Conseil d'État de Belgique — Raad van State — ECLI:BE:RVSCE:2013:ARR.224.559 (2013-09-05)
Samenvatting (NL) :
Arrest nr 224.559 van 5 september 2013 Instellingen, Binnenlandse zaken
en lokale besturen - Verkiezingen, onverenigbaarheden en vervallenverklaringen
Beslissing : Vernietiging Verwerping Samenvoeging
--- TEXTE INTÉGRAL DE L'ARRÊT ---
RAAD VAN STATE, AFDELING BESTUURSRECHTSPRAAK
XIIe KAMER
ARREST
nr. 224.559 van 5 september 2013
in de zaken A. 208.450/XII-7322 (I)
A. 208.457/XII-7323 (II)
VERKIEZING VAN DE SCHEPENEN, VAN DE VOORZITTER VAN DE
GEMEENTERAAD EN VAN DE LEDEN VAN DE RAAD VOOR MAATSCHAPPELIJK WELZIJN TE DENDERLEEUW
In zake:
(I)
- Kristof SLAGMULDER
bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaat Patrick De Roo
kantoor houdend te 2000 Antwerpen
Britselei 7 bus 10
bij wie woonplaats wordt gekozen
(II)
- Jo FONCK
- Yves DE SMET
- Lieven VERNAILLEN
- Betty DE SCHAMPHELEER
- Simonne DE LEEUW
- Elke DE GREEF
- Jurgen RUYSSEVELDT
- Marnick VAEYENS
- Stefan DE KOCK
- Jo WAEGEMAN
bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaat Marc Cottyn
kantoor houdend te 9300 Aalst
Leopoldlaan 48
bij wie woonplaats wordt gekozen
Belanghebbende partijen:
(I) en (II)
-
Jan DE DIER
-
Jan DE NUL
-
Koen D’HAENENS
-
Jan D’HOE
-
Eric DUWE
-
Sofie RENDERS
XII-7322-1/16
-
Erna SCHEERLINCK
-
Davy SCHERLIPPENS
-
Alberic SERGOORIS
-
Geert VAN CAUTER
-
Guy VAN DALEM
-
Geert VAN SCHELVERGEM
-
Lutgardis WAEGEMAN
bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaat Samuel Stevens
kantoor houdend te 9300 Aalst
Karel van de Woestijnestraat 4
en advocaat Bram Vandromme
kantoor houdend te 8500 Kortrijk
Walle 113
bij wie woonplaats wordt gekozen
-------------------------------------------------------------------------------------------------I. Voorwerp van de beroepen
De beroepen, ingesteld op 5 april 2013, zijn gericht tegen het
besluit van 28 maart 2013 van de Raad voor Verkiezingsbetwistingen in de provincie Oost-Vlaanderen waarbij het bezwaar van 20 februari 2013 van Kristof
Slagmulder en het bezwaar van 18 februari 2013 van Jo Fonck, Yves De Smet,
Lieven Vernaillen, Betty De Schampheleer, Simonne De Leeuw, Elke De Greef,
Jurgen Ruysseveldt, Marnick Vaeyens, Stefan De Kock en Jo Waegeman, onontvankelijk worden verklaard.
II. Verloop van de rechtspleging
2.
Jan De Dier, Jan De Nul, Koen D’Haenens, Jan D’Hoe, Eric
Duwe, Sofie Renders, Erna Scheerlinck, Davy Scherlippens, Alberic Sergooris,
Geert Van Cauter, Guy Van Dalem, Geert Van Schelvergem en Lutgardis Waegeman, belanghebbende partijen, hebben in de beide zaken een memorie van
antwoord ingediend.
XII-7322-2/16
De verzoekende partijen hebben in de beide zaken een memorie
van wederantwoord ingediend.
Auditeur Barbara Speybrouck heeft een verslag opgesteld over
de beide zaken.
De verzoekende partijen en de belanghebbende partijen hebben
in de beide zaken een laatste memorie ingediend.
De partijen zijn opgeroepen voor de terechtzitting, die heeft
plaatsgevonden op 3 september 2013.
Kamervoorzitter Geert Van Haegendoren heeft verslag uitgebracht.
Advocaat Patrick De Roo, die verschijnt voor de eerste verzoekende partij, advocaat Kim Vanstraeten, die loco advocaat Marc Cottyn verschijnt voor de tweede tot elfde verzoekende partijen en advocaat Bram Van
Dromme en advocaat Samuel Stevens, die verschijnen voor de belanghebbende
partijen, zijn gehoord.
Auditeur Barbara Speybrouck heeft een met dit arrest eensluidend advies gegeven.
Er is toepassing gemaakt van de bepalingen op het gebruik der
talen, vervat in titel VI, hoofdstuk II, van de wetten op de Raad van State, gecoördineerd op 12 januari 1973.
XII-7322-3/16
III. Feiten
3.1.
Bij de op 14 oktober 2012 te Denderleeuw gehouden gemeente-
raadsverkiezing zijn er vijf lijsten in competitie. Op basis van hun verkiezingsresultaat is aan de deelnemende lijsten het volgende aantal zetels in de gemeenteraad toegewezen.
Lijst nr. 1 OpenVld/PLUS
3
Lijst nr. 2 N-VA
7
Lijst nr. 3 Vlaams Belang
3
Lijst nr. 4 Sp.a-OPEN
8
Lijst nr. 9 CD&V
Voor OpenVld/PLUS zijn Geert Van Schelvergem, Marleen
Buydens en Guy Van Dalem de verkozenen.
Voor N-VA zijn Erna Scheerlinck, Koen D’Haenens, Jan De
Dier, Lutgardis Waegeman, Johan (Jan) D’Hoe, Geert Van Cauter en Davy
Scherlippens de verkozenen.
Voor Vlaams Belang zijn Kirstof Slagmulder, Christel De
Bruecker en Danny Bourgeois de verkozenen.
Voor Sp.a-OPEN zijn Jo Fonck, Elke De Greef, Yves De Smet,
Jurgen Ruysseveldt, Betty De Schampheleer, Simonne De Leeuw, Marnick
Vaeyens en Lieven Vernaillen de verkozenen.
Voor CD&V ten slotte zijn Jan De Nul, Sofie Renders, Herman
Janssens en Alberic Sergooris de verkozenen.
3.2.
Op 12 december 2012 wordt bij de gouverneur van de provin-
cie Oost-Vlaanderen een akte van voordracht van kandidaat-burgemeester ingediend waarbij Jo Fonck wordt voorgedragen als kandidaat-burgemeester. Deze
XII-7322-4/16
akte van voordracht is ondertekend door de acht verkozenen van Sp.a-OPEN en
de drie verkozenen van OpenVld/PLUS.
3.3.1.
Op de installatievergadering van de gemeenteraad van 2 januari
2013 deelt de gemeentesecretaris mee dat hij geen ontvankelijke gezamenlijke
akte van voordracht van kandidaat-voorzitter van de gemeenteraad heeft ontvangen. Gewezen wordt op artikel 8, § 3, van het gemeentedecreet dat bepaalt dat de
gemeenteraad binnen veertien dagen overgaat tot verkiezing van de voorzitter.
3.3.2.
Op dezelfde vergadering deelt de gemeentesecretaris mee dat
hij geen ontvankelijke gezamenlijke akte van voordracht van kandidaatschepenen heeft ontvangen. Artikel 45, § 3, van het gemeentedecreet bepaalt in
dat geval dat de gemeenteraad op zijn installatievergadering beslist over het aantal te verkiezen schepenen en dat er binnen veertien dagen wordt overgegaan tot
afzonderlijke verkiezing van de schepenen onder de gemeenteraadsleden. De raad
beslist dat voor de periode 2013-2019 het college van burgemeester en schepenen
zal bestaan uit vijf verkozen schepenen plus de voorzitter van de raad voor maatschappelijk welzijn die, van rechtswege, zesde schepen is.
3.3.3.
Nog op 2 januari 2013 worden de volgende leden van de raad
voor maatschappelijk welzijn van Denderleeuw (hierna: OCMW) verkozen:
Alain Cannoot, Koen D’Haenens, Johan D’Hoe, Marleen De Sadeleer, Arnold
Eeman, Herman Janssens, Ingrid Temmerman, Marnick Vaeyens, Bjorn Van
Schevergem, Lieven Vernaillen en Lutgardis Waegeman.
3.4.
Op 9 januari 2012 wordt Geert Van Cauter verkozen tot voor-
zitter van de gemeenteraad.
Op dezelfde vergadering worden de volgende vijf schepenen
verkozen:
1ste schepen: Jan De Dier
2de schepen: Jan De Nul
XII-7322-5/16
3de schepen: Erna Scheerlinck
4de schepen: Sofie Renders
5de schepen: Lutgardis Waegeman.
De (zesde) schepen van rechtswege is OCMW-voorzitter Koen
D’Haenens.
3.5.
Bij brief van 14 januari 2013 meldt de Vlaamse minister van
Bestuurszaken, Binnenlands Bestuur, Inburgering, Toerisme en Vlaamse Rand
aan het college van burgemeester en schepenen van Denderleeuw:
“Ik heb vastgesteld dat de akte houdende de voordracht van de heer Jo
Fonck voor het ambt van burgemeester van Denderleeuw niet wordt gesteund door meer dan de helft van de verkozenen voor de gemeenteraad.
De ingediende akte van voordracht is onontvankelijk. Zij kan bijgevolg
niet leiden tot de benoeming van de kandidaat voor de komende ambtsperiode.
Ik vraag u de verkozenen voor de gemeenteraad hiervan op de hoogte te
brengen, alsmede van het feit dat ik hen verzoek om bij de gouverneur een
nieuwe voordracht van een kandidaat-burgemeester in te dienen overeenkomstig de regels bepaald bij artikel 59, § 1 Gemeentedecreet.”
3.6.
Op 4 februari 2013 wordt bij de gouverneur van de provincie
Oost-Vlaanderen een akte van voordracht van kandidaat-burgemeester ingediend
waarbij Jan De Dier wordt voorgedragen als kandidaat-burgemeester. Deze akte
van voordracht is ondertekend door de zeven verkozenen van N-VA, door de vier
verkozenen van CD&V en door twee verkozenen van OpenVld/PLUS, namelijk
Geert Van Schelvergem en Guy Van Dalem.
3.7.
Hiertegen dienen tweede tot elfde verzoekers een bezwaar in
bij de Raad voor Verkiezingsbetwistingen in de provincie Oost-Vlaanderen.
Zij voeren aan dat meerdere verkozenen “meerdere akten van
voordracht van een kandidaat burgemeester hebben ondertekend”. Meer bepaald
hebben G. Van Schelvergem en G. Van Dalem zowel de voormelde op 12 deXII-7322-6/16
cember 2012 ingediende akte als de op 4 februari 2013 ingediende akte ondertekend. Voorts stellen zij dat “uit persberichten, Twitter (zie bericht van Kristof
Slagmulder van 09.02.2013 van 12:56 en 13:45) en de plenaire vergadering van
het Vlaams Parlement nr. 25 zittingsjaar 2012-2013 van 6 februari 2013 (zie Actuele Vraag van de heer Joris Van Hauthem tot de heer Geert Bourgeois, viceminister-president van de Vlaamse Regering, Vlaams minister van Bestuurszaken,
Binnenlands Bestuur, Inburgering, Toerisme en Vlaamse Rand, over de mogelijke partijpolitieke rol van de minister bij de coalitievorming in Denderleeuw)
[blijkt] dat nog een 3de voordracht van een kandidaat-burgemeester zou zijn ondertekend door de raadsleden van CD&V […]; N-VA […] en Vlaams Belang”.
Daaruit volgt volgens deze verzoekers dat ook Jan De Nul, Sofie Renders, Eric
Duwe, Alberic Sergooris, verkozenen voor CD&V en Jan De Dier, Erna Scheerlinck, Koen D’Haenens, Lutgardis Waegeman, Jan D’Hoe, Geert Van Cauter en
Davy Scherlippens, verkozenen voor N-VA, zowel de op 4 februari 2013 ingediende akte als de “3de voordracht” hebben ondertekend. Volgens hen is dit in
strijd met de artikelen 45 en 59 van het gemeentedecreet.
In hun bezwaar vragen zij:
“Te horen zeggen dat de gemeenteraadsleden Geert Van Schelverghem,
Guy Van Dalem, Jan De Nul, Sofie Renders, Eric Duwe, Alberic Sergooris, Jan De Dier, Erna Scheerlinck, Koen D’Haenens, Lutgart Waegeman,
Jan D’Hoe, Geert Van Cauter, Davy Scherlippens niet als burgemeester,
schepen, voorzitter van de gemeenteraad, voorzitter van een gemeenteraadscommissie of lid van de raad voor maatschappelijk welzijn mogen
worden verkozen gelet op het tekenen van meerdere voordrachten.
Vervolgens de verkiezing van de gemeenteraadsleden Geert Van Schelvergem, Guy Van Dalem, Jan De Nul, Sofie Renders, Eric Duwe, Alberic
Sergooris, Jan De Dier, Erna Scheerlinck, Koen D’Haenens, Lutgart
Waegeman, Jan D’Hoe, Geert Van Cauter, Davy Scherlippens tot burgemeester, schepen, voorzitter van de gemeenteraad, voorzitter van een gemeenteraadscommissie of lid van de raad voor maatschappelijk welzijn
ongeldig te verklaren gelet op het tekenen van meerdere voordrachten.”
3.8.
Ook eerste verzoeker dient een bezwaar in bij de Raad voor
Verkiezingsbetwistingen in de provincie Oost-Vlaanderen.
XII-7322-7/16
Hij voert aan dat G. Van Dalem en G. Van Schelvergem zowel
de op 12 december 2012 ingediende akte als de op 4 februari 2013 ingediende
akte hebben ondertekend.
In zijn bezwaar vraagt verzoeker:
“In feite en in rechte vast te stellen dat Guy Van Dalem en Geert Van
Schelvergem verkozenen van de gemeente Denderleeuw meer dan één
gezamenlijke akte van voordracht van de kandidaat burgemeester ondertekenden.
Te zeggen voor recht dat gemeenteraadsleden
Guy Van Dalem
Geert Van Schelvergem
voor de duur van de huidige zittingperiode (01/01/2013-31/12/2018) niet
kunnen worden benoemd of verkozen als burgemeester, schepen, voorzitter van de gemeenteraad, voorzitter van een gemeenteraadscommissie of
OCMW-raadslid en zij de gemeente niet kunnen vertegenwoordigen of
namens de gemeente een mandaat opnemen in een extern verzelfstandigd
agentschap of andere vestigingen van stichtingen of vennootschappen.
Te zeggen voor recht dat de mandaten van
Guy Dalem
Geert van Schelvergem
als schepen en/of OCMW-raadslid alsmede alle eventuele andere aanstellingen, mandaten, benoemingen of vertegenwoordigingen van de twee
bovengenoemde gemeenteraadsleden van de gemeente Denderleeuw zoals
bedoeld in de art. 45 en 59 Gemeentedecreet van rechtswege vervallen
zijn.”
3.9.
De Raad voor Verkiezingsbetwistingen in de provincie Oost-
Vlaanderen verklaart op 28 maart 2013 de beide bezwaren onontvankelijk “bij
gebrek aan rechtsmacht van de Raad”.
3.10.
Op 28 maart 2013 benoemt de Vlaamse minister van Bestuurs-
zaken, Binnenlands Bestuur, Inburgering, Toerisme en Vlaamse Rand J. De Dier
tot burgemeester van de gemeente Denderleeuw.
J. De Dier legt op 29 maart 2013 de eed als burgemeester af in
handen van de gouverneur van de provincie Oost-Vlaanderen. Zeven van de huidige verzoekers hebben ook een annulatieberoep bij de Raad van State ingediend
XII-7322-8/16
tegen het voormeld benoemingsbesluit en de voormelde eedaflegging. Deze zaak
is ter griffie gekend onder het rolnummer A.208.912/XII-7373.
3.11.
Op 25 april 2013 verkiest de gemeenteraad van Denderleeuw
G. Van Schelvergem als (vijfde) schepen in opvolging van J. De Dier tot het einde van de lopende bestuursperiode.
IV. Samenvoeging
4.
Beide beroepen hebben dezelfde beslissing van 28 maart 2013
van de Raad voor Verkiezingsbetwistingen in de provincie Oost-Vlaanderen als
voorwerp. De problematiek die aan de vorderingen ten grondslag ligt, namelijk
het ondertekenen van meer dan één akte van voordracht van kandidaatburgemeester, met als sanctie de ongeldigverklaring van onder meer de verkiezing als schepen, voorzitter van de gemeenteraad of lid van de raad voor maatschappelijk welzijn, is identiek. De beide zaken worden dan ook samengevoegd.
V. Rechtsmacht van de Raad van State
A. Exceptie van de belanghebbende partijen
Uiteenzetting
5.
De belanghebbende partijen betwisten de bevoegdheid van de
Raad van State om kennis te nemen van de voorliggende beroepen; zoals de eerste rechter moet ook de Raad van State de beroepen volgens hen verwerpen bij
gebrek aan rechtsmacht.
Zij merken op, in lijn met de beroepen beslissing, dat verzoekers zich beroepen op een schending van artikel 59 van het gemeentedecreet en
dat het voorwerp van het geschil de akten van voordracht van de burgemeester
XII-7322-9/16
betreft, die niet tot de bevoegdheid van de Raad voor Verkiezingsbetwistingen
behoren.
Indien verzoekers menen dat de akte van voordracht van kandidaat-burgemeester, bedoeld in artikel 59, § 1, van het gemeentedecreet, en dus de
daaruit volgende benoeming van de burgemeester niet wettig zouden zijn, door
een eventuele dubbele handtekening, moeten zij dit op de geëigende wijze aanvechten. De sancties en gevolgen die aan deze dubbele handtekening gekoppeld
zouden zijn, kunnen enkel volgen uit de toetsing van de wettigheid van de bedoelde akten, waarvoor de Raad voor Verkiezingsbetwistingen volgens de belanghebbende partijen niet bevoegd is. De bevoegdheid die de Raad voor Verkiezingsbetwistingen put uit artikel 13 van het gemeentedecreet geldt niet mutatis
mutandis voor de bepalingen omtrent de benoeming van de burgemeester.
Beoordeling
6.
Artikel 13 van het gemeentedecreet luidt:
“Onverminderd de bepalingen van het Lokaal en Provinciaal Kiesdecreet
van 8 juli 2011 doet de Raad voor Verkiezingsbetwistingen uitspraak over
geschillen die rijzen in verband met de afstand, het verval, het ontslag of
de verhindering van het mandaat van gemeenteraadslid, voorzitter van de
gemeenteraad of schepen, geschillen die rijzen in verband met het goedkeuren van de geloofsbrieven, de eedaflegging, de kennis van de bestuurstaal bepaald in artikel 44, § 6, de verkiezing, benoeming, vervanging en opvolging van de schepenen en de voorzitter van de gemeenteraad. De Raad voor Verkiezingsbetwistingen doet eveneens uitspraak over
geschillen die rijzen met betrekking tot de voorwaarden waaraan een vertrouwenspersoon als vermeld in artikelen 18 en 70bis, moet voldoen, alsmede of het gemeenteraadslid voldoet aan de voorwaarden om een beroep
te kunnen doen op een vertrouwenspersoon.”
Op grond van artikel 47, in fine, van het gemeentedecreet, gele-
zen in samenhang met artikel 10, § 1, tweede lid, van het gemeentedecreet, treedt
voormeld rechtscollege in de plaats van de gemeenteraad op, hetzij ambtshalve,
hetzij op verzoek van een gemeenteraadslid of van het openbaar ministerie, om
een lid van het college van burgemeester en schepenen vervallen te verklaren van
XII-7322-10/16
zijn mandaat indien dat lid “niet meer voldoet aan de verkiezingsvoorwaarden”,
waaronder ten aanzien van een schepen ook de verkiezingsvoorwaarden zijn te
begrijpen als bedoeld in artikel 59, § 1, tweede lid, van het gemeentedecreet: een
verkozene die meer dan één akte van voordracht van kandidaat-burgemeester
ondertekent, kan voor de duur van de zittingsperiode van de gemeenteraad niet
worden benoemd of verkozen als burgemeester, schepen, voorzitter van de gemeenteraad, voorzitter van een gemeenteraadscommissie of lid van de raad voor
maatschappelijk welzijn, kan de gemeente niet vertegenwoordigen of namens de
gemeente een mandaat bekleden in gemeentelijke extern verzelfstandigde agentschappen of andere verenigingen, stichtingen of vennootschappen, en kan het
OCMW niet vertegenwoordigen of namens het OCMW een mandaat bekleden in
de ziekenhuizen, vermeld in titel VII, hoofdstuk II, van het OCMW-decreet, in
een vereniging of vennootschap, als vermeld in titel VIII van hetzelfde decreet, of
in andere verenigingen, stichtingen of vennootschappen. Als de betrokkene al een
dergelijk mandaat bekleedt, vervalt dat van rechtswege.
Artikel 15, § 1, van het decreet van 19 december 2008 ‘betreffende de organisatie van de openbare centra voor maatschappelijk welzijn’ (hierna: OCMW-decreet) bepaalt dat de Raad voor Verkiezingsbetwistingen bevoegd
is om uitspraak te doen over bezwaren die worden ingebracht tegen de verkiezing
van de leden van de raad voor maatschappelijk welzijn. Artikel 15, § 2, bepaalt
dat deze moeten worden ingesteld binnen vijf dagen die volgen op de verkiezingsuitslag. Luidens artikel 22 van het OCMW-decreet doet de Raad voor Verkiezingsbetwistingen uitspraak over, onder meer, “geschillen” die rijzen in verband met de afstand, het verval, het ontslag of de verhindering van het mandaat
van lid van de raad voor maatschappelijk welzijn, voorzitter van de raad voor
maatschappelijk welzijn of ondervoorzitter, lid van het vast bureau of van een
bijzonder comité, geschillen die rijzen in verband met het goedkeuren van de
geloofsbrieven, de eedaflegging, […] de verkiezing, benoeming, vervanging en
opvolging van de leden van het vast bureau en een bijzonder comité en de voorzitter van de raad voor maatschappelijk welzijn of ondervoorzitter”.
XII-7322-11/16
Uit deze bepalingen volgt dat de Raad voor Verkiezingsbetwis-
tingen bevoegd is uitspraak te doen over onder meer geschillen die rijzen in verband met de verkiezing van de schepenen en de voorzitter van de gemeenteraad
en het verval van hun mandaat, alsook om bezwaren te behandelen die tegen de
verkiezing van de leden van de raad voor maatschappelijk welzijn of omtrent het
verval van hun mandaat worden ingebracht. Dat is ook in essentie en onder voorbehoud van hetgeen hierna met betrekking tot de ontvankelijkheid wordt overwogen, het voorwerp van de beide beroepen. Niet de benoeming of eedaflegging van
de burgemeester van Denderleeuw, waartegen zoals sub 3.10 gezien, een afzonderlijk beroep tot nietigverklaring is ingesteld.
De Raad voor Verkiezingsbetwistingen gaat ten onrechte uit
van de tegenovergestelde opvatting. Er is dan ook reden om de beroepen beslissing te vernietigen.
8.
De Raad van State verwerft in hoger beroep de beslissings-
macht over het oorspronkelijk bij de Raad voor Verkiezingsbetwistingen aangebracht geschil en hij neemt met volle rechtsmacht kennis van de oorspronkelijke
bezwaren. Aldus is thans de Raad van State bevoegd om kennis te nemen van de
beroepen en vermag hij zich door de devolutieve werking van het hoger beroep er
over uit te spreken, op dezelfde wijze als de eerste rechter.
9.
De exceptie wordt verworpen.
B. Ambtshalve exceptie
10.
Voor zover verzoekers in hun bezwaren vragen te horen zeggen
voor recht dat de belanghebbende partijen voor de duur van de huidige zittingsperiode niet kunnen worden benoemd of verkozen als burgemeester, schepen, voorzitter van de gemeenteraad, voorzitter van een gemeenteraadscommissie of
OCMW-raadslid en zij de gemeente niet kunnen vertegenwoordigen of namens
de gemeente een mandaat opnemen in een extern verzelfstandigd agentschap of
XII-7322-12/16
andere vestigingen van stichtingen of vennootschappen en dat hun mandaten als
burgemeester, voorzitter van de gemeenteraadscommissie en hun mandaten in
een extern verzelfstandigd agentschap of andere vestigingen van stichtingen of
vennootschappen van rechtswege vervallen zijn, valt dit buiten de in de decretale
bepalingen opgenomen bevoegdheden van de Raad voor Verkiezingsbetwistingen
en dus ook van de Raad van State die kennis neemt van deze geschillen in hoger
beroep.
Zoals hiervóór is opgemerkt, vermag de eerste rechter op te
treden indien een geschil is gerezen als bedoeld in artikel 13 van het gemeentedecreet of de artikelen 15 en 22 van het OCMW-decreet. Hij mag ook optreden, in
de plaats van de gemeenteraad, in de gevallen bedoeld bij artikel 10 van het gemeentedecreet indien ná de verkiezing pas blijkt dat een verkozene niet meer voldoet aan de verkiesbaarheidsvoorwaarden en van zijn mandaat vervallen verklaard moet worden.
Vereist is dus een reële, geen virtuele kwestie.
11.
Ambtshalve wordt vastgesteld dat de beroepen in die mate on-
ontvankelijk zijn.
VI. Het beroep in de zaak A.208.457, wat de ondertekening van een vermeende
“derde voordracht” betreft
Standpunt van de partijen
12.
In het initiële bezwaar bij de Raad voor Verkiezingsbetwistin-
gen brachten de verzoekers in de zaak A.208.457 aan dat uit persberichten, twee
tweets van eerste verzoeker van 9 februari 2013 en een actuele vraag in het
Vlaams Parlement op 6 februari 2013, zou blijken dat nog een derde voordracht
van een kandidaat-burgemeester werd ondertekend door de verkozenen van
CD&V, N-VA en Vlaams Belang.
XII-7322-13/16
De belanghebbende partijen werpen op, eensdeels, dat tweede
tot elfde verzoekers dit bezwaar niet hebben hernomen in hun verzoekschrift zodat deze grief niet ontvankelijk is en, anderdeels, dat dergelijke voordrachtsakte
geenszins bestaat en dan ook nooit werd ondertekend. Zij betogen dat verzoekers
hun beweringen dienen te staven, doch er wordt noch een origineel, noch een
kopie voorgelegd van dergelijke ‘derde’ voordrachtsakte. Verzoekers steunen
zich louter op een twitter-bericht van eerste verzoeker, die zulks louter beweerd
heeft om in de schijnwerpers van de pers te komen. Het feit dat eerste verzoeker
dienaangaande niets opmerkt in diens eigen verzoekschrift, is volgens hen veelzeggend en bewijst hun stelling.
14.
Tweede tot elfde verzoekers repliceren met geen woord op het
verweer; zij beperken zich ertoe het oorspronkelijk bezwaar in de memorie van
wederantwoord woordelijk te hernemen.
Beoordeling
15.
Zoals de Raad van State nog recent overwoog in zijn arrest
nr. 224.272 van 5 juli 2013 met betrekking tot de verkiezing van het schepencollege te Zaventem, is een voordracht een aanbeveling van kandidaten; het is een
nominatie: het noémen van iemand voor, bijvoorbeeld, een ambt. Wie voordraagt
stelt personen als kandidaat voor door ze op de voordrachtlijst te plaatsen.
Het volstaat vast te stellen dat verzoekers enkel beweren dat
een derde akte “zou zijn ondertekend”; zij voeren niet aan dat met die akte ook
een met naam genoemde kandidaat-burgemeester zou zijn voorgedragen en wie
dat dan wel zou mogen zijn.
16.
Daargelaten dus wat de bewijswaarde kan zijn die gehecht mag
worden aan twitterberichten en een actuele vraag in het Vlaams Parlement en
daargelaten de vraag of de grief geacht mag worden ontvankelijk voor de Raad
XII-7322-14/16
van State te zijn gebracht, stelt de Raad vast dat hoe dan ook de essentie ontbreekt van waar het bij een voordracht om te doen is.
17.
De bewering omtrent een vermeende derde voordracht van
kandidaat-burgemeester – en, bijgevolg, een dubbele ondertekening door de verkozenen van N-VA en CD&V – wordt niet aangenomen.
B. Het beroep in de zaak A.208.450 en het beroep in de zaak A.208.457, wat de
ondertekening door Geert Van Schelvergem en Guy Van Dalem betreft
Guy Van Dalem
18.
Vastgesteld zij dat G. Van Dalem geen mandaat uitoefent als
bedoeld in artikel 59, § 1, tweede lid, van het gemeentedecreet. Om de redenen
uiteengezet sub 10 is het beroep in die mate niet ontvankelijk.
Geert Van Schelvergem
19.
Ook wat G. Van Schelvergem aangaat, betroffen de beroepen
bij de Raad voor Verkiezingsbetwistingen geen geschil met betrekking tot een
mandaat als bedoeld in artikel 59, § 1, tweede lid, van het gemeentedecreet. Hij is
pas een maand ná de uitspraak van 28 maart 2013 van de Raad voor Verkiezingsbetwistingen schepen geworden.
In zoverre de beroepen betrekking hadden op G. Van Schelvergem, waren ze dan ook onontvankelijk, zodat desnoods ambtshalve wordt vastgesteld dat ze eveneens in hoger beroep niet ontvankelijk zijn voorgelegd aan de
Raad van State.
Dat G. Van Schelvergem ondertussen wel schepen is, doet daar
niet van af. De Raad van State vermag niet als rechter in hoger beroep uitspraak
XII-7322-15/16
te doen over een geschil dat niet eerst ontvankelijk aan de eerste rechter is voorgelegd.
VII. Conclusie
20.
Uit hetgeen voorafgaat volgt – zo nodig ambtshalve – dat de
beroepen onontvankelijk zijn. Er is dan ook geen reden om de overige, door belanghebbende partijen opgeworpen excepties te onderzoeken.
BESLISSING
- De zaken A.208.450/XII-7322 en A. 208.457/XII-7323 worden gevoegd.
- De beslissing van de Raad voor Verkiezingsbetwistingen in de provincie
Oost-Vlaanderen van 28 maart 2013 wordt vernietigd.
- De Raad van State verwerpt de beroepen.
Dit arrest is uitgesproken te Brussel, in openbare terechtzitting van 5 september
2013, door de Raad van State, XIIe kamer, samengesteld uit:
Dierk Verbiest,
kamervoorzitter,
Johan Lust,
kamervoorzitter,
Geert Van Haegendoren,
kamervoorzitter,
bijgestaan door
Johan Pas,
griffier.
De griffier
De voorzitter
Johan Pas
Dierk Verbiest
XII-7322-16/16