Conseil d'État de Belgique — Raad van State — ECLI:BE:RVSCE:2019:ARR.243.618 (2019-02-07)
Samenvatting (NL) :
Arrest nr 243.618 van 7 februari 2019 Economische zaken - Varia (economische
zaken) Beslissing : Verwerping Samenvoeging
--- TEXTE INTÉGRAL DE L'ARRÊT ---
RAAD VAN STATE, AFDELING BESTUURSRECHTSPRAAK
XIVe KAMER
ARREST
nr. 243.618 van 7 februari 2019
in de zaken A. 216.905/XIV-36.649 (I)
A. 223.130/XIV-37.518 (II)
In zake :
I. en II.
de BVBA TEUGELS
bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaten Thomas Eyskens en Arne Vandaele
kantoor houdend te 1000 Brussel
Bischoffsheimlaan 33
bij wie woonplaats wordt gekozen
tegen :
I. en II.
de BELGISCHE STAAT, vertegenwoordigd door
de minister van Economie
bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaten Jean-François De Bock en Valérie De Schepper
kantoor houdend te 1050 Brussel
Waterloosesteenweg 612
bij wie woonplaats wordt gekozen
-------------------------------------------------------------------------------------------------I. Voorwerp van het beroep
1.1.
Het eerste beroep, ingesteld op 10 september 2015, strekt tot de
nietigverklaring van “de beslissing dd. 14 juli 2015 van de afgevaardigde
ambtenaar, genomen „namens de minister‟, waarbij de aanvraag van [de]
verzoekende partij voor de niet-publicatie van het omzetcijfer in haar jaarrekening, overeenkomstig artikel III.94 van het Wetboek van economisch recht
en artikel 125 van het Wetboek van vennootschappen, wordt afgewezen”
(A. 216.905/XIV-36.649).
1.2.
Het tweede beroep, ingesteld op 14 september 2017, strekt tot
de nietigverklaring van “de beslissing van 14 juli 2017 van de afgevaardigde
ambtenaar, genomen „namens de minister‟, waarbij de aanvraag van [de]
XIV-36.649-1/34
‡AHCTLCDDH-BDGDGET‡
verzoekende partij voor de niet-publicatie van het omzetcijfer in haar jaarrekening, overeenkomstig artikel III.94 van het Wetboek van economisch recht
en artikel 125 van het Wetboek van vennootschappen, wordt afgewezen”
(A. 223.130/XIV-37.518).
II. Verloop van de rechtspleging
De verzoekende partij heeft in beide zaken een memorie van
antwoord ingediend en de verwerende partij heeft telkens een memorie van
wederantwoord ingediend.
Eerste auditeur Inge Vos heeft een verslag opgesteld.
De verwerende partij heeft in beide zaken een verzoek tot
voortzetting van het geding en een laatste memorie ingediend. De verzoekende
partij heeft telkens een laatste memorie ingediend.
De partijen zijn opgeroepen voor de terechtzitting, die heeft
plaatsgevonden op 10 oktober 2018.
Staatsraad Kaat Leus heeft verslag uitgebracht.
Advocaat Arne Vandaele, die verschijnt voor de verzoekende
partij en advocaat Rikkert Schoofs, die loco advocaat Jean-François De Bock
verschijnt voor de verwerende partij, zijn gehoord.
Eerste auditeur Inge Vos heeft een met dit arrest eensluidend
advies gegeven.
Er is toepassing gemaakt van de bepalingen op het gebruik der
talen, vervat in titel VI, hoofdstuk II, van de wetten op de Raad van State,
gecoördineerd op 12 januari 1973.
XIV-36.649-2/34
‡AHCTLCDDH-BDGDGET‡
III. Feiten
3.1.
Op 19 mei 2015 dient de verzoekende partij een aanvraag in
voor de afwijking van de neerlegging en de openbaarmaking van de jaarrekening.
Zij licht haar verzoek toe als volgt:
“[…]
Bij deze willen wij U vragen om ons, overeenkomstig art. 15 van de wet van
17 juli 1975, een afwijking in verplichting tot neerlegging van de jaarrekening toe
te staan en dit om volgende redenen:
Wij zijn van oorsprong een kleine KMO (19 personeelsleden), actief in de
sector van de vleesverwerking; en zijn de laatste jaren stelselmatig gegroeid (van
omzet 2007 = 14.746.401,84 naar 18.707.280,02 in 2015) maar door de bewuste
keuze om onze vennootschap financieel sterker te laten worden werden de liquide
middelen dan ook zo veel mogelijk in de vennootschap gehouden.
Zo was in de balans in 2013 bijna 25% van ons balanstotaal de liquide
middelen (1.130.447/4.681.966). Dit heeft als neveneffect dat ons balanstotaal de
grens van het verkort schema heeft overschreden en wij niet langer via een verkort
schema kunnen neerleggen.
Wij weten van onszelf dat wij, dankzij het feit dat wij nog eerder kleinschalig
werken, wij enerzijds goeie marges maken binnen onze sector en anderzijds, door
een strikte opvolging op gebied van kosten, ook goeie nettowinsten kunnen
voorleggen.
Deze positieve elementen, beginnen zich stilaan tegen ons te keren en hoe
langer hoe meer worden wij zowel door leveranciers als door klanten aangesproken op deze cijfers, allemaal met dezelfde redenering: Teugels maakt winst
genoeg, dus kan je mij ook iets gunnen en de prijzen aanpassen in mijn voordeel.
Naar onze mening werkt het dus niet zo: wij bieden aan onze klant een product
aan tegen een correcte prijs en de klant koopt of koopt niet, maar het kan volgens
ons niet dat wij onze prijzen moeten aanpassen omdat wij goed werken.
Ook met onze leverancier stelt zich het probleem; wij kunnen goeie aankoopprijzen bedingen, enerzijds door het groeiende volume, anderzijds door onze
financieel sterke positie waardoor we contante betaling en extra kortingen kunnen
afdwingen.
Het neerleggen van een volledig schema gaat ons nu verplichten om ook onze
brutomarge publiek te maken en dit door het vermelden van de code 70 en 60.
Wij vrezen dat hiermee het hek helemaal van de dam zal zijn en dat de druk om
prijsaanpassingen door te voeren nog groter zal worden.
Wij hebben ook al ondervonden dat concurrenten van onze cijfers gebruik
maken om aan onze klanten te verkondigen dat wij te duur zouden zijn, om zo de
weg vrij te maken voor hun.
Het is niet prettig om je constant te moeten verantwoorden omdat je goed
werkt, maar wat ons het meest afschrikt is het feit dat zowel in aankoop als in
verkoop onze onderhandelingsmarge wordt ondermijnd en dat dit op termijn een
negatieve invloed zal hebben op onze resultaten.
Wij willen U dus vragen om ons toe te staat op bij de neerlegging van de
jaarrekening enkel het saldo van de rekeningen 60 en 70 te publiceren.
In de hoop dat U begrip kan opbrengen voor onze situatie, danken wij U bij
voorbaat voor het eventueel toestaan van deze afwijking.
XIV-36.649-3/34
‡AHCTLCDDH-BDGDGET‡
Mogen wij U tot slot nog vragen om dit verzoek met de nodige spoed te
behandelen, opdat wij onze jaarrekening tijdig zouden kunnen neerleggen.
[…].”
3.2.
Op 27 mei 2015 maakt de verwerende partij het verzoek om
een afwijking met toepassing van artikel 125 Wetboek van vennootschappen van
de verzoekende partij over aan de Commissie voor Boekhoudkundige Normen
(hierna: de CBN). Daarbij vraagt de verwerende partij deze commissie om binnen
de kortst mogelijke tijd een advies te verlenen.
3.3.
Op 1 juli 2015 verstrekt de CBN advies. Het advies luidt:
“[...]
De vennootschap Teugels bvba verzoekt in haar brief van 19 mei 2015 om een
afwijking die ertoe strekt in de te publiceren jaarrekening niet het omzetcijfer,
doch enkel het brutobedrijfsresultaat te vermelden, met name door samenvoeging
van de rubrieken A en B van de bedrijfsopbrengsten- en kosten.
De Commissie merkt op dat in het verslag van de commissaris bij de jaarrekeningen over de laatst afgesloten boekjaren telkens melding wordt gemaakt van
het feit dat de voorstelling van de jaarrekening onder de vorm van een verkort
schema van de balans, de resultatenrekening en de toelichting, zoals toegelaten
voor kleine vennootschappen zoals bedoeld in artikel 15 van het Wetboek van
Vennootschappen, een overtreding is van artikel 82 KB W.Venn. Toch laat de
vennootschap niet na om haar jaarrekeningen gedurende meerdere boekjaren,
onterecht, volgens het verkorte schema te publiceren. Op basis van deze vaststelling heeft de Commissie geoordeeld dat zij haar beslissing over de aanvraag tot
afwijking voor het boekjaar 2014 in beraad houdt, tot de vennootschap voor wat
betreft de voorheen afgesloten boekjaren, haar jaarrekeningen opnieuw heeft
gepubliceerd, ditmaal in overeenstemming met artikel 82 KB W.Venn.
[...].”
3.4.
Op 14 juli 2015 neemt K.H., “namens de Minister” als
“afgevaardigde ambtenaar”, onder verwijzing naar de bepalingen inzake de
rechtsgrond en naar het voormeld advies van de CBN waarvan de inhoud wordt
overgenomen, de volgende beslissing:
“[…]
3. Beslissing
Op basis van het ongunstig advies van 1 juli 2015 van de Commissie voor
boekhoudkundige normen, wordt aan de vennootschap Teugels bvba geen afwijking
van de jaarrekening verleend.
Zoals de Commissie voor boekhoudkundige normen in haar advies heeft
opgemerkt, vermeldt de commissaris in zijn verslag bij de jaarrekening over de
boekjaren 2011, 2012 en 2013 van Teugels bvba dat de voorstelling van de
XIV-36.649-4/34
‡AHCTLCDDH-BDGDGET‡
jaarrekening onder de vorm van een verkort schema van de balans, de
resultatenrekening en de toelichting, zoals toegelaten voor kleine vennootschappen
bedoeld in artikel 15 van het Wetboek van vennootschappen een overtreding van
artikel 82 van het koninklijk besluit van 30 januari 2001 ter uitvoering van het
Wetboek van vennootschappen is.
Onverminderd de sancties die kunnen worden opgelegd krachtens artikel 126 van
het Wetboek van vennootschappen, dient de jaarrekening van de vennootschap
Teugels bvba in overeenstemming te worden gebracht met hetgeen is voorgeschreven
door artikel 82 van het koninklijk besluit van 30 januari 2001 ter uitvoering van het
Wetboek van vennootschappen door de neerlegging en openbaarmaking van een
verbeterde jaarrekening voor elk van de boekjaren waarover de vennootschap een
volledig schema van de balans, de resultatenrekening en de toelichting moet opstellen.
De aanvraag van de vennootschap voor de niet-publicatie van het omzetcijfer in
haar jaarrekening zal pas verder onderzocht worden nadat de vennootschap haar
jaarrekening over de boekjaren 2011, 2012 en 2013 in overeenstemming heeft
gebracht met de wettelijke bepalingen van het Wetboek van vennootschappen en het
koninklijk besluit van 30 januari 2001 ter uitvoering van het Wetboek van
vennootschappen, door een verbeterde jaarrekening voor deze boekjaren neer te
leggen volgens het volledig schema.
[…].”
Dit is de bestreden beslissing in de eerste zaak die bij de Raad
van State is gekend onder het rolnummer A. 216.905/XIV-36.649.
3.5.
Met een schrijven, gedateerd op 14 juli 2015, wordt deze
beslissing aan de verzoekende partij toegezonden.
3.6.
Op 26 augustus 2015 richten de raadslieden van de
verzoekende partij een e-mail aan de verwerende partij, waarin zij vragen om een
kopie van het administratief dossier, met inbegrip van het advies van de CBN van
1 juli 2015.
3.7.
Met een schrijven van 1 september 2015 bezorgt de verwerende
partij de gevraagde documenten aan de verzoekende partij.
3.8.
Op 2 juni 2016 richt de verzoekende partij een nieuw verzoek
tot afwijking tot de verwerende partij, voor wat het boekjaar 2015 betreft.
Volgens de verzoekende partij bekwam zij vanwege de verwerende partij met
betrekking tot dit verzoek geen antwoord.
XIV-36.649-5/34
‡AHCTLCDDH-BDGDGET‡
3.9.
Op 26 mei 2017 dient de verzoekende partij, voor het boekjaar
2016, een aanvraag in voor de afwijking van de neerlegging en de openbaarmaking van de jaarrekening. Zij zet haar verzoek uiteen als volgt:
“[…]
Bij deze willen wij U vragen om ons, op basis van artikel 125 van het Wetboek
van vennootschappen, een afwijking in verplichting tot neerlegging van de
jaarrekening toe te staan en dit om concurrentiële redenen.
Wij hebben ook reeds voor de vorige boekjaar [boekjaren] 2014 en 2015
eenzelfde aanvraag ingediend, met omstandige uitleg van de problematiek.
De aanvraag over het jaar 2014, neerlegging 2015, is momenteel nog steeds het
voorwerp van een procedure bij de Raad van State, waarover tot op heden geen
definitieve beslissing is gevallen.
Het probleem van het tegen ons uitspelen van onze cijfers, door zowel
bestaande als mogelijk toekomstige klanten en, meer en meer, leveranciers is
natuurlijk nog altijd even actueel.
Wij blijven het moeilijk hebben met het feit dat zowel de aankoopprijs als
verkoopprijs van ons product (in casu vlees) in onderhandelingen eerder wordt
beïnvloed door kwaliteit van onze cijfers dan door de kwaliteit van ons product.
Wij ondervinden ook hoe langer hoe meer, waarschijnlijk mede onder invloed
van het feit dat de vleessector, momenteel ook een „mediagevoelige‟ materie is
geworden, er interesse is voor de onze cijfers, waar we dan te pas en te onpas
vragen over krijgen.
Wij willen U dus, net zoals vorig jaar, vragen om ons toe te staan op bij de
neerlegging van de jaarrekening enkel het saldo van de rekeningen 60 en 70 te
publiceren.
[…].”
3.10.
Het advies van de CBN van 28 juni 2017 met betrekking tot dit
verzoek luidt:
“De vennootschap Teugels bvba verzoekt in haar brief van 26 mei 2017 om een
afwijking die ertoe strekt in de te publiceren jaarrekening niet het omzetcijfer,
doch enkel het brutobedrijfsresultaat te vermelden, met name door samenvoeging
van de rubrieken A en B van de bedrijfsopbrengsten en -kosten.
De leden beslissen om het resultaat van de procedure bij de Raad van State, die
op heden nog lopende is, af te wachten vooraleer zij een advies verstrekt omtrent
de gevraagde afwijking.
De Commissie merkt op dat het verslag van de commissaris bij de jaarrekeningen over de laatst afgesloten boekjaren telkens een oordeel met voorbehoud bevat aangezien de voorstelling van de jaarrekening onder de vorm van een
verkort schema van de balans, de resultatenrekening en de toelichting, zoals
toegelaten voor kleine vennootschappen zoals bedoeld in artikel 15 van het
Wetboek van Vennootschappen, een overtreding is van artikel 82 KB W.Venn.
Toch laat de vennootschap niet na om haar jaarrekeningen gedurende meerdere
boekjaren, onterecht, volgens het verkorte schema te publiceren.”
XIV-36.649-6/34
‡AHCTLCDDH-BDGDGET‡
3.11.
Op 14 juli 2017 neemt K.H., “namens de Minister” als
“afgevaardigde ambtenaar”, onder verwijzing naar de bepalingen inzake de
rechtsgrond en voormeld advies van de CBN, de volgende beslissing:
“Zoals de Commissie voor boekhoudkundige normen in haar advies heeft
opgemerkt, bevat het verslag van de commissaris gevoegd bij de jaarrekeningen
van Teugels bvba telkens een oordeel met voorbehoud met betrekking tot de laatst
afgesloten boekjaren van deze vennootschap aangezien de voorstelling van de
jaarrekening onder de vorm van een verkort schema van de balans, de
resultatenrekening en de toelichting, zoals toegelaten voor kleine vennootschappen
bedoeld in artikel 15 van het Wetboek van vennootschappen een overtreding van
artikel 82 van het koninklijk besluit van 30 januari 2001 ter uitvoering van het
Wetboek van vennootschappen is.
Onverminderd de sancties die kunnen worden opgelegd krachtens artikel 126
van het Wetboek van vennootschappen, dient de jaarrekening van de vennootschap
Teugels bvba in overeenstemming te worden gebracht met hetgeen is voorgeschreven door artikel 82 van het koninklijk besluit van 30 januari 2001 ter
uitvoering van het Wetboek van vennootschappen door de neerlegging en
openbaarmaking van een verbeterde jaarrekening voor elk van de boekjaren
waarover de vennootschap een volledig schema van de balans, de resultatenrekening en de toelichting moet opstellen.
De aanvraag van de vennootschap voor de niet-publicatie van het omzetcijfer
in haar jaarrekening zal pas verder onderzocht worden nadat de vennootschap haar
jaarrekening over minstens de drie laatst afgesloten boekjaren in overeenstemming
heeft gebracht met de wettelijke bepalingen van het Wetboek van vennootschappen en het koninklijk besluit van 30 januari 2001 ter uitvoering van het
Wetboek van vennootschappen, door een verbeterde jaarrekening voor deze
boekjaren neer te leggen volgens het volledig schema.
In uw aanvraag vermeldt u dat de aanvraag over het boekjaar 2014 momenteel
nog steeds het voorwerp van een procedure bij de Raad van State, waarover tot op
heden geen definitieve beslissing is gevallen.
Gelet op de afwezigheid van een positief advies van de Commissie voor
boekhoudkundige normen, alsmede op de nog lopende beroepsprocedure bij de
Raad van State, geef ik geen toestemming voor de gevraagde afwijking voor het
neerleggen van de jaarrekening over het boekjaar 2016.
[…].”
Dit is de bestreden beslissing in de tweede zaak die bij de Raad
van State is gekend onder het rolnummer A. 223.130/XIV-37.518.
Met een schrijven, gedateerd op 14 juli 2017, wordt deze
beslissing aan de verzoekende partij toegezonden.
XIV-36.649-7/34
‡AHCTLCDDH-BDGDGET‡
IV. Samenvoeging
Gelet op de samenhang tussen de thans voorliggende beroepen
tot nietigverklaring en met het oog op een goede rechtsbedeling is er reden om
beide beroepen samen te voegen en ze in één arrest af te handelen.
De zaken nrs. A. 216.905/XIV-36.649 en A. 223.130/XIV-
37.518 worden gevoegd.
V. Ontvankelijkheid van het beroep
Standpunt van de partijen
De verwerende partij werpt in haar memorie van antwoord in
beide zaken een gelijkluidende exceptie van gebrek aan belang op.
Zij stelt dat de verzoekende partij dient aan te tonen dat de
bestreden beslissingen haar nadeel berokkenen en dat de nietigverklaring ervan
dit nadeel kan opheffen. Het belang dient rechtstreeks en actueel te zijn. De
verwerende partij wijst erop dat de bestreden beslissingen van 14 juli 2015 en
14 juli 2017 de verzoekende partij geen afwijking toestaan van artikel 125
Wetboek van vennootschappen of artikel III.94 van het Wetboek van economisch
recht. Het nadeel voor de verzoekende partij bestaat er volgens haar dus in dat zij
niet de mogelijkheid heeft om bepaalde gegevens uit de jaarrekening te halen
alvorens deze bekend te maken. Het dient echter te worden vastgesteld dat indien
de Raad van State de bestreden beslissingen nietig verklaart, dit nadeel niet wordt
opgeheven. De algemene regels inzake vennootschappen en boekhoudverplichtingen blijven immers van toepassing wat inhoudt dat de neerlegging van de
jaarrekening in een volledig schema verplicht blijft. Daarenboven staat volgens
de verwerende partij vast dat de jaarrekeningen van 2014 en 2016 reeds zijn
neergelegd. De verzoekende partij heeft voor meerdere opeenvolgende jaren een
jaarrekening neergelegd in strijd met de vigerende reglementering. Hieruit volgt
XIV-36.649-8/34
‡AHCTLCDDH-BDGDGET‡
volgens de verwerende partij dat de verzoekende partij evenmin een actueel
belang heeft bij de nietigverklaring. De bewering dat er alsnog een verbetering
van de jaarrekening 2014 en 2016 kan gepubliceerd worden, overtuigt niet nu de
verzoekende partij niet aantoont hoe de nietigverklaring van de bestreden
beslissingen haar enig voordeel kan verschaffen.
In haar laatste memorie in beide zaken herhaalt de verwerende
partij wat hiervoor is uiteengezet.
De verzoekende partij repliceert in haar memorie van
wederantwoord in beide zaken dat zij vanzelfsprekend belanghebbende is, nu
haar verzoek om de jaarrekening te publiceren zonder vermelding van het
omzetcijfer, door de bestreden beslissingen wordt afgewezen. Een vernietiging
van de bestreden beslissingen kan de verzoekende partij nog steeds tot voordeel
strekken, zelfs nu de jaarrekeningen voor het boekjaar 2014 en 2016 reeds
werden neergelegd. In de mate de bestreden beslissingen onwettig zouden zijn,
zal immers opnieuw moeten worden geoordeeld over het verzoek tot afwijking
overeenkomstig artikel 125 van het Wetboek van vennootschappen. De
verzoekende partij zal dus idealiter uitzicht krijgen op een nieuwe beslissing en
aldus op zijn minst op de kans dat haar verzoek zal worden ingewilligd. Aldus
kan volgens haar definitief komen vast te staan dat de jaarrekening wel degelijk
correct werd neergelegd volgens het verkorte schema. Daarnaast wijst zij er nog
op dat een correctie van de betrokken jaarrekeningen, neergelegd onder
voorbehoud, hoe dan ook nog steeds mogelijk zou zijn. Zij verwijst in dit verband
naar het mechanisme van de correctie van jaarrekeningen zoals omstandig
uitgelegd in het advies nr. 2014/4 van de CBN van 23 april 2014. Zij stelt ook
vast dat de verwerende partij in haar memorie van antwoord geenszins ingaat op
dat advies.
XIV-36.649-9/34
‡AHCTLCDDH-BDGDGET‡
In haar laatste memorie in beide zaken stelt de verzoekende
partij dat de verwerende partij er zich toe beperkt in haar laatste memorie te
herhalen wat zij reeds eerder heeft uiteengezet. De verzoekende partij besluit
hieruit dat er geen betwisting kan zijn van het vereiste belang.
Beoordeling
Luidens artikel 19, eerste lid, van de gecoördineerde wetten op
de Raad van State kan een annulatieberoep zoals bedoeld in artikel 14, § 1, van
deze wetten, voor de afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State worden
gebracht door elke partij die doet blijken van een benadeling of een belang.
Een verzoekende partij beschikt over dit rechtens vereiste
belang indien twee voorwaarden vervuld zijn: zij dient door de bestreden
administratieve rechtshandeling een persoonlijk, rechtstreeks, zeker, actueel en
wettig nadeel te lijden en de eventueel tussen te komen nietigverklaring van die
rechtshandeling moet haar een direct en persoonlijk voordeel verschaffen, hoe
miniem ook.
Het staat aan de Raad van State te oordelen of een verzoekende
partij die een zaak voor de Raad brengt, doet blijken van een belang bij haar
beroep. De Raad van State dient er evenwel over te waken dat de belangvereiste
niet op een buitensporig restrictieve of formalistische wijze wordt toegepast
(GwH 30 september 2010, nr. 109/2010, punt B.4.3).
In het auditoraatsverslag in beide zaken wordt voorgesteld de
exceptie te verwerpen op grond van de hiernavolgende overwegingen.
Te dezen komt de verzoekende partij op tegen twee beslissingen
van de verwerende partij waarbij een aanvraag vanwege de verzoekende partij
aan de verwerende partij om op grond van artikel 125 van het Wetboek van
vennootschappen een afwijking toe te staan inzake de neerlegging en openbaar-
XIV-36.649-10/34
‡AHCTLCDDH-BDGDGET‡
making van haar jaarrekening, niet wordt ingewilligd. De verzoekende partij kan
volgens het auditoraatsverslag worden bijgetreden waar zij stelt dat de eventuele
nietigverklaring van de bestreden weigeringsbeslissingen de minister of zijn
afgevaardigde weer voor de aanvraag plaatst, die een antwoord behoeft waarbij
op dat ogenblik rekening zal moeten worden gehouden met het gezag van
gewijsde van het in het kader van het voorliggende vernietigingsberoep tussen te
komen arrest en, dus, van de met het dictum van dat arrest onlosmakelijk
verbonden overwegingen. De verzoekende partij krijgt alsdan (opnieuw) een kans
dat haar aanvraag tot afwijking wordt ingewilligd. Deze kans volstaat opdat zij
getuigt van het rechtens vereiste belang bij haar beroepen. Het feit dat de
jaarrekeningen van 2014 en 2016 reeds zijn neergelegd, ontneemt de verzoekende
partij niet het vereiste actueel belang bij haar beroepen. Het definitieve karakter
van de jaarrekening belet niet dat mogelijke vergissingen worden rechtgezet. Dit
werd reeds bevestigd door het Hof van Cassatie in een arrest van 12 mei 1989,
evenals in de rechtsleer en vindt verder steun in advies nr. 2014/4 van de CBN
van 23 april 2014 inzake de correctie van jaarrekeningen, dat door de verwerende
partij inhoudelijk niet wordt betwist. Dat een correctie van de jaarrekeningen wel
degelijk mogelijk is, vindt ook steun in het in het feitenrelaas reeds aangehaalde
advies van de CBN van 1 juli 2015 voorafgaand aan de eerste bestreden
beslissing (zie supra, punt 3.3.) waarin wordt gesteld dat de CBN “haar beslissing
over de aanvraag tot afwijking voor het boekjaar 2014 in beraad houdt, tot de
vennootschap voor wat betreft de voorheen afgesloten boekjaren, haar
jaarrekeningen opnieuw heeft gepubliceerd, ditmaal in overeenstemming met
art. 82 KB W.Venn.” Ook uit de bestreden beslissingen zelf blijkt de
mogelijkheid tot correctie van vroegere jaarrekeningen nu er op gewezen wordt
dat de jaarrekening van de verzoekende partij in overeenstemming dient te
worden gebracht met wat is voorgeschreven door artikel 82 van het koninklijk
besluit van 30 januari 2001 „ter uitvoering van het Wetboek van vennootschappen‟ (hierna: het koninklijk besluit van 30 januari 2001), door de
neerlegging en openbaarmaking van een verbeterde jaarrekening voor vroegere
boekjaren.
XIV-36.649-11/34
‡AHCTLCDDH-BDGDGET‡
De verwerende partij betwist in haar memorie het belang van
de verzoekende partij. Als zij in het auditoraatsverslag daarover kan lezen dat
deze exceptie ongegrond is en zij daarin geen reden ziet om vervolgens in haar
laatste memorie hierop inhoudelijk te antwoorden, begrijpt de Raad van State uit
die proceshouding dat de verwerende partij zich niet langer tegen de
ontvankelijkheid van het beroep verzet.
In beide zaken wordt de exceptie verworpen.
VI. Middelen
A. Eerste middel
Uiteenzetting van het middel
Het eerste middel in beide zaken, dat drie onderdelen omvat, is
genomen uit de schending van de artikelen 125 en 126 van het Wetboek van
vennootschappen, de artikelen 2 en 3 van de wet van 29 juli 1991 „betreffende de
uitdrukkelijke motivering van de bestuurshandelingen‟ (hierna: de wet van 29 juli
1991), alsook van de beginselen van behoorlijk bestuur, inzonderheid het zorgvuldigheidsbeginsel, het gelijkheids- en non-discriminatiebeginsel, en het
materiële motiveringsbeginsel doordat de verwerende partij in de bestreden
beslissingen aangeeft dat zij de aanvraag overeenkomstig artikel 125 van het
Wetboek van vennootschappen pas zal onderzoeken nadat de vennootschap haar
jaarrekening voor vroegere boekjaren in overeenstemming heeft gebracht met de
wettelijke bepalingen van het Wetboek van vennootschappen en het koninklijk
besluit van 30 januari 2001, door een verbeterde jaarrekening voor deze
boekjaren neer te leggen volgens het volledige schema, en hiervoor duidelijk het
advies van de CBN bijtreedt.
In een eerste middelonderdeel werpt de verzoekende partij op
dat een aanvraag tot afwijking overeenkomstig artikel 125 van het Wetboek van
XIV-36.649-12/34
‡AHCTLCDDH-BDGDGET‡
vennootschappen slechts onderworpen is aan twee voorwaarden: het moet gaan
om “bijzondere gevallen”, en er moet voorafgaandelijk een “met redenen
omkleed advies” van de CBN worden verleend. In de bestreden beslissing wordt
weliswaar een met redenen omkleed advies van de CBN ingewonnen, maar
nergens blijkt dat de verwerende partij is nagegaan of er sprake was van
“bijzondere gevallen” op grond waarvan de afwijking kan worden toegestaan,
terwijl de verzoekende partij deze wél heeft gegeven in haar initieel verzoek.
Enkel omdat de verwerende partij kennelijk heeft nagelaten de door de
verzoekende partij aangehaalde verantwoording in haar besluitvorming te
betrekken, is er volgens de verzoekende partij reeds sprake van een schending
van de motiveringsplicht, al dan niet gelezen in samenhang met het
zorgvuldigheidsbeginsel. Door aan te geven dat, voorafgaandelijk aan de
beoordeling van de aanvraag, eerst de voorgaande boekjaren in overeenstemming
moeten worden gebracht met de wettelijke bepalingen van het Wetboek van
vennootschappen, voegt de verwerende partij een voorwaarde toe die voorafgaat
aan een onderzoek ten gronde van de aanvraag, en dus blijkbaar als een
ontvankelijkheidsvoorwaarde, minstens als een voorwaarde waarvan de
aanvragende vennootschap moet kunnen aantonen dat zij hieraan voldoet,
alvorens dat haar afwijkingsaanvraag betreffende een specifiek boekjaar zelf kan
worden behandeld. Dergelijke voorwaarde is niet voorzien in artikel 125 van het
Wetboek van vennootschappen. Aldus wordt volgens de verzoekende partij een
motief in de beoordeling van de aanvraag betrokken dat in rechte niet aanvaardbaar is.
In de zaak met rolnummer A. 223.130/XIV-37.518 werpt zij
met betrekking tot de beslissing van 14 juli 2017 daarenboven op dat deze
weigeringsbeslissing bijkomend blijkt te zijn gesteund op het feit dat er bij de
Raad van State nog een beroep hangende is inzake een eerdere afwijkingsaanvraag hetgeen evenmin een rechtens aanvaardbaar motief uitmaakt. Het feit
dat de verzoekende partij gebruik heeft gemaakt van haar recht op rechtsbescherming kan volgens haar niet worden aangegrepen om een aangevraagd
voordeel te ontzeggen.
XIV-36.649-13/34
‡AHCTLCDDH-BDGDGET‡
In een tweede middelonderdeel wordt aangevoerd dat het
bestuur de verplichting heeft om een beslissing te nemen op grond van de stukken
die betrekking hebben op het boekjaar waarop de afwijkingsaanvraag betrekking
heeft. Het getuigt volgens de verzoekende partij van kennelijk onzorgvuldig
bestuur dat in de bestreden beslissingen een aanvraag voor afwijking niet wordt
beoordeeld aan de hand van het criterium “bijzondere gevallen”, maar de
aanvraag afgewezen wordt zonder verder onderzoek. De verwijzing naar de
vorige boekjaren in de bestreden beslissingen, terwijl enkel een afwijkingsaanvraag werd ingediend met betrekking tot het boekjaar 2014, respectievelijk
2016, is volgens de verzoekende partij ook strijdig met het verbod van
beoordeling “ultra petita”. Volgens dat laatste beginsel kan een administratieve
overheid immers geen uitspraak doen over niet-gevorderde zaken. Zij wijst er ook
op dat in de memorie van toelichting bij artikel 15 van de wet van 17 juli 1975
„met betrekking tot de boekhouding van de ondernemingen‟ duidelijk werd
gesteld dat een afwijking “evident” geen terugwerkende kracht kan hebben en het
verlenen ervan geen vroeger gepleegd misdrijf kan verschonen. Een aanvraag tot
vrijstelling voor het boekjaar 2014, respectievelijk 2016, houdt dus geen aanvraag
voor vrijstelling van de vroegere boekjaren in. Hieruit vloeit logischerwijze ook
voort dat een aanvraag voor een afwijking voor het boekjaar 2014, respectievelijk
2016, “evenmin kan worden beoordeeld in het licht van - al dan niet correcte inbreuken van de boekhoudwetgeving die betrekking hebben op vroegere
boekjaren.”
In een derde en laatste onderdeel van het eerste middel stelt de
verzoekende partij dat de verwerende partij, door te stellen dat de aanvraag van
de verzoekende partij pas verder zal worden onderzocht nadat de vennootschap
haar jaarrekening voor vorige boekjaren in overeenstemming zal hebben gebracht
met de wettelijke bepalingen van het Wetboek van vennootschappen, een sanctie
oplegt die niet is voorzien in artikel 126 van het Wetboek van vennootschappen,
minstens de afwijkingsaanvraag weigert op grond van een voorwaarde die geen
uitstaan heeft met het boekjaar waarop de betrokken aanvraag betrekking heeft en
dus geen afdoende motivering voor de weigering aandraagt.
XIV-36.649-14/34
‡AHCTLCDDH-BDGDGET‡
In haar memorie van wederantwoord in beide zaken repliceert
de verzoekende partij in de eerste plaats op de door de verwerende partij
opgeworpen exceptie van niet-ontvankelijkheid wat het eerste middel betreft. De
verwerende partij stelt immers dat uit de bestreden beslissing en uit het advies
van de CBN geenszins blijkt dat de verwerende partij de aanvraag afwijst en geen
afwijking van de jaarrekening toestaat doch dat het slechts een uitstel betreft.
Volgens de verzoekende partij faalt de exceptie in feite. Haar middel is gericht
tegen de weigering van de verwerende partij om de afwijkingsaanvraag ten
gronde te onderzoeken tot nadat de vennootschap haar jaarrekening over minstens
de drie laatst afgesloten boekjaren in overeenstemming heeft gebracht met de
wettelijke bepalingen. Het wordt daarbij in het midden gelaten of deze beslissing
een “uitstel onder voorwaarden” behelst. Het blijft een verdoken en, dus,
onwettige ontvankelijkheidsvoorwaarde. In haar memorie van wederantwoord in
de tweede zaak merkt zij bijkomend op dat de semantische discussie die de
verwerende partij lijkt te willen voeren hoe dan ook geen enkele weerslag heeft
op de ontvankelijkheid van het middel. In haar laatste memorie stelt zij vast dat
de verwerende partij na het voor die partij op dit punt ongunstige
auditoraatsverslag geen verdere argumentatie aandraagt.
Met betrekking tot de gegrondheid van het eerste middelonderdeel herhaalt de verzoekende partij dat uit de motieven van de bestreden
beslissingen geenszins valt af te leiden of er sprake is van een “bijzonder geval”
of, volgens de parlementaire voorbereidingen, van “specifieke omstandigheden”
op grond waarvan een afwijking kan worden toegestaan. De argumentatie van de
verwerende partij in haar memorie van toelichting dat het “in overeenstemming
is” met artikel 125 van het Wetboek van vennootschappen om geen afwijking te
verlenen van de jaarrekening voor de boekhouding van de verzoekende partij nu
die al meerdere jaren niet in overeenstemming is met de algemene regels, blijkt
volgens haar in elk geval niet uit de motieven van de bestreden beslissingen en
voegt een ontvankelijkheidsvereiste toe aan artikel 125 van het Wetboek van
vennootschappen.
XIV-36.649-15/34
‡AHCTLCDDH-BDGDGET‡
Met betrekking tot het tweede middelonderdeel stelt de
verzoekende partij in haar memorie van wederantwoord in beide zaken vast dat
de verwerende partij geen specifieke repliek in haar memorie van antwoord
ontwikkelt wat haar grief inzake de beoordeling “ultra petita” betreft.
Met betrekking tot het derde middelonderdeel repliceert zij in
beide zaken dat het niet is omdat, zoals de verwerende partij in de bestreden
beslissingen stelt, artikel 126 van het Wetboek van vennootschappen
“onverminderd” van toepassing blijft, dat dat artikel niet geschonden zou zijn.
Ook merkt zij op dat de verwerende partij geen specifieke repliek formuleert
inzake het argument van de verzoekende partij dat er een bijkomende sanctie
wordt opgelegd die niet voorzien is in artikel 126 van het Wetboek van
vennootschappen.
In haar laatste memorie in beide zaken volhardt de verzoekende
partij in het middel.
Wat het eerste middelonderdeel betreft, benadrukt zij dat ze
niet uitgaat van een “verkeerde premisse”. De twee door de verzoekende partij
aangehaalde voorwaarden worden immers in de tekst zelf van artikel 125 van het
Wetboek van vennootschappen uitdrukkelijk gestipuleerd, wat niet het geval is
voor de andere aangehaalde beginselen (gelijkheidsbeginsel, verbod van
terugwerkende kracht, coherentie in de boekhouddoctrine, enzovoort). Zij stelt
dat “[h]et verzoek tot afwijking perfect ook [die] beginselen [zou] respecteren.”
De door de verzoekende partij nagestreefde afwijking, beoogt geen terugwerkende kracht. Zij heeft een afwijking gevraagd voor de boekjaren 2015, 2016
en 2017. Het is niet duidelijk hoe dergelijke afwijking “terugwerkende kracht”
zou kunnen hebben, nu het verzoek tot afwijking telkens voor één specifiek jaar
was aangevraagd. De verwerende partij heeft nagelaten om de door verzoekende
partij aangehaalde verantwoording effectief in haar besluitvorming te betrekken.
De verwerende partij kan er niet mee volstaan in de bestreden beslissing te stellen
dat de door de verzoekende partij aangehaalde verantwoording pas verder
XIV-36.649-16/34
‡AHCTLCDDH-BDGDGET‡
onderzocht kan worden nadat de vennootschap haar jaarrekening over vroegere
boekjaren heeft geregulariseerd. De bestreden beslissing geeft immers zelf aan
dat de onwettigheden ongedaan kunnen worden gemaakt “door een verbeterde
jaarrekening voor deze boekjaren neer te leggen volgens het volledige schema”.
Nog los van de vraag of de CBN wel bevoegd is om onwettigheden vast te
stellen, blijkt dat de verwerende partij het verzoek tot afwijking in de bestreden
beslissing afwijst door te verwijzen naar een inbreuk op de vennootschapswetgeving (weliswaar van voorbije jaren), en dit terwijl de verzoekende partij net
het vermeende onwettig karakter van deze inbreuk betwist. Dit is een
kringredenering waardoor geen rechtsbescherming mogelijk is. Er is in het
dossier geen enkel argument voorhanden dat toelaat te besluiten “dat de
verzoekende partij zou hebben gehandeld in strijd met de toepasselijke
wetgeving, los van de vermeende onwettigheid van neerlegging van de jaarrekening via het verkorte schema”. Volgens de verzoekende partij “[staat] in
artikel 125 van het Wetboek van vennootschappen nergens dat, alvorens een
verzoek ex artikel 125 wordt beoordeeld, de vermeende inbreuken van het
Vennootschapswetboek ongedaan moeten worden gemaakt, zeker als het
inwilligen van het verzoek tot afwijking net de vermeende inbreuken ongedaan
zou maken”. Het eerste middelonderdeel kan evenmin worden afgewezen door te
verwijzen naar de bijzondere motiveringsplicht die geldt in het geval waarin er in
de bestreden beslissing zou worden afgeweken van het voorafgaand advies van
de CBN, wat hier niet het geval is. In de mate immers het advies van de CBN niet
beantwoordt aan de materiëlemotiveringsplicht of formeel niet afdoende is
gemotiveerd, en dat advies wordt overgenomen in de bestreden beslissing, is ook
de bestreden beslissing door diezelfde onwettigheid aangetast. Tot slot, is de
verwijzing naar de hangende procedure bij de Raad van State (het betreft de
eerste zaak met rolnummer A. 216.905/XIV-36.649) geen overtollig motief doch
integendeel één van de twee dragende motieven zoals blijkt uit de voorlaatste
paragraaf van de (tweede) bestreden beslissing. De redenering van de verwerende
partij leidt weerom tot een kringredenering en een gebrek aan rechtsbescherming
nu het verzoek tot afwijking wordt afgewezen, omdat eenzelfde verzoek
XIV-36.649-17/34
‡AHCTLCDDH-BDGDGET‡
hangende is voor de Raad van State. Elke vraag tot afwijking moet evenwel
worden beoordeeld op basis van zijn eigen merites.
Wat het tweede en derde middelonderdeel betreft, herhaalt de
verzoekende partij wat zij reeds in haar eerdere procedurestukken heeft
uiteengezet.
Beoordeling
Wat de ontvankelijkheid van het middel betreft
In de beide bestreden beslissingen die hiervoor zijn
weergegeven in de punten 3.4. respectievelijk 3.11. wordt beslist om op basis van
een ongunstig advies van de CBN, aan de verzoekende partij geen afwijking van
de jaarrekening te verlenen voor het betrokken boekjaar.
Anders dan de verwerende partij dit ziet, leidt deze vaststelling
niet tot niet-ontvankelijkheid van het eerste middel. Uit de omschrijving van het
eerste middel in beide zaken blijkt immers voldoende duidelijk dat de
verzoekende partij de bestreden beslissingen onwettig acht ongeacht of zij als een
uitstel van beoordeling, dan wel als een afwijzing van haar aanvraag tot afwijking
moeten worden begrepen.
De exceptie wordt verworpen.
Wat de gegrondheid van het middel betreft
Eerste middelonderdeel
De artikelen 2 en 3 van de wet van 29 juli 1991 verplichten de
administratieve overheid in de akte de juridische en feitelijke overwegingen op te
nemen die aan de beslissing ten grondslag liggen, en dat op “afdoende” wijze.
XIV-36.649-18/34
‡AHCTLCDDH-BDGDGET‡
Het afdoend karakter van de motivering betekent dat de
motivering pertinent moet zijn, dit wil zeggen dat ze duidelijk met de beslissing
te maken moet hebben, en dat ze draagkrachtig moet zijn, dit wil zeggen dat de
aangehaalde redenen moeten volstaan om de beslissing te dragen. De
belangrijkste bestaansreden van de motiveringsplicht, zoals die wordt opgelegd
door de voormelde wet, bestaat erin dat de betrokkene in de hem aanbelangende
beslissing zelf de motieven moet kunnen aantreffen op grond waarvan ze werd
genomen, opdat de betrokkene met kennis van zaken zou kunnen uitmaken of het
aangewezen is de beslissing met een annulatieberoep te bestrijden.
De
materiëlemotiveringsplicht
houdt
in
dat
iedere
administratieve rechtshandeling moet steunen op motieven waarvan het feitelijk
bestaan naar behoren is bewezen en die in rechte ter verantwoording van die
handeling in aanmerking kunnen worden genomen. Bij de beoordeling van de
naleving van de materiëlemotiveringsplicht is de Raad van State niet bevoegd om
zijn oordeel omtrent de feiten in de plaats te stellen van het oordeel van de
administratieve overheid. Hij is enkel bevoegd om desgevraagd na te gaan of de
administratieve overheid is uitgegaan van de juiste feitelijke gegevens, of zij die
correct heeft beoordeeld en of zij op grond daarvan binnen de perken van de
redelijkheid tot haar besluit is kunnen komen. Voorts mag enkel met de formeel
uitgedrukte motieven rekening worden gehouden.
De mogelijkheid om afwijkingen toe te staan, ligt te dezen
vervat in artikel 125, § 1, eerste en tweede lid, van het Wetboek van
vennootschappen dat bepaalt dat de minister die de Economische Zaken onder
zijn bevoegdheid heeft of zijn afgevaardigde, in bijzondere gevallen, na een met
redenen omkleed advies van de CBN, kan toestaan dat wordt afgeweken van de
koninklijke besluiten genomen ter uitvoering van titel VI. („De jaarrekening en de
geconsolideerde jaarrekening‟) van datzelfde wetboek. Met betrekking tot de
kleine vennootschappen wordt deze bevoegdheid uitgeoefend door de minister
die de Middenstand onder zijn bevoegdheden heeft of zijn afgevaardigde.
XIV-36.649-19/34
‡AHCTLCDDH-BDGDGET‡
De genoemde bepaling betreft een samenvoeging van de
artikelen 15 en 16, § 2, tweede lid, van de (vroegere) wet van 17 juli 1975 „op de
boekhouding en de jaarrekening van de ondernemingen‟ (Parl. St. Kamer,
1998-99, nr. 1838/1, p. 46). In de memorie van toelichting bij het ontwerp van
wet dat tot die laatstgenoemde wet heeft geleid, wordt die afwijkingsbevoegdheid
als volgt toegelicht:
“Luidens deze bepaling kunnen de Minister van Economische Zaken, en voor
de kleine en middelgrote ondernemingen, de Minister van Middenstand, in
speciale gevallen afwijkingen verlenen van de bepalingen der besluiten getroffen
ter uitvoering van de wet. Het aanwenden van die bevoegdheid mag, zoals de Raad
van State onderstreept, niet tot gevolg hebben dat de gelijkheid van de Belgen
voor de wet wordt verbroken door in de rekeningen een verschillende behandeling
mogelijk te maken van identieke of gelijkaardige toestanden. Deze mogelijkheid
werd ingevoerd, enerzijds opdat de toepassing van een algemene norm in een
bijzondere toestand en uit hoofde van de specifieke kenmerken van het geval niet
tot een inadequate weergave in de rekeningen zou leiden, en, anderzijds, opdat de
bekendmaking van een feit ter wille van de omstandigheden geen ernstig nadeel
voor de onderneming zou meebrengen. Het ontwerp van hervorming van het
vennootschapsrecht, het ontwerp van vierde richtlijn van de E.E.G. inzake
jaarrekeningen en het koninklijk besluit met betrekking tot de informatie van de
ondernemingsraad bevatten bepalingen die van dezelfde bekommernis uitgaan.
Overigens is het evident dat een afwijking geen terugwerkende kracht kan
hebben en dat het verlenen ervan geen vroeger gepleegd misdrijf kan verschonen.
Het is al even evident dat de afwijkingen slechts worden verleend met
inachtneming van de vereisten voor een werkelijke coherentie in de boekhoudingsdoctrine. Daarom bepaalt het ontwerp dat de commissie voor boekhoudkundige
normen een met redenen omkleed advies zal verstrekken over de vragen om
afwijking.” (Parl. St. Senaat, 1974-75, nr. 436/1, p. 13).
Bij de wijziging van de wet van 17 juli 1975 naar aanleiding
van de omzetting van de vierde vennootschapsrechtelijke richtlijn inzake de
jaarrekening, werd de bevoegdheid tot afwijking door de minister behouden doch
werd er in de parlementaire voorbereiding “terloops” op gewezen dat vanaf de
datum van inwerkingtreding van de vierde richtlijn, dit is de vierde richtlijn
78/660/EEG van de Raad van 25 juli 1978 „op de grondslag van artikel 54, lid 3,
sub g), van het Verdrag betreffende de jaarrekening van bepaalde vennootschapsvormen‟, de ministeriële bevoegdheid om in bijzondere omstandigheden
afwijkingen toe te staan van de bepalingen van de uitvoeringsbesluiten van de
boekhoudwet, slechts mits naleving van de bepalingen van de vierde richtlijn zal
kunnen worden uitgeoefend. De in de hiervoor aangehaalde parlementaire
XIV-36.649-20/34
‡AHCTLCDDH-BDGDGET‡
voorbereiding geuite bekommernissen inzake eensdeels het verbod van
discriminatie en anderdeels van terugwerkende kracht om te vermijden dat met
het verlenen van afwijking een vroeger gepleegd misdrijf wordt verschoond,
blijven onverkort gehandhaafd. Tevens wordt er op gewezen dat de instandhouding van deze mogelijkheid in een ruimere context ook bedoeld is voor
ondernemingen die op grond van hun rechtsvorm niet onder de vierde richtlijn
vallen, alsook voor de vermeldingen en regels die specifiek zijn voor de
Belgische reglementering. De mogelijkheid die (bij koninklijk besluit) aan de
kleine en middelgrote ondernemingen zal worden geboden om gebruik te maken
van beknopte schema‟s, komt hen van rechtswege toe en zal niet afhankelijk zijn
van het verkrijgen van een individuele toelating (Parl. St. Kamer, 1980-81,
nr. 925/1, p. 17).
Uit de aanvraag tot afwijking van de verzoekende partij
(zie supra, punt 3.1.) blijkt dat zij, “hoewel van oorsprong een kleine en
middelgrote onderneming”, omwille van haar balanstotaal de grens van het
verkort schema heeft overschreden zodat zij niet langer (lees: van rechtswege) via
een verkort schema (de jaarrekening) kan neerleggen. Zij verzoekt om
desondanks de jaarrekening te kunnen neerleggen via het verkort schema om te
vermijden ook haar brutomarge publiek te maken omdat daardoor “zowel in
aankoop als in verkoop onze onderhandelingsmarge wordt ondermijnd”.
Het uitgangspunt van de verzoekende partij dat de wet enkel
vereist dat het gaat om “bijzondere gevallen” en dat er voorafgaandelijk een “met
reden omkleed advies” van de Commissie voor Boekhoudkundige Normen moet
worden verleend, miskent de draagwijdte van de door de wetgever aan het
bestuur toegewezen afwijkingsbevoegdheid. Dit uitgangspunt vindt geen steun in
de bepalingen van de wet, noch in de parlementaire voorbereiding ervan. Immers,
de bij artikel 125 toegekende afwijkingsmogelijkheid (“kan”) die betrekking
heeft op het verlenen van een individuele (van de algemene regel afwijkende)
gunstmaatregel, houdt een discretionaire beoordelingsbevoegdheid in, die niet
onbegrensd is en die met de door de wetgever vereiste voorzichtigheid moet
XIV-36.649-21/34
‡AHCTLCDDH-BDGDGET‡
worden uitgeoefend. In de parlementaire voorbereiding is er uitdrukkelijk aan
herinnerd dat de uitoefening ervan niet tot gevolg mag hebben dat het
gelijkheidsbeginsel wordt verbroken, dat een afwijking geen terugwerkende
kracht kan hebben en dat het verlenen ervan geen vroeger gepleegd misdrijf kan
verschonen, dat afwijkingen slechts mogen worden verleend met inachtneming
van de vereisten voor een werkelijke coherentie in de boekhoudingsdoctrine en
dat de ministeriële bevoegdheid om in bijzondere omstandigheden afwijkingen
toe te staan van de bepalingen van de uitvoeringsbesluiten van de boekhoudwet,
slechts mits naleving van de bepalingen van de vierde vennootschapsrechtelijke
richtlijn kan worden uitgeoefend.
Het blijkt al evenmin dat de verwerende partij zou hebben
nagelaten om de door de verzoekende partij aangehaalde verantwoording in haar
besluitvorming te betrekken. De verwerende partij heeft wel, in overeenstemming
met het advies van de CBN, geoordeeld dat de aanvraag van de vennootschap
voor de niet-publicatie van het omzetcijfer in haar jaarrekening, en dus ook de
daarvoor door de verzoekende partij aangehaalde verantwoording, pas “verder”
kan worden onderzocht nadat de vennootschap haar jaarrekening over vroegere
boekjaren in overeenstemming heeft gebracht met de wettelijke bepalingen van
het Wetboek van vennootschappen en het koninklijk besluit van 30 januari 2001
door een verbeterde jaarrekening voor deze boekjaren neer te leggen volgens het
volledig schema waarmee zij tegemoet komt aan de richtlijnen die in de
parlementaire voorbereiding zijn verwoord. De verwerende partij heeft dan ook
geenszins een ontvankelijkheidsvoorwaarde toegevoegd maar een correcte
uitvoering beoogd van de haar toegewezen discretionaire beoordelingsbevoegdheid bij het toestaan van een individuele afwijking van de in het algemeen
geldende boekhoudregels. Het weigeringsmotief spoort dan ook met de
bedoelingen van de wetgever, wat volstaat om de bestreden beslissingen te
dragen.
De verzoekende partij is overigens slecht geplaatst om aan de
verwerende partij een “kringredenering” toe te schrijven. De wettelijke (toe te
XIV-36.649-22/34
‡AHCTLCDDH-BDGDGET‡
passen) regel bestond er voor de verwerende partij in om haar jaarrekening
volgens het volledig schema te publiceren. Zij kon daarvan zelf niet afzien door
“op eigen gezag” te beslissen tot publicatie volgens het verkorte schema, dat wil
zeggen alvorens dat haar daartoe door de verwerende partij uitdrukkelijk
toestemming was verleend. Zij verliest uit het oog dat zij haar eerste aanvraag tot
afwijking pas heeft ingediend op 19 mei 2015 en reeds voor de boekjaren 2011,
2012 en 2013 - wat zij niet betwist - haar jaarrekeningen volgens het verkorte
schema heeft gepubliceerd zonder dat zij hiervoor een afwijking bekwam; meer
nog, zonder dat zij daartoe een aanvraag indiende.
De kritiek van de verzoekende partij dat het eerste middel-
onderdeel niet kan worden afgewezen door te verwijzen naar de bijzondere
motiveringsplicht die geldt wanneer in de bestreden beslissing zou worden
afgeweken van het voorafgaand advies van de CBN omdat, te dezen, het advies
van de CBN wordt gevolgd maar niet beantwoordt aan de materiëlemotiveringsplicht of, nog, formeel niet afdoende is gemotiveerd, wordt niet bijgetreden. Zij
gaat er - in het licht van de zorg dat het verlenen van een individuele afwijking op
de algemeen geldende, wettelijke boekhoudregels het gelijkheidsbeginsel niet
mag schenden - aan voorbij dat veeleer een “bijzondere motiveringsplicht” geldt
wanneer een dergelijke afwijking effectief zou worden toegestaan, inzonderheid
ingeval er in de beslissing van de minister of zijn gemachtigde zou worden
afgeweken van het advies van de CBN.
De kritiek die de verzoekende partij in de tweede zaak
(rolnummer A. 223.130/XIV-37.518) bijkomend uit en die ze in haar laatste
memorie herhaalt, op het motief inzake het hangende vernietigingsberoep bij de
Raad van State, leidt niet tot een andere conclusie. Daargelaten nog de vraag of het
geen overtollig motief is, betreft de grief dat de verwerende partij het verzoek tot
afwijking in de bestreden beslissing afwijst door te verwijzen naar een inbreuk op
de vennootschapswetgeving (weliswaar van voorbije jaren), en dit terwijl de
verzoekende partij net het vermeende onwettig karakter van deze inbreuk betwist,
geen kringredenering (zie supra, punt 18) waardoor geen rechtsbescherming
XIV-36.649-23/34
‡AHCTLCDDH-BDGDGET‡
mogelijk is. De verzoekende partij lijkt dat zelf ook wel te beseffen waar zij stelt
dat in het dossier geen enkel argument voorhanden [is] dat toelaat te besluiten dat
de verzoekende partij zou hebben gehandeld in strijd met de toepasselijke
wetgeving “los van de vermeende onwettigheid van neerlegging van de
jaarrekening via het verkorte schema”. Het komt de verzoekende partij immers
niet toe - zonder op haar verzoek daartoe door de verwerende partij vooraf te zijn
gemachtigd -, op eigen gezag af te zien van publicatie van haar jaarrekeningen
volgens het volledige schema zoals de regelgeving dat voorschrijft.
Het eerste middelonderdeel in beide zaken is ongegrond.
Tweede en derde middelonderdeel
Ook het tweede middelonderdeel gaat, zoals het eerste, voorbij
aan de draagwijdte van de discretionaire beoordelingsbevoegdheid van de
verwerende partij bij het hanteren van de afwijkingsmogelijkheid. Anders dan de
verzoekende partij dat ziet, getuigt het niet van “kennelijk onzorgvuldig bestuur
dat in de bestreden beslissingen een aanvraag voor afwijking niet wordt
beoordeeld aan de hand van het criterium „bijzondere gevallen‟, maar de
aanvraag afgewezen wordt zonder verder onderzoek”. De aanvraag is afgewezen
omdat, na onderzoek, is vastgesteld dat de aanvraagster al meerdere jaren niet in
regel was met de op haar rustende publicatieverplichtingen. Aldus heeft de
verwerende partij impliciet doch zeker gemeend dat zolang zij haar jaarrekening
over de voorbije boekjaren niet in overeenstemming heeft gebracht met de
wettelijke bepalingen van het Wetboek van vennootschappen en het koninklijk
besluit van 30 januari 2001 ter uitvoering van het Wetboek van vennootschappen,
door een verbeterde jaarrekening voor deze boekjaren neer te leggen volgens het
volledig schema, de verzoekende partij in ieder geval niet kan worden geacht zich
in een bijzonder geval in de zin van artikel 125 van het Wetboek van
vennootschappen te bevinden.
XIV-36.649-24/34
‡AHCTLCDDH-BDGDGET‡
Niet kan aangenomen worden dat de verwijzing naar de vorige
boekjaren in de bestreden beslissingen, “terwijl enkel een afwijkingsaanvraag
werd ingediend met betrekking tot het boekjaar 2014, respectievelijk 2016”,
strijdig zou zijn met het verbod van beoordeling “ultra petita”. Het is immers niet
omdat de verzoekende partij voor de voorafgaande boekjaren geen afwijking
blijkt te hebben gevraagd doch voor deze boekjaren zonder meer blijkt gehandeld
te hebben in strijd met de toepasselijke wetgeving, dat de verwerende partij bij de
uitoefening van haar afwijkingsbevoegdheid op grond van artikel 125, §§ 1 en 2,
van het Wetboek van vennootschappen voor het boekjaar 2014 en 2016 daarmee
geen rekening zou mogen houden. Integendeel, zoals reeds is gebleken werd in de
parlementaire voorbereiding benadrukt dat een afwijking niet tot gevolg mag
hebben dat het verlenen ervan vroegere inbreuken zou verschonen.
Door aldus te handelen wordt, anders dan de verzoekende partij
in haar derde middelonderdeel ziet, geen strafsanctie opgelegd die niet in artikel
126 van het Wetboek van vennootschappen is voorzien en waarop het
legaliteitsbeginsel zoals dat in strafzaken geldt, dienvolgens ook niet van
toepassing is.
In de mate de verzoekende partij nog opwerpt onder het derde
middelonderdeel dat minstens de afwijkingsaanvraag wordt geweigerd op grond
van een voorwaarde die geen uitstaan heeft met het boekjaar waarop de betrokken
aanvraag betrekking heeft en dus geen afdoende motivering voor de weigering
wordt aangedragen, volstaat het te verwijzen naar de beoordeling van het tweede
middelonderdeel.
Wat tot slot de overige door de verzoekende partij in het middel
aangevoerde en geschonden geachte beginselen en bepalingen betreft, wordt er
geen specifieke argumentatie opgebouwd, zodat deze grieven geacht moeten
worden ofwel samen te vallen met wat hiervóór al is besproken, ofwel niet
ontvankelijk te zijn.
XIV-36.649-25/34
‡AHCTLCDDH-BDGDGET‡
Het eerste middel in beide zaken is in al zijn onderdelen
ongegrond.
B. Tweede middel
Uiteenzetting van het tweede middel
Het tweede middel in beide zaken, dat vier onderdelen omvat,
is genomen uit de schending van artikel 125 van het Wetboek van
vennootschappen, de bevoegdheid van de steller van de administratieve akte,
alsook van de beginselen van behoorlijk bestuur, inzonderheid het zorgvuldigheidsbeginsel en de wet van 29 juli 1991.
In het eerste onderdeel van het tweede middel stelt de
verzoekende partij in haar verzoekschrift dat de bestreden beslissingen, door
onduidelijkheid en dus onwettigheid zijn aangetast, nu de steller van de akte,
K.H., ondertekent als “de afgevaardigde ambtenaar”, maar ook “namens de
Minister”. In het tweede middelonderdeel wordt aangevoerd dat, zelfs indien de
bestreden beslissingen zijn opgesteld door K.H., in haar hoedanigheid van
afgevaardigd ambtenaar, het geenszins duidelijk is of zij wel degelijk die
hoedanigheid bezit. In het derde middelonderdeel werpt de verzoekende partij
vervolgens op dat, zelfs indien zou blijken dat K.H. de hoedanigheid van
afgevaardigd ambtenaar bezit, de bestreden beslissingen
dit
gegeven,
overeenkomstig het zorgvuldigheidsbeginsel en de wet van 29 juli 1991 hadden
moeten vermelden, op straffe van niet-tegenstelbaarheid, ten einde de
rechtsonderhorige in de mogelijkheid te stellen om na te gaan of de steller van de
akte daadwerkelijk de hoedanigheid van afgevaardigd ambtenaar bezit. In het
vierde en laatste middelonderdeel wordt tot slot nog opgeworpen dat in de mate
K.H. de bestreden beslissingen heeft ondertekend “namens” de minister, de
bestreden beslissingen eveneens onwettig zijn wegens onbevoegdheid van de
steller van de akte, nu niet aangeduid wordt, laat staan dat het duidelijk wordt
gemaakt, waarom de minister die de Economische Zaken onder zijn bevoegdheid
XIV-36.649-26/34
‡AHCTLCDDH-BDGDGET‡
heeft, de bestreden akte niet zelf heeft genomen, noch waarom hij bijvoorbeeld
verhinderd zou zijn om zulks te doen.
In haar memorie van wederantwoord in de beide zaken
repliceert de verzoekende partij dat de exceptie van niet-ontvankelijkheid obscuri
libelli die de verwerende partij met betrekking tot het tweede middel oproept in
de eerste zaak niet kan worden bijgetreden nu uit de repliek van de verwerende
partij in de memorie van antwoord in beide zaken blijkt dat zij het tweede middel
maar al te goed begrepen heeft.
Zij stelt - en herhaalt in haar laatste memorie - , wat het eerste
middelonderdeel betreft, dat haar kritiek niet wordt ontkracht. Het blijft
onduidelijk of de bestreden beslissingen door K.H. “„namens de Minister‟ (dit is
in naam van de minister) dan wel krachtens de eigen bevoegdheid werd
ondertekend”.
Wat het tweede middelonderdeel betreft, neemt de verzoekende
partij in haar memorie van wederantwoord “akte” van het ministerieel besluit van
15 mei 2012 van de minister van Middenstand, enerzijds, en van het ministerieel
besluit van 26 mei 2012 van de minister van Economie, anderzijds, evenals van
het aanstellingsbesluit van 6 december 2006 waarbij K.H. wordt benoemd tot
attaché in vast verband, met ingang van 1 november 2006. Zij stelt vast dat de
verwerende partij aangeeft dat er op het ogenblik van de bestreden beslissingen
geen adviseur benoemd was binnen de dienst Boekhoudrecht - Audit Coöperatieven en dat K.H. op het ogenblik van de ondertekening van de
bestreden beslissing, de ambtenaar zou zijn met de meeste dienstanciënniteit doch
nalaat om enig stuk over te leggen waaruit deze twee elementen blijken. Hierdoor
kan volgens de verzoekende partij niet worden nagegaan of de toepassingsvoorwaarden van artikel 1, 4°, van de genoemde ministeriële besluiten wel degelijk
vervuld zijn. In haar laatste memorie voegt ze daaraan nog toe dat geen rekening
kan worden gehouden met de bijkomende stukken die de verwerende partij
neerlegt naar aanleiding van het indienen van haar laatste memorie en waaruit
XIV-36.649-27/34
‡AHCTLCDDH-BDGDGET‡
zou moeten blijken dat er op het moment van de ondertekening van de bestreden
beslissingen, geen adviseur benoemd was binnen de dienst Boekhoudrecht Audit - Coöperatieven, dat de graad van adviseur A3 niet was bezet vanaf 1 maart
2015 en dat K.H. op 29 juli 2015, met ingang van 1 maart 2015, als attaché werd
aangeduid om in het hogere ambt van adviseur (A3) te worden bevorderd, en dat
zij derhalve op 1 maart 2015 de ambtenaar was met de meeste dienstanciënniteit.
De verzoekende partij merkt voorts op dat K.H. pas bij koninklijk besluit van
6 september 2017 werd benoemd in de graad A3. Op het ogenblik van het nemen
van de bestreden beslissingen was zij slechts aangeduid om in het hogere ambt
van adviseur te worden bevorderd. Zij was, sinds 29 juli 2015, benoemd in de
klasse A2 met titel van attaché. De door de verwerende partij bijgebrachte
“verklaring op erewoord” waaruit zou moeten blijken dat sinds 1 maart 2015 (dit
is de datum waarop M.V. de dienst verlaten heeft) tot op 6 september 2017 er
geen adviseur hoofd van de dienst Boekhoudrecht - Audit - Coöperatieven bij de
Algemene Directie Regulering en Organisatie van de Markt was en dat er drie
ambtenaren waren van niveau A, waarvan K.H. diegene was met de meeste
dienstanciënniteit, wordt niet verder gestaafd, noch met organigrammen, noch
met andere documenten waaruit zou blijken dat er op het ogenblik van het nemen
van de bestreden beslissing inderdaad slechts drie ambtenaren waren van niveau
A, en dat K.H. diegene was met de meeste dienstanciënniteit. Op die manier
wordt aan de verzoekende partij de mogelijkheid ontzegd om na te gaan of de
“verklaring op erewoord”, wat ook de bewijswaarde van dergelijke verklaring
moge zijn, wel degelijk overeenstemt met de werkelijkheid. Dergelijke verklaring
kan er niet toe leiden dat ze niet gestaafd zou moeten worden met de
noodzakelijke bewijskrachtige documenten. De “verklaring op erewoord” wordt
trouwens gedaan door de directeur-generaal van de Algemene Directie
Regulering en Organisatie van de Markt, die in beide delegatiebesluiten van
15 mei 2012 en 24 mei 2012, als eerste titularis (die ook de hoogste ambtenaar is)
wordt gemachtigd tot het uitoefenen van de bevoegdheden in het raam van de
toepassing van artikel 125, § 1, tweede en derde lid van het Wetboek van
vennootschappen. De verzoekende partij ziet niet in waarom, in het kader van de
correcte toepassing van beginselen van behoorlijk bestuur (en onder meer het
XIV-36.649-28/34
‡AHCTLCDDH-BDGDGET‡
zorgvuldigheidsbeginsel), niet deze ambtenaar de bestreden beslissingen moest
nemen.
Wat tot slot het derde en vierde middelonderdeel betreft,
verwijst respectievelijk herhaalt de verzoekende partij in haar memorie van
wederantwoord en in haar laatste memorie naar wat zij in haar eerdere
procedurestukken heeft uiteengezet.
Beoordeling
Wat de exceptie obscuri libelli betreft
Opdat een middel ontvankelijk zou zijn, is minstens vereist dat
summier doch duidelijk de beweerde onregelmatigheid van de bestreden
beslissing wordt aangegeven. De vereiste om een middel voldoende duidelijk en
nauwkeurig te formuleren strekt er toe het tegensprekelijke karakter van de
schriftelijke procedure en de rechten van verdediging van de verwerende partij te
waarborgen.
Aangezien de verwerende partij er in de memorie van antwoord
ruimschoots in slaagt het middel te beantwoorden, kan niet met haar in de eerste
zaak worden aangenomen dat het middel onvoldoende duidelijk is geformuleerd
om op die grond te kunnen besluiten tot de niet-ontvankelijkheid ervan.
De exceptie obscuri libelli in de eerste zaak wordt verworpen.
Wat de gegrondheid van het middel betreft
Zoals in punt 16 is gebleken, wordt de mogelijkheid om
afwijkingen als bedoeld in artikel 125, § 1, eerste en tweede lid, van het Wetboek
van vennootschappen (al dan niet) toe te staan, toegewezen aan de minister die de
Economische Zaken onder zijn bevoegdheden heeft “of zijn afgevaardigde” en,
XIV-36.649-29/34
‡AHCTLCDDH-BDGDGET‡
wat de kleine vennootschappen betreft, aan de minister die de Middenstand onder
zijn bevoegdheden heeft “of zijn afgevaardigde”. Met de wijziging bij wet van
22 maart 2012 werd het mogelijk gemaakt dat ook de afgevaardigde van de
minister afwijkingen van de boekhoudkundige regels kan toekennen. Aldus werd
luidens de parlementaire voorbereiding bij deze bepaling beoogd om een snellere,
meer transparante en eenvoudigere behandeling van dossiers mogelijk te maken,
te meer daar het verplichte voorafgaand advies van de Commissie voor
Boekhoudkundige Normen vrijwel steeds wordt gevolgd (Parl. St. Kamer,
2011-2012, nr. 1890/002, p. 2 en 3; Parl. St. Kamer, 2011-2012, nr. 1890/003,
p. 5).
Te dezen werd de bestreden beslissing in beide zaken
ondertekend “namens de Minister, de afgevaardigde ambtenaar”, K.H. Aldus
blijkt in beide zaken voldoende duidelijk uit de bestreden beslissing dat deze
werd genomen door K.H. en dat zij zich daarbij beroept - haar ambt is daartoe bij
ministerieel besluit aangeduid -, op haar hoedanigheid van afgevaardigd
ambtenaar. Dat in de bestreden beslissing “namens de Minister” wordt vermeld,
doet aan die vaststelling geen afbreuk.
Het eerste middelonderdeel is ongegrond.
In het tweede middelonderdeel wordt aangevoerd dat, zelfs
indien de bestreden beslissing is opgesteld door K.H. in haar hoedanigheid van
afgevaardigd ambtenaar, het geenszins duidelijk is of zij wel degelijk die hoedanigheid bezit. In dit middelonderdeel betwist de verzoekende partij derhalve de
bevoegdheid van de steller van de akte.
Die kritiek wordt niet bijgetreden. Immers, bij ministeriële
besluiten van respectievelijk 15 mei 2012 en 24 mei 2012 worden door de
minister van Middenstand respectievelijk de minister van Economie de volgende
titularissen gemachtigd tot het uitoefenen van de betrokken bevoegdheid:
XIV-36.649-30/34
‡AHCTLCDDH-BDGDGET‡
“1. de directeur-generaal van de Algemene Directie Regulering en Organisatie
van de Markt;
2. de adviseur-generaal van de Afdeling Financiële en Boekhoudkundige
Reglementeringen bij de Algemene Directie Regulering en Organisatie van de
Markt;
3. de adviseur, hoofd van de dienst Boekhoudrecht - Audit - Coöperatieven bij
de Algemene Directie Regulering en Organisatie van de Markt;
4. bij afwezigheid van de ambtenaar bedoeld in 3°, de ambtenaar van niveau A
van de dienst Boekhoudrecht - Audit - Coöperatieven met de meeste dienstanciënniteit.”
Aldus zijn aan de verzoekende partij tegenstelbare besluiten
voorhanden waaruit duidelijk blijkt welke ambten door de respectieve ministers
zijn aangeduid als “afgevaardigd ambtenaar” in de zin van artikel 125, §§ 1 en 3
van het Wetboek van vennootschappen. Deze besluiten zijn overigens
gepubliceerd in het Belgisch Staatsblad van 31 mei 2012 respectievelijk 8 juni
2012.
Voorts blijkt uit het administratief dossier dat naar aanleiding
van een vacante betrekking bij de FOD Economie, K.M.O., Middenstand en
Energie, K.H. bij koninklijk besluit van 6 december 2006 in vast verband werd
benoemd in de titel van attaché, met ingang van 1 november 2006.
Samen met haar laatste memorie in beide zaken heeft de
verwerende partij vier bijkomende stukken bijgebracht ter ondersteuning van de
bevoegdheid van K.H.. Uit de drie eerste stukken blijkt dat op het ogenblik van
de ondertekening van de bestreden beslissingen (1.) door de mutatie van M.V.
vanaf 1 maart 2015 er geen adviseur benoemd was binnen de dienst
Boekhoudrecht - Audit - Coöperatieven en, (2.) dat K.H. op 29 juli 2015, met
ingang van 1 maart 2015, als attaché (klasse A2), wordt aangeduid om het hogere
ambt van adviseur (klasse A3) uit te oefenen. Het vierde stuk tot slot betreft een
verklaring op erewoord van de directeur-generaal waaruit blijkt dat K.H. effectief
op de dienst Boekhoudrecht - Audit - Coöperatieven over de meeste
dienstanciënniteit beschikte. Zij was dus overeenkomstig de ministeriële
besluiten van 15 en 24 mei 2012 bevoegd om de bestreden beslissingen te nemen.
Overigens blijkt nog uit het vierde bijgebrachte stuk, evenals uit de bekendXIV-36.649-31/34
‡AHCTLCDDH-BDGDGET‡
making ervan in het Belgisch Staatsblad van 13 oktober 2017, dat K.H. bij
koninklijk besluit van 6 september 2017 ook effectief werd bevorderd door
verhoging naar de hogere klasse in de klasse A3 bij de FOD Economie, K.M.O.,
Middenstand en Energie met ingang van 1 juli 2017.
Er valt niet in te zien waarom aan voormelde verklaring op eer
die uitgaat van de directeur-generaal van de Algemene Directie Regulering en
Organisatie van de Markt, elke bewijswaarde zou worden ontzegd. Evenmin kan
de verzoekende partij in haar argumentatie worden gevolgd waar zij stelt dat de
verklaring op eer werd gedaan door de eerste titularis vermeld in de beide
delegatiebesluiten en derhalve niet kan worden begrepen waarom (in het kader
van een correcte toepassing van de beginselen van behoorlijk bestuur) niet deze
ambtenaar de bestreden beslissingen heeft genomen. De verzoekende partij gaat
met haar kritiek voorbij aan de redactie van de genoemde ministeriële besluiten
van 15 en 24 mei 2012 waaruit blijkt dat tussen de eerste drie erin opgesomde
titularissen geen ondergeschiktheid wordt voorzien. Enkel wat de vierde titularis
betreft, wordt bepaald dat deze slechts bevoegd is bij afwezigheid van de
ambtenaar bedoeld in punt 3 van die besluiten.
Tot slot ziet de Raad van State geen reden om de hiervoor
genoemde (vier) stukken uit het debat te weren. Zij vormen een reactie op het in
het auditoraatsverslag ingenomen standpunt dat de neerlegging van een
benoemingsbesluit als attaché niet afdoende was om de bevoegdheid van K.H. te
ondersteunen. Niet alleen heeft de verzoekende partij van deze stukken kennis
kunnen nemen en er in haar laatste memorie op kunnen reageren en is door het
auditoraat vóór de zitting aan de raadslieden van de partijen meegedeeld dat de
neerlegging van deze stukken ertoe noopte om, wat de beoordeling van het
tweede middelonderdeel betreft, het standpunt zoals uiteengezet in het
auditoraatsverslag te wijzigen.
Het tweede onderdeel van het tweede middel is ongegrond.
XIV-36.649-32/34
‡AHCTLCDDH-BDGDGET‡
Wat het derde middelonderdeel betreft, hoeft, in tegenstelling
tot wat de verzoekende partij aanvoert, uit de akte zelf als dusdanig niet te blijken
dat de overheid die ze ondertekende daartoe bevoegd is.
Het vierde en laatste middelonderdeel vertrekt ten slotte van het
hiervoor niet aanvaarde uitgangspunt dat K.H. de bestreden beslissingen niet als
afgevaardigd ambtenaar zou hebben beogen te ondertekenen, doch uitsluitend
“namens” de minister zodat het feitelijke grondslag mist.
Het derde en vierde middelonderdeel kunnen niet tot
vernietiging leiden.
Conclusie moet zijn dat het tweede middel in al zijn onderdelen
ongegrond is.
BESLISSING
-
De zaken nrs. A. 216.905/XIV-36.649 en A. 223.130/XIV-37.518 worden
samengevoegd.
-
De Raad van State verwerpt het beroep in beide zaken.
-
De verzoekende partij wordt verwezen in de kosten van de beroepen tot
nietigverklaring, begroot op een rolrecht van 400 euro en een rechtsplegingsvergoeding van 1400 euro, die verschuldigd is aan de verwerende partij.
XIV-36.649-33/34
‡AHCTLCDDH-BDGDGET‡
Dit arrest is uitgesproken te Brussel, in openbare terechtzitting van zeven februari
tweeduizend negentien, door de Raad van State, XIVe kamer, samengesteld uit:
Geert Debersaques,
kamervoorzitter,
Carlo Adams,
staatsraad,
Kaat Leus,
staatsraad,
bijgestaan door
Joris Casneuf,
griffier.
De griffier
De voorzitter
Joris Casneuf
Geert Debersaques
XIV-36.649-34/34
‡AHCTLCDDH-BDGDGET‡
