Conseil d'État de Belgique — Raad van State — ECLI:BE:RVSCE:2011:ARR.215.156 (2011-09-15)
Samenvatting (NL) :
Arrest nr 215.156 van 15 september 2011 Overheidsopdrachten en openbare
werken - Overheidsopdrachten Beslissing : Verwerping Samenvoeging
--- TEXTE INTÉGRAL DE L'ARRÊT ---
RAAD VAN STATE, AFDELING BESTUURSRECHTSPRAAK
VOORZITTER VAN DE XIIe KAMER
ARREST
nr. 215.156 van 15 september 2011
in de zaken I. A. 201.489/XII-6675
II. A. 201.517/XII-6679
In zake:
I. de NV FIRE TECHNICS
II. de vennootschap naar Duits recht
GMBH IVECO MAGIRUS BRANDSCHUTZTECHNIK
bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaat Gerard Soete
kantoor houdend te 8400 Oostende
Kerkstraat 8 bus 1
bij wie woonplaats wordt gekozen
tegen:
I. + II. de GEMEENTE AALTER
bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaat Gitte Laenen
kantoor houdend te 2800 Mechelen
Antwerpsesteenweg 16-18
bij wie woonplaats wordt gekozen
-------------------------------------------------------------------------------------------------I. Voorwerp van de vorderingen
1.
De vordering in de zaak A. 201.489/XII-6675, ingesteld op
23 augustus 2011, en de vordering in de zaak A. 201.517/XII-6679, ingesteld op
24 augustus 2011, strekken tot de schorsing bij uiterst dringende noodzakelijkheid
van de tenuitvoerlegging van “de beslissing van 01 augustus 2011 van de
gemeente Aalter […] waarbij [de offertes van nv Fire Technics en van Iveco
Magirus Brandschutztechnik Gmbh] i.v.m. de opdracht ‘aankoop van autoladder
voor brandweer Aalter (pre-zone Meetjesland)’ niet werd weerhouden en deze aan
een andere inschrijver werd toegewezen”.
XII-6675-1/16
II. Verloop van de rechtspleging
2.
De verwerende partij heeft in beide zaken een nota ingediend.
De partijen zijn opgeroepen voor de terechtzitting, die heeft
plaatsgevonden op 8 september 2011, om 10.00 uur.
Kamervoorzitter Dierk Verbiest heeft verslag uitgebracht.
Advocaat Gerard Soete, die verschijnt voor de verzoekende
partijen, advocaten Gitte Laenen en Stéphanie Taelemans, die verschijnen voor de
verwerende partij, zijn gehoord.
Auditeur Inge Vos heeft een met dit arrest eensluidend advies
gegeven.
Er is toepassing gemaakt van de bepalingen op het gebruik der
talen, vervat in titel VI, hoofdstuk II, van de wetten op de Raad van State,
gecoördineerd op 12 januari 1973.
III. Feiten
3.1.
De gemeente Aalter schrijft een overheidsopdracht uit voor de
aankoop van een voertuig met autoladder voor de brandweer van Aalter (prezone
Meetjesland).
Deze
opdracht
van
leveringen
wordt
geraamd
op
524.793,39 euro (btw niet inbegrepen) en bekendgemaakt in het Bulletin der
Aanbestedingen van 21 april 2011 en in het Publicatieblad van de Europese Unie
op 27 april 2011.
3.2.
In de aankondiging wordt de opdracht kort omschreven als volgt:
“De automatische autoladder is bestemd om reddings-, brandbestrijdingsen technische hulpoperaties op grote hoogte te kunnen uitvoeren.
XII-6675-2/16
De autoladder bestaat uit een voertuigchassis, een opbouw en een door het
voertuig aangedreven beweeglijke en uitschuifbare structuur onder de
vorm van een ladderpakket met een knikarm en reddingskorf.
Het voertuig is opgebouwd op een 2-assig chassis.”
3.3.
De
opdracht
wordt
gegund
bij
wijze
van
algemene
offerteaanvraag. Het toepasselijk bijzonder bestek vermeldt de volgende
gunningscriteria:
“I.10.1. Prijs: 40 punten
Regel van drie; Score offerte = (prijs laagste offerte/ prijs offerte) * gewicht
van het criterium prijs
I.10.2. Technische waarde: 45 punten
- Volledig duidelijk omschreven offerte volgens de technische bepalingen
lastenboek.
- De offerte is voldoende gedocumenteerd.
- Alle punten van de technische bepalingen zijn opgesomd in de offerte en
bij elk punt is er genoeg duidelijkheid.
- Er is voldoende aanwezigheid van foto’s, tekeningen, schetsen, grafieken,
berekeningen enz… om alle zaken duidelijk weer te geven zodat geen
vragen meer moeten gesteld worden.
- Het bestek is volledig conform lastenboek.
I.10.3. Demonstratie: 15 punten
- De demonstratie werd gegeven volgens de voorgestelde vragen in het
lastenboek.
- De demonstratie gaf een antwoord op alle gestelde vragen.
- De demonstratie geeft aanleiding tot een goed inzicht van wat de levering
precies omvat volgens de aangeboden offerte.
Aan elk criterium werd een gewicht toegekend. Op basis van de afweging
van al deze criteria rekening houdende met het gewicht dat er aan werd
toegekend, zal de opdracht gegund worden aan de offerte welke volgens
deze afweging de voordeligste is.”
Het bestek bepaalt ook uitdrukkelijk dat vrije varianten niet
worden toegestaan.
3.4.
De technische vereisten worden nader omschreven in deel III van
het bestek. Daarbij wordt een onderscheid gemaakt tussen een eerste gedeelte met
“verplichte eisen” waaraan de door de aanbieder voorgestelde eenheid
XII-6675-3/16
noodzakelijk moet voldoen en een tweede gedeelte met diverse eisen die slechts
leiden tot een extra waardering van de offerte.
3.5.
Met betrekking tot de aangekondigde demonstratie wordt hierin
nog het volgende vermeld:
“Na de datum van opening der offertes, en binnen de 14 dagen nadat de
opdrachtgevende overheid erom verzoekt, zal de aanbieder, ofwel bij de
hulpdienst ter plaatse, ofwel op een afgesproken plaats, een uitgebreide
demonstratie geven met eenzelfde type ladderwagen als deze die werd
aangeboden.
De demonstratie gebeurt op datum afgesproken met de hulpdienst en wordt
volledig in het Nederlands gegeven. Deze demo omvat alle uitleg van de
volledige aanbieding. Deze demonstratie zal mede bepalend zijn voor de
toekenning van de punten. Alle vragen omtrent de aanbieding dienen
tijdens deze demo te worden beantwoord. De demonstratie en alle daarbij
gemaakte kosten zijn ten laste van de aanbieder, ook de
verplaatsingskosten indien de demo doorgaat op een andere plaats dan de
standplaats van de hulpdienst. Voor de demonstratie wordt door de
aanbieder voldoende tijd voorzien.”
3.6.
Met een e-mail van 14 mei 2011 deelt de gedelegeerd bestuurder
van Fire Technics aan verwerende partij mee dat “Magirus niet [kan] voldoen aan
alle punten van het huidige bestek”. In deze e-mail worden een aantal aanpassingen
van het bestek gesuggereerd zodat ook Magirus kan aanbieden. Daarnaast wordt
tevens meegedeeld dat de tekst zo is gewijzigd dat niemand is uitgesloten.
3.7.
Met een aangetekend schrijven en e-mail van 25 mei 2011 deelt
verwerende partij een verbeteringsbericht mee aan de kandidaat-inschrijvers. Het
verbeteringsbericht betreft de verplichte eisen (uitsluitingscriteria) inzake
werkveld,
functionele
eisen,
elektrische
uitrusting,
controle-
en
bedieningselementen en toebehoren.
Zo wordt onder meer de eis van “Min. 20°” in de initiële
besteksbepaling “10.2.1. Negatieve helling (a) voor diepliggende redding”
vervangen door de volgende eis “Min. 17°, te meten rondom het voertuig. Te
meten met het steunen op de grond in een normale afstempelprocedure.”
XII-6675-4/16
Daarnaast wordt als bijlage bij dit schrijven tevens een aangepast
offerteformulier meegedeeld dat het vorige vervangt.
3.8.
Vier inschrijvers dienen een offerte in, namelijk Iveco Magirus
Brandschutztechnik (hierna: Iveco Magirus), Fire Technics, Somati en Somati
Vehicles. De door deze inschrijvers ingediende offertes worden in de bestreden
beslissing samengevat als volgt:
“-Iveco Magirus Brandschutz Gmbh, Graf-Arco Strasse 30 te 89079 Ulm:
● Iveco 160 E 30 & Magirus M 30 L-A (DLK 23-12 CS-GL)
510 000,00 euro excl. btw
● Volvo FLL 290 & Magirus M 30 L-A (DLK 23-12 CS-GL)
517 000,00 euro excl. btw
-Fire Technics, Solvaylaan 6 te 8400 Oostende:
● Iveco 160 E 30 & Magirus M 32 L-AS (Single Extension)
524 790,00 euro excl. btw
● Volvo FLL 290 & Magirus M 32 L-AS (Single Extension)
531 790,00 euro excl. btw
-Somati, Industrielaan 19 te 9320 Erembodegem (Aalst):
● Volvo FLL 290 4 x 2 & Metz L32A ladder met knikarm
510 479,00 euro excl. btw
-Somati Vehicles, Industrielaan 17A te 9320 Erembodegem (Aalst):
● Scania P280DB 4 x 2 MNZ & Metz L32A ladder met knikarm
512 680,00 euro excl. btw”
3.9.
Vervolgens worden de inschrijvers, volgens verwerende partij,
telefonisch uitgenodigd voor een demonstratie, waarbij door verwerende partij
aangenomen werd dat de heer Deschacht zowel Fire Technics als Iveco Magirus
vertegenwoordigde en de heer Piers zowel Somati als Somati Vehicles.
3.10.
Op 26 juli 2011 wordt een verslag van vergelijking van de
offertes opgesteld.
3.11.
Op 29 juli 2011 wordt vervolgens door verwerende partij een
verslag van nazicht van de offertes opgesteld, waarin alle inschrijvers voorlopig
worden geselecteerd op grond van een verklaring op eer.
Na vergelijking van de offertes wordt voorgesteld om de
opdracht te gunnen aan Somati als voordeligste regelmatige inschrijver.
XII-6675-5/16
3.12.
Op 1 augustus 2011 beslist het college van burgemeester en
schepenen van de gemeente Aalter, met verwijzing naar voormeld verslag van
vergelijking van de offertes en verslag van nazicht, om de opdracht te gunnen aan
Somati als meest voordelige regelmatige inschrijver.
3.13.
Met een aangetekend schrijven en e-mail van 10 augustus 2011
wordt aan de niet gekozen inschrijvers meegedeeld dat de opdracht aan een andere
inschrijver werd gegund en wordt hun een kopie overgemaakt van voormelde
beslissing van het college van burgemeester en schepenen van 1 augustus 2011.
3.14.
Zowel Fire Technics als Iveco Magirus vragen vervolgens de
gedetailleerde gemotiveerde beslissing “met puntenverdeling” op bij verwerende
partij.
3.15.
Met een e-mail van 22 augustus 2011 bezorgt verwerende partij
het verslag van nazicht aan voormelde inschrijvers.
IV. Samenvoeging
4.
Aangezien de beide vorderingen eenzelfde voorwerp hebben en
zes van de zeven middelen in de beide beroepen identiek zijn, past het binnen een
goede rechtsbedeling dat de beide zaken worden samengevoegd.
V. Ontvankelijkheid van de vordering
A. Procesbevoegdheid
5.
In de zaak A. 201.517/XII-6679 werpt verwerende partij op dat
zij uit de statuten van Magirus onmogelijk kan vaststellen of Antonio Benedetti
voor deze verzoekende partij rechtsgeldig kon beslissen om in rechte te treden.
6.
Deze exceptie dient niet te worden onderzocht noch dient er
uitspraak over te worden gedaan, nu hierna zal blijken dat de grondvoorwaarden
voor het toewijzen van de vordering tot schorsing niet zijn vervuld.
XII-6675-6/16
B. Belang
De exceptie
7.
Verwerende partij werpt in beide zaken op dat verzoekende partij
als onregelmatige inschrijver geen belang heeft bij het aanvechten van de
gunningsbeslissing. De offertes van Fire Technics en Iveco Magirus zijn volgens
verwerende partij onregelmatig omdat zij geen gebruik zouden hebben gemaakt
van het offerteformulier zoals toegevoegd aan verbeteringsbericht nr. 1.
Beoordeling
8.1.
Met betrekking tot de vorm en inhoud van de offerte bepaalt het
bestek het volgende:
“Op straffe van uitsluiting zal de offerte opgebouwd zijn zoals beschreven
in onderhavig bestek. De inschrijver zal, daar waar in te vullen formulieren
bij het bestek zijn bijgevoegd, deze formulieren zo volledig mogelijk
invullen.”
Bij
het
bestek
worden
drie
bijlagen
gevoegd:
een
offerteformulier (bijlage A), een inventaris (bijlage B) en een inventaris inzake de
opties (bijlage C). Met een aangetekend schrijven en e-mail van 25 mei 2011 wordt
aan de kandidaat-inschrijvers een verbeteringsbericht nr. 1 overgemaakt evenals
een aangepast offerteformulier dat bijlage A bij het bestek vervangt.
8.2.
In het verslag van nazicht worden vraagtekens geplaatst bij de
conformiteit van het offerteformulier van Iveco Magirus en Fire Technics omdat
zij slechts het oorspronkelijke offerteformulier zoals gevoegd als bijlage bij het
bestek hebben ingevuld en dus niet het aangepaste offerteformulier zoals
toegevoegd aan verbeteringsbericht nr. 1. Na vaststelling in het verslag van nazicht
dat in de offertes van Iveco Magirus en Fire Technics wel rekening wordt
gehouden met het verbeteringsbericht, worden de offertes van deze inschrijvers
door de aanbestedende overheid niettemin als regelmatig beschouwd “omdat
eventuele onregelmatigheden niet essentieel zijn”.
XII-6675-7/16
8.3.
Uit voormelde besteksbepaling lijkt op het eerste gezicht niet
ondubbelzinnig te kunnen worden afgeleid dat het gebruik van het offerteformulier
was voorgeschreven op straffe van nietigheid. Voorts moet worden vastgesteld dat
in de offertes van de betrokken inschrijvers wel degelijk rekening lijkt te zijn
gehouden met het verbeteringsbericht. Hoewel verwerende partij vraagtekens
heeft geplaatst bij de conformiteit van het offerteformulier, blijkt zij dit gebrek als
niet essentieel te hebben aangemerkt.
De exceptie van gebrek aan belang wegens het niet gebruiken
van het bijgevoegd offerteformulier zoals opgeworpen door verwerende partij lijkt
dan ook niet te kunnen worden aanvaard, te meer daar deze exceptie indruist tegen
de eerdere handelwijze van verwerende partij.
8.4.
Voorts dient te worden vastgesteld dat de voorliggende opdracht
tot voorwerp had de levering van een vrachtwagen en opbouw met autoladder voor
de brandweer van Aalter. Uit de bij het bestek gevoegde inventaris blijkt dat de
inschrijvers enerzijds het type vrachtwagen en anderzijds de opbouw dienden te
beschrijven en hun prijs hiervoor op te geven.
Op het eerste gezicht valt evenwel op te merken dat zowel
Fire Technics als Iveco Magirus minstens twee voorstellen lijken te hebben gedaan
waarbij telkens een welbepaalde ladder werd aangeboden doch op een verschillend
type vrachtwagen, zij het als “suggestie”. Uit het administratief dossier blijkt dat
verwerende partij deze voorstellen ook afzonderlijk heeft beoordeeld en
gerangschikt. Iveco Magirus heeft daarnaast overigens als “suggestie” ook nog
eens een andere ladder aangeboden (autoladder M 32 L-AT i.p.v. M 30 L-A) zodat
laatstgenoemde in werkelijkheid zelfs 4 offertes lijkt te hebben ingediend.
Het bestek bepaalt nochtans uitdrukkelijk dat vrije varianten niet
worden toegestaan. Aangezien beide voorstellen van Fire Technics en de vier
voorstellen van Iveco Magirus bovendien volledig lijken te beantwoorden aan de
technische vereisten van het bestek, moet prima facie worden aangenomen dat
deze twee inschrijvers in strijd met artikel 103 van het koninklijk besluit van
8 januari 1996 betreffende de overheidsopdrachten voor aanneming van werken,
leveringen en diensten en de concessies voor openbare werken (hierna: het
XII-6675-8/16
koninklijk besluit van 8 januari 1996) meer dan één offerte hebben ingediend en
dat aldus alle offertes van beide inschrijvers onregelmatig zijn.
8.5.
Zulks neemt echter niet weg dat een onregelmatige inschrijver
wel belang heeft bij het bestrijden van de gunning van een opdracht aan een andere
inschrijver, wanneer hij aantoont dat de opdracht aan geen enkele inschrijver
rechtsgeldig kan worden toegewezen.
De beoordeling van het belang van verzoekende partijen hangt
dan ook samen met de beoordeling van de ernst van de middelen: de vordering is
enkel ontvankelijk indien verzoekende partijen aantonen dat de opdracht aan geen
enkele inschrijver rechtsgeldig kon worden toegewezen.
VI. De schorsingsvoorwaarden
9.
Overeenkomstig artikel 17, §§ 1 en 2, van de gecoördineerde
wetten op de Raad van State kan slechts tot schorsing van de tenuitvoerlegging bij
uiterst dringende noodzakelijkheid worden besloten onder de drievoudige
voorwaarde dat uiterst dringende noodzakelijkheid voorhanden is, dat ernstige
middelen worden aangevoerd die de vernietiging van de aangevochten beslissing
kunnen verantwoorden en dat de onmiddellijke tenuitvoerlegging van de bestreden
beslissing een moeilijk te herstellen ernstig nadeel kan berokkenen.
Evenwel is te dezen de wet van 23 december 2009 tot invoeging
van een nieuw boek betreffende de motivering, de informatie en de rechtsmiddelen
in de wet van 24 december 1993 betreffende de overheidsopdrachten en sommige
opdrachten voor aanneming van werken, leveringen en diensten, van toepassing.
Luidens het door voornoemde wet in de wet 24 december 1993,
nieuw ingevoegde artikel 65/15, eerste lid, is aldus voor de schorsing van de thans
bestreden beslissing het bewijs van een moeilijk te herstellen ernstig nadeel niet
vereist.
XII-6675-9/16
Anderzijds verplicht artikel 65/15, tweede lid, verzoekende partij
tot het instellen van de vordering tot schorsing volgens een procedure bij uiterst
dringende noodzakelijkheid.
Er dient te dezen dan ook enkel nog te worden onderzocht of
ernstige middelen worden aangevoerd die de nietigverklaring van de bestreden
beslissing kunnen verantwoorden.
VII. Onderzoek van de middelen
Vooraf
10.
Verzoekende
partij
in
de
zaak
met
rolnummer
A. 201.489/XII-6675 voert zes middelen aan tegen de bestreden beslissing.
Verzoekende partij in de zaak met rolnummer A. 201.517/XII-6679 voert zeven
middelen aan. De laatste zes middelen stemmen overeen met de zes middelen in de
eerste zaak.
Verzoekende partijen voeren meer bepaald de volgende
middelen aan:
- Schending van het bestek omdat Iveco Magirus nooit zou zijn uitgenodigd voor
de in het bestek voorziene demonstratie, die tevens als gunningscriterium geldt
met een weging van 15 punten (eerste middel in de zaak A. 201.517/XII-6679);
- schending van de formele en materiële motiverings- en informatieplicht, van de
artikelen 2 en 3 van de wet van 29 juli 1991 betreffende de uitdrukkelijke
motivering van de bestuurshandelingen en van de artikelen 65/4 en 65/8 van de
wet van 24 december 1993 betreffende de overheidsopdrachten en sommige
opdrachten voor aanneming van werken, leveringen en diensten, aangezien de
bestreden beslissing van 1 augustus alleen zou verwijzen naar de gegeven
punten en verzoekende partijen geen inzage zouden hebben gekregen in de
verslagen
waarnaar
wordt
verwezen
(eerste
middel
in
de
zaak A. 201.489/XII-6675 en tweede middel in de zaak A. 201.517/XII-6679;
3. schending van de voorwaarden van het bestek, van de artikelen 110, 114 en 115
van het voormelde koninklijk besluit van 8 januari 1996, van de artikelen 77 en
XII-6675-10/16
98, § 2, van het “koninklijk besluit van 10 januari 1996”, het
gelijkheidsbeginsel, het zorgvuldigheidsbeginsel en het beginsel van
niet-discriminatie omdat de offerte van de gekozen inschrijver niet zou voldoen
aan het verplichte besteksvereiste inzake de negatieve helling voor diepliggende
redding (tweede middel in de zaak A. 201.489/XII-6675 en derde middel in de
zaak A. 201.517/XII-6679);
4. schending van “het algemeen beginsel van behoorlijk bestuur, het beginsel van
de gelijke behandeling van de inschrijvers, het zorgvuldigheidsbeginsel, het
gelijkheidsprincipe en het transparantiebeginsel” omdat de puntenverdeling bij
de beoordeling van de offertes puur willekeurig zou zijn gebeurd met als
oogmerk
één
inschrijver
te
bevoordelen
(derde
middel
in
de
zaak A. 201.489/XII-6675 en vierde middel in de zaak A. 201.517/XII-6679);
5. machtsafwending die volgens verzoekende partijen bewezen wordt door het
vage, onprecieze en onduidelijke bestek dat vervolgens onbehoorlijk werd
gebruikt met als doel een welbepaalde kandidaat voldoende punten te geven ten
nadele van andere zonder dat een redelijkheidstoetsing kon gebeuren. Om ieder
nazicht uit te sluiten zou aan verzoekende partijen ook de inzage in de verslagen
ontzegd zijn (vierde middel in de zaak A. 201.489/XII-6675 en vijfde middel in
de zaak A. 201.517/XII-6679);
6. schending van “de algemene principes bij gunningen waarbij geen vervalsing
van de mededinging mag gebeuren” aangezien de gemeente Aalter de
concurrenten van Somati zou hebben uitgeschakeld onder meer door Iveco
Magirus zelfs geen demonstratie te laten doen (vijfde middel in de
zaak A. 201.489/XII-6675 en zesde middel in de zaak A. 201.517/XII-6679);
7. schending van artikel 11 van de voormelde wet van 24 december 1993 door het
uitsluiten van een kandidaat voor de door het bestek voorziene demonstratie, het
geven van verschillende punten voor identieke voertuigen en het verkeerd
waarderen van de demonstratie (zesde middel in de zaak A. 201.489/XII-6675
en zevende middel in de zaak A. 201.517/XII-6679).
11.
Gelet op de op het eerste gezicht vastgestelde onregelmatigheid
van de offertes van verzoekende partijen, lijken zij geen voordeel te hebben bij de
beweerde schending van het bestek, de beweerde schending van de formele en
materiële motiverings- en informatieplicht, de beweerde schending van de
beginselen van behoorlijk bestuur bij de beoordeling van de offertes, de beweerde
XII-6675-11/16
machtsafwending en schending van de mededinging bij de beoordeling van de
offertes om de gekozen inschrijver te bevoordelen omdat deze middelen
prima facie niet van aard zijn om te besluiten dat de opdracht aan geen enkele
andere inschrijver rechtsgeldig had kunnen worden gegund.
Het tweede middel in de eerste zaak, derde middel in de tweede
zaak, waarin de regelmatigheid van de offerte van Somati wordt betwist omdat
haar offerte niet zou voldoen aan het verplichte besteksvereiste inzake de negatieve
helling voor diepliggende redding, lijkt voor dit vraagpunt wel relevant.
Vastgesteld dient echter te worden dat verzoekende partijen
enkel de onregelmatigheid aanvoeren van de offerte van de begunstigde inschrijver
namelijk Somati en dus niet van de tweede gerangschikte inschrijver Somati
Vehicles. Aangezien verzoekende partijen dus geen middelen aanvoeren waarin zij
betogen dat alle andere inschrijvers ten onrechte regelmatig zijn of dat de opdracht
aan geen enkele inschrijver rechtsgeldig kon worden gegund zou het beroep om
deze reden als onontvankelijk kunnen worden aangemerkt.
12.
Aangezien uit de stukken van het administratief dossier evenwel
prima facie blijkt dat de tweede gerangschikte inschrijver, namelijk Somati
Vehicles, dezelfde ladder heeft aangeboden als Somati, zou, ingeval dit middel
ernstig wordt bevonden, op het eerste gezicht tevens de offerte van de tweede
gerangschikte inschrijver substantieel onregelmatig lijken te zijn.
Gelet op deze bijzondere omstandigheid lijkt de conclusie dan
ook dat het beroep slechts als onontvankelijk dient te worden aangemerkt indien
het tweede middel in de eerste zaak, derde middel in de tweede zaak, niet ernstig is.
Het volstaat dan ook in de voorliggende zaken om uitsluitend dit
middel te onderzoeken, waarin de regelmatigheid van de offerte van Somati wordt
betwist omdat haar offerte niet zou voldoen aan het verplichte besteksvereiste
inzake de negatieve helling voor diepliggende redding.
XII-6675-12/16
Tweede middel in de zaak A. 201.489/XII-6675 en derde middel
in de zaak A. 201.517/XII-6679
Standpunt van verzoekende partijen
13.
Het tweede middel is genomen uit de schending van “de
voorwaarden van het bestek, art. 110, 114 en 115 KB. 08.01.1996, art 77
K.B. 10.01.1996, art. 98 par. 2 K.B. 10.01.1996, het gelijkheidsbeginsel, het
zorgvuldigheidsbeginsel en het beginsel van niet-discriminatie”.
Verzoekende partijen voeren in essentie aan dat de offerte van de
gekozen inschrijver niet zou voldoen aan het verplichte besteksvereiste inzake de
negatieve helling voor diepliggende redding. Door alsnog deze offerte te
aanvaarden, zou verwerende partij gehandeld hebben in strijd met de voormelde
bepalingen.
Beoordeling
14.
Op het eerste gezicht dient te worden vastgesteld dat de
voorliggende opdracht geen betrekking heeft op de nutssectoren zodat de in het
middel vermelde artikelen 77 en 98, § 2 van het koninklijk besluit van 10 januari
1996 betreffende de overheidsopdrachten voor aanneming van werken, leveringen
en diensten in de sectoren water, energie, vervoer en postdiensten, niet van
toepassing zijn.
15.
Artikel 110, § 2, van het koninklijk besluit van 8 januari 1996,
zoals te dezen van toepassing, bepaalt dat “onverminderd de nietigheid van elke
offerte wegens afwijking van de essentiële besteksbepalingen zoals deze
opgesomd in artikel 89, […] de aanbestedende overheid offertes als onregelmatig
en derhalve als onbestaande [kan] beschouwen, indien zij niet overeenstemmen
met de bepalingen van deze titel, enig voorbehoud inhouden, of bestanddelen
bevatten die niet met de werkelijkheid overeenstemmen.”
16.
In het verbeteringsbericht nr. 1 dat verwerende partij met een
aangetekend schrijven en e-mail van 25 mei 2011 aan de kandidaat-inschrijvers
XII-6675-13/16
heeft meegedeeld wordt onder meer de eis van “Min. 20°” in de initiële
besteksbepaling “10.2.1. Negatieve helling (a) voor diepliggende redding”
vervangen door de volgende eis “Min. 17°, te meten rondom het voertuig. Te
meten met het steunen op de grond in een normale afstempelprocedure.”
Aangezien voormelde eis deel lijkt uit te maken van de in het
bestek en in het begeleidend schrijven bij het verbeteringsbericht nr. 1 gestelde
“verplichte eisen (uitsluitingscriteria)” waaraan de door de aanbieder voorgestelde
eenheid noodzakelijk moet voldoen, kan op het eerste gezicht worden aangenomen
dat het gaat om een essentiële vereiste waaraan de offertes moesten voldoen op
straffe van niet-conformiteit.
17.
Volgens verzoekende partijen voldoet de offerte van Somati niet
aan voormeld vereiste aangezien uit de technische specificatie van de ladder die zij
voegt bij haar offerte blijkt dat “de negatieve helling slechts 15° is zodat de
voorziene 17° niet wordt behaald”.
18.
Dergelijk technisch middel kan in beginsel pas tot schorsing
leiden wanneer de ernst ervan al blijkt op grond van een snel en zeer prima facie
onderzoek waarbij geen deskundige ondersteuning noodzakelijk is. Verzoekende
partijen
vragen
in
hun
verzoekschrift
op
dit
punt
overigens
geen
deskundigenonderzoek.
19.
In de offerte van Somati, zoals overgenomen in de nota, wordt in
de beschrijving aan de hand van de technische bepalingen bij artikel 10.2.1 het
volgende vermeld:
10.2.1
Karakteristieken
Negatieve
helling (a)
voor diepliggende
redding
Eisen
Min 17°, te
meten
rondom het
voertuig.
Te meten
met het
steunen op
de grond
in een
normale
Voorstel
inschrijver
OK 17°
Met
toepassing
van
het
horizontaalvertikaal
afstempelsysteem
voor de
Blz. of nr.
bijlage
Blz. 3.1
Conform
JA
XII-6675-14/16
afstempelprocedure
positionering van
het voertuig;
niet
rond de
cabine
omgeving
Voorts dient te worden vastgesteld dat, hoewel in de technische
fiche van de ladder die Somati voegt bij haar offerte een negatieve helling van 15°
wordt vermeld, deze fiche daarnaast in kleinere druk ook nog een
hellingspercentage van 22° lijkt te vermelden, en uit de afbeelding op eerste
gezicht die mogelijkheid kan worden afgeleid.
Volgens verwerende partij is de 15° zoals opgegeven in de
technische fiche waarnaar verzoekende partijen verwijzen, slechts de minimale
negatieve helling wanneer geen rekening wordt gehouden met de toepassing van
het horizontaal-vertikaal afstempelsysteem voor de positionering van het voertuig.
Voorts wijst verwerende partij er ook op dat Somati tijdens de
demonstratie heeft aangetoond dat zij aan de betrokken eis voldeed. Uit een
verklaring op erewoord van de leden van het evaluatieteam, toegevoegd als stuk 22
van het administratief dossier, blijkt in elk geval dat de juryleden bevestigen dat de
besteksvoorwaarde “10.2.1. Negatieve helling (a) voor diepliggende redding:
Min. 17°, te meten rondom het voertuig. Te meten met het steunen op de grond in
een normale afstempelprocedure”, zoals omschreven in de offerte van de firma
Somati nv “Met toepassing van het horizontaal-verti[k]aal afstempelsysteem voor
de positionering van het voertuig; niet rond[…] de cabine omgeving” wordt
aanvaard als bewezen.
Ten slotte valt op te merken dat de litigieuze besteksbepaling
door toepassing van een specifieke meetmethode blijkbaar juist werd gewijzigd
naar aanleiding van een e-mail van de gedelegeerd bestuurder van Fire Technics
van 14 mei 2011 waarin door Fire Technics zelf wordt opgemerkt dat de tekst zo
gewijzigd is dat nu niemand is uitgesloten.
XII-6675-15/16
Zoals gezegd kan een technisch middel zoals het voorliggende
middel pas tot schorsing leiden wanneer de ernst ervan al blijkt op grond van een
snel en prima facie onderzoek. In het licht van de voorgaande vaststellingen op
grond van de stukken van het administratief dossier en van de opmerkingen van
verwerende partij, waarvan de onaannemelijkheid niet wordt aangetoond, is dit in
de voorliggende zaken niet het geval.
20.
Het tweede middel in de eerste zaak, derde middel in de tweede
zaak, is niet ernstig. Deze vaststelling volstaat om beide vorderingen te verwerpen.
BESLISSING
- De zaken A. 201.489/XII-6675 en A. 201.517/XII-6679 worden
samengevoegd, wat de vorderingen tot schorsing bij uiterst dringende
noodzakelijkheid betreft.
- De Raad van State verwerpt de vorderingen.
Dit arrest is uitgesproken te Brussel, in openbare terechtzitting van 15 september
2011, door de Raad van State, XIIe kamer, samengesteld uit:
Dierk Verbiest,
kamervoorzitter,
bijgestaan door
Greta Scheveneels,
griffier.
De griffier
De voorzitter
Greta Scheveneels
Dierk Verbiest
XII-6675-16/16