussenkomende partij op te nemen binnen het
X-9744-10.383-10.527-5/18
sectoraal bijzonder plan van aanleg, op basis van een afweging van de
verschillende elementen van het dossier.
Op 18 mei 2000 keurt de Vlaamse minister bevoegd voor
ruimtelijke ordening het bijzonder plan van aanleg “Zonevreemde bedrijven” van
de gemeente Knesselare gedeeltelijk goed. Het deelplan 1/13 “Verstraete” wordt
goedgekeurd. Dit is het eerste bestreden besluit in de zaak sub I.
Op grond van het laatstgenoemde bijzonder plan van aanleg
verleent het college van burgemeester en schepenen van de gemeente Knesselare
op 3 oktober 2000 aan de tussenkomende partij een stedenbouwkundige
vergunning voor “aanleggen parking en aanpassen bestaande vergunde parking”
op een terrein te Knesselare, Urselseweg 150, kadastraal bekend sectie C, nrs.
375/z, 379/g, 379/k en 380/d.
Op grond van het laatstgenoemde bijzonder plan van aanleg
verleent het college van burgemeester en schepenen van de gemeente Knesselare
op 28 februari 2001 aan de tussenkomende partij een stedenbouwkundige
vergunning voor de regularisatie van de uitbreiding van een snijafdeling bij het
bedrijf, gelegen te Knesselare, Urselseweg 150, op percelen kadastraal bekend
sectie C, nrs. 379/g, 375/z en 379/k en f. Dit is het bestreden besluit in de zaken
sub II en III.
Op 8 december 2006 stelt de Vlaamse regering het gewestelijk
ruimtelijk uitvoeringsplan “Historisch gegroeid bedrijf NV Drukkerij Verstraete
te Knesselare” definitief vast. Uit de toelichting bij dit uitvoeringsplan blijkt dat
het in de plaats komt van het laatstgenoemde bijzonder plan van aanleg.
Bij arrest nr. 208.918 van 10 november 2010 vernietigt de Raad
van State het besluit van 8 december 2006 van de Vlaamse regering houdende
definitieve vaststelling van het gewestelijk ruimtelijk uitvoeringsplan “Historisch
gegroeid bedrijf NV Drukkerij Verstraete te Knesselare” op vordering van de
verzoekende partij in de zaak sub III. In dat arrest werd het middel gegrond
X-9744-10.383-10.527-6/18
bevonden genomen uit de schending van artikel 3 van de richtlijn 2001/42/EG
van het Europees Parlement en de Raad van 27 juni 2001 betreffende de
beoordeling van de gevolgen voor het milieu van bepaalde plannen en
programma’s, omdat er bij het nemen van het uitvoeringsplan geen
rechtvaardiging was waarom er geen plan-milieueffectenrapport werd opgemaakt.
IV. Ontvankelijkheid in de zaak sub III
Zowel de verwerende als de tussenkomende partij werpen bij
wege van exceptie de laattijdigheid van het beroep op, stellende dat de
verzoekende partij ten laatste op 8 mei 2001 kennis had van de bestreden
beslissing, die immers in afschrift werd gevoegd in het aanvullend stukkenbundel
dat op die datum door de verzoekende partij werd neergelegd in de procedure
voor de Raad van State inzake het sectoraal BPA, gekend onder
A.94.942/X-9.744 (I).
De verzoekende partij brengt daar tegen in dat de vergunning
toen aan de raadsman was overgemaakt door de eerste verzoekende partij in de
zaak A.94.942/X-9.744, de heer Alfons DE MUYNCK, wat haar niet
toegerekend zou kunnen worden, dat haar de vergunning niet betekend is
geweest, dat het begin van de werken geen indicatie kan zijn gezien het om een
regularisatievergunning gaat, en dat zij de bouwplannen niet kon inkijken.
Het verweer van de verzoekende partij kan geenszins
overtuigen. In het raam van de annulatieprocedure sub I heeft de verzoekende
partij zich laten vertegenwoordigen door haar raadsman, met bovendien keuze
van woonplaats op diens kantooradres, en werden door haar per aangetekende
brief van 7 mei 2001, die daags nadien ter griffie werd ontvangen, een memorie
van wederantwoord en een aanvullend dossier met stukken neergelegd, met
daarin een afschrift van de bestreden stedenbouwkundige vergunning. De
verzoekende partij was bijgevolg op dat ogenblik op de hoogte van het bestaan en
de inhoud van de door haarzelf meegedeelde vergunning. Het annulatieberoep
tegen de vergunning werd ingediend op 24 augustus 2001, hetzij ruim buiten de
verjaringstermijn van zestig dagen gerekend vanaf 7 mei 2001.
X-9744-10.383-10.527-7/18
De overige opwerpingen die de verzoekende partij nog maakt in
de memorie van wederantwoord doen niets ter zake. De vergunning diende haar
niet “betekend” te worden, en de beroepstermijn gaat voor een derde in vanaf het
ogenblik dat hij feitelijk kennis heeft van de beslissing.
De excepties zijn derhalve gegrond.
V. Onderzoek van de zaak sub I
A. Ontvankelijkheid
In hun laatste memorie stellen de verwerende partrijen niet te
menen “dat een formele vernietiging van het BPA noodzakelijk is”, aangezien het
annulatieberoep zijn voorwerp heeft verloren door het tussenkomen van het
vervangende besluit van 8 december 2006 van de Vlaamse regering houdende
definitieve vaststelling van het gewestelijk ruimtelijk uitvoeringsplan “Historisch
gegroeid bedrijf NV Drukkerij Verstraete te Knesselare”.
Aangezien het laatstgenoemde besluit door de Raad van State
werd vernietigd bij arrest nr. 208.918 van 10 november 2010 wordt de erop
gesteunde exceptie verworpen.
B. Onderzoek van het eerste middel
Standpunt van de partijen
In het eerste middel voeren de verzoekende partijen de
schending aan van het besluit van de Vlaamse regering van 14 februari 1996
waarbij het habitatrichtlijngebied “Bossen en heiden van zandig Vlaanderen:
oostelijk deel” werd aangeduid, van de artikelen 6.1 en 6.2 van de habitatrichtlijn,
van de motiveringsverplichting en van het “beginsel van behoorlijk bestuur”.
De verzoekende partijen lichten onder meer toe dat in geen van
de bestreden besluiten aandacht is voor het voornoemde habitatrichtlijngebied,
terwijl daarin de kamsalamander (triturus cristatus) voorkomt, dit is een soort
amfibie die zeer gevoelig is voor watervervuiling. De verzoekende partijen
X-9744-10.383-10.527-8/18
verwijten de bestreden besluiten ter zake een gebrek aan motivering. Zij
benadrukken dat de Europese Commissie geen opmerkingen heeft gemaakt bij de
door België/Vlaanderen voorgestelde lijst van habitatrichtlijngebieden, zodat
deze lijst als aanvaard te beschouwen is. Zij stellen dat om te voldoen aan de
verplichtingen uit de habitatrichtlijn bij het nemen van de bestreden besluiten
uiteraard ook de nabije omgeving bekeken had moeten worden.
In hun memories van antwoord stellen de verwerende partijen
dat de artikelen 6.1 en 6.2 van de habitatrichtlijn geen “directe werking” hebben,
en dat de verzoekende partijen nalaten aan te geven “hoe en waarom” het besluit
van de Vlaamse regering van 14 februari 1996 (randnr. 8) zou geschonden zijn.
In haar memorie voert de tussenkomende partij aan dat de
verzoekende partijen nalaten aan te tonen of, en zo ja, welk deel van het
plangebied van het bestreden plan van aanleg in een habitatrichtlijngebied
gelegen zou zijn. De tussenkomende partij meent dat de betrokken
bedrijfsterreinen geen grote biologische waarde vertonen. Zij stelt dat de
verzoekende
partijen
zich
niet
rechtstreeks
kunnen
beroepen
op
de
habitatrichtlijn.
In haar laatste memorie benadrukt de tussenkomende partij de
beperkte draagwijdte van de arresten van het Hof van Justitie aangaande
beschermingszones die zijn opgenomen in de aan de Commissie toegezonden
nationale lijst maar nog niet zijn aangewezen door de Commissie. Zo hadden het
arrest van 13 januari 2005 inzake Società Italiana Dragaggi SpA (zaak C‑117/03)
en het arrest van 14 september 2006 inzake Bund Naturschutz in Bayern eV (zaak
C‑244/05) betrekking op nieuwe grootschalige projecten binnen de contouren
van een voorgestelde beschermingszone. Volgens de tussenkomende partij
beperkt de door het Hof van Justitie aangenomen beschermingsverplichting zich
tot het verbieden van grootschalige ingrepen die de ecologische kenmerken van
het gebied ernstig kunnen aantasten. Het voorliggend plan van aanleg beoogt
evenwel louter en alleen de bestendiging van drukkerij Verstraete op de bestreden
locatie. De tussenkomende partij verwijt de verzoekende partijen geen elementen
X-9744-10.383-10.527-9/18
aan te halen waaruit zou blijken dat er sprake zou kunnen zijn van een ernstige
aantasting van de voorgestelde beschermingszone.
De tussenkomende partij leidt uit het besluit van 8 december 2006 van de
Vlaamse regering houdende definitieve vaststelling van het gewestelijk ruimtelijk
uitvoeringsplan “Historisch gegroeid bedrijf NV Drukkerij Verstraete te
Knesselare” af dat de planologische bestendiging van het betrokken bedrijf geen
betekenisvolle aantasting van de beschermingszone impliceert.
Tot slot wijst de tussenkomende partij erop dat het bestreden plan van aanleg
“voorziet in de aanplanting van een overgangsbos naast een reeds bestaande
bufferzone (…) ter versterking van de integratie in de omliggende natuurlijke
structuur”. De tussenkomende partij meent dat op die manier afdoende rekening
is gehouden met de voorgestelde beschermingszone.
Beoordeling
Zoals gesteld werd in het arrest nr. 208.918 van 10 november
2010 (randnr. 16) paalt de bedrijfssite van de tussenkomende partij, dit is het
plangebied van het bestreden deelplan, ten zuiden aan het habitatrichtlijngebied
“Bossen en heiden van zandig Vlaanderen: oostelijk deel”, zoals bedoeld in het
besluit van de Vlaamse regering van 14 februari 1996. In het aangehaalde
middelonderdeel wordt de verwerende partijen verweten bij het nemen van de
bestreden besluiten niet te hebben stilgestaan bij de mogelijke effecten op het
voornoemde habitatrichtlijngebied.
De artikelen 6.1 en 6.2 van de habitatrichtlijn luiden als volgt:
“1. De Lid-Staten treffen voor de speciale beschermingszones de nodige
instandhoudingsmaatregelen; deze behelzen zo nodig passende specifieke
of van ruimtelijke-ordeningsplannen deel uitmakende beheersplannen en
passende wettelijke, bestuursrechtelijke of op een overeenkomst berustende
maatregelen, die beantwoorden aan de ecologische vereisten van de typen
natuurlijke habitats van bijlage I en de soorten van bijlage II die in die
gebieden voorkomen.
2. De Lid-Staten treffen passende maatregelen om ervoor te zorgen dat
de kwaliteit van de natuurlijke habitats en de habitats van soorten in de
speciale beschermingszones niet verslechtert en er geen storende factoren
optreden voor de soorten waarvoor de zones zijn aangewezen voor zover
die factoren, gelet op de doelstellingen van deze richtlijn een significant
effect zouden kunnen hebben”.
X-9744-10.383-10.527-10/18
Uit het arrest van 13 januari 2005 inzake Società Italiana
Dragaggi SpA (zaak C‑117/03) van het Hof van Justitie blijkt dat de lidstaten
met betrekking tot gebieden die zijn opgenomen in de aan de Commissie
toegezonden nationale lijsten die kunnen worden aangewezen als gebieden van
communautair belang, en in het bijzonder die met prioritaire typen natuurlijke
habitats of prioritaire soorten, verplicht zijn om op grond van de habitatrichtlijn
passende bescherming te bieden door beschermingsmaatregelen vast te stellen die
het relevante ecologisch belang kunnen waarborgen dat deze gebieden op
nationaal niveau toekomt ter verwezenlijking van de door de richtlijn beoogde
instandhoudingsdoelstelling. In het arrest van 14 september 2006 inzake Bund
Naturschutz in Bayern eV (zaak C‑244/05) heeft het Hof van Justitie
verduidelijkt dat de voornoemde passende bescherming niet alleen verlangt dat de
lidstaten geen ingrepen toestaan die de ecologische kenmerken van die gebieden
ernstig kunnen aantasten, maar ook dat zij in overeenstemming met de bepalingen
van nationaal recht alle nodige maatregelen vaststellen ter voorkoming van
dergelijke ingrepen.
In het licht van een richtlijnconforme uitlegging van het
voornoemde besluit van de Vlaamse regering van 14 februari 1996 (randnr. 8)
vereiste de motiveringsverplichting dat de verwerende partijen bij het nemen van
de bestreden besluiten de mogelijke effecten ervan op het voornoemde
habitatrichtlijngebied nagingen. Het blijkt evenwel niet, en de verwerende
partijen beweren ook niet, dat de vraag naar de mogelijke effecten op het
habitatrichtlijngebied op enige wijze in de besluitvorming werd betrokken.
Aan de voornoemde vaststellingen wordt geen afbreuk gedaan
door de door de tussenkomende partij naar voor gebrachte elementen dat de
aangehaalde arresten van het Hof van Justitie betrekking hadden op nieuwe
grootschalige
projecten
binnen
de
contouren
van
een
voorgestelde
beschermingszone, dat door die arresten enkel grootschalige ingrepen die de
ecologische kenmerken van het gebied ernstig kunnen aantasten worden
verboden en dat het bestreden deelplan louter en alleen de bestendiging van
drukkerij Verstraete op een buiten het voorgestelde habitatrichtlijngebied gelegen
X-9744-10.383-10.527-11/18
site betreft. Deze elementen missen immers pertinentie aangezien ze steunen op
het uitgangspunt dat in het middel zou worden aangevoerd dat de bestreden
besluiten een effect hebben op het voorgestelde habitatrichtlijngebied. In het
aangehaalde middelonderdeel wordt daarentegen enkel voorgehouden dat de
verwerende
partijen
de
mogelijke
effecten
op
het
voornoemde
habitatrichtlijngebied niet hebben onderzocht.
Gelet op de aard van het middelonderdeel dienden de
verzoekende partijen, anders dan de tussenkomende partij dit ziet, niet aan te
tonen dat de bestreden besluiten een ernstige aantasting uitmaken van de
voorgestelde beschermingszone.
De tussenkomende partijen kunnen zich ook niet dienstig
beroepen op het voornoemde besluit van de Vlaamse regering van 8 december
2006 (randnr. 15), aangezien dit besluit vernietigd werd bij het arrest nr. 208.918
van 10 november 2010 van de Raad van State.
Uit
het
feit
dat
de
betrokken
bedrijfssite,
zoals
de
tussenkomende partij voorhoudt, geen grote biologische waarde vertoont blijkt
niet dat de verwerende partijen bij het nemen van de bestreden besluiten stil
zouden hebben gestaan bij de mogelijke effecten op het aanpalende
habitatrichtlijngebied. Dit blijkt ook niet uit het feit dat het bestreden plan van
aanleg voorziet in bufferzones, temeer daar de zuidelijke kant van het plangebied
paalt aan het habitatrichtlijngebied en de “bufferzone - groene zone” met
overdruk “schermgroen”, die door de tussenkomende partij wordt aangeduid als
“overgangsbos”, zich situeert aan de oostkant van het plangebied.
Het middelonderdeel is in de aangegeven mate gegrond.
C. Vraag tot belangenafweging
In haar memorie laat de tussenkomende partij een aantal
bedenkingen gelden “nopens de belangenafweging”, waarin zij uitweidt over de
historische aanwezigheid van het bedrijf, de “onredelijkheid” van de opstelling
van de verzoekende partijen en de vrees dat tewerkstelling voor 136 gezinnen zal
verdwijnen.
X-9744-10.383-10.527-12/18
Bij gebreke aan enige wetsbepaling die daarin voorziet kan de
Raad van State wanneer hij heeft vastgesteld dat in een ontvankelijk
annulatieberoep een gegrond middel wordt aangevoerd niet afzien van de
vernietiging van het bestreden besluit op grond van een belangenafweging.
D. Vraag tot uitbreiding van het voorwerp van het beroep
In hun memorie van wederantwoord vragen de verzoekende
partijen dat hun vordering zou worden uitgebreid tot een “gevolgakte” van het
bestreden bijzonder plan van aanleg, te weten de door het college van
burgemeester en schepenen van de gemeente Knesselare op 3 oktober 2000
afgegeven stedenbouwkundige vergunning voor een parking op het bedrijfsterrein
van de tussenkomende partij (randnr. 13). De verzoekende partijen stellen dat
“aangezien deze bouwvergunning steunt op een onwettig BPA, (…) deze
bouwvergunning dan ook eveneens (moet) vernietigd worden, in samenhang met
het BPA”.
De verwerende partijen en de tussenkomende partij bewaren in
hun memories het stilzwijgen over deze vraag tot uitbreiding van het voorwerp
van het beroep.
De laatstgenoemde vergunning dateert van na de datum van het
indienen van het beroep tot nietigverklaring, zodat de verzoekende partijen hun
vraag tot uitbreiding van het voorwerp van het beroep ten vroegste in de memorie
van wederantwoord als eerstvolgende nuttige procedurestuk konden formuleren.
Zoals blijkt uit de motivering ervan, steunt de laatstgenoemde vergunning enkel
en alleen op het aangevochten bijzonder plan van aanleg.
Het verzoek tot uitbreiding van het voorwerp van het beroep
kan worden ingewilligd.
Het door de verzoekende partijen ten aanzien van de
laatstgenoemde vergunning aangevoerde rechtmatigheidsbezwaar, met name dat
ze haar rechtsgrond vindt in het onwettig bijzonder plan van aanleg, is gegrond.
X-9744-10.383-10.527-13/18
VI. Onderzoek van de zaak sub II
A. Ontvankelijkheid
Tijdigheid
Wat
de
tijdigheid
van
het
beroep
betreft,
voert
de
tussenkomende partij in haar memorie aan dat de verzoeker reeds jaren op
verbeten wijze elke ontwikkeling van het bedrijf opvolgt, waarbij hij reeds
tientallen administratieve en juridische procedures heeft ingeleid, zodat het
“compleet ondenkbaar, minstens onaannemelijk (is) dat (hij) pas op 10 april 2001
kennis heeft genomen van de bestreden beslissing”.
De verzoeker repliceert in zijn memorie van wederantwoord dat
hij “niet iemand (is) die met de regelmaat van een klok naar het gemeentebestuur
toogt” en dat “zijn leven (…) veel meer (is) dan al dit achternageloop”.
In
dit
geval
betreft
het
bestreden
besluit
een
regularisatievergunning, hetgeen impliceert dat de verzoeker niet door de
aanvang van de werken gealarmeerd kon worden. Aangezien de tussenkomende
partij in de exceptie enkel algemene beschouwingen aanvoert en geen
bewijskrachtig gegeven waaruit blijkt dat de verzoeker meer dan 60 dagen vóór
het instellen van het annulatieberoep kennis hadden of moesten hebben van het
bestaan en de draagwijdte van het bestreden besluit, dient de exceptie te worden
verworpen.
B. Belang
Wat
het
belang
van
de
verzoeker
betreft,
voert
de
tussenkomende partij in haar memorie aan dat haar bedrijf geen vervuiling,
visuele hinder of geluidshinder veroorzaakt, dat de ecologische schade die de
verzoeker hersteld wenst te zien, betrekking heeft op niet-toegeëigende
milieubestanddelen, ten aanzien waarvan hij geen persoonlijk belang kan doen
gelden, dat de verzoeker pas ter plaatse is komen wonen nadat het bedrijf er al
X-9744-10.383-10.527-14/18
gevestigd was, dat de verzoeker veroordeeld is voor het plegen van diverse
stedenbouwmisdrijven, dat de bestreden beslissing “betrekking heeft op een
gebouwonderdeel dat het verst van de eigendom/woning van de verzoeker is
verwijderd” en waarop hij door de aanwezigheid van een groenscherm en een
tuin geen enkel zicht heeft en dat de definitief vergunde bedrijfsgebouwen verder
zullen blijven bestaan, zodat “de enige bekommernis van de verzoekende partij
en het uiteindelijke oogmerk van haar vordering tot nietigverklaring – het herstel
van het natuurgebied – (…) dus onmogelijk nog (kan) worden verwezenlijkt”.
De verzoeker repliceert in zijn memorie van wederantwoord dat
hij een “buitenmens” en “een oprecht natuurliefhebber” is, dat het bedrijf van de
tussenkomende partij wel degelijk vervuiling, visuele hinder en geluidshinder
veroorzaakt, dat het groenscherm dat 5 meter breed moest zijn op een aantal
plaatsen niet is aangeplant, dat hij ook van op zijn weiland zicht heeft op de
geregulariseerde uitbreiding en dat “de fabriek zijn privacy en gezondheid
dagelijks blijft aantasten”.
Zoals hiervoor is gebleken heeft de verzoeker een gegrond
annulatieberoep ingesteld tegen het bijzonder plan van aanleg waarop het
bestreden besluit steunt (zaak sub I).
Zowel verzoekers eigendom met zijn woning als zijn “weiland”
palen aan de bedrijfssite waarop het bestreden besluit betrekking heeft. Op grond
daarvan doet de verzoeker in beginsel blijken van het rechtens vereiste belang. Er
kan van dit beginsel niet worden afgeweken op grond van de door de
tussenkomende partij opgeworpen elementen.
De exceptie wordt verworpen.
C. Onderzoek van het derde middel
In het derde middel van zijn verzoekschrift vraagt de
verzoekende partij artikel 159 van de Grondwet toe te passen, nu het sectoraal
bijzonder plan van aanleg waarin de vergunning grondslag vindt en waarnaar zij
ook uitdrukkelijk verwijst, onwettig is.
X-9744-10.383-10.527-15/18
De verwerende partij en de tussenkomende partij verwijzen in
hun memories naar hun verweer in de zaak sub I.
Hiervoor is in de zaak sub I het sectoraal bijzonder plan van
aanleg waarin het bestreden besluit zijn rechtsgrond vindt, onwettig bevonden.
Het middel is gegrond.
D. Vraag tot belangenafweging
In haar memorie laat de tussenkomende partij onder de
hoofding “voorafgaande bemerking” een aantal bedenkingen gelden “nopens de
belangenafweging”, waarin zij uitweidt over de historische aanwezigheid van het
bedrijf, de “onredelijkheid” van de opstelling van de verzoeker en de vrees dat
tewerkstelling voor 136 gezinnen zal verdwijnen.
Bij gebreke aan enige wetsbepaling die daarin voorziet kan de
Raad van State wanneer hij heeft vastgesteld dat in een ontvankelijk
annulatieberoep een gegrond middel wordt aangevoerd niet afzien van de
vernietiging van het bestreden besluit op grond van een belangenafweging.
BESLISSING
-
De Raad van State verwerpt het beroep in de zaak A. 109.419/X-10.527.
-
De Raad van State vernietigt:
a. het besluit van 18 mei 2000 van de Vlaamse minister van Economie,
Ruimtelijke Ordening en Media houdende de gedeeltelijke goedkeuring
van het bijzonder plan van aanleg “Zonevreemde bedrijven” van de
gemeente Knesselare, bekendgemaakt in het Belgisch Staatsblad van
28 juni 2000, in zoverre dit besluit betrekking heeft op het deelplan
1/13, n.v. Drukkerij Verstraete,
b. het besluit van 9 februari 2000 van de gemeenteraad van de gemeente
Knesselare houdende de definitieve aanvaarding van het bijzonder plan
van aanleg “Zonevreemde bedrijven” van de gemeente Knesselare, in
X-9744-10.383-10.527-16/18
zoverre dit besluit betrekking heeft op het deelplan 1/13, n.v. Drukkerij
Verstraete,
c. het besluit van 3 oktober 2000 van het college van burgemeester en
schepenen van de gemeente Knesselaere waarbij aan de n.v. Drukkerij
Verstraete de stedenbouwkundige vergunning wordt verleend voor
“aanleggen parking en aanpassen bestaande vergunde parking” op een
terrein te Knesselaere, Urselseweg 150, kadastraal bekend sectie C, nrs.
375/z, 379/g, 379/k en 380/d, en
d. het besluit van 28 februari 2001 van het college van burgemeester en
schepenen van de gemeente Knesselaere, waarbij aan de n.v. Drukkerij
Verstraete de stedenbouwkundige vergunning wordt verleend voor de
regularisatie van de uitbreiding van een snijafdeling bij het bedrijf
gelegen te Knesselaere, Urselseweg 150, kadastraal bekend sectie C, nrs.
379/g, 375/z en 379/k en f.
-
Dit arrest dient te worden bekendgemaakt op dezelfde wijze als het sub a
gedeeltelijk vernietigde besluit.
-
De verwerende partijen in de zaak A. 94.942/X-9744 worden verwezen in
de kosten van het beroep tot nietigverklaring, begroot op 347,06 euro, ieder
voor de helft.
De verwerende partij in de zaak A. 105.637/X-10.383 wordt verwezen in de
kosten van het beroep tot nietigverklaring, begroot op 173,53 euro.
De verzoekende partij in de zaak A. 109.419/X-10.527 wordt verwezen in de
kosten van het beroep tot nietigverklaring, begroot op 173,53 euro.
De tussenkomende partij wordt verwezen in de kosten van de
tussenkomsten, begroot op 371,85 euro.
X-9744-10.383-10.527-17/18
Dit arrest is uitgesproken te Brussel, in openbare terechtzitting van zeven april
2011, door de Raad van State, Xe kamer, samengesteld uit:
Roger Stevens,
kamervoorzitter,
Johan Bovin,
staatsraad,
Jan Clement,
staatsraad,
Astrid Truyens,
griffier.
bijgestaan door
De griffier
De voorzitter
Astrid Truyens
Roger Stevens
X-9744-10.383-10.527-18/18
