Conseil d'État de Belgique — Raad van State — ECLI:BE:RVSCE:2011:ARR.212.763 (2011-04-26)
Samenvatting (NL) :
Arrest nr 212.763 van 26 april 2011 Openbaar ambt - Openbaar ambt van
Gemeenschappen en Gewesten - Aanwerving en loopbaan Beslissing : Vernietiging
Samenvoeging bekendmaking
--- TEXTE INTÉGRAL DE L'ARRÊT ---
RAAD VAN STATE, AFDELING BESTUURSRECHTSPRAAK
IXe KAMER
ARREST
nr. 212.763 van 26 april 2011
in de zaken I. A. 194.413/IX-6564
II. A. 195.059/IX-6648
In zake:
I en II:
Ingrid VERSTREPEN
bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaat Vincent De Wolf
kantoor houdend te 1060 Brussel
Guldenvlieslaan 68/9
bij wie woonplaats wordt gekozen
tegen:
het GEMEENSCHAPSONDERWIJS
bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaat Patrick Devers
kantoor houdend te 9000 Gent
Kouter 71-72
bij wie woonplaats wordt gekozen
Tussenkomende partij:
II.
Helena DE CLERCQ,
bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaat Ronny Willems
kantoor houdend te 3000 Leuven
Naamsestraat 39
bij wie woonplaats wordt gekozen
-------------------------------------------------------------------------------------------------I. Voorwerp van de beroepen
1.
Het beroep in de zaak A. 194.413/IX-6564, ingesteld op
27 oktober 2009, strekt tot de nietigverklaring van:
- de beslissing “met onbekende datum en auteur” die de selectieprocedure vastlegt
voor de aanwerving van een afdelingshoofd Algemene Zaken bij het
IX-6564-1/20
Gemeenschapsonderwijs, zoals “impliciet” bekendgemaakt in het Belgisch
Staatsblad van 24 juni 2009;
- de beslissing van 3 september 2009 om de kandidatuur van Ingrid Verstrepen
voor
de
functie
van
afdelingshoofd
Algemene
Zaken
bij
het
Gemeenschapsonderwijs niet verder in aanmerking te nemen.
2.
Het beroep in de zaak A. 195.059/IX-6648, ingesteld op
28 december 2009, strekt tot de nietigverklaring van:
- de beslissing van de afgevaardigd bestuurder van het Gemeenschapsonderwijs
van 30 oktober 2009 waarbij Helena De Clercq wordt benoemd in de graad van
hoofdadviseur en wordt aangewezen tot afdelingshoofd Algemene Zaken met
ingang van 1 november 2009;
- de beslissing “met onbekende datum en auteur” die de selectieprocedure vastlegt
voor de aanwerving van een afdelingshoofd Algemene Zaken bij het
Gemeenschapsonderwijs, zoals “impliciet” bekendgemaakt in het Belgisch
Staatsblad van 24 juni 2009;
- de beslissing van 3 september 2009 om de kandidatuur van Ingrid Verstrepen
voor
de
functie
van
afdelingshoofd
Algemene
Zaken
bij
het
Gemeenschapsonderwijs niet verder in aanmerking te nemen.
II. Verloop van de rechtspleging
3.
De verwerende partij heeft in de beide zaken een memorie van
antwoord ingediend en de verzoekster heeft in de beide zaken een memorie van
wederantwoord ingediend.
De tussenkomende partij heeft in de zaak A. 195.059/IX-6648
een verzoekschrift tot tussenkomst ingediend. De tussenkomst is toegestaan bij
beschikking van 21 april 2010. De tussenkomende partij heeft een memorie
ingediend.
IX-6564-2/20
Auditeur Marijke Van Limbergen heeft over de beide zaken een
verslag opgesteld.
De verwerende partij heeft in de beide zaken een verzoek tot
voortzetting van het geding en een laatste memorie ingediend. De verzoekster heeft
in de beide zaken een laatste memorie ingediend.
De partijen zijn opgeroepen voor de terechtzitting, die heeft
plaatsgevonden op 4 april 2011.
Staatsraad Bert Thys heeft verslag uitgebracht.
Advocaat Pierre Geerinckx, die loco advocaat Vincent De Wolf
verschijnt voor de verzoekster, advocaat Tom De Sutter, die loco advocaat Patrick
Devers verschijnt voor de verwerende partij, en advocaat Ronny Willems, die
verschijnt voor de tussenkomende partij, zijn gehoord.
Auditeur Marijke Van Limbergen heeft een met dit arrest
eensluidend advies gegeven.
Er is toepassing gemaakt van de bepalingen op het gebruik der
talen, vervat in titel VI, hoofdstuk II, van de wetten op de Raad van State,
gecoördineerd op 12 januari 1973.
III. Feiten
3.1.
Op 1 januari 2009 is het afdelingshoofd Algemene Zaken van
het Gemeenschapsonderwijs met pensioen gegaan.
Om in haar vervanging te voorzien werd eerst een interne
selectieprocedure opgestart, die evenwel niet heeft geleid tot het vinden van een
geschikte kandidaat.
IX-6564-3/20
Vervolgens werd een tweede selectieprocedure opgestart
waaraan ook externe kandidaten konden deelnemen. Daartoe werd een bericht
bekendgemaakt in het Belgisch Staatsblad van 27 januari 2009. De verzoekster, die
adjunct van de directeur is bij het Gemeenschapsonderwijs, stelde zich hiervoor op
2 februari 2009 kandidaat. Ook deze procedure heeft echter niet geleid tot het
vinden van een geschikte kandidaat.
3.2.
Op 24 juni 2009 wordt de functie van afdelingshoofd Algemene
Zaken, die een managementfunctie van niveau N-1 is, voor de derde maal vacant
verklaard. Dit gebeurt door een bericht in het Belgisch Staatsblad, dat als volgt
luidt:
“Jobpunt Vlaanderen coördineert de aanwerving van een afdelingshoofd
algemene zaken […]
Je bent eindverantwoordelijke voor de afdeling Algemene Zaken. Dit houdt
in dat je samen met de HR-manager het volledige personeelsbeleid stuurt en
verder professionaliseert. De centrale diensten, scholen en scholengroepen van
het GO! kunnen in jouw afdeling terecht voor een onderbouwd juridisch advies.
Je zorgt voor een klantgerichte en objectieve klachtenbehandeling. Ook de
onderzoekscel die scholen helpt bij de afhandeling van personeelsproblemen
hoort tot je takenpakket. Het logistiek beheer en de centrale aankopen vallen
eveneens onder je bevoegdheid. Voor de realisatie van dit alles kan je rekenen
op de medewerking van een uitgebreid team van medewerkers. Je hebt een
masterdiploma en tien jaar nuttige professionele ervaring. Als peoplemanager
ben je in staat op inspirerende en resultaatgerichte wijze leiding te geven aan de
medewerkers van de afdeling. Je hebt voeling met de politieke besluitvorming
en de onderwijswereld.
Voor meer informatie over deze functie kan je contact opnemen met [R.V.],
afgevaardigd bestuurder GO!, […].
[…]
Voor [deze functie] kan je het kandidaatstellingsformulier downloaden op
www.jobpunt.be, doorklikken naar vacatures/Vlaamse overheid en sturen naar
Jobpunt Vlaanderen, […] of bij voorkeur naar sollicitaties@jobpunt.be. Meer
informatie over [deze functie] (inhoud, loonvoorwaarden) vind je op onze
wervingssite www.go-jobs.be. We verwachten je kandidatuur uiterlijk op
11 juli 2009.”
Luidens
afdelingshoofd
Algemene
het
document
Zaken
GO!
“Oproep
&
Functiebeschrijving
SAA08042ter”
bevat
het
competentieprofiel van de functie van afdelingshoofd Algemene Zaken generieke
IX-6564-4/20
en functiespecifieke competenties. De generieke competenties betreffen enerzijds
waardegebonden
competenties
(voortdurend
verbeteren,
klantgerichtheid,
samenwerken, betrouwbaarheid, consequent en correct handelen) en anderzijds
gedragscompetenties
(organisatiebetrokkenheid,
360°
inlevingsvermogen,
oordeelsvorming, beslissen en richting geven). De functiespecifieke competenties
betreffen hoofdzakelijk de kennis van de specifieke regelgeving en de organisatie
van de werkomgeving en het werkdomein.
De selectie, waarin is voorzien, gebeurt in vier opeenvolgende
stappen: (1) een “screening deelnemingsvoorwaarden op basis van het verplicht te
gebruiken kandidaatstellingsformulier”, (2) een verkennend interview met de
kandidaten die na de screening nog in aanmerking worden genomen, (3) een
assessment center voor de kandidaten die op grond van het verkennende interview
geschikt bevonden zijn en (4) een jurygesprek met de kandidaten die beschikken
over het generieke profiel voor een functie N-1.
De beslissing die de selectieprocedure aldus vaststelt, is de
eerste bestreden beslissing in de zaak A. 194.413/IX-6564 en tevens de tweede
bestreden beslissing in de zaak A. 195.059/IX-6648.
3.3.
De verzoekster dient op 9 juli 2009 opnieuw haar kandidatuur in.
Op 3 augustus 2009 heeft zij een verkennend gesprek met de
consultants van het externe selectiebureau “DIP”.
Met een brief van 3 september 2009 deelt de HR-consultant van
het genoemde selectiebureau “namens de afgevaardigd bestuurder van het GO!”
aan de verzoekster mee dat op basis van het verkennende gesprek en na
zorgvuldige evaluatie werd besloten om haar kandidatuur voor de functie van
afdelingshoofd Algemene Zaken niet verder in aanmerking te nemen. Het motief
daarvoor, dat in de brief wordt vermeld, is dat het profiel van de verzoekster
onvoldoende overeenstemt met het vooropgestelde functieprofiel.
IX-6564-5/20
Deze beslissing is de tweede bestreden beslissing in de zaak
A. 194.413/IX-6564 en tevens de derde bestreden beslissing in de zaak
A. 195.059/IX-6648.
3.4.
Op 30 oktober 2009 beslist de afgevaardigd bestuurder van het
Gemeenschapsonderwijs om Helena De Clercq te benoemen in de graad van
hoofdadviseur en aan te wijzen tot afdelingshoofd van de afdeling Algemene
Zaken met ingang van 1 november 2009.
Dit
is
de
eerste
bestreden
beslissing
in
de
zaak
A. 195.059/IX-6648.
IV. Samenhang van de beroepen
4.
Aan de beide voorliggende zaken liggen dezelfde feiten ten
grondslag. Bovendien maken de beslissingen die worden bestreden met het beroep
tot nietigverklaring in de zaak A. 194.413/IX-6564 tevens het voorwerp uit van het
beroep tot nietigverklaring in de zaak A. 195.059/IX-6648 en worden er in de beide
beroepen dezelfde middelen tegen aangevoerd. De beide voorliggende zaken
hangen dan ook zo nauw samen dat er grond is om ze met toepassing van
artikel 60, derde lid, van het besluit van de Regent van 23 augustus 1948 tot
regeling van de rechtspleging voor de afdeling bestuursrechtspraak van de Raad
van State samen te voegen.
IX-6564-6/20
V. Ontvankelijkheid van de beroepen
A. Ontvankelijkheid van het beroep in de zaak A. 194.413/IX-6564 wat de eerste
bestreden beslissing betreft en van het beroep in de zaak A. 195.059/IX-6648 wat
de tweede bestreden beslissing betreft
Standpunt van de partijen
5.
De verwerende partij werpt in haar memorie van antwoord in de
zaak A. 194.413/IX-6564 op dat het beroep laattijdig is voor zover het gericht is
tegen de beslissing die de selectieprocedure vaststelt. Zij betoogt dat de
verzoekster minstens sinds de bekendmaking van het vacaturebericht in het
Belgisch Staatsblad van 24 juni 2009 kennis had van de verschillende stappen van
de selectieprocedure. Zij wijst er tevens op dat de verzoekster met kennis van
zaken en onvoorwaardelijk heeft gesolliciteerd in het kader van deze
selectieprocedure. Zij besluit dat de termijn van zestig dagen voor het instellen van
een beroep tot nietigverklaring tegen de voormelde beslissing, op de datum van het
inleidende verzoekschrift, namelijk 27 oktober 2009, reeds was verstreken.
De verwerende partij voegt er nog aan toe dat de verzoekster te
dezen niet de leer van de complexe administratieve verrichting kan inroepen,
omdat het vacaturebericht geen deel uitmaakt van een dergelijke verrichting.
6.
De verzoekster repliceert in haar memorie van wederantwoord
dat de beslissing die de selectieprocedure vaststelt, wel degelijk deel uitmaakt van
een complexe administratieve verrichting.
Beoordeling
7.
De verzoekster moet worden bijgevallen dat de beslissing
waarbij de verwerende partij de procedure voor de selectie van een afdelingshoofd
Algemene Zaken heeft vastgesteld, deel uitmaakt van de complexe administratieve
IX-6564-7/20
verrichting die heeft geresulteerd in de eindbeslissing tot benoeming van een
afdelingshoofd Algemene Zaken. De vaststelling van de selectieprocedure is
immers een beslissing die specifiek en noodzakelijk voorbereidend is op deze
eindbeslissing. Vermits deze beslissing de rechtspositie van de kandidaten bepaalt,
is ze voor hen een voorbeslissing die voor vernietiging vatbaar is. Een kandidaat
die deze voorbeslissing met een beroep tot nietigverklaring beoogt te bestrijden,
dient dat wel tijdig te doen, dit wil zeggen binnen de voorgeschreven
beroepstermijn bij de Raad van State.
Luidens artikel 4, derde lid, van het besluit van de Regent van
23 augustus 1948 tot regeling van de rechtspleging voor de afdeling
bestuursrechtspraak van de Raad van State moeten de vernietigingsberoepen
worden ingesteld binnen zestig dagen nadat de bestreden beslissing of verordening
werd bekendgemaakt of betekend. Indien ze noch bekendgemaakt noch betekend
dient te worden, gaat de termijn in met de dag waarop de verzoeker er kennis heeft
van gehad.
Te dezen werd het vacaturebericht van afdelingshoofd
Algemene Zaken bekendgemaakt in het Belgisch Staatsblad van 24 juni 2009. Dit
bericht verwees voor nadere informatie in verband met de kandidaatstelling naar
de websites van Jobpunt Vlaanderen en van het Gemeenschapsonderwijs. De
verzoekster heeft zich op 9 juli 2009 dienovereenkomstig kandidaat gesteld, zodat
mag worden aangenomen dat zij middels de bekendmaking van het vacaturebericht
voldoende kennis heeft gekregen van de te volgen selectieprocedure.
Bijgevolg moet worden vastgesteld dat de verzoekster pas méér
dan zestig dagen later, namelijk eerst op 27 oktober 2009 en nadien nog eens op
28 december 2009, een beroep tot nietigverklaring tegen de vaststelling van de
selectieprocedure heeft ingesteld.
IX-6564-8/20
Het beroep in de zaak A. 194.413/IX-6564 is dan ook laattijdig
ingesteld tegen de eerste bestreden beslissing. Het beroep in de zaak
A. 195.059/IX-6648 is dat evenzeer tegen de tweede bestreden beslissing.
De exceptie is gegrond.
8.
De omstandigheid dat in zoverre tot de onontvankelijkheid van
de beroepen dient te worden besloten, staat er evenwel niet aan in de weg dat de
verzoekster de onwettigheid van de beslissing tot vaststelling van de
selectieprocedure, die -zoals hiervóór gesteld- deel uitmaakt van een complexe
administratieve verrichting, kan inroepen in het kader van haar beroep tegen de
beslissing om haar kandidatuur niet meer in aanmerking te nemen en tegen de
eindbeslissing om de tussenkomende partij te benoemen in de graad van
hoofdadviseur en aan te wijzen tot afdelingshoofd Algemene Zaken.
B. Ontvankelijkheid van het beroep in de zaak A. 194.413/IX-6564 wat de tweede
bestreden beslissing betreft en van het beroep in de zaak A. 195.059/IX-6648 wat
de derde bestreden beslissing betreft
Standpunt van de partijen
9.
De verwerende partij werpt in haar memorie van antwoord in de
zaak A. 194.413/IX-6564 op dat de tweede bestreden beslissing een louter
voorbereidende handeling is, die op zich niet op een definitieve wijze de
rechtspositie bepaalt van een kandidaat in de selectieprocedure. Zij argumenteert
dat artikel V 38, §§ 1 tot 3, van het besluit van de Vlaamse regering van 13 januari
2006 houdende vaststelling van de rechtspositie van het personeel van de diensten
van de Vlaamse overheid (hierna: het Vlaams personeelsstatuut) zich niet verzet
tegen een prima facie beoordeling van de geschiktheid van de kandidaten door een
extern selectiebureau, maar dat het hoe dan ook niet aan dit selectiebureau toekomt
om daarover een definitieve beslissing te nemen. Het externe selectiebureau kan
slechts een voorbereidende handeling stellen, die moet worden bekrachtigd door
IX-6564-9/20
het bevoegde overheidsorgaan. Het Vlaams personeelsstatuut houdt volgens de
verwerende partij te dezen geen bevoegdheidsoverdracht in ten voordele van een
private rechtspersoon zoals het selectiebureau DIP.
10.
De verzoekster repliceert in haar memorie van wederantwoord
dat de selectieprocedure erin voorziet dat wanneer het verkennende gesprek,
georganiseerd door de private onderneming DIP, verkeerd afloopt, deze
mislukking een hindernis vormt voor de voortzetting van de procedure door de
betrokken kandidaat. Dit wordt overigens bevestigd door het feit zij niet werd
uitgenodigd voor het assessment center. Aldus is de tweede bestreden beslissing
volgens de verzoekster geenszins een voorbereidende handeling, maar wel een
handeling die voor haar definitieve rechtsgevolgen teweegbrengt, vermits haar
door deze handeling de toegang tot de geambieerde functie wordt verhinderd.
De verzoekster wijst er voorts op dat de brief van 3 september
2009 waarmee deze beslissing aan haar werd betekend, uitdrukkelijk melding
maakt van de beroepsmogelijkheid bij de Raad van State.
Beoordeling
11.
Krachtens artikel 14, § 1, van de gecoördineerde wetten op de
Raad van State moet een beroep tot nietigverklaring een administratieve
rechtshandeling als voorwerp hebben. Onder een rechtshandeling in de zin van de
voormelde wetsbepaling moet worden verstaan een handeling waarbij wordt
beoogd rechtsgevolgen te doen ontstaan of te beletten dat zij tot stand komen, met
andere woorden waarbij wordt beoogd wijzigingen aan te brengen in een bestaande
rechtstoestand dan wel zodanige wijzigingen te beletten.
De verzoekster vordert de nietigverklaring van de beslissing die
haar met een brief van 3 september 2009 door het externe selectiebureau DIP werd
meegedeeld, luidens dewelke haar kandidatuur niet verder in aanmerking zou
worden genomen, omdat haar profiel onvoldoende overeenkomt met het
IX-6564-10/20
vooropgestelde functieprofiel. Door deze beslissing werd de verzoekster
uitgesloten van de verdere selectieproeven. Deze beslissing is op zich grievend
voor de verzoekster en is voor haar dan ook een aanvechtbare rechtshandeling.
Uit niets blijkt dat deze beslissing van het externe selectiebureau
louter voorbereidend zou zijn en pas definitief zou worden na de bekrachtiging
ervan door enig orgaan van de Vlaamse overheid. In de mate dat het selectiebureau
te dezen oordeelt over de geschiktheid van de verzoekster en op basis daarvan
besluit dat de kandidatuur van de verzoekster niet meer in aanmerking zal worden
genomen, moet het worden geacht te handelen namens de verwerende partij en als
zodanig deel te nemen aan het administratieve besluitvormingsproces. Dit wordt
overigens bevestigd doordat de HR-consultant van het selectiebureau in haar brief
van 3 september 2009 aan de verzoekster uitdrukkelijk vermeldt dat de
kennisgeving van het ongunstige resultaat van het verkennende interview gebeurt
“namens de afgevaardigd bestuurder van het GO!”.
De exceptie is niet gegrond.
C. Exceptie van de verwerende partij met betrekking tot het belang van de
verzoekster bij haar beroep in de zaak A. 194.413/IX-6564
12.
De verwerende partij werpt in haar memorie van antwoord in de
zaak A. 194.413/IX-6564 op dat de verzoekster geen belang heeft bij haar beroep,
tegen welke bestreden beslissing dan ook, omdat zij niet is opgekomen tegen haar
beoordeling in de tweede selectieprocedure, waarvoor zij eveneens kandideerde en
waarbij zij in het stadium van het verkennende gesprek evenmin geschikt werd
bevonden. Vermits het in de tweede en de derde selectieprocedure over dezelfde
functie ging, het doel van de functie identiek was, de aan de functie gekoppelde
resultaatsgebieden identiek waren, hetzelfde competentieprofiel gold, de
deelnemingsvoorwaarden dezelfde waren en ook de selectiewijze identiek was,
mist de verzoekster volgens de verwerende partij thans het vereiste belang om op te
komen tegen eenzelfde beoordeling, in eenzelfde stadium van de procedure.
IX-6564-11/20
In haar laatste memorie deelt de verwerende partij evenwel
mede dat zij, wat deze exceptie betreft, “niet aandringt”. Deze mededeling kan
slechts worden begrepen als een afstand van deze exceptie.
De Raad van State willigt deze afstand enerzijds in, terwijl hij
anderzijds geen reden ziet om het belang van de verzoekster bij haar beroep
ambtshalve in vraag te stellen.
D. Exceptie van de tussenkomende partij met betrekking tot het belang van de
verzoekster bij haar beroep in de zaak A. 195.059/IX-6648 voor zover het gericht is
tegen de benoeming van de tussenkomende partij in de graad van hoofdadviseur
Standpunt van de tussenkomende partij
14.
De tussenkomende partij wijst er ter terechtzitting op dat het
bestreden besluit van de afgevaardigd bestuurder van het Gemeenschapsonderwijs
van 30 oktober 2009 eensdeels de beslissing inhoudt om haar te benoemen in de
graad van hoofdadviseur met ingang van 1 november 2009 (artikel 1) en
anderdeels de beslissing om haar aan te wijzen tot afdelingshoofd Algemene
Zaken, eveneens met ingang van 1 november 2009 (artikel 2). Zij werpt op dat de
grieven die door de verzoekster worden aangevoerd, uitsluitend betrekking hebben
op de laatstgenoemde beslissing, zodat de verzoekster slechts belang heeft bij de
vernietiging van die beslissing en niet van de eerstgenoemde beslissing.
Beoordeling
15.
De tussenkomende partij kan niet worden bijgevallen dat de
middelen van de verzoekster uitsluitend betrekking hebben op haar aanwijzing tot
afdelingshoofd Algemene Zaken. Zo betwist de verzoekster onder meer in het
hierna onderzochte tweede middel de wettigheid van de selectieprocedure die tot
de benoeming van de tussenkomende partij in de graad van hoofdadviseur en tot
haar aanwijzing tot afdelingshoofd Algemene Zaken heeft geleid. De aangevoerde
IX-6564-12/20
onwettigheid tast zowel de eerstgenoemde benoeming als de laatstgenoemde
aanwijzing aan. Beide zijn immers het resultaat van diezelfde selectieprocedure.
Het gegrond bevinden van het voormelde middel doet voor de verzoekster een
nieuwe kans ontstaan om een benoeming in de graad van hoofdadviseur en een
aanwijzing tot afdelingshoofd Algemene Zaken te verkrijgen. De verzoekster
beschikt dan ook over het rechtens vereiste belang bij de nietigverklaring van de
beide beslissingen die vervat zijn in het bestreden besluit van de afgevaardigd
bestuurder van het Gemeenschapsonderwijs van 30 oktober 2009.
De exceptie is niet gegrond.
E. Besluit met betrekking tot de ontvankelijkheid van de beroepen
16.
Uit wat voorafgaat volgt dat het beroep in de zaak
A. 194.413/IX-6564 niet ontvankelijk is ingesteld tegen de eerste bestreden
beslissing en dat het beroep in de zaak A. 195.059/IX-6648 niet ontvankelijk is
ingesteld tegen de tweede bestreden beslissing.
VI. Onderzoek van de middelen
Tweede middel
Standpunt van de partijen
17.
De verzoekster voert in het middel de schending aan van de
artikelen V 36 tot V 39 van het Vlaams personeelsstatuut, in het bijzonder van de
artikelen V 37 en V 38, van “de regels voorzien voor de oproep tot kandidaturen
van afdelingshoofd Algemene Zaken”, van het principe “patere legem quam ipse
fecisti”, van het protocol nr. 161.464 van 2 februari 2001 houdende de conclusies
van de onderhandelingen van 30 januari 2001 die gevoerd werden in het
sectorcomité XVIII Vlaamse Gemeenschap en Vlaams Gewest, en van “het
principe van behoorlijk bestuur”.
IX-6564-13/20
Zij betoogt dat volgens de vastgestelde selectieprocedure de
kandidaten “geschikt [moeten] worden bevonden in het verkennende interview om
te worden uitgenodigd voor de deelname aan het assessment center”. Dit
verkennende interview evalueert de motivatie van de kandidaat, diens inzicht in
een leidinggevende functie bij de Vlaamse overheid, zijn affiniteit met de overheid
en zijn inzicht in de sector waar de vacature zich situeert, zijn
communicatievaardigheden en de relevantie van zijn ervaring. Het blijkt een eerste
deel te zijn van de evaluatie van de generieke competenties van de kandidaten. De
aangeraakte punten stemmen volgens de verzoekster absoluut niet overeen met de
vereiste generieke competenties die beschreven zijn in de oproep tot de kandidaten.
Het principe “patere legem quam ipse fecisti” verbood de verwerende partij
evenwel om bij individuele beslissing af te wijken van de algemene regeling die zij
zelf had uitgevaardigd.
18.
De verwerende partij antwoordt dat uit het document
“TOPO20080320/doc010”, dat uitgaat van Jobpunt Vlaanderen, blijkt dat de
selectieprocedure na de screening van het curriculum vitae van de kandidaten nog
uit drie delen bestaat, namelijk een verkennend gesprek, een assessment center en
een jurygesprek, waarvan de eerste twee telkens eliminerend zijn. Zij stelt dat in
het kader van het verkennende gesprek wordt overgegaan tot “een eerste
benadering van sommige generieke competenties, algemeen gezien en vis-à-vis de
overheid”, terwijl in het kader van het assessment center een diepgaand onderzoek
wordt gevoerd naar acht benoemde generieke competenties. De artikelen V 37 en
V 38, § 2, van het Vlaams personeelsstatuut sluiten volgens de verwerende partij
niet uit dat de beoordeling van de generieke competenties wordt gesplitst over een
verkennend gesprek enerzijds en een assessment center anderzijds, met telkens een
afzonderlijk en eliminerend besluit. De wijze waarop wordt te werk gegaan voor de
beoordeling van de generieke competenties wordt, aldus de verwerende partij, door
artikel V 38, § 3, van het Vlaams personeelsstatuut juist overgelaten aan de daartoe
bevoegde organen, hetgeen duidelijk de beleidsvrijheid van deze organen
benadrukt.
IX-6564-14/20
De verwerende partij wijst er voorts op dat de door de
verzoekster bekritiseerde werkwijze een vaste praktijk van de Vlaamse overheid is,
die ook geldt voor de functies van N-niveau en voor de algemene directeurs, zodat
niet valt in te zien hoe het beginsel “patere legem quam ipse fecisti” geschonden
kan zijn.
De verwerende partij stelt ten slotte dat niet kan worden ingezien
waarin de schending van het protocol nr. 161.464 van 2 februari 2001 of van het
principe van behoorlijk bestuur gelegen zou zijn, zodat deze onderdelen van het
middel niet ontvankelijk zijn.
19.
De tussenkomende partij ontwikkelt in haar memorie in essentie
hetzelfde verweer als de verwerende partij.
20.
De verzoekster repliceert dat de verwerende partij niet
antwoordt op het fundamentele probleem van de discrepantie tussen de generieke
competenties die in de oproep tot de kandidaten werden vereist en deze die tijdens
het verkennende gesprek werden onderzocht. Zij stelt dat vanaf het ogenblik dat de
generieke competenties in de oproep tot de kandidaten werden vastgesteld, enkel
deze competenties mochten worden onderzocht, zodat het principe “patere legem
quam ipse fecisti” duidelijk werd geschonden.
Beoordeling
21.
De verwerende partij werpt terecht op dat de verzoekster niet
uitlegt hoe het protocol nr. 161.464 van 2 februari 2001 geschonden zou zijn, noch
welk beginsel van behoorlijk bestuur zou zijn miskend.
Het middel is in zoverre niet ontvankelijk.
IX-6564-15/20
De selectieprocedure voor een managementfunctie van
niveau N-1, zoals de functie van afdelingshoofd, verloopt volgens de
artikelen V 37 en V 38 van het Vlaams personeelsstatuut als volgt:
“Art. V 37. In de selectieprocedure wordt onderzocht in welke mate de
kandidaten voldoen aan het vereiste competentieprofiel voor de functie.
Het vereiste profiel bevat:
- waardegebonden en generieke gedrags- en vaktechnische competenties die
worden bepaald door de Vlaamse minister bevoegd voor de bestuurszaken;
- aanvullende functiespecifieke competenties die worden bepaald door de
lijnmanager die aan het hoofd staat van de entiteit, raad of instelling waar de
vacature zich situeert.
Art. 38. § 1. Het managementorgaan van het beleidsdomein, samengesteld
op het niveau van de lijnmanagers van de entiteiten, de raden of de instelling,
beoordeelt wie van de interne kandidaten van het beleidsdomein voldoet aan de
vereiste generieke competenties.
In afwijking van het eerste lid kunnen meerdere managementorganen van
een beleidsdomein een gemeenschappelijk selectieorgaan oprichten,
samengesteld op het niveau van de lijnmanagers van de entiteiten, de raden of
de instelling, voor de beoordeling van de generieke competenties van de interne
kandidaten van de overeenstemmende beleidsdomeinen.
Bij de beoordeling van de generieke competenties wordt rekening
gehouden met een interne potentieelinschatting in combinatie met een externe
potentieelinschatting.
§ 2. [...]
§ 3. De organen die bevoegd zijn voor de beoordeling van de generieke
competenties bepalen de nadere regelen van de potentieelinschatting.
De kandidaten worden in kennis gesteld van de resultaten en van de
motivering van een eventuele uitsluiting.
[...]
§ 4. Het managementorgaan van het beleidsdomein waar er een vacature is,
beoordeelt wie van de kandidaten die beschikken over de generieke
competenties, over de vereiste functiespecifieke competenties beschikt.
In afwijking van het eerste lid kan het managementorgaan van het
beleidsdomein die bevoegdheid toewijzen aan het managementorgaan van de
entiteit, de raad of de instelling waar de vacature zich bevindt of aan een
beleidsdomeinoverschrijdend managementorgaan.
§ 5. [...]”.
Luidens
het
document
“Oproep
&
Functiebeschrijving
afdelingshoofd Algemene Zaken GO! - SAA08042ter” worden te dezen de
volgende
generieke
competenties
vereist:
enerzijds
waardegebonden
competenties, met name voortdurend verbeteren, klantgerichtheid, samenwerken,
IX-6564-16/20
betrouwbaarheid,
consequent
en
correct
handelen,
en
anderzijds
gedragscompetenties, met name organisatiebetrokkenheid, 360° inlevingsvermogen, oordeelsvorming, beslissen en richting geven.
Volgens ditzelfde document moeten kandidaten geschikt
worden bevonden in het verkennende interview om te worden uitgenodigd voor
deelname aan het assessment center en worden de kandidaten die beschikken over
het generieke profiel voor een N-1 functie toegelaten tot de functiespecifieke
selectie.
23.
volgende
Uit het rapport van het verkennende interview blijkt dat enkel de
competenties
werden
beoordeeld:
motivatie,
inzicht
in
een
leidinggevende functie bij de Vlaamse overheid, affiniteit met de overheid en
inzicht in de sector waar de vacature zich situeert, communicatievaardigheden en
relevantie van de ervaring.
Zoals de verzoekster terecht aanvoert, stemmen deze
beoordeelde competenties niet overeen met de generieke competenties die in de
oproep tot de kandidaten zijn bepaald.
In zoverre heeft de verwerende partij de door haarzelf
vastgestelde selectievoorwaarden niet nageleefd en aldus het beginsel “patere
legem quam ipse fecisti” geschonden.
24.
Artikel V 37 van het Vlaams personeelsstatuut bepaalt dat in de
selectieprocedure wordt onderzocht in welke mate de kandidaten voldoen aan het
vereiste competentieprofiel voor de functie en dat het vereiste profiel
waardegebonden en generieke gedrags- en vaktechnische competenties en
functiespecifieke competenties bevat.
Artikel V 38 van het Vlaams personeelsstatuut bepaalt dat het
managementorgaan van het beleidsdomein, samengesteld op het niveau van de
IX-6564-17/20
lijnmanagers van de entiteiten, de raden of de instelling, beoordeelt wie van de
interne kandidaten van het beleidsdomein voldoet aan de vereiste generieke
competenties. Bij de beoordeling van de generieke competenties wordt rekening
gehouden met een interne potentieelinschatting in combinatie met een externe
potentieelinschatting.
Deze bepalingen van het Vlaams personeelsstatuut verzetten
zich er niet tegen dat het onderzoek van de generieke competenties van de
kandidaten wordt “gesplitst” in een verkennend interview enerzijds en een
assessment center anderzijds. In tegenstelling tot wat de verwerende partij laat
gelden, laten ze evenwel niet toe dat in een verkennend interview wordt
overgegaan tot “een eerste benadering van sommige generieke competenties,
algemeen gezien en vis-à-vis de overheid”, waarbij de beoordeling van slechts een
deel van de generieke competenties eliminerend wordt.
Het document “TOPO20080320/doc”, waaraan de verwerende
partij refereert om aan te tonen dat de gevolgde werkwijze “een door de Vlaamse
overheid toegepaste vaste praktijk” zou zijn, maar waarvan niet wordt
verduidelijkt welke de juridische waarde ervan is, gaat dan ook in tegen de
voormelde reglementaire bepalingen. Hetzelfde geldt voor de vastgestelde
selectieprocedure van afdelingshoofd Algemene Zaken, zoals deze blijkt uit het
document “Oproep & Functiebeschrijving afdelingshoofd Algemene Zaken GO! SAA08042ter”.
25.
Artikel V 38 van het Vlaams personeelsstatuut bepaalt
bovendien dat de beoordeling van de kandidaten op het vlak van de vereiste
generieke competenties gebeurt door het managementorgaan en dat bij die
beoordeling rekening moet worden gehouden met een interne potentieelinschatting
in combinatie met een externe potentieelinschatting.
Het managementorgaan mag zich voor deze beoordeling
weliswaar steunen op de bevindingen van een extern selectiebureau. Het mag
IX-6564-18/20
evenwel het resultaat van de door het externe bureau uitgevoerde test op zich niet
als doorslaggevend beschouwen, maar dient tevens rekening te houden met een
interne potentieelinschatting. Uit geen enkel stuk van het administratief dossier
blijkt dat te dezen enige interne potentieelinschatting zou zijn gemaakt waarvan de
bevindingen in aanmerking zouden zijn genomen bij het nemen van de beslissing
over de geschiktheid van de verzoekster.
26.
In zoverre moet worden besloten dat de verwerende partij ook de
artikelen V 37 en V 38 van het Vlaams personeelsstatuut heeft miskend.
27.
Het middel is derhalve gegrond.
De vastgestelde onwettigheden tasten niet enkel de beslissing
aan om verzoeksters kandidatuur na het verkennende interview niet meer in
aanmerking te nemen. Ze vitiëren evenzeer de eindbeslissing van de complexe
administratieve verrichting, namelijk de beslissing van de afgevaardigd bestuurder
van 30 oktober 2009 waarbij Helena De Clercq wordt benoemd in de graad van
hoofdadviseur en wordt aangewezen tot afdelingshoofd Algemene Zaken met
ingang van 1 november 2009.
BESLISSING
-
De zaken nrs. A. 194.413/IX-6564 en A. 195.059/IX-6648 worden
samengevoegd.
-
De Raad van State vernietigt de beslissing van 3 september 2009 om de
kandidatuur van Ingrid Verstrepen voor de functie van afdelingshoofd
Algemene Zaken niet meer in aanmerking te nemen, alsook de beslissing van
de afgevaardigd bestuurder van het Gemeenschapsonderwijs van 30 oktober
2009 om Helena De Clercq te benoemen in de graad van hoofdadviseur en
aan te wijzen tot afdelingshoofd Algemene Zaken met ingang van
1 november 2009.
IX-6564-19/20
-
Dit arrest dient bij uittreksel te worden bekendgemaakt op dezelfde wijze
als het vernietigde besluit.
-
De verwerende partij wordt verwezen in de kosten van de beroepen tot
nietigverklaring, begroot op 350 euro.
De tussenkomende partij wordt verwezen in de kosten van de tussenkomst,
begroot op 125 euro.
Dit arrest is uitgesproken te Brussel, in openbare terechtzitting van 26 april 2011,
door de Raad van State, IXe kamer, samengesteld uit:
André Vandendriessche,
kamervoorzitter,
Daniël Moons,
staatsraad,
Bert Thys,
staatsraad,
bijgestaan door
Vera Wauters,
De griffier
Vera Wauters
griffier.
De voorzitter
André Vandendriessche
IX-6564-20/20
