Conseil d'État de Belgique — Raad van State — ECLI:BE:RVSCE:2011:ARR.212.712 (2011-04-26)
Samenvatting (NL) :
Arrest nr 212.712 van 26 april 2011 Overheidsopdrachten en openbare werken
- Overheidsopdrachten Beslissing : Verwerping heropening debatten Samenvoeging
Aanvullend verslag
--- TEXTE INTÉGRAL DE L'ARRÊT ---
RAAD VAN STATE, AFDELING BESTUURSRECHTSPRAAK
XIIe KAMER
ARREST
nr. 212.712 van 26 april 2011
in de zaken A. 171.112/XII-4667
A. 173.209/XII-4774
In zake:
PATRIA LAND & ARMAMENT OY,
voorheen Patria Vehicles OY, vennootschap naar Fins recht
bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaten William Timmermans en Christophe Ronse
kantoor houdend te 1000 Brussel
Havenlaan 86c bus 414
bij wie woonplaats wordt gekozen
eveneens bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaat Mike Gelders
tegen:
de BELGISCHE STAAT, vertegenwoordigd door de minister
van Landsverdediging
bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaten David D’Hooghe, Nicole Cahen en
Leopold Schellekens
kantoor houdend te 1000 Brussel
Loksumstraat 25
bij wie woonplaats wordt gekozen
Tussenkomende partij:
MOWAG GmbH
vennootschap naar Zwitsers recht
bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaat Pascal Mallien
kantoor houdend te Antwerpen
Meir 24
bij wie woonplaats wordt gekozen
-------------------------------------------------------------------------------------------------I. Voorwerp van de beroepen
1.
Het beroep, ingesteld op 27 maart 2006, strekt tot de nietigver-
klaring van “het besluit van de Ministerraad van 27 januari 2006, waarbij ingeXII-4667-1/16
stemd wordt met het voorstel van de Minister van Landsverdediging tot toewijzing van de opdracht voor de levering van 242 AIV-voertuigen (bestek 4RP103
van het Ministerie van Landsverdediging) aan de onderneming Mowag, alsook
van de voorbereidende handelingen voor deze beslissing, te weten (i) het besluit
van de Minister van Landsverdediging van ongekende datum waarbij de offerte
van Mowag regelmatig wordt verklaard (bestek 4RP103 van het Ministerie van
Landsverdediging), voorzover dit bestaat, en (ii) het besluit van de Minister van
Landsverdediging van ongekende datum waarbij wordt voorgesteld om de opdracht voor de levering van 242 AIV-voertuigen (bestek 4RP103 van het Ministerie van Landsverdediging) toe te kennen aan de onderneming Mowag”
(zaak A.171.112/XII-4667).
Het beroep, ingesteld op 22 mei 2006, strekt tot de nietigverklaring van “het besluit van 22 maart 2006 van de minister van Landsverdediging tot
toewijzing van de opdracht voor de levering van 242 AIV-voertuigen (bestek
4RP103 […]) aan de onderneming Mowag, alsook van het besluit om deze opdracht niet aan [Patria Vehicles OY] toe te wijzen” (zaak A.173.209/XII-4774).
II. Verloop van de rechtspleging
2.
Bij arrest nr. 158.655 van 11 mei 2006 is de vordering tot
schorsing van de tenuitvoerlegging van de bestreden beslissing in de zaak
A.171.112 verworpen.
De verzoekende partij heeft een verzoekschrift tot voortzetting
van de rechtspleging ingediend.
De verwerende partij heeft in de beide zaken een memorie van
antwoord ingediend en de verzoekende partij heeft in de beide zaken een memorie van wederantwoord ingediend.
XII-4667-2/16
Mowag GmbH heeft in de beide zaken een verzoekschrift tot
tussenkomst ingediend. De tussenkomsten zijn toegestaan bij beschikkingen van
27 juli 2006 en van 5 september 2006. De tussenkomende partij heeft telkens een
memorie ingediend.
Eerste auditeur Jos Stevens heeft een verslag over de beide zaken opgesteld.
In de zaak A. 171.112/XII-4667 hebben de verzoekende partij
en de verwerende partij een laatste memorie ingediend.
In de zaak A. 173.209/XII-4774 hebben de verzoekende partij
en de tussenkomende partij een laatste memorie ingediend.
De partijen zijn opgeroepen voor de terechtzitting, die heeft
plaatsgevonden op 22 februari 2011.
Staatsraad Geert Van Haegendoren heeft verslag uitgebracht.
Advocaat William Timmermans, die verschijnt voor de verzoekende partij, advocaat Leopold Schellekens, die verschijnt voor de verwerende
partij en advocaat Natasja De Splenter, die loco advocaat Pascal Mallien verschijnt voor de tussenkomende partij, zijn gehoord.
Eerste auditeur Jos Stevens heeft in de beide zaken advies gegeven.
Er is toepassing gemaakt van de bepalingen op het gebruik der
talen, vervat in titel VI, hoofdstuk II, van de wetten op de Raad van State, gecoördineerd op 12 januari 1973.
XII-4667-3/16
III. Feiten
3.1.
Op 20 juli 2005 besluit de ministerraad op initiatief van de mi-
nister van Landsverdediging tot het opstarten van een procedure voor de aankoop
van 242 gepantserde wielvoertuigen voor de infanterie (“Armoured infantry vehicles”, afgekort AIV), in drie verschillende schijven, waarvan de eerste schijf in
2005, van 138 gepantserde wielvoertuigen, een vaste schijf is, de tweede schijf,
van 81 gepantserde wielvoertuigen en de derde schijf, van 23 gepantserde wielvoertuigen, voorwaardelijke schijven zijn, die eventueel gelicht kunnen worden
tussen 2006 en 2010, alsook van de aanverwante leveringen en dienstprestaties.
De voertuigen zijn bedoeld voor nieuwe types van operaties
tegen nieuwe vormen van dreiging (terrorisme, ongecontroleerde verspreiding
van massavernietigingswapens,...) waarvoor de inzet vereist is van mediane, lichte en extreem mobiele, snel inzetbare troepen; de AIV is de belangrijkste investering om deze mediane capaciteit te implementeren in de schoot van de landcomponent en bepaalde modules van de medische component.
In het Bulletin der Aanbestedingen van 12 augustus 2005 verschijnt een aankondiging van de opdracht. Volgens de aankondiging wordt de
opdracht gegund via een “versnelde onderhandelingsprocedure”, waarmee volgens het bestek een onderhandelingsprocedure zonder bekendmaking wordt bedoeld. De uiterste datum voor het indienen van de offertes wordt bepaald op
5 oktober 2005.
3.2.
Vijf ondernemingen, waaronder verzoekende partij en tussen-
komende partij, dienen een offerte in. De kandidaten worden uitgenodigd om een
“best and final offer” in te dienen uiterlijk op 2 januari 2006.
Op 4 januari 2006 wordt een vertrouwelijk evaluatierapport opgesteld.
XII-4667-4/16
3.3.
In een nota van 24 januari 2006 aan de ministerraad wijst de
minister van Landsverdediging op de toepasselijkheid van artikel 17, § 2, b., van
de wet van 24 december 1993 betreffende de overheidsopdrachten en sommige
opdrachten voor aanneming van werken, leveringen en diensten waarin verwezen
wordt naar toenmalig artikel 296.1. van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, thans artikel 346.1. van het Verdrag betreffende de werking
van de Europese Unie (VWEU), dat luidt :
“De bepalingen van de Verdragen vormen geen beletsel voor de volgende
regels:
a) geen enkele lidstaat is gehouden inlichtingen te verstrekken waarvan de
verbreiding naar zijn mening strijdig zou zijn met de wezenlijke belangen
van zijn veiligheid;
b) elke lidstaat kan de maatregelen nemen die hij noodzakelijk acht voor
de bescherming van de wezenlijke belangen van zijn veiligheid en die betrekking hebben op de productie van of de handel in wapenen, munitie en
oorlogsmateriaal; die maatregelen mogen de mededingingsverhoudingen
op de interne markt niet wijzigen voor producten die niet bestemd zijn
voor specifiek militaire doeleinden.”
In de nota wordt voorgesteld dat de ministerraad de minister
zou toelaten om de opdracht voor de aankoop in drie schijven van maximum
242 AIV met aanverwante materialen en prestaties en open overeenkomst voor
technische ondersteuning te gunnen met dien verstande dat alleen de eerste schijf
mag worden gegund en dat de eventuele gunning van de voorwaardelijke schijven aan de ministerraad zal worden voorgelegd.
Bij rangschikking wordt de basisofferte van tussenkomende
partij als eerste geplaatst, haar variant 1 als tweede, de basisversie van verzoekende partij als derde en de variant 1 als vierde. Voorgesteld wordt om te gunnen
aan tussenkomende partij voor het voertuig PIRANHA III.
3.4.
Op de ministerraad van 27 januari 2006 wordt het voorstel van
de minister van Landsverdediging goedgekeurd, met toepassing van artikel 2, § 1
en § 8, van het koninklijk besluit van 6 februari 1997 betreffende de overheidsopdrachten voor aanneming van leveringen en diensten waarop artikel 3, § 3, van
XII-4667-5/16
de wet van 24 december 1993 betreffende de overheidsopdrachten en sommige
opdrachten voor aanneming van werken, leveringen en diensten van toepassing
is. De minister wordt gemachtigd om de opdracht aan tussenkomende partij toe te
wijzen.
3.5.
Op 22 maart 2006 beslist de minister van Landsverdediging op
gemotiveerde wijze tot gunning aan Mowag voor het voertuig Piranha IIIC van
de basisofferte.
Met een brief van 22 maart 2006 stelt de minister de tussenkomende partij in kennis van de toewijzing.
Met een brief van 23 maart 2006 wordt verzoekende partij ervan in kennis gesteld dat haar offerte niet is uitgekozen.
IV. Samenvoeging
4.
Uit het feitenrelaas blijkt genoegzaam dat een uitspraak in de
eerste zaak een weerslag kan hebben op de uitspraak in de tweede zaak zodat
terecht verzoekster vraagt, verwerende partij niet betwist en het auditoraat voorstelt dat de beide zaken wegens hun juridische samenhang worden samengevoegd.
V. Ontvankelijkheid van het beroep A.171.112
Exceptie
5.
Verwerende partij betwist als volgt de ontvankelijkheid ratione
materiae van het beroep in de zaak A.171.112:
“23. De verzoekende partij beweert ten onrechte dat het aangevochten besluit van de Ministerraad van 27 januari 2006 voor haar een ‘definitief
griefhoudende handeling’ zou zijn. Weliswaar houdt het besluit van de
Ministerraad het akkoord in van de Ministerraad met het voorstel van de
XII-4667-6/16
minister van Landsverdediging om de opdracht toe te wijzen aan Mowag,
doch dit besluit kan geenszins worden gelijkgesteld met een toewijzingsbeslissing en heeft als dusdanig geen dwingende rechtsgevolgen die de
verzoekende partij onmiddellijk nadeel zouden berokkenen. Luidens artikel 2, § 8 van het koninklijk besluit van 6 februari 1997 wordt de opdracht
immers niet door de Ministerraad gegund, doch wel door de minister van
Landsverdediging na de instemming van de Ministerraad. Het aangevochten besluit van de Ministerraad houdt overigens geenszins een beoordeling in aangaande de ingediende offertes. Het beweerd definitief nadeel
van de verzoekende partij ontstaat aldus niet op het ogenblik van de instemming van de Ministerraad met het voorstel van de minister van
Landsverdediging, maar hangt integendeel af van de (toewijzings)beslissing die de Minister van Landsverdediging nadien zal nemen.
De minister van Landsverdediging is trouwens geenszins verplicht om de
opdracht toe te wijzen aan Mowag ingevolge de beslissing van de Ministerraad van 27 januari 2006. De minister van Landsverdediging kan immers nog steeds beslissen om de opdracht niet toe te wijzen of een nieuw
voorstel ter goedkeuring voorleggen aan de Ministerraad. De beslissing
van de Ministerraad van 27 januari 2006 ontneemt niet elke discretionaire
bevoegdheid aan de minister van Landsverdediging, zodat de beslissing
van de Ministerraad geenszins kan worden beschouwd als een definitief
griefhoudende beslissing die aanvechtbaar is voor de Raad van State.
Ook de auditeur gaat er in zijn advies in het kader van de schorsingsprocedure van uit dat het besluit van de Ministerraad niet los van de definitieve toewijzingsbeslissing van de minister van Landsverdediging kan
worden aangevochten.
“24. De verwijzing [door verzoekende partij] naar het arrest nr. 77.774
van de Raad van State van 21 december 1998 is niet pertinent, vermits dit
arrest betrekking heeft op een vordering tot schorsing die zowel werd ingesteld tegen het besluit van de Ministerraad waarbij het voorstel van de
bevoegde minister werd goedgekeurd, als tegen de uiteindelijke toewijzingsbeslissing. In dergelijk geval kan het voorstel van de Ministerraad
inderdaad, ook als is dit voorstel geen griefhoudende beslissing, op grond
van de leer van de complexe rechtshandeling samen met de uiteindelijke
toewijzingsbeslissing worden aangevochten. In casu wordt het voorstel
van de Ministerraad integendeel los van de uiteindelijke toewijzingsbeslissing aangevochten. Een dergelijk beroep is onontvankelijk.
25. Het voorgaande geldt a fortiori voor het aan het besluit van de Ministerraad voorafgaande voorstel van de minister van Landsverdediging. Een
dergelijk voorstel is niet voor vernietiging c.q. schorsing vatbaar, vermits
dit voorstel een voorbereidende handeling is die de rechtstoestand van de
inschrijvers, waaronder de verzoekende partij, niet op definitieve wijze
regelt. De Raad van State heeft in zijn arrest nr. 77.774 het voorstel van
XII-4667-7/16
de minister aan de ministerraad trouwens afgedaan als een louter voorstel
die niet voor vernietiging vatbaar is.”
6.
Tussenkomende partij sluit zich in haar memorie aan bij de
uiteenzetting van verwerende partij inzake de ontvankelijkheid. Zij wijst er nog
op dat “om ontvankelijk te zijn, [...] het annulatieberoep [dient] gericht te zijn
tegen een uitvoerbare beslissing” en dat “in casu [...] het besluit van de ministerraad van 27 januari 2006 géén uitvoerbare beslissing [is]” aangezien “het de bevoegde minister is die gunt” volgens artikel 2, § 8, van het voornoemde koninklijk besluit van 6 februari 1997. Tussenkomende partij voegt hier nog aan
toe: “het besluit [van de ministerraad] an sich is dus niet voor uitvoering vatbaar
en kan dus hoogstens aanzien worden als een principiële voorlopige beslissing
vóór de beslissing van de bevoegde minister”.
Beoordeling
7.
Luidens artikel 2, § 8, van het meervermeld koninklijk besluit
van 6 februari 1997 -waarvan de toepasselijkheid te dezen niet wordt betwistwordt de opdracht gegund door de bevoegde minister na instemming van de ministerraad.
Zoals ook verwerende partij het blijkens het hiervoor geciteerde
randnummer 24 van haar memorie van antwoord erkent, is die instemming van de
ministerraad dan ook te beschouwen als een onderdeel van een complexe administratieve rechtshandeling die uiteindelijk uitmondt in de beslissing waarbij de
opdracht wordt toegewezen aan tussenkomende partij. Laatstgenoemde toewijzingsbeslissing heeft verzoekende partij eveneens effectief bestreden met het beroep in de zaak A.173.209.
Zoals de Raad van State heeft gewezen in algemene vergadering van de afdeling bestuursrechtspraak, in zijn arrest nr. 152.174 van 2 december 2005 inzake nv Amec Spie, mag een partij voor wie een voorbereidende handeling griefhoudend is daartegen onmiddellijk beroep instellen. Anders dan verXII-4667-8/16
werende partij en tussenkomende partij beweren, is het geenszins vereist dat de
voorbereidende beslissing en de eindbeslissing in éénzelfde verzoekschrift worden bestreden, hetgeen overigens een ontvankelijkheidsvoorwaarde in het leven
zou roepen die in strijd kan komen met de verjaringstermijn die loopt ten opzichte van de vóórbeslissing.
Zolang de eindbeslissing niet tot stand is gekomen, vermag een
administratieve overheid steeds, zo zij daartoe gegronde redenen heeft, “beslissen
om niet te beslissen” en, met andere woorden, haar besluitvorming stopzetten.
Ook dit constant gegeven doet geen afbreuk aan de aanvechtbaarheid van wat in
het normale verloop van de voorgeschreven procedure voorkomt als een onmiddellijk griefhoudende vóórbeslissing, te weten een beslissing die eigen, dadelijk
werkende rechtsgevolgen heeft en alzo onmiddellijk en beslissend de inhoud van
de eindbeslissing voor een deel of geheel bepaalt, en die zodoende een direct en
definitief nadeel aan de verzoekende partij berokkent omdat ze haar kansen in
rechte determineert.
Zoals de op de voorliggende opdracht met militair karakter
toepasselijke regelgeving is ontworpen, vereist de gunning ervan een voorafgaande instemming van de ministerraad en mag de minister vervolgens niet anders
toewijzen dan overeenkomstig die instemming. De instemming is met andere
woorden geen vrijblijvend advies; de minister is verplicht deze beslissing te volgen (zie ook het Verslag aan de Koning bij het koninklijk besluit van 6 december
2001 dat het desbetreffende artikel 2 van het koninklijk besluit heeft gewijzigd)
Aangezien de ministerraad instemde met het voorstel om de opdracht aan tussenkomende partij toe te wijzen, is deze voorbereidende handeling ten opzichte van
verzoekende partij een onmiddellijk griefhoudende handeling die haar in principe
van elke kans op toewijzing van de opdracht uitsloot, en mocht verzoekende partij er onmiddellijk tegen opkomen. Zij heeft, zoals gezien, ook de eindbeslissing
aangevochten en behoudt bijgevolg haar belang bij het eerste beroep in zoverre
het is gericht tegen de instemming van de ministerraad.
XII-4667-9/16
De bestreden “voorbereidende handelingen voor deze beslis-
sing”, namelijk de beslissing over de regelmatigheid van de offerte van tussenkomende partij en de nota van de minister van Landsverdediging ter voorbereiding van de ministerraad van 26 januari 2006 zijn daarentegen wél louter voorbereidende handelingen en vormen geen voor nietigverklaring vatbare akten. Het
beroep is in zoverre onontvankelijk.
9.
Het onderzoek van het auditoraat in deze zaak is beperkt geble-
ven tot deze ontvankelijkheidskwestie. Er is bijgevolg reden tot aanvullend onderzoek.
VI. Onderzoek van het beroep A.173.209
Ontvankelijkheid
10.
Tussenkomende partij betwist de ontvankelijkheid op grond
van het actueel belang van verzoekende partij. Deze exceptie wordt in het auditoraatsverslag verworpen omdat verzoekende partij bij het beroep “evidentelijk nog
een actueel belang” heeft. Aangezien tussenkomende partij hierop in haar laatste
memorie niet meer terugkomt, wordt aangenomen dat zij niet langer het actueel
belang van verzoekende partij betwist.
Verzoek tot het opleggen van een onderzoeksmaatregel
Probleemstelling
11.
Het evaluatieverslag waarin de offertes zijn beoordeeld aan de
hand van de in het bestek vermelde gunningscriteria is, naar verwerende partij
verklaart, geclassificeerd als “vertrouwelijk” op basis van de wet van 11 december 1998 betreffende de classificatie en de veiligheidsmachtigingen, veiligheidsattesten en veiligheidsadviezen, “omdat de openbaarmaking van de gegevens die
het bevat de veiligheid van de bemanning van een AIV-voertuig in de operatiezo-
XII-4667-10/16
ne in gevaar zou kunnen brengen”. Het evaluatieverslag is niet aan de Raad van
State overgelegd in het administratief dossier.
12.
Verzoekende partij merkt op dat het bedoelde evaluatieverslag
een cruciaal document is om de regelmatigheid van de toewijzing te kunnen beoordelen. Door dit document niet te overleggen, worden haar rechten op ernstige
wijze beknot. Zij verzoekt de Raad van State om te bevelen, in hoofdorde, dat
alle voor de beoordeling van de zaak nuttige bescheiden, waaronder het evaluatieverslag, neergelegd zouden worden en, voor zoveel als nodig, “om een deskundigenonderzoek te bevelen teneinde de technische elementen die door de verzoekende partij worden aangevoerd te beoordelen”. Meer omstandig betwist zij
nog de wettigheid van de beslissing om bedoeld verslag als vertrouwelijk te classificeren.
13.
In het auditoraatsverslag wordt een analyse gemaakt van de
voormelde wet van 11 december 1998. Er wordt opgemerkt dat die wet niet kan
worden ingeroepen om de rechter, in casu de Raad van State, de inzage van het
administratief dossier te weigeren, zoals in het bijzonder blijkt uit het artikel 8
van de wet:
“Niemand heeft toegang tot geclassificeerde informatie, documenten of
gegevens, materieel, materialen of stoffen, tenzij hij houder is van een
overeenstemmende veiligheidsmachtiging en voor zover de kennisname
en de toegang noodzakelijk zijn voor de uitoefening van zijn functie of
zijn opdracht, onverminderd de eigen bevoegdheden van de gerechtelijke overheden […]”,
en de parlementaire bespreking van deze bepaling (Parl. St. Kamer 1996-1997,
nr. 1193/8, 5):
“De wettelijke uitzonderingen […] hebben tot doel de toegang tot geclassificeerde gegevens mogelijk te maken, zonder dat er a priori sprake
kan zijn van een veiligheidsmachtiging, bv. om de toegang van magistraten tot deze gegevens mogelijk te maken in het kader van een opsporings- of gerechtelijk onderzoek”.
XII-4667-11/16
Het auditoraatsverslag besluit :
“Voor zover als nodig - quod non -, volgt uit voormeld artikel 8 dat de
rechter, in casu de Raad van State, gevat om te oordelen over de wettigheid van de toewijzingsbeslissing, geen veiligheidsmachtiging nodig
heeft om toegang te hebben tot een geclassificeerd document.
Concluderend kan worden gesteld dat aan verweerster dient opgelegd
het evaluatieverslag neer te leggen, met dien verstande dat enkel de behandelende kamer van de Raad van State en het behandelend lid van het
auditoraat de bevoegdheid hebben dat verslag in te zien, dus met uitsluiting van elke partij in het geding.
In die omstandigheden worden in dit verslag de middelen niet weergegeven en niet onderzocht : dat kan pas gebeuren na neerlegging van het
evaluatieverslag.
[…] In de zaak A. 173.209 wordt voorgesteld verweerster op te leggen,
eventueel onder bepaling van een dwangsom, binnen een termijn van
één maand na de betekening van het arrest, het evaluatieverslag neer te
leggen en voor recht te zeggen dat dit verslag enkel kan ingezien worden
door de kamer van de Raad en het lid van het Auditoraat, belast met de
behandeling van het dossier, met uitsluiting van elke partij in het geding.”
In haar laatste memorie betoogt verzoekende partij op omstan-
dige wijze waarom zij er niet mee kan instemmen dat de inzage van deze stukken
beperkt zou worden zoals voorgesteld in het auditoraatsverslag. Zij argumenteert
daarenboven dat de sanctie moet worden toegepast, bedoeld in artikel 21, derde
lid, van de gecoördineerde wetten op de Raad van State die erin bestaat dat de
door haar aangehaalde feiten als bewezen moeten worden geacht tenzij ze kennelijk onjuist zijn.
15.
Verwerende partij harerzijds laat na in deze zaak een laatste
memorie neer te leggen. Zij deed zulks wel in de zaak 171.112 en lijkt in die laatste memorie haar standpunt over de vordering tot neerlegging van aanvullende
stukken toegelicht te hebben. Zij verklaart immers in de bedoelde laatste memorie
zich te gedragen naar de wijsheid van de Raad van State wat betreft de vraag in
welke mate de bepalingen van de wet van 11 december 1998 en artikel 296 EGVerdrag haar al dan niet ontslaan van de verplichting om het evaluatieverslag toe
te voegen aan het administratief dossier.
XII-4667-12/16
Het vertrouwelijk karakter ervan verhindert evenwel volgens
verwerende partij dat dit document eveneens ter inzage zou liggen van de verzoekende en de tussenkomende partij. Om dezelfde reden kan het verslag geenszins
ter inzage voorliggen van een deskundige die in voorkomend geval aangesteld
zou worden.
16.
Tussenkomende partij blijft zich in haar laatste memorie verzet-
ten tegen de beoogde neerlegging, ten minste moet volgens haar door het auditoraat eerst een marginale toetsing gebeuren van de ernst van de aangevoerde middelen.
Beoordeling
17.
Verwerende partij betwist niet dat het administratief dossier
onvolledig is en dat inzonderheid het evaluatieverslag determinerend kan zijn om
de regelmatigheid te beoordelen van de bestreden beslissingen. De Raad van State moet voorts vaststellen dat het auditoraat alleszins niet heeft gemeend de aangevoerde middelen reeds te kunnen onderzoeken, laat staan ze te verwerpen, zonder inzage van dit evaluatieverslag.
Anderzijds kan in redelijkheid niet worden betwist –en betwist
ook verzoekende partij het niet- dat de in geding zijnde opdracht te situeren is in
de defensiesector, waarop bij toepassing van artikel 346 VWEU bijzondere maatregelen van toepassing zijn ter bescherming van ’s Lands veiligheid en dat die
maatregelen een verscherpte geheimhoudingsplicht kunnen omvatten.
18.
Zoals het Grondwettelijk Hof heeft gewezen in zijn arrest
nr. 118/2007 van 19 september 2007 moet het, overeenkomstig een grondwetsconforme interpretatie van artikel 21 van de gecoördineerde wetten op de Raad
van State, aan een verwerende partij toegestaan zijn om het vertrouwelijke karakter van bepaalde stukken van het administratief dossier aan te voeren ten einde de
mededeling ervan aan de partijen te verhinderen, mits het aan de Raad van State
XII-4667-13/16
toegestaan is het aangevoerde vertrouwelijke karakter van die stukken te beoordelen.
19.
Het vertrouwelijk karakter van sommige stukken van het admi-
nistratief dossier dat verband houdt met de bescherming van bepaalde belangen,
zoals de vervulling van de opdrachten van de strijdkrachten en de uitwendige
veiligheid van de Staat, zoals bedoeld in de wet van 11 december 1998, stelt bijgevolg op geen enkele wijze de verwerende partij vrij van haar verplichting om
het gehele administratief dossier aan de Raad van State voor te leggen. Die neerlegging van dat dossier is voorgeschreven door de regelgeving met als doel het de
rechter mogelijk te maken te beslissen op grond van een zo nauwkeurig mogelijke kennis van de feitelijke omstandigheden en de juridische motieven die hebben
geleid tot de totstandkoming van de bestreden beslissing. Te dezen blijkt dat de
verwerende partij niet het gehele administratief dossier heeft neergelegd. Er is
reden toe om haar daartoe te verplichten.
20.
Het vervolledigen van het administratief dossier moet de Raad
van State in de eerste plaats in staat stellen te verifiëren of de daartoe bevoegde
overheid op goede grond de bedoelde stukken als vertrouwelijk heeft geclassificeerd. Het antwoord op die vraag zal mede bepalen hoe bij een volgende stap in
de procedure met de confligerende belangen van de procespartijen rekening moet
worden gehouden bij de verdere beslechting van het beroep. Op een ogenblik
waarop hij zelf nog geen kennis heeft genomen van de bedoelde documenten, kan
de Raad van State hierop niet vooruitlopen.
In de huidige stand van de procedure dient het vertrouwelijk
karakter van de ontbrekende stukken alleszins te worden gerespecteerd en is het
voorbarig over de wenselijkheid van een deskundigenonderzoek uitspraak te
doen. Het valt eerst aan het aangestelde lid van het auditoraat toe om minstens
verslag uit te brengen over de vraag hoe zijns inziens de kamer met inachtneming
van alle rechtmatige belangen vermag te oordelen over de regelmatigheid van het
XII-4667-14/16
aangevoerde vertrouwelijk karakter van de bedoelde stukken bij toepassing van
de wet van 11 december 1998.
BESLISSING
- De zaken nrs. A. 171.112/XII-4667 en A. 173.209/XII-4774 worden gevoegd.
- De Raad van State verwerpt in de zaak A.171.112 het beroep, in zoverre
het is gericht tegen “(i) het besluit van de Minister van Landsverdediging
van ongekende datum waarbij de offerte van Mowag regelmatig wordt verklaard (bestek 4RP103 van het Ministerie van Landsverdediging), voorzover
dit bestaat, en (ii) het besluit van de Minister van Landsverdediging van ongekende datum waarbij wordt voorgesteld om de opdracht voor de levering
van 242 AIV-voertuigen (bestek 4RP103 van het Ministerie van Landsverdediging) toe te kennen aan de onderneming Mowag”, en heropent de debatten voor het overige.
- De debatten worden heropend in de zaak A.173.209.
- De Raad van State beveelt de verwerende partij het gehele administratief
dossier neer te leggen, onder meer het evaluatieverslag van 4 januari 2006
bevattend, tevens onder mededeling van een inventaris van de stukken die
zij als vertrouwelijk bestempelt, dit binnen dertig dagen na betekening van
huidig arrest.
- Het door de auditeur-generaal aan te stellen lid van het auditoraat wordt
belast met een aanvullend onderzoek in de beide zaken.
- De Raad van State zegt voor recht dat de aanvullende stukken van het
administratief dossier die door verwerende partij als vertrouwelijk zijn aangemerkt, vooralsnog enkel mogen worden ingezien door het bevoegde lid van
XII-4667-15/16
het auditoraat en door de leden van de bevoegde kamer van de Raad van
State.
Dit arrest is uitgesproken te Brussel, in openbare terechtzitting van 26 april 2011,
door de Raad van State, XIIe kamer, samengesteld uit:
Dierk Verbiest,
kamervoorzitter,
Johan Lust,
staatsraad,
Geert Van Haegendoren,
staatsraad,
bijgestaan door
Frank Bontinck,
griffier.
De griffier
De voorzitter
Frank Bontinck
Dierk Verbiest
XII-4667-16/16
