Conseil d'État de Belgique — Raad van State — ECLI:BE:RVSCE:2012:ARR.221.783 (2012-12-18)
Samenvatting (NL) :
Arrest nr 221.783 van 18 december 2012 Openbaar ambt - Federaal openbaar
ambt - Aanwerving en loopbaan Beslissing : heropening debatten Samenvoeging
Aanvullend verslag
--- TEXTE INTÉGRAL DE L'ARRÊT ---
RAAD VAN STATE, AFDELING BESTUURSRECHTSPRAAK
IXe KAMER
ARREST
nr. 221.783 van 18 december 2012
in de zaken A. 200.118/IX-7126
A. 200.119/IX-7127
A. 200.120/IX-7128
A. 200.121/IX-7129
In zake :
Jean DEWIT
wonend te 1853 Strombeek-Bever (Grimbergen)
J. Van Elewyckstraat 92 bus 5
waar woonplaats wordt gekozen
tegen :
de BELGISCHE STAAT, vertegenwoordigd door de minister van
Buitenlandse Zaken
bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaat Patrik De Maeyer
kantoor houdend te 1160 Brussel
Tedescolaan 7
bij wie woonplaats wordt gekozen
-------------------------------------------------------------------------------------------------I. Voorwerp van de beroepen
1.1.
Het beroep in zaak A. 200.118/IX-7126, ingesteld op 7 mei
2011, strekt tot de nietigverklaring van het koninklijk besluit van 3 februari 2011
waarbij Joost Boudry met terugwerkende kracht vanaf 1 oktober 2004 in het
Nederlandse taalkader wordt bevorderd tot de graad van adviseur.
Indien Joost Boudry nog vόόr de uitspraak van de Raad van
State zou worden bevorderd tot de graad van adviseur-generaal, vraagt de
verzoeker tevens de nietigverklaring van deze hogere bevordering.
1.2.
Het beroep in zaak A. 200.119/IX-7127, ingesteld op 7 mei
2011, strekt tot de nietigverklaring van de koninklijke besluiten van 3 februari
IX-7126-1/40
2011 waarbij Renata Vandeputte, Luc Timmermans en Theo Van Moer met
terugwerkende kracht vanaf 1 oktober 2004 in het Nederlandse taalkader worden
bevorderd tot de graad van adviseur.
1.3.
Het beroep in zaak A. 200.120/IX-7128, ingesteld op 7 mei
2011, strekt tot de nietigverklaring het koninklijk besluit van 3 februari 2011
waarbij Frank De Wispelaere met terugwerkende kracht vanaf 1 oktober 2004 in
het Nederlandse taalkader wordt bevorderd tot de graad van adviseur.
Indien Frank De Wispelaere nog vόόr de uitspraak van de Raad
van State zou worden bevorderd tot de graad van adviseur-generaal, vraagt de
verzoeker tevens de nietigverklaring van deze hogere bevordering.
1.4.
Het beroep in zaak A. 200.121/IX-7129, ingesteld op 7 mei
2011, strekt tot de nietigverklaring de koninklijke besluiten van 3 februari 2011
waarbij Edgard d’Adesky, Jean-Louis de Gerlache de Gomery en Michel
Kovalovszky met terugwerkende kracht vanaf 1 oktober 2004 in het Franse
taalkader worden bevorderd tot de graad van adviseur.
1.5.
De verzoeker vraagt voorts in de vier voormelde verzoek-
schriften om aan de verwerende partij het verbod op te leggen om met miskenning
van de geëigende procedures tot nieuwe benoemingen over te gaan, op straffe van
een dwangsom van 5.000 euro/overtreding en per dag.
II. Verloop van de rechtspleging
2.
De verwerende partij heeft in de vier zaken een memorie van
antwoord ingediend en de verzoeker heeft in de vier zaken een memorie van
wederantwoord ingediend.
Auditeur Melissa Celis heeft in de vier zaken een verslag
opgesteld.
IX-7126-2/40
De verzoeker heeft in de vier zaken een verzoek tot voortzetting
van het geding en een laatste memorie ingediend. De verwerende partij heeft in de
vier zaken een laatste memorie ingediend.
De partijen zijn opgeroepen voor de terechtzitting, die heeft
plaatsgevonden op 10 september 2012.
Staatsraad Daniël Moons heeft verslag uitgebracht.
De verzoeker, en advocaat Patrik De Maeyer, die verschijnt voor
de verwerende partij, zijn gehoord.
Auditeur Melissa Celis heeft een advies gegeven.
Er is toepassing gemaakt van de bepalingen op het gebruik der
talen, vervat in titel VI, hoofdstuk II, van de wetten op de Raad van State,
gecoördineerd op 12 januari 1973.
III. Feiten
3.1.
Met dienstorder nr. 04/05 van 24 maart 2004 worden de
personeelsleden van de Federale Overheidsdienst (FOD) Buitenlandse Zaken,
Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking ervan in kennis gesteld dat
het de bedoeling is van de minister om te voorzien in tien betrekkingen van
adviseur en één betrekking van informaticus-directeur (rang 13) bij het
hoofdbestuur van de FOD Buitenlandse Zaken, Buitenlandse Handel en
Ontwikkelingssamenwerking.
Deze
betrekkingen
zijn
te
begeven
door
bevordering in graad.
3.2.
Op 13 april 2004 dient de verzoeker, die adjunct-adviseur is bij
de genoemde FOD, zijn kandidatuur in voor de tien te begeven betrekkingen van
adviseur. Hij houdt voor dat hij aan alle wettelijke voorwaarden voldoet. Hij wijst
IX-7126-3/40
op de ruime ervaring die hij tijdens zijn administratieve loopbaan heeft opgedaan,
onder meer bij de dienst Internationale Gerechtelijke Bijstand van de
directie-generaal Consulaire Zaken. Voorts vraagt hij het directiecomité bij de
beoordeling en afweging van de kandidaturen rekening te houden met zijn
belangstelling voor de vele toepassingen van het recht, alsook met zijn taalbrevet
Grondige Kennis van de Franse taal (niveau 1) afgeleverd door het Vast
Wervingssecretariaat.
Voor de betrekkingen van adviseur stellen zich 28 personen
kandidaat, waaronder, naast de verzoeker, Renata Vandeputte, Joost Boudry,
Frank De Wispelaere, Luc Timmermans, Theo Van Moer en Frank Van Thournout
van de Nederlandse taalrol en Edgard d’Adesky, Jean-Louis de Gerlache de
Gomery, Joseph Gillard en Michel Kovalovszky van de Franse taalrol.
3.3.
Op 30 april 2004 voert het directiecomité van de FOD
Buitenlandse Zaken, Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking
vooreerst een ontvankelijkheidsonderzoek en een algemeen onderzoek van de
verschillende kandidaturen uit. In het kader van dit algemeen onderzoek wordt met
betrekking tot de verzoeker het volgende gesteld:
“Dhr. Jean Dewit stelt zich kandidaat voor de betrekkingen op B&B-1,
P&O-0.0, P&O-4.1., C-2.1, D-0.3.2, D-1.1.1, D-1.1.2, D-3.1, D-3.3 en D-4.2. In
zijn sollicitatiebrief geeft hij geen uiteenzetting van aanspraken die hij meent te
kunnen doen gelden om naar de betrekking van adviseur te dingen.
Dhr. Dewit is licentiaat in de rechten, en bezit een bewijs van taalkennis dat
toegang verleent tot het tweetalig kader. Hij begon zijn carrière op de DG A en
ging vervolgens over naar de DG C. Dhr. Dewit beschikt over de nodige
graadanciënniteit en beroepservaring om in aanmerking te komen voor de
functie van adviseur. Momenteel is hij tewerkgesteld op de dienst Internationale
Gerechtelijke samenwerking (C-1.2.), zijn takenpakket is er niet scherp
afgelijnd. Er dient te worden aangestipt dat dhr. Dewit een grote disponibiliteit
bezit: hij werkt laat, en komt soms ook op zaterdag en zondag naar het
departement”.
Vervolgens onderzoekt en vergelijkt het directiecomité per te
begeven betrekking van adviseur de verschillende ingediende kandidaturen. Bij
IX-7126-4/40
deze vergelijking wordt telkens uiteengezet waarom een bepaalde kandidaat de
meest geschikte kandidaat voor de betrekking lijkt te zijn en waarom in
vergelijking met deze kandidaat de andere kandidaten minder of niet geschikte
kandidaten zijn. Per betrekking wordt er gestemd en worden de kandidaten
vervolgens gerangschikt.
Wat de verzoeker betreft, wordt voor de meeste betrekkingen
overwogen dat hij een minder geschikt profiel heeft, dat hij niet beschikt over het
gepaste profiel of dat hij een minder uitgesproken kennis met betrekking tot de
functie heeft. Alleen voor de betrekking van adviseur bij de directie-generaal
Consulaire Zaken - dienst Visa (C-2.1) wordt gesteld dat de verzoeker troeven
heeft, aangezien hij goed vertrouwd is met consulaire zaken, ook al heeft hij weinig
ervaring met visumdossiers.
3.4.
De verzoeker wordt van de rangschikkingen op de hoogte
gebracht met een brief van 20 juli 2004, waarbij een uittreksel van het verslag van
het directiecomité van 30 april 2004 is gevoegd.
3.5.
Met een brief van 30 juli 2004 dient de verzoeker bij de
voorzitter van het directiecomité een bezwaar in tegen de voorgestelde
rangschikkingen.
In zijn bezwaarschrift laat hij onder meer gelden dat hij niet
enkel houder is van het diploma van licentiaat in de rechten, maar tevens van “het
Aggregaat voor het Hoger Middelbaar Onderwijs”. Hij wijst erop dat hij niet enkel
een bewijs van taalkennis heeft behaald dat toegang verleent tot het tweetalige
kader, maar dat hij eveneens in het bezit is van het taalbrevet grondige kennis van
het Frans. Hij stelt naast kennis van het Engels, eveneens passieve kennis van het
Duits te hebben. Voorts voert hij aan over een zeer gedegen en parate juridische
kennis, een ruime dossierkennis, en een rijke en gediversifieerde ervaring te
beschikken. Hij voegt eraan toe goede contacten met zijn collega’s te
onderhouden, bereid te zijn bijkomende dossiers te aanvaarden en bereid te zijn
IX-7126-5/40
zich aan te passen. Wat de betrekking van adviseur op D.0.3.2. betreft, merkt de
verzoeker ten slotte op dat hij, uit hoofde van zijn vroegere functie van
gemeentesecretaris, zowel over een theoretische kennis als een praktische ervaring
in verband met overheidsopdrachten beschikt, wat als een criterium voor deze
betrekking in aanmerking wordt genomen.
3.6.
Het directiecomité onderzoekt op 10 september 2004 de
bezwaarschriften die door acht kandidaten werden ingediend. Drie kandidaten,
waaronder de verzoeker, worden op die datum door het directiecomité gehoord.
Met betrekking tot het bezwaar van de verzoeker, overweegt het
directiecomité onder meer het volgende:
“[...]
Zoals ook bij het onderzoek van de andere bezwaren werd gesteld, geeft
anciënniteit geen recht op voorrang bij een bevorderingsprocedure.
[...]
Er wordt nota genomen van het volgende: ‘zijn ruime dossierkennis, rijke
en gediversifieerde ervaring, collegialiteit, onderhoudt goede contacten met zijn
collega’s, bereidheid bijkomende dossiers te aanvaarden, bereidheid zich aan te
passen’, ofschoon uit de rangschikking blijkt dat de andere kandidaten nog meer
vaardigheden kunnen aantonen.
Voor de betrekking bij D-0.3.2, refereert de heer Dewit aan de functie van
gemeentesecretaris die hij uitoefende tot 31 december 1998. In die
hoedanigheid had hij te maken met de wetgeving op de overheidsopdrachten.
Voor zijn werk bij Buitenlandse Zaken heeft de heer Dewit bedoelde wetgeving
sindsdien niet meer gehanteerd. Hij haalt evenmin een activiteit aan waarvoor
hij deze wetgeving nog had moeten toepassen. Sinds 1998 zijn de wet van
24 december 1993 en de betreffende koninklijke besluiten herhaaldelijk
gewijzigd. Uit niets blijkt dat de heer Dewit dezelfde kennis van
overheidsopdrachten kan aantonen als de kandidaten met een beter geachte staat
van dienst.
De punten die de heer Dewit alsnog aanvoert, zijn niet van invloed op de
beoordeling die het directiecomité reeds op 30 april 2004 formuleerde en ook
niet op de daaropvolgende vergelijking van titels en verdiensten”.
3.7.
Na onderzoek van de bezwaren gaan de aanwezige leden van het
directiecomité over tot een geheime stemming, die resulteert in een algemene
bevestiging van de rangschikkingen die tijdens de vergadering van 30 april 2004
werd opgemaakt.
IX-7126-6/40
3.8.
In een Franstalige nota van 22 oktober 2004 aan de minister van
Buitenlandse Zaken geeft de voorzitter van het directiecomité een overzicht van de
gevolgde bevorderingsprocedure en van de door het directiecomité voorgedragen
kandidaten. Voorts wordt de taalsituatie binnen de tweede trap van de hiërarchie
weergegeven en wordt aangegeven welke wijzigingen zich hebben voorgedaan in
de berekeningswijze van het taalevenwicht in vergelijking met vorige
bevorderingen. Samen met deze nota worden tevens de Nederlandstalige en de
Franstalige versie van het proces-verbaal van de vergaderingen van het
directiecomité van 30 april 2004 en van 10 september 2004 aan de minister
overgemaakt. Tevens wordt in bijlage een overzicht gegeven van de bezetting van
de taalkaders vóór en na de thans bestreden bevorderingen.
3.9.
Bij koninklijke besluiten van 27 oktober 2004 worden Renata
Vandeputte, Joost Boudry, Frank De Wispelaere, Luc Timmermans, Theo Van
Moer en Frank Van Thournout, in het Nederlandse taalkader, en Edgard d’Adesky,
Jean-Louis de Gerlache de Gomery, Joseph Gillard en Michel Kovalovszky, in het
Franse taalkader, met ingang van 1 oktober 2004 bevorderd tot de graad van
adviseur bij de Federale Overheidsdienst Buitenlandse Zaken, Buitenlandse
Handel en Ontwikkelingssamenwerking.
Deze tien besluiten worden bij vermelding bekendgemaakt in
het Belgisch Staatsblad van 2 december 2004 en tevens ter kennis gebracht van de
personeelsleden van de FOD Buitenlandse Zaken, Buitenlandse Handel en
Ontwikkelingssamenwerking bij dienstorder nr. 2004/18 van 2 december 2004.
3.10.
De verzoeker heeft tegen deze tien besluiten een beroep tot
nietigverklaring ingediend bij de Raad van State.
Bij arrest nr. 209.274 van 29 november 2010 vernietigt de Raad
van State de koninklijke besluiten van 27 oktober 2004 waarbij Renata
Vandeputte, Joost Boudry, Frank De Wispelaere, Luc Timmermans en Theo Van
Moer, in het Nederlandse taalkader, en Edgard d’Adesky, Jean-Louis de Gerlache
IX-7126-7/40
de Gomery en Michel Kovalovszky, in het Franse taalkader, met ingang van
1 oktober 2004 worden bevorderd tot de graad van adviseur.
Het eerste onderdeel van het eerste middel wordt gegrond
bevonden op grond van de volgende beoordeling:
“29. Uit artikel 39, § 1, van de gecoördineerde wetten op het gebruik van de
talen in bestuurszaken, dat onder meer verwijst naar artikel 17, § 1, B, 1°, van
die wetten, vloeit voort dat in de centrale besturen in een aangelegenheid die
betrekking heeft op een ambtenaar van een dergelijk bestuur, alle stukken,
minstens alle essentiële stukken, van de procedure volledig, en zonder een
beroep te doen op vertalers, moeten worden gesteld in de taal van de
betrokkene. Indien, zoals in het voorliggende geval, de procedure leidt tot de
bevordering van zowel Nederlandstalige als Franstalige ambtenaren, moet de
procedure worden gevoerd in de twee talen.
Indien een stuk evenwel niets anders inhoudt dan het louter overmaken van
het dossier van de bevorderingsprocedure en het geen inhoudelijke informatie
betreffende de procedure bevat, kan het zowel in het Nederlands als in het Frans
worden gesteld, omdat het als zodanig geen essentieel onderdeel van de
procedure is.
30. Met zijn uitsluitend in het Frans gestelde nota van 22 oktober 2004 doet
de voorzitter van het directiecomité van de Federale Overheidsdienst
Buitenlandse Zaken, Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking aan
de minister van Buitenlandse Zaken een proces-verbaal van de vergadering van
het directiecomité van 10 september 2004 toekomen dat in de beide landstalen
is gesteld. Volgens dat proces-verbaal worden de op 30 april 2004 gemaakte
rangschikkingen voor de bevorderingen tot adviseur bevestigd.
In de voormelde nota wordt onder meer de situatie met betrekking tot de
tweede trap van de hiërarchie weergegeven. In bijlage wordt een overzicht
gegeven van de bezetting van de taalkaders voordat de bestreden bevorderingen
zouden plaatsvinden en nadat deze zouden hebben plaatsgevonden. De
conclusie daarvan is dat vijf betrekkingen moeten worden toegewezen aan het
Franse taalkader en zes aan het Nederlandse taalkader. Aldus bevat de nota
essentiële informatie, namelijk de toestand van de bezetting van het taalkader en
daaruit afgeleid het aantal betrekkingen dat in elke taalrol kan worden
toegekend.
De verwerende partij erkent in haar laatste memorie dat de nota van de
voorzitter van het directiecomité van 22 oktober 2004 een inhoudelijke invloed
kan hebben gehad op het bepalen van het aantal betrekkingen waarvoor
respectievelijk Nederlandstaligen en Franstaligen konden worden benoemd. De
Raad van State stelt vast dat het administratief dossier geen enkel ander stuk
IX-7126-8/40
bevat waaruit de precieze situatie inzake de actuele bezetting van de taalkaders
blijkt.
De nota van de voorzitter van het directiecomité van 22 oktober 2004 blijkt
aldus méér te zijn dan een louter formeel schrijven waarmee het dossier van de
bevorderingsprocedure aan de minister wordt overgemaakt. In de nota wordt
integendeel een beschrijving gegeven van de feitelijke toestand op taalgebied,
en uit die beschrijving wordt, ten behoeve van de minister, een duidelijke
conclusie getrokken met betrekking tot de bevorderingen. Anders dan de
verwerende partij aanvoert, bevat de nota overigens niet enkel namen en cijfers.
Gelet op de inhoud van de nota, moet deze geacht worden het geheel van de
bevorderingen inhoudelijk te hebben beïnvloed.
Nu de bedoelde nota uitsluitend in het Frans is gesteld, terwijl voor de
betrokken bevorderingen zowel Nederlandstalige als Franstalige ambtenaren
kandidaat waren, is artikel 39, § 1, van de gecoördineerde wetten op het gebruik
van de talen in bestuurszaken, gelezen in samenhang met artikel 17, § 1, B, 1°,
van die wetten, geschonden”.
3.11.
Om tegemoet te komen aan het voormelde vernietigingsarrest en
de daarin vastgestelde onwettigheid weg te werken, wordt naast een Franstalige
versie nu tevens een Nederlandstalige versie van een transmissienota aan de
minister van Buitenlandse Zaken opgesteld.
3.12.
Met een nota van 4 januari 2011 wordt aan de minister van
Buitenlandse Zaken het voormelde arrest van de Raad van State overgemaakt. In
deze nota wordt vooreerst een overzicht gegeven van de gevolgde
bevorderingsprocedure. Wat de gevolgen van het vernietigingsarrest van de Raad
van State betreft, wordt in de nota vervolgens gewezen op wat volgt:
“Het gevolg van de vernietiging van de KB’s door de Raad van State is dat
deze retroactief uit het rechtsverkeer verdwijnen. De bevorderingsprocedure
(die aanleiding heeft gegeven tot de bevordering van de ambtenaren wie(r)ns
benoemingsbesluit nu werd vernietigd) kan echter worden hernomen vanaf het
punt waarop de door de Raad van State vastgestelde ‘vormfout’ werd begaan
(…).
Aangezien enkel de eentaligheid van de transmissienota door de Raad van
State werd aangemerkt als fout kunnen alle daaraan voorafgaande elementen
van de bevorderingsprocedure worden behouden. Zo behoudt het
proces-verbaal van 10 september 2004 (waarin de rangschikking werd
IX-7126-9/40
bevestigd zoals die werd gestemd tijdens de vergadering van het Directiecomité
van 30 april 2004) zijn volledige rechtsgeldigheid.
Om de door de Raad van State aangeduide ‘vormfout’ te herstellen werd de
transmissienota van 22 oktober 2004, die toentertijd enkel in het Frans werd
opgesteld, nu vertaald in het Nederlands. De heer Minister vindt in bijlage van
deze nota dan ook volgende documenten:
- Een transmissienota (opgesteld in een Franstalige en een Nederlandstalige
versie) in bijlage waarvan het proces-verbaal d.d. 10 september 2004 wordt
overgemaakt.
- Acht ontwerpen van KB, identiek aan de KB’s die werden vernietigd door de
Raad van State (met een verwijzing naar het vernietigingsarrest en de
gevolgen die daaruit worden afgeleid naar het te verlenen rechtsherstel).
Door het herstellen van de vormfout verkrijgt de procedure in haar geheel
een rechtsgeldig karakter en kunnen alle rechtsgevolgen die zich hierna hebben
voltrokken dan ook worden hernomen. Bijgevolg kan de Minister dan ook met
het oog op het creëren van rechtszekerheid overgaan tot het ondertekenen van
acht ontwerpen van KB zoals deze indertijd ook aan de toenmalige Minister
werden voorgelegd.
Aan de KB’s wordt een retroactieve werking toegekend tot op de datum
van 1 oktober 2004, datum waarop de vernietigde KB’s initieel in werking zijn
getreden. De rechtspraak van de Raad van State oordeelde eerder al in
gelijkaardige gevallen dat aan het rechtsherstel terugwerkende kracht kan
worden verleend en dat de loopbaan van de betrokkenen kan gereconstitueerd
worden vanaf het tijdstip dat de vernietigde bevorderingsbesluiten uitwerking
hadden, juist omdat aldus de wettelijkheid wordt hersteld na vernietiging door
de Raad van State. Meer in het bijzonder wordt het terugwerken in de tijd van de
nu voorliggende bevorderingsbesluiten in de rechtspraak van de Raad van State
aanvaard wanneer dit noodzakelijk is voor de goede werking of de continuïteit
van de dienst, of gerechtvaardigd wordt door redenen van rechtmatigheid of
billijkheid.
Aan de retroactieve reconstitutie van de loopbaan is het daarenboven
inherent dat zij gebeurt volgens de regelgeving van toepassing op het moment
dat de herstelmaatregel uitwerking moet hebben. De in 2004 van toepassing
zijnde reglementering (bijvoorbeeld inzake organieke personeelsformatie,
taalkaders, benaming van instellingen en instanties zoals ‘Directieraad’ en
‘Ministerie’) dient derhalve opnieuw (retroactief) te worden toegepast (en
wordt bijgevolg dan ook in extenso vermeld in de voorliggende besluiten).
Op deze manier wordt aan alle betrokkenen een maximaal rechtsherstel
geboden en wordt bovendien vermeden dat de ambtenaren wie(r)ns bevordering
werd vernietigd zich tegen de Belgische staat zouden keren met het oog op het
verkrijgen van een schadevergoeding.
IX-7126-10/40
De Directie-generaal Juridische zaken wenst er aan te herinneren dat aan de
Minister recent een gelijkaardig dossier werd voorgelegd waarin dezelfde
problematiek aan de orde was als degene die zich vandaag aandient (…). In dat
dossier ging de Koning over tot ondertekening van de besluiten (nadat deze
eerst door u werden ondertekend) waardoor er binnen een minimum aan tijd kon
worden overgegaan tot de publicatie in het Staatsblad (publicatie vond plaats op
19 november 2010). Door deze manier van werken werd enerzijds de vormfout
hersteld die door de Raad van State werd vastgesteld en werd er anderzijds voor
gezorgd dat de schade in hoofde van de ‘verbroken’ ambtenaren werd
geminimaliseerd”.
Daarnaast wordt in de nota uiteengezet waarom het herstellen
van de door de Raad van State aangeduide vormfout enerzijds en de daaraan
gekoppelde ondertekening van de koninklijke besluiten anderzijds rechtsgeldig
kan gebeuren in de periode van lopende zaken en er wordt ook nog gewezen op de
hoogdringendheid.
3.13.
Bij koninklijke besluiten van 3 februari 2011 worden Joost
Boudry, Renata Vandeputte, Luc Timmermans, Theo Van Moer en Frank De
Wispelaere met ingang van 1 oktober 2004 benoemd tot de graad van adviseur in
het Nederlandse taalkader en Edgard d’Adesky, Jean-Louis de Gerlache de
Gomery en Michel Kovalovszky met ingang van 1 oktober 2004 benoemd tot de
graad van adviseur in het Franse taalkader.
Dit zijn de acht besluiten die in de thans voorliggende vier zaken
worden bestreden.
IV. Samenvoeging
Standpunt van de verzoeker
4.
In zijn verzoekschrift voert de verzoeker aan dat hij omwille van
“verschillende redenen” de thans bestreden acht koninklijke besluiten middels vier
afzonderlijke verzoekschriften heeft aangevochten. In zijn memorie van
wederantwoord maakt hij gewag van “procedurale redenen”.
IX-7126-11/40
Beoordeling
5.
Zoals blijkt uit de feitelijke toedracht van de zaken, zijn de acht
bestreden koninklijke besluiten van 3 februari 2011 genomen nadat aan de minister
van Buitenlandse Zaken een Franstalige en een Nederlandstalige versie van de
transmissienota werd overgemaakt en aldus werd tegemoetgekomen aan de in het
arrest nr. 209.274 van 29 november 2010 vastgestelde onwettigheid, waardoor de
koninklijke besluiten van 27 oktober 2004 – waarbij diezelfde ambtenaren werden
bevorderd tot de graad van adviseur – vernietigd werden.
In het arrest nr. 209.274 van 29 november 2010 werd reeds
vastgesteld dat de procedures die geleid hebben tot de aldaar bestreden
bevorderingen gelijktijdig zijn verlopen, en dit zowel wat betreft de
vacantverklaring, het onderzoek van de kandidaturen en van de bezwaarschriften,
als wat betreft de bevorderingsvoorstellen en de bevorderingsbesluiten. De Raad
van State heeft dan ook geoordeeld dat het niet om los van elkaar staande
bevorderingsprocedures gaat, maar om procedures die elkaar in sterke mate
hebben beïnvloed, ook voor het bepalen van de taalrol waaraan de betrekking
moest worden toegewezen en dus ook voor de uiteindelijke keuze van de
benoemden, en dat er bijgevolg tussen de koninklijke besluiten voldoende
samenhang bestaat.
Aangezien de acht thans bestreden koninklijke besluiten van
3 februari 2011 het resultaat zijn van het herstellen van de door de Raad van State
vastgestelde onwettigheid, wordt voornoemde redenering doorgetrokken naar de
voorliggende zaken en dient te worden aangenomen dat er ook tussen de thans
bestreden koninklijke besluiten van 3 februari 2011 voldoende samenhang bestaat
zodat het, in het belang van een goede rechtsbedeling, aangewezen is de vier zaken
samen te voegen. Bovendien zijn de door de verzoeker aangevoerde middelen in de
vier zaken identiek.
IX-7126-12/40
De opmerking van de verzoeker dat er procedurele redenen zijn
om de acht bestreden koninklijke besluiten met vier afzonderlijke beroepen aan te
vechten – waarbij hij dan vooral doelt op de omstandigheid dat de bestreden
bevorderingen enerzijds in het Nederlandse en anderzijds in het Franse taalkader
zijn gebeurd, alsook op de omstandigheid dat hij van bepaalde personen ook hun
gebeurlijk hogere bevordering bestrijdt – doet aan de voormelde vaststelling van
samenhang geen afbreuk. Het is immers precies omwille van de samenhang die
bestaat tussen de thans bestreden besluiten houdende bevordering tot adviseur, en
mede gelet op de identieke middelen die in de afzonderlijke verzoekschriften
precies met betrekking tot de bevorderingen tot adviseur zijn aangehaald, dat te
dezen samenvoeging aangewezen is.
Bovendien erkent de verzoeker zelf dat er samenhang bestaat
tussen de acht bestreden besluiten aangezien hij in zijn memories van
wederantwoord in de zaken A. 200.119/IX-7127 en A. 200.121/IX-7129 stelt dat
de acht koninklijke besluiten in feite innig met elkaar verweven zijn.
7.
De
zaken
A. 200.118/IX-7126,
A. 200.119/IX-7127,
A. 200.120/IX-7128 en A. 200.121/IX-7129 worden samengevoegd.
V. Ontvankelijkheid van de beroepen
A. Ontvankelijkheid van de subsidiaire vordering.
8.
De verzoeker vraagt dat de Raad van State na de vernietiging
van de thans bestreden benoemingsbesluiten aan de verwerende partij het verbod
zou opleggen om nog over te gaan tot enige herbenoeming, zonder daarbij de
geëigende procedures te respecteren, op straffe van een betaling van een
dwangsom per dag en per overtreding dat de onwettige toestand zou aanhouden.
IX-7126-13/40
Vooreerst is de Raad van State niet bevoegd om aan de
verwerende partij injuncties te geven, zodat ter ondersteuning daarvan ook geen
dwangsom kan worden opgelegd.
Vervolgens kan een dwangsom pas gevorderd worden
overeenkomstig artikel 36, § 1, van de gecoördineerde wetten op de Raad van
State, nadat een vernietigingsarrest is uitgesproken.
Bijgevolg is de subsidiaire of bijhorende vordering niet
ontvankelijk.
B. Ontvankelijkheid van het beroep in de zaak A. 200.118/IX-7126
Ambtshalve exceptie
10.
In de mate de verzoeker met het beroep in de zaak
A. 200.118/IX-7126 de nietigverklaring beoogt van de eventuele bevordering van
Joost Boudry tot de graad van adviseur-generaal, dient ambtshalve te worden
vastgesteld dat het annulatieberoep niet ontvankelijk is.
Immers, de bevordering bestond niet op het ogenblik dat de
verzoeker zijn annulatieberoep indiende. De verzoeker toont voorts niet aan en uit
het dossier van de zaak blijkt ook niet dat de verwerende partij in de loop van het
onderhavig geding tot de bevordering heeft beslist. Daargelaten de vraag of die
beslissing met de hier bestreden benoeming het nauwe verband vertoont dat vereist
is om tot een uitbreiding van het oorspronkelijk voorwerp van het beroep te kunnen
besluiten, blijkt het beroep hoe dan ook geen voorwerp te hebben.
IX-7126-14/40
C. Ontvankelijkheid van het beroep in de zaak A. 200.119/IX-7127
Standpunt van de partijen
11.
De verwerende partij werpt een exceptie op, geput uit een gebrek
aan samenhang tussen de drie aangevochten besluiten.
Zij erkent dat een gelijkaardige exceptie in het arrest nr. 209.274
van 29 november 2010 werd verworpen maar blijft desalniettemin van oordeel dat
de verzoeker niet op overtuigende wijze uitlegt waarom de besluiten als
samenhangend kunnen worden beschouwd. Zij stelt dat het gaat om verschillende
bevorderingsbesluiten in totaal van elkaar verschillende betrekkingen die geen
enkele onderlinge verbondenheid met elkaar vertonen en meent dat er tussen deze
bevorderingen geen enkele samenhang bestaat. Zij wijst er in dat verband op dat de
verschillende kandidaten, precies omwille van het feit dat de bevorderingen
verschillende betrekkingen betroffen, het voorwerp hebben uitgemaakt van
verschillende onderzoeken en besluit dat de drie in de voorliggende zaak
aangevochten bevorderingsbesluiten met afzonderlijke verzoekschriften dienden
te worden aangevochten.
12.
De verzoeker antwoordt dat de drie, en in feite de acht, bestreden
koninklijke besluiten innig met elkaar verweven zijn vermits zij het resultaat zijn
van één en dezelfde doelgerichte bevorderingsprocedure, waarbij de verschillende
kandidaturen niet enkel op hun intrinsieke kwaliteiten werden beoordeeld, maar
ook ten opzichte van elkaar werden afgewogen. De procedure ving aan met één
dienstorder houdende vacantverklaring van tien vacatures en kreeg haar beslag
door de ondertekening van acht afzonderlijke besluiten, allen gedagtekend op
3 februari 2011. Het feit dat hij voor één vacature niet in aanmerking kwam, sluit
de “eenheid van opzet” niet uit, die bij de totstandkoming van de acht koninklijke
besluiten heeft voorgelegen. De acht koninklijke besluiten hebben daarenboven het
voorwerp uitgemaakt van één enkele publicatie “en bloc” in het Belgisch
Staatsblad.
IX-7126-15/40
De verzoeker wijst ten slotte ook nog op de transmissienota
waarin de verwerende partij zelf heeft uiteengezet hoe innig de aangevochten
besluiten wel met elkaar verbonden zijn. Hij besluit dat het in het belang van een
goede rechtsbedeling is dat de samenhang wordt aangehouden.
Beoordeling
13.
Hoger is uiteengezet waarom de verschillende bestreden
benoemingen met elkaar een voldoende samenhang vertonen om de vier beroepen
met één arrest af te doen. Diezelfde redenering geldt voor de samenhang tussen de
drie met dit verzoekschrift bestreden besluiten.
De exceptie wordt verworpen.
D. Ontvankelijkheid van het beroep in de zaak A. 200.120/IX-7128
Ambtshalve exceptie
14.
In de mate de verzoeker met het beroep in de zaak
A. 200.120/IX-7128 de nietigverklaring beoogt van de eventuele bevordering van
Frank De Wispelaere tot de graad van adviseur-generaal, wordt, onder verwijzing
naar de uiteenzetting sub 10 hiervoor, vastgesteld dat het beroep niet ontvankelijk
is.
E. Ontvankelijkheid van het beroep in de zaak A. 200.121/IX-7129
Standpunt van de partijen
15.
De verwerende partij werpt een exceptie van onontvankelijkheid
van het beroep op, geput uit een gebrek aan samenhang tussen de drie
aangevochten besluiten. Zij adstrueert de exceptie op dezelfde manier als de
exceptie in de zaak A. 200.119/IX-7127 – randnummer 11 –.
IX-7126-16/40
Beoordeling
16.
Met verwijzing naar de uiteenzetting onder rubriek 13, die
betrekking heeft op een identieke exceptie, wordt deze exceptie verworpen.
VI. Onderzoek van de middelen
A. Eerste middel
17.
Het eerste middel is afgeleid uit de miskenning van het gezag
van gewijsde van het arrest nr. 209.274 van de Raad van State van 29 november
2010,
“Doordat, eerste onderdeel, artikel 58 van de gecoördineerde wetten op het
gebruik van de talen in bestuurszaken de schending van de artikelen 17 en 39
van dezelfde wetten met een (absolute) nietigheid, van dwingend recht en van
openbare orde, beteugelt en dus de vernietigde koninklijke besluiten van
3 februari 2011(lees 27 oktober 2004) beschouwd moeten worden als nooit te
hebben bestaan, alsook nooit enig rechtsgevolg te hebben teweeggebracht,
Doordat, de verwerende partij is overgaan tot de herbevordering van de
begunstigden zonder vooreerst de geëigende procedure(s) op te starten en te
doorlopen,
Doordat, tweede onderdeel, de verwerende partij door de weg te
bewandelen die zij heeft gevolgd, zonder oproep tot de kandidaten, zonder
geactualiseerde functiebeschrijving voor de desbetreffende vacatures, zonder
(recente) afweging van titels en verdiensten, zonder tegensprekelijke
evaluatieprocedure, de verzoeker geen nieuwe kans heeft gegeven om in
aanmerking te komen voor één van de nieuwe (her)bevorderingen en zij dus
geen rekening heeft gehouden met hetgeen in het arrest nr. 209.274 van
29 november 2010 werd beslist.”
18.
De verwerende partij antwoordt op de beide onderdelen samen
dat het gezag van gewijsde van een vernietigingsarrest inhoudt dat de overheid bij
het overdoen van de vernietigde handelingen niets mag doen wat onverenigbaar is
met het arrest. Volgens constante rechtspraak belet het gezag van gewijsde van een
vernietigingsarrest de overheid enkel dezelfde onwettigheid te begaan. Indien de
IX-7126-17/40
handeling werd vernietigd wegens een externe illegaliteit, zoals in casu het geval
is, zal de overheid vrij blijven bij het bepalen van de inhoud van haar nieuwe
besluiten en kan zij zelfs gelijkluidende besluiten nemen, op voorwaarde dat de
voorgeschreven voorwaarden ditmaal wel worden geëerbiedigd.
Zij houdt voor dat de overheid na een vernietiging van een
bestuurshandeling de procedure kan hervatten waar ze is verkeerd gelopen. Door
de nieuwe besluiten te nemen heeft zij de onwettigheid die kleefde aan de eerste
benoemingsbesluiten, zoals die werd vastgesteld door de Raad van State in zijn
arrest nr. 209.274 van 29 november 2010, hersteld en het gezag van gewijsde
geenszins miskend. Immers deze besluiten werden nu genomen op basis van een in
twee talen opgestelde nota.
Zij voegt daaraan toe dat het destijds gegrond bevonden middel
aan de verzoeker niet het recht verschaft om zelf benoemd te worden, maar alleen
het recht om de procedure hervat te zien, rekening houdend met de in de twee talen
opgestelde nota. De vernietiging van de besluiten door het arrest nr. 209.274 van
29 november 2010 omwille van de onwettigheid waarmee zij behept waren, brengt
volgens haar de wettigheid van de voorafgaande beslissingen geenszins in het
gedrang en verplicht haar evenmin om de verzoeker te bevorderen.
19.
De verzoeker wijst er in zijn memorie van wederantwoord op dat
hij geenszins beweert dat het annulatiearrest hem meer biedt dan een mogelijkheid
op een bevordering. Indien men evenwel daadwerkelijk een nieuwe kans op een
bevordering wenst te geven, gebiedt de redelijkheid dat de procedure, na zes jaar,
opnieuw ab initio begonnen zou worden om rekening te houden met de nieuwe of
bijkomende titels en verdiensten van de kandidaten.
In zijn laatste memorie benadrukt de verzoeker nog dat het arrest
nr. 209.274 van 29 november 2010 besloten heeft tot de nietigheid , “zonder enige
restrictie” en “in als (hun) geledingen”, van de koninklijke besluiten van
27 oktober 2004, zoals ook blijkt uit het feit dat de Raad van State het niet nodig
IX-7126-18/40
achtte zijn andere bezwaren te onderzoeken, hoewel deze meer verregaande
rechtsgevolgen zouden kunnen hebben.
Beoordeling
20.
Het gezag van gewijsde dat aan een vernietigingsarrest
verbonden is wordt bepaald door het dictum van het arrest en de daarmee
onlosmakelijk verbonden motieven. Die motieven bepalen de beoordelingsruimte
waarover het bestuur nog beschikt na de vernietiging.
Met het arrest nr. 209.274 van 29 november 2010 zijn de toen
bestreden benoemingen vernietigd omdat de nota waarmee het dossier door het
bestuur aan de benoemende overheid werd overgemaakt, uitsluitend in het Frans
was opgesteld terwijl het om een essentieel stuk van het besluitvormingsproces
ging. Het vormgebrek dat daarmee werd vastgesteld verhinderde de verwerende
partij niet om de procedure over te doen.
De verzoeker plaatst zich op het standpunt dat het gezag van
gewijsde in dit geval de verwerende partij er niet alleen toe verplichtte de
benoemingsprocedure te hernemen, maar ze van voren af -dus vanaf de vacatureover te doen. Dat standpunt wordt evenwel niet gevolgd. Het vernietigingsarrest
plaatst de partijen immers niet verder terug dan het ogenblik waarop de
vastgestelde onwettigheid werd begaan. Verder teruggaan in de procedure of
nieuwe elementen bij de zaak betrekken is weliswaar mogelijk, op voorwaarde dat
het bestuur daarvoor deugdelijke redenen heeft. De enkele omstandigheid dat de
vernietiging steunde op de miskenning van de bestuurstaalwet is evenwel geen
deugdelijke reden en genereert voor het bestuur ook geen verplichting om de zaak
volledig over te doen. Ook in de omstandigheid dat de Raad van State de andere
onregelmatigheden die de verzoeker heeft aangevoerd niet onderzocht heeft, kan
die verplichting daaruit niet worden afgeleid.
IX-7126-19/40
Door na het vernietigingsarrest de benoemingsprocedure weer
op te nemen vanaf het ogenblik waarop de vastgestelde onregelmatigheid was
begaan, heeft de verwerende partij het aan dat arrest verbonden gezag van gewijsde
niet miskend.
21.
Het middel is niet gegrond.
B. Tweede middel
Standpunt van de partijen
22.
Het tweede middel is afgeleid uit de schending van substantiële
en/of op straffe van nietigheid voorgeschreven vormvoorschriften,
“Doordat, eerste onderdeel, de verwerende partij voor het begeven van de
door de vernietiging vacant geworden betrekkingen niet is overgegaan tot een
algemene oproep tot alle mogelijke kandidaten, hen niet in de gelegenheid heeft
gesteld blijk te geven van hun belangstelling voor één, dan wel verscheidene
van deze functies,
Doordat, de verwerende partij hen evenmin een beschrijving heeft gegeven
van de vacatures waarin zou voorzien worden, noch is overgegaan tot enige
afweging van titels of verdiensten,
Doordat het huishoudelijk reglement voor het directiecomité van de
Carrière Hoofdbestuur van de FOD Buitenlandse Zaken een procedure voorziet
voor de bespreking van kandidaturen voor bevordering en van dit reglement
geen spoor te bekennen valt in de bestreden besluiten, behalve dan de
verwijzing naar de procedure gevolgd in de jaren 2003 en 2004 door het
voormalig directiecomité van de FOD Buitenlandse Zaken,
Doordat de verwerende partij het niet nodig heeft geacht de verzoeker op de
hoogte te brengen van haar intentie om over te gaan tot de herbenoeming zonder
voorafgaande bekendmaking, noch dat hij in staat werd gesteld eventuele
opmerkingen of bezwaren hieromtrent kenbaar te maken, noch dat hij de
gelegenheid heeft gehad opmerkingen of bezwaren te formuleren omtrent de
vaststellingen, bevindingen of voorstellen gedaan door het directiecomité,
Doordat, tweede onderdeel, de verwerende partij de bepalingen van de
koninklijke besluiten en het huishoudelijk reglement betreffende de werking en
de wijze van beraadslagen van de directiecomités van de Federale
IX-7126-20/40
Overheidsdiensten heeft geschonden, meer bepaald gelet op de
(on)regelmatigheid van de samenstelling van het directiecomité en het gebrek
aan daadwerkelijke taalkennis van de leden van het directiecomité,
Doordat, het directiecomité onregelmatig zou zijn samengesteld omdat de
vergaderingen werden bijgewoond door, zowel de huidige directeur van de
beleidscel, als door zijn voorganger die reeds een functie had opgenomen als
Permanent Vertegenwoordiger van België bij de Verenigde Naties te New
York, en bovendien minstens twee leden van het directiecomité niet zouden
beantwoord hebben aan de minimum anciënniteitvereisten om benoemd te
kunnen worden tot de functie die hen zitting kan verlenen in het betrokken
comité,
Doordat, niet alle leden van het directiecomité daadwerkelijk over de
vereiste taalkennis beschikten, om met kennis van zaken een beslissing te
kunnen nemen omtrent de kandidaten die niet behoorden tot hun taalrol, alsook
omtrent hun bezwaren.”
23.
dat
Wat het eerste onderdeel betreft, antwoordt de verwerende partij
de
onwettigheid
die
geleid
heeft
tot
de
vernietiging
van
de
benoemingsbesluiten van 27 oktober 2004 niet tot gevolg heeft dat de
voorbereidende handelingen onwettig zijn en dat de hele benoemingsprocedure
moet worden overgedaan. Bijgevolg kunnen de voorbereidende handelingen
waarvan het arrest nr. 209.274 van 29 november 2010 de onwettigheid niet heeft
vastgesteld, behouden blijven.
De verwerende partij stelt dat het tweede onderdeel van het
middel volstrekt onduidelijk is. De verzoeker geeft namelijk niet aan welke
bepalingen van de besluiten waarnaar hij verwijst, precies door de bestreden
besluiten zouden geschonden zijn. Evenmin geeft hij aan welke leden van het
directiecomité geen deel ervan konden uitmaken. Zij wijst in dit verband op artikel
6 van het huishoudelijk reglement, naar luid waarvan het directiecomité zich kan
laten bijstaan door personen die omwille van hun bijzondere bevoegdheden het
directiecomité nuttig kunnen inlichten over een punt van de agenda. Ook met
betrekking tot de door de verzoeker aangehaalde onregelmatigheid van de
samenstelling van het directiecomité wegens het ontbreken van daadwerkelijke
kennis van de andere landstaal van bepaalde leden, stelt de verwerende partij vast
dat hij nalaat te verduidelijken welke artikelen van de koninklijke besluiten en het
IX-7126-21/40
huishoudelijk reglement betreffende de werking en de wijze van beraadslagen van
de directiecomités van de Federale Overheidsdiensten, dan wel van de
bestuurstaalwet, geschonden werden. In elk geval werden de artikelen 17 en 39 van
die wet niet geschonden. Zij verwijst in dat verband naar de rechtspraak van de
Raad van State, waaruit blijkt dat voldaan is aan de voorwaarde van tweetaligheid
van het administratief orgaan in zijn geheel, indien het comité is samengesteld uit
leden van de twee taalgroepen en minstens één lid van het comité tweetalig is of
zich laat bijstaan door een tweetalig adjunct. In casu is aan deze twee voorwaarden
voldaan.
24.
De verzoeker stelt in zijn memorie van wederantwoord dat, na
de vernietiging van de bestreden besluiten, de hernomen procedure nog steeds niet
“vlekkeloos” is.
Hij wijst erop dat de middelen die hij in de procedure die
uitmondde in het arrest nr. 209.274 van 29 november 2010 niet werden onderzocht
door het auditoraat en niet werden beantwoord door de Raad van State.
In zijn laatste memorie stelt de verzoeker nog dat de vroegere
directeur van de beleidscel mee beraadslaagd en gestemd heeft in het
directiecomité, terwijl hij dat niet meer mocht omdat hij enkele weken voordien
was geïnstalleerd als permanent vertegenwoordiger bij de UNO te New York en
dat verschillende leden van het directiecomité, dat beraadslaagd heeft over de
benoemingsvoorstellen die aanleiding gaven tot de vernietigde koninklijke
besluiten van 2004, rekening moeten houden met een vernietigingsarrest, zodat zes
jaar later niet kan teruggevallen worden op voorstellen vanwege een gezelschap
dat onregelmatig was samengesteld.
Beoordeling
25.
Zoals bij de bespreking van het eerste middel werd overwogen,
volgt uit het vernietigingsarrest van 29 november 2010 niet dat de verwerende
IX-7126-22/40
partij er absoluut toe verplicht was de benoemingsprocedure van voren af aan, dit
wil zeggen vanaf de vacantverklaring, te hernemen; het vernietigingsarrest
verplichtte haar alleen om, bij het overdoen van het benoemingsproces, de
procedure te hernemen vanaf de vastgestelde onregelmatigheid.
Mogelijks konden andere redenen voor de verwerende partij de
verplichting hebben doen ontstaan om het benoemingsproces van voren af aan te
herbeginnen. De verzoeker brengt evenwel geen dergelijke gegronde redenen aan,
noch van juridische, noch van feitelijke aard. Het eerste onderdeel van het middel
is niet gegrond.
26.
De verzoeker voert aan dat de verwerende partij de reglementen
over de werking en de beraadslaging van het directiecomité geschonden heeft, met
name wat hun samenstelling en hun inpassing in de bestuurstaalwet betreft. Aldus
zou zowel de actuele als de vorige directeur van de beleidscel de vergaderingen
hebben bijgewoond, zouden twee leden de vereiste anciënniteit om te zetelen niet
bereikt hebben en zouden niet alle leden over de vereiste talenkennis beschikt
hebben om met kennis van zaken mee te beraadslagen.
De verzoeker zet evenwel niet uiteen welke reglementaire
bepalingen inzake zijn samenstelling het directiecomité bij de beraadslaging over
de benoemingen zou geschonden hebben en op welke wijze die schending precies
gebeurde, met onder meer de nominatieve aanwijzing van de leden die
onregelmatig deel genomen zouden hebben aan de beraadslaging. Het komt de
Raad van State niet toe het middel in de plaats van de verzoeker te onderbouwen of
daarover hypothesen te formuleren. In ieder geval wordt vastgesteld dat, in de mate
dat de verzoeker aanvoert dat het directiecomité onregelmatig vergaderd heeft
omdat een aantal leden niet over de vereiste talenkennis zouden beschikken, het
directiecomité als een orgaan van het centraal bestuur regelmatig vergadert
wanneer één van zijn leden van dezelfde taalrol is als de ambtenaar die voor hem
verschijnt, terwijl de verzoeker niet aantoont dat in zijn geval aan die voorwaarde
IX-7126-23/40
niet voldaan was. Het tweede onderdeel van het middel is niet ontvankelijk en in de
aangegeven mate niet gegrond.
27.
Het middel wordt verworpen.
C. Derde middel
Standpunt van de partijen
28.
Het derde middel is afgeleid uit de schending van de wet van
29 juli 1991 betreffende de uitdrukkelijke motivering van de bestuurshandelingen,
“Doordat, eerste onderdeel, tussen de overwegingen van de betwiste
koninklijke besluiten werd vermeld:
‘Overwegende dat, na onderzoek van de kandidaturen en uit de vergelijking
van de titels en verdiensten van de kandidaten blijkt dat …’, zodat de
verwerende partij bijgevolg niets anders deed dan impliciet verwijzen naar
vergaderingen die plaatsvonden in de jaren 2003 en 2004, zonder te zijn
overgegaan tot de recente afweging van titels en verdiensten voor de te
promoveren gegadigden.
Doordat, de minister aldus niet op rechtsgeldige wijze door de administratie
op de hoogte kon worden gebracht van de voorstellen van het huidige directiecomité en de minister aldus geen rechtsgeldige beslissingen kon nemen ten
aanzien van eventueel te bevorderen adjunct-adviseurs.
Doordat, tweede onderdeel, de vernietigde koninklijke besluiten van
27 oktober 2004 dienen geacht te worden nooit te hebben bestaan, en dus ook
geen rechtsgevolgen kunnen gehad hebben en dus onterecht in de bevordering
wordt aangehaald dat de betrokkenen ‘tijdens de periode waarin de vernietigde
koninklijke besluiten van 27 oktober 2004 uitwerking hadden hun taken als
adviseur hebben uitgeoefend.
Doordat, derde onderdeel, de bekommernis om de continuïteit van de
dienst te verzekeren en de rechtszekerheid na te streven, geen geldige reden is
om op arbitraire wijze afstand te nemen van de voorgeschreven regels en
procedures.”
29.
De verwerende partij antwoordt dat de bestreden benoemings-
besluiten zich terecht baseren op de regelmatig verrichtte voorbereidende
IX-7126-24/40
handelingen. De voorbereidende handelingen vermelden om welke redenen de
betrokken kandidaten werden weerhouden. De motivering van de bestreden
besluiten is aldus afdoende. Bovendien is de procedure die heeft geleid tot de
vernietigde benoemingsbesluiten van 27 oktober 2004 slechts onwettig wat de
eentalige Franstalige nota betreft, zodat het voor de verwerende partij volstond de
onwettigheid te doen verdwijnen door identieke benoemingsbesluiten te nemen, op
basis van een tweetalige nota.
30.
De verzoeker stelt in zijn memorie van wederantwoord dat het
onjuist is te stellen dat er geen onwettigheid werd vastgesteld bij de
voorbereidende handelingen, vermits de middelen die hierop betrekking hebben
niet werden onderzocht in de procedure die aanleiding gaf tot het arrest nr. 209.274
van 29 november 2010. Hij voegt daaraan toe dat er een lange periode voorbijging
tussen de evaluatie van de titels en verdiensten en de herbenoemingen van dezelfde
ambtenaren bij de thans bestreden besluiten en dat de ambtenaren die nu
herbenoemd zijn geen enkel voordeel kunnen putten uit hun vroegere
benoemingen bij koninklijke besluiten van 27 oktober 2004. Hij besluit dat de
appreciatie, die de verwerende partij formuleert betreffende het uitoefenen door de
benoemden van hun functie van adviseur, aan het directiecomité toekomt en niet
aan de verwerende partij.
31.
In zijn laatste memorie gaat de verzoeker in op de finaliteit van
de formele- en de materiële motivering en voert hij in essentie aan dat de bestreden
besluiten de feitelijke omstandigheden dienen aan te geven en de juridische
grondslagen die aan de basis van deze besluiten liggen; de motivering dient
bovendien adequaat en afdoende te zijn; de bevorderingsbesluiten dienen steun te
vinden in recente overwegingen, waaruit blijkt dat de benoemde ambtenaren aan
de in hen gestelde verwachtingen hebben voldaan en die opdracht om dit na te gaan
komt aan het directiecomité toe.
IX-7126-25/40
Beoordeling
32.
Het middel steunt op de schending van de formele
motiveringswet, die het bestuur verplicht om in het besluit zelf de redenen te doen
kennen waarom het bestreden besluit genomen is. Bij de analyse van de eerste twee
middelen werd overwogen dat de verwerende partij de benoemingsprocedure kon
hernemen vanaf de verzending van het dossier aan de minister en dat de verzoeker
geen gegevens voorlegt die de verwerende partij hadden moeten doen besluiten om
de procedure op een eerder tijdstip te hernemen. De loutere verwijzing in de laatste
memorie dat het directiecomité de kandidaturen “recent” had moeten onderzoeken
is geen dergelijke rechtvaardiging. Er is, als hoger gesteld bij de uiteenzetting over
het impact van het vernietigingsarrest nr. 209.274, ook geen sprake van de
nietigheid van de procedure op grond waarvan de benoemingen van 27 oktober
2004 gebeurden, zodat de bestreden besluiten ook daarnaar rechtsgeldig kunnen
verwijzen. De omstandigheid dat de regelmatigheid van de voorbereidende
handelingen nog niet vastgesteld was, moest de verwerende partij niet verhinderen
om ze als grondslag voor de nieuwe procedure aan te nemen, de verzoeker heeft
immers de mogelijkheid om de eventuele onregelmatigheid in de onderhavige
procedure aan te voeren. Waar de verzoeker in zijn laatste memorie stelt dat de
benoeming niet kon gebeuren zonder dat het directiecomité de kandidaturen
“recent” onderzocht heeft, geeft hij geen redenen aan waarom, in het licht van het
rechtsherstel wegens het vernietigingsarrest, dergelijk onderzoek wel noodzakelijk
of zelfs nuttig was.
33.
De verzoeker stelt dat de bestreden besluiten niet kunnen
verwijzen naar de uitoefening van de functie in de periode dat de koninklijke
besluiten van 27 oktober 2004 nog niet vernietigd waren en dat ook redenen van
continuïteit van de dienst en rechtmatigheid of billijkheid de besluiten niet kunnen
verantwoorden. In de nota van 4 januari 2011 aan de minister wordt inderdaad
verwezen naar de beoogde continuïteit van de dienst en naar redenen van
rechtmatigheid of billijkheid. Die overweging is evenwel vermeld ter motivering
IX-7126-26/40
van de terugwerkende kracht van de besluiten en vormen geen verantwoording
voor de keuze van de kandidaten.
34
Het middel is niet gegrond.
D. Vierde middel
Standpunt van de partijen
35.
Het vierde middel is genomen uit de miskenning van de
algemene rechtsregels van behoorlijk bestuur, zoals de zorgvuldigheidsplicht en
het redelijkheidsbeginsel,
“Doordat, eerste onderdeel, door te handelen zoals zij impliciet beweert te
werk te zijn gegaan, de verwerende partij zich onmogelijk van haar
zorgvuldigheidsverplichting kan hebben gekweten,
Doordat de vernietigde koninklijke besluiten van 27 oktober 2004 geen
enkel rechtsgevolg kunnen hebben gehad, moeten geacht worden nooit te
hebben bestaan en het vormgebrek in kwestie geen klein vormgebrek betreft,
waardoor de verwerende partij had moeten overgaan tot volledig nieuwe
bevorderingen,
Doordat, tweede onderdeel, het niet redelijk is dat de verwerende partij, na
meer dan zes jaren, alsnog probeert de onwettigheid te verhelpen met een louter
formele rechtzetting,
Doordat, zelfs indien in de ogen van de modale burger het vastgestelde
gebrek slechts een simpele procedurefout zou zijn, dan nog heeft de wetgever
gewild dat hierdoor deze benoemingen ab initio als nietig dienen te worden
beschouwd, waardoor de betrokken rechtshandeling(en) dienen geacht te
worden nooit te hebben bestaan en dus niet zomaar kunnen worden hersteld,
Doordat, het gebrek van een pertinente evaluatie door een bevoegd
directiecomité bezwaarlijk kan verholpen worden met een loutere verwijzing
naar zeven jaar oude bevindingen van een niet meer bestaande directieraad en
de bestreden besluiten van 3 februari 2011 hierin geen voldoende gemotiveerde
rechtsgrond kunnen vinden,
Doordat, derde onderdeel, de regering in een periode van lopende zaken
niet over de volheid van haar bevoegdheid beschikt en dat het de uitvoerende
macht dan ook niet toekomt over te gaan tot nieuwe bevorderingen,
IX-7126-27/40
Doordat, de aangevochten aanstelling geen loutere herstelling inhoudt van
een kleine procedurefout, maar wel degelijk een ex nihilo nieuwe bevordering
uitmaakt vermits de vernietigde besluiten van 27 oktober 2004 dienen te
worden geacht nooit te hebben bestaan.”
36.
Voor wat het eerste onderdeel van het middel betreft licht de
verwerende partij vooreerst bondig de betekenis en de draagwijdte toe van het
zorgvuldigheids- en redelijkheidsbeginsel. In dat verband voert zij aan dat bij het
nemen van de nieuwe benoemingsbesluiten de verwerende partij voornoemde
beginselen geenszins heeft geschonden, omdat uit de feitelijke en de juridische
antecedenten van de zaak blijkt dat de voorbereidende handelingen op wettige
wijze werden uitgevoerd en dat een herbevordering perfect kan geschieden zonder
een geheel nieuwe voorbereidende procedure op te starten.
Zij voegt daaraan toe dat zij het vastgestelde vormgebrek heeft hersteld door het
opstellen van een nieuwe tweetalige nota en het nemen van nieuwe gelijkluidende
benoemingsbesluiten, zodat zij zorgvuldig heeft gehandeld. Voor het overige
verwijst de verwerende partij naar haar antwoord op het eerste middel.
37.
De verzoeker stelt in zijn memorie van wederantwoord wat het
tweede onderdeel betreft, in essentie dat hij er zelfs zou kunnen inkomen dat een
benoeming (in bepaalde gevallen) zou worden overgedaan zonder de
voorafgaandelijke voorbereidende handelingen afzonderlijk opnieuw te hernemen,
maar niet na een zo lange tijdspanne tussen de evaluatie van de titels en verdiensten
en de herbenoeming. De ingeroepen evaluaties uit de jaren 2003-2004 ontberen,
volgens de verzoeker, elke relevantie, en deze werkwijze kon bezwaarlijk als
redelijk en nog minder als zorgvuldig worden beschouwd.
38.
Wat betreft het derde onderdeel van het middel stelt de
verwerende partij dat het bestuur in het kader van de lopende zaken rechtsgeldig
een door de Raad van State vastgestelde vormfout mag rechtzetten. Het gaat
volgens haar om een zaak die in elk van de drie categorieën van lopende zaken kan
ingepast worden: het is een beslissing van dagelijks bestuur, die in normale
omstandigheden niet het voorwerp kan zijn van een parlementair debat; het is een
IX-7126-28/40
zaak die sinds 2004 -en dus vòòr het ontslag van de regering- in voorbereiding was
en zonder overhaasting afgehandeld werd; het bestreden besluit vult een vacuüm
aan dat ontstaan is door het vernietigingsarrest van de Raad van State en dat
dringend opgevuld moest worden. Zij verwijst ook naar de omzendbrief van
26 april 2010 van de eerste minister, waarin de besturen tot grote voorzichtigheid
worden aangemaand voor het treffen van beslissingen over “personeelswijzigingen”, terwijl het te dezen niet om dergelijke wijziging gaat maar om het
regulariseren van een toestand die precies personeelswijzigingen moet beletten.
39.
In zijn laatste memorie betwist de verzoeker dat de
(her)benoemingen konden plaatsvinden tijdens de periode van lopende zaken.
Beoordeling
40.
In het eerste en het tweede onderdeel van het middel verwijt de
verzoeker aan de verwerende partij dat zij bij de totstandkoming van de
herbenoemingsbesluiten de gehele benoemingsprocedure niet herbegonnen is en
dat zij de aangelegenheid inhoudelijk niet opnieuw onderzocht heeft, maar zich
integendeel beperkt heeft tot het herstel van een vormfout.
Zoals hoger gesteld was de verwerende partij er op grond van het
vernietigingsarrest niet toe verplicht de benoemingsprocedure van voren af aan te
herbeginnen en de verzoeker brengt geen gegevens aan die volgens hem, in
weerwil van dat arrest, dat herbeginnen toch verantwoordden. Evenmin brengt hij
gegevens aan die de verwerende partij moesten verhinderen bij de vergelijking van
de kandidaturen af te gaan op de stukken die het directiecomité in 2004 had
opgesteld. Dit geldt des te meer, nu de verwerende partij bij het hernemen van de
benoemingsbesluiten geen rekening mocht houden met de ervaring die de
betrokkenen hebben opgedaan in de periode dat zij onregelmatig in de
bevorderingsbetrekkingen fungeerden. De twee onderdelen van het middel zijn
niet gegrond.
IX-7126-29/40
De bestreden benoemingsbesluiten volgen op de vernietiging
van de besluiten van 27 oktober 2004. De verwerende partij heeft zich beperkt tot
het herstel van de vastgestelde onregelmatigheid. Daargelaten de vraag of een
benoeming tot adviseur bij een federaal bestuur, wegens de keuzes die kunnen
gemaakt worden en de ontstentenis van parlementaire controle, van die aard is dat
zij niet tot de bevoegdheid van een regering in lopende zaken kan gerekend
worden, stelt de Raad van State vast dat in dit geval de verwerende partij
inhoudelijk geen enkele keuze gemaakt heeft, maar zich beperkt heeft tot het
herstel van een vormelijke tekortkoming in een benoemingsprocedure die
opgestart was toen de regering nog onder de volle parlementaire controle werkte.
Het derde onderdeel is ongegrond.
42.
Het middel is niet gegrond.
E. Vijfde middel
Eerste en tweede onderdeel
Standpunt van de partijen
43.
Het vijfde middel is afgeleid uit de schending van het
grondwettelijk gewaarborgde gelijkheidsbeginsel, betrokken op de toegang tot de
openbare bedieningen en van het onpartijdigheidsbeginsel,
“Doordat, eerste onderdeel, de verwerende partij niet de gelijke toegang tot
de door de vernietiging vacant geworden betrekkingen heeft gewaarborgd, noch
aan alle mogelijke gegadigden, en dus ook niet aan de verzoeker, een gelijke
kans heeft geboden op het bekomen van de gewenste bevordering,
Doordat zij het zelfs niet nodig heeft geacht terzake nog een oproep te
verzekeren middels een dienstorder, minstens over te gaan tot een nieuwe
evaluatie van de kandidaten op basis van voor iedereen toepasselijke criteria,
maar daarentegen, quasi in het geheim, is overgegaan tot de invulling van
vacatures,
IX-7126-30/40
Terwijl de personeelsleden die in aanmerking komen om tot een hogere
graad te worden bevorderd het recht hebben hun aanspraak op een bevordering
onderzocht en vergeleken te zien vóór de benoeming wordt gedaan en dat bij
gebrek aan een oproep tot alle gegadigden er minstens een vergelijking diende
plaats te hebben tussen alle personeelsleden die voldoen aan de vereisten om
bevorderd te worden of een belang hebben bij die bevordering,
Doordat, tweede onderdeel, de gelijkheidsregel de verwerende partij
verplicht rekening te houden met de aanspraak van al diegenen van wie zij weet
of moet weten dat zij belangstelling hebben voor de te begeven functies en de
verwerende partij bezwaarlijk kan voorhouden alle mogelijke gegadigden gelijk
te hebben behandeld en een gelijke kans te hebben gegeven op een bevordering,
daar zij sedert de door het vernietigingsarrest vacant geworden vacatures niet is
overgegaan tot een onderzoek van de kandidaturen en een vergelijking van de
titels en verdiensten,
Doordat, verwerende partij alle mogelijke kandidaten niet op gelijke wijze
heeft behandeld, noch de kans heeft gegeven om in aanmerking te komen voor
een nieuwe bevordering.”
44.
De verwerende partij antwoordt wat het eerste en het tweede
onderdeel van het vijfde middel betreft, dat het directiecomité de kandidaten op
pertinente en objectieve wijze heeft vergeleken tijdens zijn vergadering van
30 april 2004 en dat het aan de niet weerhouden kandidaten de mogelijkheid heeft
gegeven om hun bezwaren te laten gelden en deze heeft besproken op
10 september 2004. Daar de rechten van alle gegadigden op dat ogenblik werden
geëerbiedigd en de voorbereidende beslissingen aldus rechtsgeldig zijn en niet
vernietigd werden, heeft de verwerende partij correct gehandeld door slechts de
vormfout die zij heeft begaan te herstellen.
45.
De verzoeker repliceert dat het niet redelijk is dat een afweging
van titels en verdiensten uit 2004 wordt aangegrepen om bevorderingen van zeven
jaar later te motiveren. Het kan volgens hem namelijk worden betwijfeld dat die
evaluaties nog actueel en betrouwbaar zijn. Hij volhardt in zijn argument dat niet
alle mogelijke kandidaten op dezelfde wijze werden behandeld doordat alleen
diegenen wier benoeming werd vernietigd opnieuw in aanmerking kwamen.
IX-7126-31/40
In zijn laatste memorie voegt de verzoeker daaraan toe dat hij
geen nieuwe kans heeft gekregen om zijn kandidatuur opnieuw geëvalueerd te zien
door het directiecomité.
Beoordeling
46.
De verwerende partij heeft, na het vernietigingsarrest, de
procedure in overeenstemming met het gezag van gewijsde van dat arrest van
29 november 2010 hernomen vanaf het moment dat ze was misgelopen. Al de
voordien gestelde voorbereidende handelingen bleven dus bestaan. De verzoeker
mocht er dan ook niet van uitgaan dat de verwerende partij de procedure volledig
zou hernemen. De handelwijze van de verwerende partij heeft hem niet benadeeld,
aangezien hij in ieder geval de mogelijkheid had om in het licht van dit
annulatieberoep de onregelmatigheid van alle voorbereidende handelingen aan te
voeren.
De verzoeker heeft er geen belang bij vastgesteld te zien dat door
het volledig herbeginnen van de procedure, nog andere kandidaten bij de
beoordeling zouden betrokken worden.
Het eerste onderdeel is ongegrond.
De verzoeker verwijt aan het bestuur dat het, door de
benoemingsprocedure niet vanaf het begin weer op te starten, niet alle kandidaten
een kans heeft gegeven om mee te dingen naar een benoeming, waardoor het
gelijkheidsbeginsel geschonden is. Daarmee voert hij evenwel een schending aan
van een beginsel dat hem niet persoonlijk tot voordeel strekt; hij heeft er geen
belang bij vastgesteld te zien dat het bestuur nog andere kandidaten in de procedure
had moeten betrekken en dat het de aanspraken van die nieuwe kandidaten met de
zijne had moeten vergelijken. Het tweede onderdeel is niet ontvankelijk.
IX-7126-32/40
Waar de verzoeker stelt dat de verwerende partij in 2011 niet
regelmatig kon voortbouwen op de vergelijking van de titels en de verdiensten die
in 2004 was doorgevoerd, dient hem opnieuw te worden tegengeworpen dat hij
geen elementen aanreikt die het bestuur had moeten aanzetten om aan het
directiecomité een nieuwe beoordeling te vragen. In die zin is het middel niet
gegrond.
47.
Het middel wordt verworpen.
F. Zesde middel
Standpunt van de partijen
48.
Het zesde middel is genomen uit de miskenning van de
hoorplicht, inzonderheid het adagium “audi et alteram partem”,
“Doordat, eerste onderdeel, door de werkwijze van de verwerende partij, aan
de verzoeker geen nieuw verslag met bevindingen en een geactualiseerd
voorstel van rangschikking werd betekend en de verzoeker derhalve niet in de
gelegenheid werd gesteld enig bezwaar omtrent deze ongebruikelijke
werkwijze te formuleren, noch recente middelen of opmerkingen kenbaar te
maken omtrent voorstellen die reeds 8 jaar oud zijn.
Doordat, tweede onderdeel, de verwerende partij de bepalingen van de
koninklijke besluiten en het huishoudelijk reglement betreffende de werking en
de wijze van beraadslagen van de directiecomités van de Federale Overheidsdiensten heeft geschonden en derhalve niet alle leden van het directiecomité
daadwerkelijk over de vereiste taalkennis beschikten, om met kennis van zaken
een beslissing te kunnen nemen omtrent de kandidaten die niet behoorden tot
hun taalrol, alsook omtrent hun bezwaren.”
49.
De verwerende partij verwijst voor het eerste onderdeel van dit
middel naar de uiteenzettingen van voormelde middelen daar ook dit middel
voortvloeit uit de verkeerde redenering van de verzoeker. Aangezien de rechten
van de gegadigden wel degelijk ten volle gerespecteerd werden tijdens de
procedure voorafgaand aan de benoemingsbesluiten, is de procedure regelmatig
gevoerd en is de hoorplicht niet miskend.
IX-7126-33/40
Voor het tweede onderdeel van dit middel verwijst de
verwerende partij naar hetgeen zij heeft uiteengezet bij het tweede onderdeel van
het tweede middel (randnummer 23, tweede paragraaf).
50.
In zijn memorie van wederantwoord en in zijn laatste memorie
voegt de verzoeker niets toe aan wat hij in zijn verzoekschrift heeft ontwikkeld.
Beoordeling
51.
De verwerende partij moest de verzoeker niet de gelegenheid
geven om zijn bezwaren te uiten over de beslissing om de procedure verder te
zetten waar ze was misgelopen. Met de bestreden bevorderingsbesluiten heeft de
verwerende partij geen nadeel toegebracht aan de verzoeker noch zijn ambtelijke
situatie in ongunstige zin gewijzigd. Hoogstens kan er sprake zijn van het niet
inlossen van een verwachting van een voordeel, maar daarvoor geldt geen
hoorplicht.
Het eerste onderdeel is niet gegrond.
52.
In het tweede onderdeel van het middel wordt hetzelfde betoog
ontwikkeld als in het tweede onderdeel van het tweede middel. Wat dat betreft is
het middel niet ontvankelijk.
Het argument dat het “recht van verdediging” zou zijn
geschonden, kan evenmin dienstig worden aangevoerd. Het recht van verdediging
is immers enkel van toepassing in strafzaken en in tuchtzaken, tenzij eraan op basis
van een specifieke rechtsregel een ruimer toepassingsgebied wordt verleend. De
bestreden benoemingsbesluiten hebben betrekking op een bevorderingsprocedure
waarin het recht van verdediging geen toepassing vindt.
In zoverre het tweede onderdeel van het zesde middel
ontvankelijk is, is het niet gegrond (cfr. randnummer 26).
IX-7126-34/40
Het middel wordt verworpen.
G. Zevende middel
Standpunt van de partijen
54.
Het zevende middel is genomen uit de miskenning van het
beginsel van de niet-retroactiviteit van administratieve akten,
“Doordat, de verwerende partij reeds meer dan zes jaar op de hoogte is van
de onwettigheid die kleefde aan de vernietigde bevorderingsbesluiten,
Doordat, de retroactiviteit van een administratieve akte de uitzondering
dient te zijn op het beginsel van non-retroactiviteit,
Doordat, de bekommernis van de verwerende partij om de rechtszekerheid
en de continuïteit van de dienst te waarborgen haar hadden dienen aan te sporen
reeds vroeger een einde te stellen aan de onwettige situatie,
Doordat niets rechtvaardigt dat zij nu plots tracht te verhelpen aan een
juridisch vacuüm dat ontstaan is nu de onwettige situatie in rechte is vastgesteld,
En doordat zij daartoe ook geen enkele afdoende motivatie inroept.”
55.
De verwerende partij antwoordt, steunend op de rechtspraak en
de rechtsleer, dat bestuurshandelingen in principe niet mogen terugwerken maar
dat er uitzonderingen op toegelaten zijn. Zo aanvaardt de Raad van State dat
handelingen terugwerken net omdat ze de wettigheid beogen te herstellen na een
vernietiging, voor zover die terugwerking geen verworven rechten of het gezag van
het gewijsde van het vernietigingsarrest miskent. Terugwerking wordt aanvaard
wanneer dit noodzakelijk is voor de goede werking of de continuïteit van de dienst,
of gerechtvaardigd wordt door redenen van rechtmatigheid of billijkheid en voor
zover daardoor geen verkregen rechtssituaties of bestaande rechtsverhoudingen
van de verzoeker of derden worden aangetast. Zij voegt daaraan toe dat in casu de
continuïteit van de dienst en de billijkheid verantwoorden dat de eerder benoemde
ambtenaren met terugwerkende kracht tot op de datum van hun oorspronkelijke
benoeming worden benoemd. Nu de verzoeker het rechtsherstel heeft verkregen
IX-7126-35/40
dat hij op grond van het vernietigingsarrest kon bekomen, namelijk dat de
procedure werd hernomen met een in de twee talen gestelde transmissienota, en hij
uit de vernietiging geen recht put om zelf te worden benoemd, kan niet worden
ingezien welk belang hij heeft bij de vernietiging van de terugwerkende kracht van
de bestreden benoemingsbesluiten.
56.
In de memorie van wederantwoord en in de laatste memorie
wijst de verzoeker erop dat noch de continuïteit van de openbare dienst, noch de
billijkheidsoverwegingen de retroactiviteit van de bestreden benoemingsbesluiten
kunnen verantwoorden.
Beoordeling
57.
Het zevende middel kan enkel leiden tot de vernietiging van de
bestreden benoemingsbesluiten in zoverre zij terugwerken; de benoemingsbesluiten blijven in ieder geval in de toekomst bestaan.
De verzoeker wil met een vernietiging opnieuw de weg
vrijmaken om zelf benoemd te worden. De beperkte vernietiging voor het verleden
kan hem daartoe niet van nut zijn.
58.
Het middel is niet ontvankelijk.
H. Achtste middel
Standpunt van de partijen
59.
Het achtste middel is afgeleid uit machtsafwending en/of
-overschrijding,
“Doordat de verwerende partij door de procedure te willen hernemen daar
waar de vormfout door Uw Raad werd vastgesteld slechts twee oogmerken
nastreeft: er voor zorgen dat enkel diegenen wier bevordering werd verbroken
IX-7126-36/40
in aanmerking zouden kunnen komen voor heraanstelling en de gevolgen van de
vernietiging door Uw Raad zo spoedig mogelijk ongedaan te maken en de
betrokkenen terug te plaatsen in de rechtspositie van vóór 29 november 2010,
Doordat de verzoeker de rechtspositie van de benoemden van in den beginne
heeft betwist, dat het een vormfout betrof, met zware implicaties, en dat de
betrokkenen omwille van de uitdrukkelijke wil van de wetgever uit deze
onwettigheid geen rechten kunnen puren, zodat het hier ook niet om
rechtsherstel kan gaan en de bevorderingsprocedure ab initio dient te worden
overgedaan.”
60.
Wat dit middel betreft, is de verwerende partij vooreerst de
mening toegedaan dat het als onontvankelijk dient te worden beschouwd omdat er
niet kan uit opgemaakt worden op welke wijze de verwerende partij nu juist haar
macht afwendt of haar macht zelfs overschrijdt. Zij verwijst voorts naar haar
antwoorden op de vorige middelen.
61.
In zijn laatste memorie schrijft de verzoeker nog het volgende:
“Nochtans dient vastgesteld dat uit de voorkeursbehandeling die de
herbenoemden kregen, met name
- het ontbreken van een (nieuwe) oproep tot de mogelijke gegadigden
(waardoor alle concurrentie reeds bij voorbaat werd uitgesloten),
- het ontbreken van enige recente afweging van actuele titels en (vooral)
verdiensten,
- de ongebruikelijke, ja zelfs exorbitante retroactiviteit (6 jaar) van de
herbenoemingen,
- de benoeming in lopende zaken en
- het niet aftoetsen van de benoemingen aan het taalevenwicht in 2011,
vormen even zovele bewijzen van het enige oogmerk dat erin bestond enkel
die kandidaten in aanmerking te laten komen wier eerdere benoeming was
vernietigd.
Waardoor het grondwettelijk gewaarborgde beginsel van de vrije toegang
tot de openbare betrekkingen wetens en willens buiten spel werd gezet.
Daarbij dient -uit ten treure- te worden herhaald dat de herbenoemden in
beginsel geen enkele aanspraak kunnen doen gelden op een (her)bevordering,
omdat de benoemingen van 2004 van in den beginne, ab initio, nietig waren en
dus ook geen enkel rechtsgevolg konden teweegbrengen.
Alle andere overwegingen in verband met rechtsherstel en continuïteit van
de dienst of met betrekking tot de billijkheid en het herstel van de carrière van
de betrokkenen zijn daarbij niet ter zake doende.
(…).”
IX-7126-37/40
Beoordeling
62.
De verzoeker voert in essentie aan dat de verwerende partij
machtsafwending heeft gepleegd door uitsluitend de belangen te dienen van de
ambtenaren wier benoeming werd vernietigd in plaats van het algemeen belang.
Machtsafwending bestaat erin dat de overheid haar bevoegdheid
heeft aangewend voor een ander doel dan voor het algemeen belang dat zij behoort
te behartigen. Opdat er van machtsafwending sprake kan zijn, moet het
nagestreefde ongeoorloofde doel het enige oogmerk van de bestreden besluiten
zijn geweest. Het bestaan van machtsafwending kan worden afgeleid uit voldoende
ernstige, welbepaalde en overeenstemmende vermoedens. Het is aan hem die
machtsafwending aanvoert om die vermoedens aan te dragen.
In casu brengt de verzoeker geen element aan dat erop wijst dat
de verwerende partij uitsluitend de belangen van bepaalde ambtenaren wilde
dienen.
Met de zogenaamde “voorkeursbehandelingen” waarnaar de
verzoeker verwijst, vestigt hij de aandacht op onregelmatigheden die de bestreden
benoemingen vanuit juridisch oogpunt aantasten, maar met die uiteenzetting zegt
hij niets over de intentie van de verwerende partij, hetgeen voor het onderbouwen
van het middel van machtsafwending, nochtans noodzakelijk is.
63.
Het achtste middel is niet gegrond en er is geen reden om de zaak
te verwijzen naar de algemene vergadering van de afdeling bestuursrechtspraak
overeenkomstig artikel 91 van de gecoördineerde wetten op de Raad van State.
VII. Nieuw middel geformuleerd in de laatste memorie
64.
In zijn laatste memorie voert de verzoeker een nieuw middel
aan. Hij stelt dat de bestreden bevorderingen het bestaande taalonevenwicht binnen
IX-7126-38/40
de FOD Buitenlandse zaken nog hebben vergroot, zodat ze in strijd zijn met de
bestuurstaalwet.
De verwerende partij heeft schriftelijk op dit middel
gerepliceerd en bijkomende stukken ingediend, waarna ook de verzoeker nog
gereageerd heeft.
65.
Een middel gesteund op de schending van de bestuurstaalwet
belangt de openbare orde aan. Bovendien maakt de verzoeker ter terechtzitting
aannemelijk dat hij het middel niet in een eerder procedurestuk kon aanvoeren. Het
middel is ontvankelijk.
De juridische problematiek die de verzoeker met het middel aan
de orde stelt en het verweer van de verwerende partij daaromtrent vergt nader
onderzoek. Er is reden om daarover een bijkomend onderzoek te bevelen.
BESLISSING
- De zaken A. 200.118/IX-7126, A. 200.119/IX-7127, A. 200.120/IX-7128 en
A. 200.121/IX-7129 worden samengevoegd.
- De beroepen zijn slechts ontvankelijk in zoverre ze gericht zijn tegen de
koninklijke besluiten van 3 februari 2011 en waarbij Joost Boudry, Renata
Vandeputte, Luc Timmermans, Theo Van Moer, Frank De Wispelaere,
Edgard d’Adesky, Jean-Louis de Gerlache de Gomery en Michel
Kovalovszky tot adviseur worden bevorderd.
- De Raad van State heropent de debatten.
IX-7126-39/40
- Het door de auditeur-generaal aangestelde lid van het auditoraat wordt
belast met het opstellen van een aanvullend verslag waarin de gegrondheid
van het door de verzoeker in zijn laatste memorie aangevoerde middel wordt
onderzocht.
Dit arrest is uitgesproken te Brussel, in openbare terechtzitting van 18 december
2012, door de Raad van State, IXe kamer, samengesteld uit:
André Vandendriessche,
kamervoorzitter,
Daniël Moons,
staatsraad,
Jeroen Van Nieuwenhove,
staatsraad,
bijgestaan door
Vera Wauters,
De griffier
Vera Wauters
griffier.
De voorzitter
André Vandendriessche
IX-7126-40/40