Conseil d'État de Belgique — Raad van State — ECLI:BE:RVSCE:2019:ARR.245.943 (2019-10-28)
Samenvatting (NL) :
Arrest nr 245.943 van 28 oktober 2019 Instellingen, Binnenlandse zaken
en lokale besturen - Politie Beslissing : Verwerping Samenvoeging
--- TEXTE INTÉGRAL DE L'ARRÊT ---
RAAD VAN STATE, AFDELING BESTUURSRECHTSPRAAK
XIVe KAMER
ARREST
nr. 245.943 van 28 oktobber 2019
in de zaken A. 218.674/XIV-36.951 (I)
A. 219.952/XIV-37.157 (II)
In zake I en II: I + II
Marianne DE VUYST
bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaat Peter Crispyn
kantoor houdend te 9030 Mariakerke
Mazestraat 16
bij wie woonplaats wordt gekozen
tegen :
I + II
de PROVINCIE OOST-VLAANDEREN
bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaat Sven Boullart
kantoor houdend te 9000 Gent
Voskenslaan 419
bij wie woonplaats wordt gekozen
-------------------------------------------------------------------------------------------------I. Voorwerp van het beroep
1.1.
Het beroep in de zaak A.218.674/XIV-36.951 (hierna: de zaak
sub I), ingesteld op 8 maart 2016, strekt tot de nietigverklaring van:
- de beslissing van 10 februari 2016 van de schooldirecteur van de Provinciale
Academie voor Urgentiediensten en Lokale Overheden waarbij verzoeksters
aanvraag tot uitstel op grond van artikel 7 van het koninklijk besluit van
3 december 2005 ‘betreffende de functionele opleidingen van de personeelsleden
van de politiediensten’ wordt geweigerd (hierna: “de eerste besteden beslissing”);
- de beslissing van 18 december 2015 van de deliberatiecommissie van de
Provinciale Academie voor Urgentiediensten en Lokale Overheden waarbij
verzoekster als niet geslaagd wordt beschouwd voor de functionele opleiding
XIV-36.951-1/28
hoofdinspecteur met specialisatie politieassistent (hierna: “de tweede bestreden
beslissing”).
1.2.
Het beroep in de zaak A.219.952/XIV-37.157 (hierna: de zaak
sub II), ingesteld op 5 augustus 2016, strekt tot de nietigverklaring van de
beslissing van 18 december 2015 van de deliberatiecommissie van de Provinciale
Academie voor Urgentiediensten en Lokale Overheden waarbij verzoekster als
niet geslaagd wordt beschouwd voor de functionele opleiding hoofdinspecteur met
specialisatie politieassistent (dit is de in punt 1.1. genoemde tweede bestreden
beslissing).
II. Verloop van de rechtspleging
Bij de tussenarresten nrs. 242.517 en 242.518 van 4 oktober
2018 wordt in elk van beide zaken het debat heropend en worden de zaken
opnieuw voorgelegd aan het auditoraat voor een aanvullend verslag.
Eerste auditeur Geert De Bleeckere heeft een aanvullend verslag
voor beide zaken opgesteld.
De verwerende partij heeft in beide zaken een verzoek tot
voortzetting van het geding en een aanvullende laatste memorie ingediend.
Verzoekster heeft in beide zaken een aanvullende laatste memorie ingediend.
De partijen zijn opgeroepen voor de terechtzitting, die heeft
plaatsgevonden op 8 mei 2019.
Staatsraad Kaat Leus heeft verslag uitgebracht.
Advocaat Peter Crispyn, die in beide zaken verschijnt voor
verzoekster en advocaat Jelle Snauwaert, die in beide zaken loco advocaat Sven
Boullart verschijnt voor de verwerende partij, zijn gehoord in beide zaken.
XIV-36.951-2/28
Eerste auditeur Geert De Bleeckere heeft een met dit arrest
andersluidend advies gegeven.
Er is toepassing gemaakt van de bepalingen op het gebruik der
talen, vervat in titel VI, hoofdstuk II, van de wetten op de Raad van State,
gecoördineerd op 12 januari 1973.
III. Feiten
3.1.
Verzoekster is met ingang van 1 september 2011 aangewezen als
hoofdinspecteur-politieassistent in de politiezone Deinze-Zulte. Het betreft een
gespecialiseerde betrekking (in de zin van artikel I.I.1., 14° RPPol) waarvoor een
functionele opleiding (in de zin van artikel I.I.1., 27° RPPol) als politieassistent
moet worden gevolgd.
3.2.
De Provinciale Academie voor Urgentiediensten en Lokale
Overheden (Oost-Vlaanderen) (hierna: Paulo) biedt in 2015-2016 een functionele
opleiding tot politieassistent aan, na daartoe te zijn erkend door de minister van
Binnenlandse Zaken.
Met e-mailberichten van 2 en 3 juni 2015 zijn alle cursisten
opgeroepen om te participeren aan de functionele opleiding Politieassistent
2015-2016 die startte op 3 september 2015. Bij die gelegenheid worden aan de
cursisten de data meegedeeld van de lessen (van 3 september tot 9 oktober 2015),
van de stageperiode die start op 12 oktober 2015 en loopt tot 10 november 2015, de
data van de intervisie van de stage (26 oktober en 13 november 2015), de data van
de examens bestaande uit een schriftelijk examen, gevolgd door de eindevaluatie
professioneel functioneren opgesteld door de opleider en die beiden plaats vinden
op 30 november 2015, de data van de mondelinge examens die plaats vinden in de
week van 7 december 2015 en de data van de deliberatie en de proclamatie die
plaatsvindt op 18 december 2015. Gebeurlijke herexamens, waarop de cursist
XIV-36.951-3/28
recht heeft voor de onderdelen waarop in eerste zittijd de minimumnorm niet wordt
gehaald, worden georganiseerd op 4 januari 2016.
Verzoekster vat deze opleiding aan op 3 september 2015. Om
medische redenen is zij vanaf 25 september 2015 tot 23 oktober 2015 afwezig en
kan zij de opleiding niet verder volgen en vat zij ook de stage die loopt van
12 oktober tot 10 november 2015 niet aan. Op 24 oktober 2015 herneemt
verzoekster halftijds haar activiteit bij de politiezone, doch vanaf 24 november
2015 is zij opnieuw arbeidsongeschikt (tot 7 januari 2016).
Aldus, op 27 oktober 2015 (10u54) brengt zij met een e-mail
haar dossierbeheerder B.V.W. van haar korps op de hoogte “van het stopzetten van
de functionele opleiding Politieassistent”. Zij stelt daarin onder meer dat zij
wegens ziekte slechts 3 van de 5 weken theorie heeft kunnen volgen en om
dezelfde reden ook de stage niet kan starten of vervolledigen. In fine van deze
e-mail werpt ze nog op dat ze al zes jaar in functie is en zich afvraagt “of die
opleiding eigenlijk nog wel nodig is” en dat zij dit verder zal nagaan.
Diezelfde dag nog met een e-mail verstuurd om 12u02, meldt
verzoekster aan hoofdinspecteur van politie (HINP) C.V.N., stagecoördinator voor
de betrokken functionele opleiding, wat volgt:
“Ik heb je enkele keren proberen bellen op je bureau, maar blijkbaar ben je niet
vaak aanwezig in Opac.
Daarom is het misschien toch beter om deze mail te versturen.
Zoals ik reeds aan het secretariaat liet weten ben ik 30 dagen afwezig geweest
wegens ziekte. Ik tracht nu halftijds (50%, verminderde prestaties wegens ziekte) de
draad terug op te pikken.
Daarom wens ik de opleiding om medische redenen stop te zetten.
Ik ben elke voormiddag op bureel aanwezig. Is het mogelijk mij telefonisch te
contacteren op een moment dat het je past, zodat dit verder kan besproken worden?
[…]”
Vervolgens, met een e-mail van 23 november 2015, bericht
verzoekster ook de (waarnemend) schooldirecteur; commissaris van politie (CP)
J.B., met C.V.N. in cc., dat zij naar aanleiding van een aanslepend medisch
XIV-36.951-4/28
probleem niet aanwezig kan zijn tijdens de functionele opleiding Politieassistent
sessie 2015. In diezelfde e-mail stelt zij dat haar behandelende arts-specialist haar
opnieuw volledig arbeidsongeschikt heeft verklaard vanaf 23 november tot
20 december 2015, ogenblik waarop haar medische toestand opnieuw wordt
geëvalueerd, en vraagt deze e-mail te beschouwen “als kennisname van [haar]
afwezigheid wegens medische redenen”. Tevens verzoekt zij haar “in kennis te
stellen van de verder te volgen procedure inzake [haar] afwezigheid tijdens deze
functionele opleiding”.
3.3.
Op 26 november 2015 in een e-mail gericht aan verzoekster en
haar korpschef W.D.T., stelt C.V.N. akte te nemen van verzoeksters beslissing
“om de functionele opleiding stop te zetten”. Er wordt in die e-mail gesteld:
“Ik neem akte van uw beslissing om de functionele opleiding stop te zetten.
Inderdaad, u bent uw stage niet begonnen, noch hebt deze afgewerkt en dus ook
geen stageverslag tijdig binnen gebracht. Ik wil u informeren dat het schriftelijk
examen voorzien is op 30/11/2015.
Het mondeling examen is voorzien in de week van 07 december 2015.
Herexamens zijn voorzien op 04 januari 2016.
Ik plaats uw korps in cc zodat zij op de hoogte zijn van uw gemaakte keuze.
[…]”.
3.4.
Op 16 december 2015 (12u30) stuurt verzoekster een
“gemotiveerd verslag stopzetting opleiding Marianne De Vuyst” aan de directie
van Paulo. Zij zet daarin op ruim twee pagina’s uiteen waarom zij de opleiding niet
heeft voortgezet en besluit daarin op de derde pagina als volgt:
“[…]
Ik zou het vreselijk vinden dat ik door deze persoonlijke problemen de rest van
mijn carrière boycot.
Ik heb de functie van politieassistent al 6 jaar kunnen doen en hoop dit te mogen
blijven doen.
Ik hoop dat u mij de mogelijkheid kan en wil geven om ooit de opleiding
opnieuw te starten en mijn graad te vervolledigen.
Kan u mij zeggen of deze mail voldoende geldt als gemotiveerd verslag of dient
u een brief per post of aangetekend schrijven te krijgen?
Zijn er nog elementen of informatie die u nodig heeft om uw beslissing te
nemen?
Hopend op een positief antwoord, […]”.
XIV-36.951-5/28
3.5.
Met een e-mail van 17 december 2015 (15u41) antwoordt J.B.,
schooldirecteur, aan verzoekster (met C.V.N. in cc.) dat hij “een ad hoc overleg”
met de opleidingscoördinator (dit is C.V.N.) moet houden om duidelijk te kunnen
beslissen en dat het advies van de korpschef moet worden gevraagd vooraleer een
beslissing te kunnen nemen. Op het einde van die e-mail kopieert hij de tekst van
artikel 7 van het koninklijk besluit van 3 december 2005 ‘betreffende de
functionele opleidingen van de personeelsleden van de politiediensten’ (hierna:
het koninklijk besluit van 3 december 2005).
3.6.
Daags
nadien,
op
18
december
2015,
komt
de
deliberatiecommissie samen om te delibereren over de resultaten van alle
kandidaten van de functionele opleiding Politieassistent. Inzake verzoekster beslist
de deliberatiecommissie wat volgt :
“De commissie neemt kennis dat betrokkene de opleiding is gestart op
03 september 2015, deze afwezig is gebleven vanaf 25 september 2015 en middels
een mailbericht aan de voorzitter van deze opleiding op 27 oktober 2015 ter kennis
heeft gebracht om de opleiding te beëindigen om medische redenen.
De commissie neemt kennis dat betrokkene de stage niet heeft uitgevoerd, noch
heeft deelgenomen aan het geheel der examens. Stellen derhalve vast dat
betrokkene niet als geslaagd kan gezien worden voor deze opleiding.
De commissie wil echter onderstrepen dat betrokkene zich doorheen de
opleiding getoond heeft als een bijzonder gedreven persoon met voldoende
professionaliteit in haar politionele taken in het algemeen en in de rol van
politieassistent in het bijzonder. Het valt aan te bevelen dat betrokkene de kans mag
gegund worden om de functionele opleiding op een later tijdstip te vervolledigen.”
Het betreft de tweede bestreden beslissing.
3.7.
Met een e-mail van 18 december 2015 (18u34) gericht aan de
korpschef van verzoekster en haar dossierbeheerder B.V.W. (met C.V.B. in cc.),
vraagt de waarnemend schooldirecteur de korpschef om advies “conform artikel 7
van het KB van 2005 mbt de functionele opleidingen”. Hij geeft daarbij een
chronologisch overzicht en voegt daarbij een document, met 10 pagina’s,
houdende de gevoerde e-mailcorrespondentie en het verslag van de
deliberatiecommissie die, zoals blijkt uit punt 4.6., diezelfde dag reeds heeft plaats
gevonden onder het voorzitterschap van C.V.N..
XIV-36.951-6/28
In diezelfde e-mail wordt met betrekking tot de beslissing van de
deliberatiecommissie nog gesteld: “De opleiding politie assistent is hiermee in
eerste zittijd beëindigd, de commissie stelt vast dat betrokkene niet deelnam aan de
volledige opleiding en te kennis gaf te stoppen”.
3.8.
Op 21 december 2015 geeft de korpschef van verzoekster
negatief advies over het verzoek van 16 december 2015 tot uitstel van het geheel of
een gedeelte van de functionele opleiding.
3.9.
Op 10 februari 2016 beslist de (waarnemend) schooldirecteur
J.B. het verzoek tot uitstel te weigeren. De te dezen relevante bepalingen van die
beslissing luiden:
“1 Context van de functionele opleiding politieassistent:
[…]
2 Context van het KB 03/12/2005 betreffende de functionele opleidingen:
2.1 - bedoeld KB verwijst in artikel 6 naar het geval van niet-slagen, waarbij de
bevoegde overheid beslist over het geheel of gedeeltelijk overdoen van de
functionele opleiding,
2.2 - bedoeld KB verwijst in artikel 7 naar de mogelijkheid tot uitstel van een
deel of van geheel de functionele opleiding op basis van gezondheidsredenen,
zwangerschap, of ernstige of uitzonderlijke omstandigheden. Hierbij dient een
advies te worden gevraagd aan de bevoegde overheid. De schooldirecteur beslist en
bepaalt in voorkomend geval, de duur ervan.
3 Chronologie van de afhandeling
[…]
4 Beslissing van de schooldirecteur
4.1 - inzake de aanvraag tot vrijstelling op basis van artikel 7 van eerder bedoeld
KB: de schooldirecteur (c.q. schooldirecteur) kan niet ingaan op deze vraag, om de
volgende redenen:
- het negatieve advies van de bevoegde overheid,
- door de initiële en herhaalde mededeling van betrokkene om de opleiding te
stoppen,
- de zeer laattijdige afgifte van de aanvraag tot eventuele vrijstelling en de datum
van de concrete afhandeling van de functionele opleiding conform het
erkenningsdossier door de examencommissie (zie bijlage pagina 20 en 21),
- de onduidelijkheid en onzekerheid over zowel de datum van een volgend
opleidingsaanbod functionele opleiding politieassistent als de toewijs van deze
opleiding aan een erkende of een ingerichte politieschool, waardoor het vastleggen
van een billijke duurtijd van de vrijstelling niet mogelijk is.
4.2 - inzake het verdere gevolg op het niet geslaagd zijn voor de opleiding, op
basis van artikel 6 van eerder bedoeld KB behoort het niet tot de bevoegdheid van
XIV-36.951-7/28
de schooldirecteur hierover een beslissing te nemen.
[…]”
Het betreft de eerste bestreden beslissing.
3.10.
Bij beslissing van 28 april 2016 van de korpschef van de lokale
politie Deinze-Zulte wordt verzoekster - nadat die verzoekster niet de mogelijkheid
heeft geboden om met toepassing van artikel 6 van het koninklijk besluit van
3 december 2005 de functionele opleiding politieassistent geheel of gedeeltelijk
over te doen -, herplaatst binnen de politiezone Gent met toepassing van
artikel VI.I.88, tweede lid, RPPol. Het beroep tot nietigverklaring tegen deze
beslissing is bij de Raad van State bekend onder nr. A. 219.555/XIV-37.090. In die
zaak wordt uitspraak gedaan op dezelfde dag als het in de voorliggende,
samengevoegde, zaken uit te spreken arrest.
IV. Samenvoeging
Zowel in de zaak sub I als in de zaak sub II wordt de
nietigverklaring gevorderd van de tweede bestreden beslissing.
De Raad van State herinnert eraan dat hij in het in de zaak
sub I uitgesproken tussenarrest nr. 242.517 van 4 oktober 2018 vooreerst, wat de
voldoende samenhang betreft tussen de in die zaak eerste en tweede bestreden
beslissing om op ontvankelijke wijze in eenzelfde verzoekschrift te worden
bestreden, heeft geoordeeld dat verzoekster in haar verzoekschrift aannemelijk
maakt dat een eventuele onregelmatigheid met betrekking tot de weigering tot
uitstel door de schooldirecteur, een invloed zou kunnen hebben op de wettigheid
van de beslissing die werd genomen door de deliberatiecommissie. Wanneer aan
verzoekster de kans wordt geboden die niet gevolgde onderdelen van de opleiding
op een later tijdstip te vervolledigen, kan zij vooralsnog niet als niet-geslaagd
worden beschouwd. De omstandigheid dat dit eveneens gevolgen kan hebben bij
een mogelijke beslissing tot herplaatsing van de betrokkene in toepassing van
artikel VI.II.85, 3°, van het RPPol, is daarbij niet relevant.
XIV-36.951-8/28
Er is geen reden om het anders te zien wat de samenvoeging van
beide zaken betreft. De zaken sub I en sub II zijn dermate verknocht dat het past ze
samen te voegen.
V. Ontvankelijkheid
Vooraf
De Raad van State heeft in zijn tussenarrest nr. 242.517 van
4 oktober 2018 alle door de verwerende partij in de zaak sub I opgeworpen
excepties verworpen. Er wordt naar verwezen.
De door de verwerende partij in haar memorie van antwoord in
de zaak sub II opgeworpen excepties van niet-ontvankelijkheid nog een behoeven
beoordeling.
Uiteenzetting van de excepties in de zaak sub II.
In een eerste exceptie in de zaak sub II voert de verwerende
partij aan dat, hoewel verzoekster geen afstand heeft gedaan van haar
vernietigingsberoep in de zaak sub I, zij door het indienen van het tweede beroep
(dat enkel gericht is tegen de tweede bestreden beslissing), geacht moet worden te
verzaken aan het eerste ingestelde beroep.
De tweede door de verwerende partij in de zaak sub II ingeroepen exceptie
komt er in essentie op neer dat zij voorhoudt dat verzoekster geen belang heeft bij
het beroep ingesteld in de zaak sub II waarin zij enkel nog de vernietiging vordert
van de tweede bestreden beslissing. De verwerende partij zet uiteen dat de door
verzoekster in de zaak sub II aangevoerde middelen enkel kunnen worden
betrokken op de eerste bestreden beslissing, dit is de beslissing van de
schooldirecteur van 10 februari 2016 waarbij uitstel wordt geweigerd. Die
beslissing maakt evenwel geen voorwerp uit van het beroep in de zaak sub II.
XIV-36.951-9/28
Voorts stelt de verwerende partij nog dat verzoekster niet kan vooruitlopen op de
zaken en haar rechtens vereiste belang steunen op een loutere eventualiteit dat de
eerste bestreden beslissing wordt vernietigd wat behoort tot de beoordeling van de
gegrondheid van de in de zaak sub I eerste bestreden beslissing.
Beoordeling
Wat de eerste exceptie betreft, kan de verwerende partij niet
worden gevolgd. Vooreerst heeft verzoekster met haar tweede vernietigingsberoep
dat zij, zoals de verwerende partij in het auditoraatsverslag heeft kunnen lezen,
tijdig heeft ingediend, expliciet, noch impliciet maar zeker afstand gedaan van haar
beroep in de zaak sub I, ook niet in zoverre het is gericht tegen de tweede bestreden
beslissing. Zij is de door de verwerende partij in die zaak opgeworpen excepties
blijven betwisten waaronder de exceptie dat de beide bestreden beslissingen niet
met één annulatieberoep konden worden bestreden. Er is in die omstandigheden
geen reden om gevolgen van niet-ontvankelijkheid te verbinden aan het naast
elkaar bestaan van twee rechtsgeldig ingestelde verzoekschriften die gericht zijn
tegen dezelfde bestuurshandeling.
Wat de tweede exceptie van gebrek aan belang betreft, voert
verzoekster in wezen enkel de onwettigheid van de eerste bestreden beslissing aan
die evenwel niet het voorwerp uitmaakt van het vernietigingsberoep in de zaak sub
II. De gebeurlijke (on)wettigheid van de eerste bestreden beslissing beïnvloedt de
rechtsgeldigheid van de tweede bestreden beslissing. Wordt derhalve het beroep
tegen de eerste bestreden beslissing in de zaak sub I verworpen, dan is die
beslissing definitief en kan de wettigheid ervan (ook niet door middel van een
exceptie van onwettigheid ervan) nog verder worden betwist in her raam van een
beroep tegen een andere administratieve rechtshandeling. De beoordeling van de
exceptie in de zaak sub II is derhalve verbonden met de oplossing ten gronde van
het geschil in de zaak sub I.
XIV-36.951-10/28
VI. Ten gronde
De zaak sub I
Uiteenzetting van de beide middelen
een
In het verzoekschrift in de zaak sub I wordt in het eerste middel
schending
aangevoerd
van
de
materiëlemotiveringsplicht,
het
zorgvuldigheidsbeginsel en het redelijkheidsbeginsel.
Verzoekster
zet
in
essentie
uiteen
dat
de
materiëlemotiveringsplicht is geschonden omdat de eerste bestreden beslissing
waarbij uitstel wordt geweigerd en waaraan een heel groot belang is verbonden,
niet wordt gedragen door deugdelijke motieven, minstens dat de verstrekte
motieven die beslissing niet kunnen schragen. Het grote belang van de eerste
bestreden beslissing is gelegen in het feit dat de weigering om uitstel te verlenen,
noodzakelijkerwijze meebrengt dat verzoekster niet geslaagd kan zijn voor de
functionele opleiding, met als gevolg dat de bevoegde overheid, dit is de
korpschef, kan overgaan tot haar herplaatsing met toepassing van artikel VI.II.88,
tweede lid, van het RPPol.. Het resultaat daarvan is een functieverlies voor
verzoekster die reeds jarenlang de gespecialiseerde functie van politieassistent
uitoefent en die, na herplaatsing, een gewoon hoofdinspecteur zal zijn hoewel zij
via een bijzonder examen tot deze gespecialiseerde functie was geroepen.
Wat de schending van de materiëlemotiveringsplicht betreft,
voert verzoekster vooreerst aan dat de eerste bestreden beslissing geen steun kan
vinden in de “zogenaamd initiële en herhaalde mededeling van verzoek[st]er om
de opleiding te stoppen”, wat een feitelijk onjuist motief is. Verzoekster heeft
immers nooit de opleiding willen stoppen zonder meer. In haar e-mail van
27 oktober 2015 gericht aan C.V.N., dit is de coördinator voor de opleiding bij de
Provinciale Academie voor Urgentiediensten en Lokale Overheden (hierna:
Paulo), nadat zij eerst heeft gepoogd deze telefonisch te bereiken, gebruikt
XIV-36.951-11/28
verzoekster inderdaad het woord “stopzetten” maar voor elke goede verstaander is
het duidelijk dat dit niet zo eng kan worden gezien. Verzoekster verwijst immers
naar medische redenen en vraagt verder naar een contactmogelijkheid om dit
verder te bespreken. Verzoekster lijdt op dat ogenblik aan een depressie en ernstige
burn out zodat enige welwillendheid op het vlak van communicatie wel zou mogen
bestaan. Evenmin heeft zij herhaaldelijk meegedeeld dat zij haar opleiding wilde
stopzetten; wel integendeel stelt zij in haar e-mail aan de schooldirecteur van
23 november 2015 dat zij niet aanwezig kan zijn wegens een aanslepend medisch
probleem en verzoekt zij haar in kennis te stellen van de verder te volgen procedure
inzake haar afwezigheid tijdens deze functionele opleiding. Ook het motief dat zij
zeer laattijdig haar aanvraag tot eventuele vrijstelling heeft gedaan is onjuist.
Verzoeksters gemotiveerde aanvraag van 16 december 2015 is immers veroorzaakt
door het feit dat zij nooit een dienstig antwoord heeft gekregen op haar e-mails van
27 oktober en 23 november 2015 waarin zij eensdeels aandringt op een verdere
bespreking van haar situatie en anderdeels formeel om inlichtingen verzoekt
omtrent de te volgen procedure. Het is pas nadat zij zich bij haar vakbond heeft
bevraagd, dat ze tot de vaststelling kwam dat zij best een gemotiveerd verzoek om
uitstel zou indienen, wat ze dan ook op 16 december 2015 heeft gedaan. Hadden
haar - in deze opleidingscontext - meerderen gehandeld volgens hun eigen
(deontologische) verplichtingen dan hadden zij verzoekster onmiddellijk ervan in
kennis gesteld dat zij best een gemotiveerd verzoek om uitstel zou indienen en dan
had verzoekster dat ook vroeger kunnen doen. Bij gebrek haar van de nodige
informatie te voorzien, eerder dan niets te doen, stil te zitten en niet te reageren, is
het onredelijk om zich dan finaal te beroepen op enige laattijdigheid in hoofde van
verzoekster als motief om een negatief oordeel te vellen. Evenmin kan de eerste
bestreden beslissing steun vinden in het negatief advies van de korpschef, dat
eveneens “is behept met onjuiste feitelijkheden”. Het is onjuist te stellen dat
verzoekster
door
de
korpschef
uitdrukkelijk
werd
gevraagd
de
opleidingsverantwoordelijke te contacteren, dat zij dat zou hebben nagelaten en dit
uiteindelijk pas deed op 27 oktober 2015. Dat is om dezelfde redenen als reeds
uiteengezet onjuist. Even onjuist is dat verzoekster ondanks de zogenaamde
inspanningen van de korpschef geen enkele inspanning zou hebben gedaan om de
XIV-36.951-12/28
functionele opleiding alsnog succesvol te beëindigen of zelfs de mogelijkheden
daartoe na te gaan. Dit is meer dan onjuist, zelfs “grotesk” nu verzoekster wel
degelijk zowel bij de opleidingscoördinator als de schooldirecteur om een
onderhoud respectievelijk informatie heeft gevraagd. In het algemeen is het zo dat
de korpschef geen rekening houdt met de ziektetoestand van verzoekster, die hem
nochtans welbekend was.
Tot slot voert verzoekster aan dat de schooldirecteur bij de eerste
bestreden beslissing niet alle relevante feiten bij zijn overwegingen/motieven heeft
betrokken. Zo is, hoewel er in punt 3.10 van de aanhef van de eerste bestreden
beslissing wordt verwezen naar de beslissing van de deliberatiecommissie van
18 december 2015, geen rekening gehouden met het standpunt van die commissie
die nochtans is samengesteld uit deskundigen en het best mogelijke zicht heeft op
de kwaliteit van verzoekster als deelnemer aan de opleiding, omtrent haar inzet en
kunnen. Het standpunt van de deliberatiecommissie is door de schooldirecteur niet
bij zijn oordeelsvorming betrokken waaruit verzoekster, met verwijzing naar
rechtspraak, afleidt dat er sprake is “van een juridische onjuistheid van de
motieven, derwijze een schending van de materiële motiveringsplicht evenals van
het zorgvuldigheidsbeginsel nu het behoort dat een zorgvuldig oordelende
overheid
alle
relevante
overwegingen
mee
op
neemt
in
haar
besluitvormingsproces.”. Verzoekster wijst er nog op dat de opleidingscoördinator
C.V.N. deel uitmaakt van de deliberatiecommissie en dat de schooldirecteur in zijn
e-mail van 17 december 2015 te kennen gaf het advies van de
opleidingscoördinator te zullen vragen; ook dat advies komt niet voor in de
overwegingen en motieven van de eerste bestreden beslissing. Verzoekster besluit
dat ook het redelijkheidsbeginsel is geschonden nu het verregaand onredelijk is om
haar af te rekenen op een divers aantal elementen welke haar verkeerdelijk in de
schoenen worden geschoven dan wel haar niet of fel verminderd kunnen worden
toegerekend gelet op de pertinente ziektetoestand waarbij zij een totale emotionele
en fysieke uitputting kende.
XIV-36.951-13/28
In haar memorie van wederantwoord volhardt verzoekster, wat
het eerste middel betreft, in de grieven en kritieken die zij eerder in haar
verzoekschrift heeft uiteengezet. In de mate de verwerende partij stelt dat “er geen
logica zou zitten in de vaststelling [dat] een beoordeling omtrent het al dan niet
geslaagd zijn pas kan nadat de opleiding is voltooid - in deze in het geval een te
bekomen uitstel”, repliceert verzoekster “dat zij nooit de intentie gehad heeft om
zonder meer de opleiding definitief stop te zetten”. De verwerende partij negeert
daarbij de medische toestand van verzoekster. Bij de vernietiging van de eerste
bestreden beslissing moet ook de tweede uit het rechtsverkeer verdwijnen.
Verzoekster beklemtoont dat anders dan de verwerende partij voorhoudt, de
motieven wel degelijk onjuist en ondeugdelijk zijn waarbij zij punt per punt ingaat
tegen de replieken van de verwerende partij. Zij volhardt, samengevat, dat a) het
motief van de herhaalde mededeling van verzoekster dat zij de opleiding wenst te
stoppen onjuist is; b) het motief dat verzoekster zeer laattijdig haar aanvraag tot
uitstel heeft ingediend onjuist is; c) het advies van de korpschef waarop de
beslissing gesteund wordt feitelijke onjuistheden bevat; d) de schooldirecteur niet
alle relevante elementen bij zijn besluitvorming heeft betrokken, met name (in
hoofdzaak) enerzijds de aanbeveling van de deliberatiecommissie (dat verzoekster
op een later tijdstip de opleiding zou kunnen voleindigen), en anderzijds door
volkomen abstractie te maken van haar ziekte.
In haar aanvullende laatste memorie verwijst verzoekster, wat
het eerste middel betreft, naar wat zij in haar eerdere procedurestukken heeft
uiteengezet. Zij beklemtoont dat geen enkele van de in de eerste bestreden
beslissing vervatte motieven op zich determinerend is wat blijkt uit de bestreden
beslissing zelf waarin is gesteld “om de volgende redenen”. Verzoekster herhaalt
dat “stopzetten” te dezen moet worden gezien in de feitelijke context, met name
verzoeksters medische toestand op dat ogenblik. Specifiek wat de beweerde
laattijdigheid van het verzoek om uitstel betreft, repliceert ze nog dat de genoemde
laattijdigheid zeker geen deugdelijk motief is. Verzoekster heeft immers na de
e-mail van de schooldirecteur van 26 november 2015 met haar vakorganisatie
contact genomen. Deze heeft dan “begin december” contact opgenomen met de
XIV-36.951-14/28
schooldirecteur waarna dan het formeel gemotiveerde verzoek om uitstel van
16 december 2015 is gevolgd. Haar aanvraag tot uitstel is dan ook manifest niet “te
laat”. Ze verwijst daartoe nogmaals naar haar e-mail van 27 oktober en
23 november 2015 waarbij zij om bespreking en informatie verzocht doch daarop
geen antwoord heeft ontvangen. Voorts “insisteert” zij op de schending van het
redelijkheidsbeginsel in zoverre de Raad van State zou oordelen dat de eerste
bestreden beslissing op deugdelijke motieven berust.
Wat het tweede middel betreft, dat is gesteund op een schending
van artikel 7 van het koninklijk besluit van 3 december 2005, evenals van de
materiëlemotiveringsplicht, zet verzoekster in haar verzoekschrift in essentie
uiteen dat de schooldirecteur de eerste bestreden beslissing mede verantwoordt op
grond van de onduidelijkheid en onzekerheid over zowel de datum van een
volgend opleidingsaanbod functionele opleiding politieassistent als de toewijzing
ervan aan een erkende of een ingerichte politieschool waardoor het vastleggen van
een billijke duurtijd van de vrijstelling (lees: het uitstel) niet mogelijk is. Volgens
verzoekster is dat motief geen overtollig motief doch schraagt het met de drie
overige motieven de eerste bestreden beslissing. Nochtans voorziet artikel 7 van
het koninklijk besluit van 3 december 2005 niet dat geen uitstel kan worden
verleend indien er op dat moment nog geen concrete vooruitzichten zijn wanneer
een nieuwe opleiding van start kan gaan. Het is de verantwoordelijkheid van de
federale overheid om deze opleidingen te organiseren. Aangenomen kan worden
dat de schooldirecteur bij gebrek aan nadere informatie de toekomst niet kan
voorspellen en, zodoende, evenmin “met een nuttige zekerheid een uitstel […]
verlenen gedurende een bepaalde termijn indien binnen deze termijn geen nieuwe
opleiding van start kan gaan” doch, aldus verzoekster, mag zij daarvan niet het
slachtoffer zijn. Indien de schooldirecteur geen zicht heeft op de start van een
nieuwe opleiding dan dient “hij zijn termijnbepaling daarop te enten door - bij
wijze van voorbeeld - te bepalen uitstel te verlenen tot aan de eerstvolgend
georganiseerde opleiding”. Door geen uitstel te verlenen om reden dat er nog niet
gekend of geweten is wanneer een nieuwe sessie van deze opleiding van start gaat,
voegt de schooldirecteur een voorwaarde toe aan het genoemde artikel 7 waardoor
XIV-36.951-15/28
het geschonden is. Eventuele problemen omtrent de duur van het te verlenen uitstel
zijn geen reden om het uitstel zelf te weigeren.
In haar memorie van wederantwoord benadrukt verzoekster, wat
het tweede middel betreft, dat de schooldirecteur een voorwaarde aan artikel 7
heeft toegevoegd, wat losstaat van (de uitoefening van) een discretionaire
beoordelingsbevoegdheid. De mogelijkheid tot uitstel is niet gekoppeld aan een
navolgende opleiding binnen eenzelfde politieschool noch aan een navolgende
opleiding binnen een welbepaalde termijn. Overal te lande hebben de
politieassistenten jarenlang gefunctioneerd zonder dat deze opleiding is
georganiseerd en er zijn zelfs zones waar politieassistenten actief zijn, nog altijd,
die niet hebben deelgenomen aan de opleiding sessie 2015-2016. In haar
aanvullende laatste memorie voegt ze nog toe dat de verwerende partij de zaken
omkeert. Het is volgens haar niet zo dat zij een uitstel sine die beoogt; enkel een
uitstel voor deelname aan een eerstvolgende opleiding is aan de orde. Bovendien
moet eerst over het uitstel worden beslist en dan pas over de duur ervan. Tot slot
meent ze dat het niet tegenstrijdig is eensdeels te stellen dat de
deliberatiecommissie voor haar beurt heeft beslist terwijl deze de beslissing om
uitstel diende af te wachten en anderdeels het bekomen van een uitstel te
benaarstigen met het oog op het volgen van een andere opleiding aan een andere
politieschool. Indien een uitstel kan worden bekomen, aldus verzoekster, dan sluit
de regelgeving niet uit dat deze opleiding kan worden hernomen aan een andere
politieschool indien deze opleiding daar zou worden georganiseerd en wanneer
verzoekster
daar
de
opleiding
voltooid
zal
het
gebeurlijk
aan
die
deliberatiecommissie zijn om te oordelen, dan wel aan deze van Paulo wanneer de
opleiding terug aldaar zou doorgaan.
Beoordeling
Het eerste en het tweede middel worden omwille van hun
onderlinge samenhang samen beoordeeld.
XIV-36.951-16/28
A. Beoordeling van de feiten en (de gevolgen ervan op) de chronologie van de
tweede bestreden beslissing en de navolgende eerste bestreden beslissing
14.
Het te dezen relevante koninklijk besluit van 3 december 2005
werd gepubliceerd in het Belgisch Staatsblad van 30 januari 2006.
Artikel 7 ervan bepaalt dat de cursist om gezondheidsredenen,
wegens zwangerschap of omwille van ernstige of uitzonderlijke omstandigheden
om uitstel kan verzoeken van het geheel of een gedeelte van de functionele
opleiding. De cursist richt hiertoe een gemotiveerd verzoek aan de schooldirecteur
die het advies inwint van de bevoegde overheid, dit is krachtens artikel 1 van
datzelfde koninklijk besluit - wat personeelsleden van de lokale politie zoals
verzoekster betreft -, de korpschef. De schooldirecteur beslist (vervolgens) over de
toekenning van een uitstel en bepaalt, in voorkomend geval, de duur ervan. Hij
brengt zijn beslissing ter kennis van de cursist en van de bevoegde overheid.
Artikel 6 van datzelfde koninklijk besluit van 3 december 2005
bepaalt dat in geval van niet-slagen, de bevoegde overheid, te dezen de korpschef,
beslist “over het geheel of gedeeltelijk overdoen van de functionele opleiding”.
Het wordt door verzoekster niet betwist dat alle cursisten met
e-mailberichten van 2 en 3 juni 2015 zijn opgeroepen om te participeren aan de
functionele opleiding politieassistent 2015-2016 die is gestart op 3 september
2015. Bij die gelegenheid worden aan de cursisten en dus ook aan verzoekster, wat
zij evenmin betwist, de data meegedeeld van de lessen (die lopen van 3 september
tot 9 oktober 2015), van de stageperiode die start op 12 oktober 2015 en loopt tot
10 november 2015, van de intervisie van de stage (op 26 oktober en 13 november
2015), van de examens bestaande uit een schriftelijk examen, gevolgd door de
eindevaluatie professioneel functioneren die beide plaatsvinden op 30 november
2015, van de mondelinge examens die plaatsvinden tijdens de week van
7 december 2015, van de deliberatie en de proclamatie die plaatsvinden op
18 december 2015 en, tot slot, van gebeurlijke herexamens voor de onderdelen
XIV-36.951-17/28
waarop in eerste zittijd de minimumnorm niet wordt gehaald en die worden
georganiseerd op 4 januari 2016.
Vanaf 25 september 2015 is verzoekster ziek wat zij die dag
telefonisch meldt aan het secretariaat van Paulo. Zij volgt niet verder de
theoretische opleiding. Zij vat evenmin de daaropvolgende stage aan. Op
27 oktober 2015 meldt verzoekster aan C.V.N., de opleidingscoördinator, dat zij
om medische redenen de opleiding wenst stop te zetten. Zij gewaagt niet van een
verzoek om uitstel zoals bedoeld in artikel 7 van het koninklijk besluit van
3 december 2005. Op 23 november 2015 bericht zij de schooldirecteur J.B. (met
C.V.N. in cc.) dat zij naar aanleiding van een aanslepend medisch probleem niet
aanwezig kan zijn tijdens de functionele opleiding tot politieassistent sessie 2015
en dat haar behandelende arts-specialist haar opnieuw volledig arbeidsongeschikt
heeft verklaard vanaf 23 november tot 20 december 2015. Zij vraagt aldus kennis
te nemen “van [haar] afwezigheid wegens medische redenen”. Zij vraagt wel om
verdere informatie betreffende de te volgen procedure maar verzoekt niet om het in
artikel 7 van het toepasselijke koninklijk besluit bedoelde uitstel. Op 26 november
2015 in een e-mail gericht aan verzoekster en haar korpschef (en met de
schooldirecteur J.B. in cc.), stelt de opleidingscoördinator C.V.N. vervolgens akte
te nemen van verzoeksters beslissing om de functionele opleiding “stop te zetten”:
de opleidingscoördinator stelt vast dat verzoekster haar stage niet is begonnen,
deze bijgevolg niet heeft afgewerkt en er dus ook geen stageverslag tijdig is
binnengebracht. Tot slot, meldt C.V.N. in diezelfde e-mail nog dat verzoeksters
korps in cc. van dat bericht wordt geplaatst “opdat zij op de hoogte zijn van uw
gemaakte keuze”.
Zelfs in haar zeer omstandige e-mail van 16 december 2016
(12u30) - die zij verstuurt nadat zij, zoals blijkt uit haar aanvullende laatste
memorie (p. 10), vanaf eind november 2015 contact had met haar vakorganisatie
en die “begin december” met de schooldirecteur contact heeft genomen -, met als
onderwerp “gemotiveerd verslag stopzetting opleiding Marianne De Vuyst” wordt
er nog steeds met geen woord gerept over enig verzoek om uitstel in de zin van het
XIV-36.951-18/28
genoemde artikel 7. Integendeel, stelt zij in fine van dat e-mailbericht de hoop te
koesteren dat de directeur haar “de mogelijkheid kan en wil geven om ooit de
opleiding opnieuw te starten en mijn graad te vervolledigen”, wat eerder lijkt te
wijzen op een vraag om de opleiding ingeval van niet-slagen alsnog te mogen
“overdoen” in de zin van artikel 6 van het meergenoemde koninklijk besluit van
3 december 2005. Er kan in dat verband immers niet aan voorbij worden gegaan
dat verzoekster niet alle lessen heeft kunnen volgen, de stageverplichtingen niet
heeft vervuld noch aan de examens heeft deelgenomen zodat een beoordeling
niet-slagen in het vooruitzicht lag.
Het is pas in de e-mail van de schooldirecteur van 17 december
2015 van 15u41, dit is daags vóór de deliberatie die plaatsvindt op 18 december,
dat voor het eerst gewag wordt gemaakt van artikel 7 van het meergenoemde
koninklijk besluit. In die e-mail meldt de schooldirecteur verzoekster: “[i]k heb uw
bericht dd 16 december 2016 in goede orde ontvangen. Ik liet u eerder weten dat ik
een ad hoc overleg met de portefeuillehouder van deze opleiding, HINP [C.V.N.],
moet houden om duidelijk te kunnen beslissen. Zoals het KB op de functionele
opleidingen bepaalt dien ik ook het advies van uw korpschef te vragen. Ik zal uw
dossier dan ook bundelen en spoedig aan de korpschef overmaken, met het oog op
dit advies, vooraleer een beslissing te kunnen nemen. Deze beslissing zal u en uw
korpschef worden betekend in een schrijven.”. Op het einde van zijn e-mail neemt
hij de tekst van het genoemde artikel 7 op.
Het is, anders dan verzoekster voorhoudt, allerminst evident om
uit die feitelijke gegevens te besluiten dat de opleidingscoördinator, die tevens
voorzitter is van de deliberatiecommissie op het ogenblik van de beraadslaging van
de deliberatiecommissie op de hoogte was of moest zijn van het initiatief van de
schooldirecteur die in die bewuste e-mail voor het eerst verwijst naar het in
artikel 7 bedoelde uitstel. Er kan niet worden voorbijgegaan aan het gegeven dat
verzoekster, daags voordien, in haar e-mail van 16 december 2015, getiteld
“gemotiveerd verslag stopzetting” nog steeds gewaagt van “stopzetting” en hoopt
dat haar nog de mogelijkheid wordt gegeven “om ooit de opleiding opnieuw te
XIV-36.951-19/28
starten en [haar] graad te vervolledigen”. Van een verzoek om uitstel is in die
e-mail geen sprake. Evenmin kan worden voorbijgegaan aan het feit dat de
opleidingscoördinator C.V.N., tevens voorzitter van de deliberatiecommissie, geen
geadresseerde was van de e-mail van 17 december 2015 (15u41) doch de
genoemde e-mail ontving met een cc.-bericht. Los daarvan was de
deliberatiecommissie op de dag van de deliberatie in ieder geval niet in het bezit
van een beslissing van de schooldirecteur waarbij het uitstel, na een - per
hypothese - positief advies van de korpsoverste dat op dat ogenblik nog moet
worden ingewonnen, ook effectief werd toegekend. Het advies van de korpschef is
overigens door de schooldirecteur pas gevraagd nadat de deliberatie al had plaats
gevonden. De deliberatiecommissie kon in die omstandigheden enkel rekening
houden met de feiten zoals ze zich op 18 december 2015 hebben voorgedaan, met
name dat verzoekster meermaals te kennen had gegeven dat zij de opleiding
stopzette wat zij in de feiten ook deed aangezien zij, zonder toegestaan uitstel, niet
deelnam aan de examens noch haar stageverplichtingen vervulde zodat deze als
niet-geslaagd diende te worden geproclameerd.
Het gegeven dat het koninklijk besluit van 3 december 2005 niet
in een uiterlijke termijn voorziet waarbinnen het verzoek om uitstel moet worden
ingediend, neemt niet weg, vooreerst, dat van een zorgvuldig handelend
politieassistent/cursist zoals verzoekster mag worden verwacht dat zij wanneer zij
deelneemt aan een functionele opleiding voor een gespecialiseerde functie, kennis
neemt van de daarop toepasselijke regelgeving, te dezen meer bepaald het in het
Belgisch Staatsblad bekendgemaakte koninklijk besluit van 3 december 2005,
evenals van het haar met e-mailberichten van 2 en 3 juni 2015 ter kennis gebrachte
examenprogramma dat die opleiding beheerst daarin begrepen de data van de
lessen, de stageperiode, de data van de examens en de datum van de deliberatie en
proclamatie.
Voorts, en zonder dat de Raad van State moet onderzoeken of de
communicatie tussen verzoekster en de opleidingscoördinator beter had kunnen
verlopen, kan verzoekster niet ernstig volhouden dat zij de verwerende partij niet
XIV-36.951-20/28
op het verkeerde been heeft gezet. Verzoekster toont te dezen geen overmacht aan
zodat moet worden vastgesteld dat het verzoekster is die in gebreke is gebleven om
tijdig een duidelijk, helder en ondubbelzinnig geformuleerd schriftelijk verzoek
om uitstel in te dienen bij de schooldirecteur en met name op zodanige wijze dat de
procedure om uitstel te bekomen nog tijdig - dit is vóór de deliberatie en
proclamatie waarmee de opleidingscyclus is beëindigd -, kon worden afgehandeld,
met inbegrip van het bevragen van de korpschef om het vereiste advies. Zoals
reeds is bemerkt, vraagt verzoekster in haar e-mail van 16 december 2015 nog
steeds niet om een uitstel noch verwijst ze naar het meergenoemde artikel 7. Ze
gewaagt daarin nog steeds van een “stopzetting” en het willen in overweging
nemen van de mogelijkheid om “ooit de opleiding opnieuw te starten”.
Verzoekster lijkt dit ook zelf wel te beseffen nu zij in haar verzoekschrift,
weliswaar post factum, stelt “Dit als zijnde een toepassing van het voornoemde KB
van 2005 mbt. de functionele opleiding.” (verzoekschrift p. 7). Verzoekster is te
dezen dan ook niet goed geplaatst om de verwerende partij onzorgvuldigheid te
verwijten. Verzoekster kan de Raad van State er niet van overtuigen dat zij niet
wist, kon of moest weten dat door haar houding een beoordeling “niet geslaagd”
redelijkerwijze in het vooruitzicht lag aangezien zij de theoretische opleiding niet
heeft voltooid, de stage niet heeft aangevat, aan de examens niet heeft
deelgenomen en de deliberatie en proclamatie plaats vond op 18 december 2015.
Daargelaten nog de vaststelling dat de schooldirecteur krachtens artikel 7 van het
koninklijk besluit van 3 december 2005 hoedanook geen beslissing tot uitstel kan
verlenen zonder het advies van de korpschef te hebben ingewonnen, kon
verzoekster er redelijkerwijze niet vanuit gaan dat zij met haar e-mail van
16 december in de late namiddag nog op nuttige wijze een verzoek tot uitstel (dat
zij ook op dat ogenblik nog steeds niet zo benoemd) kan indienen om voor die
opleidingssessie die zij niet volbracht en die met de deliberatiebeslissing wordt
afgerond, aan de beoordeling niet-geslaagd van de deliberatiecommissie te
ontsnappen.
Dat verzoekster omwille van medische problemen diende af te
haken of stop te zetten, doet niet af aan de vaststelling dat zij of een door haar
XIV-36.951-21/28
gemachtigde met het oog op een nuttige toepassing van artikel 7, tijdig haar
schooldirecteur diende aan te schrijven met een ondubbelzinnig verzoek om
uitstel. Verzoekster toont ter zake geen overmacht aan. Dat geldt des te meer nu
blijkt dat zij reeds vanaf 25 september 2015 niet meer aan de opleidingssessie heeft
deelgenomen.
Daarmee is niet gezegd dat verzoekster alsnog - met toepassing
van artikel 6 van het koninklijk besluit van 3 december 2005 - de mogelijkheid kan
verkrijgen om “ooit de opleiding opnieuw op te starten” zoals ze op 16 december
2015 vraagt en daarover de proeven af te leggen, doch deze vraag maakt niet het
voorwerp uit van het in de zaken sub I en II voorliggende geschil (cfr. punt 3.10).
Dat, tot slot, de tweede bestreden beslissing van 18 december
2015 waarbij de deliberatiecommissie verzoekster als “niet geslaagd” beoordeeld
(noch de daarin vervatte aanbeveling dat haar “de kans mag gegund worden om de
functionele opleiding op een later tijdstip te vervolledigen”) voorafgaat aan de
daaropvolgende eerste bestreden beslissing over het uitstel waarop het
aangevoerde eerste en tweede middel betrekking hebben, doet niets af aan hetgeen
hiervoor is uiteengezet.
B. Beoordeling van de (on)rechtmatigheid van de eerste bestreden beslissing die
volgt op de tweede bestreden beslissing
De
materiëlemotiveringsplicht
houdt
in
dat
iedere
administratieve rechtshandeling moet steunen op motieven waarvan het feitelijk
bestaan naar behoren is bewezen en die in rechte ter verantwoording van die
handeling in aanmerking kunnen worden genomen. Bij de beoordeling van de
naleving van de materiëlemotiveringsplicht is de Raad van State niet bevoegd om
zijn oordeel omtrent de feiten in de plaats te stellen van het oordeel van de
administratieve overheid. Hij is enkel bevoegd om desgevraagd na te gaan of de
administratieve overheid is uitgegaan van de juiste feitelijke gegevens, of zij die
correct heeft beoordeeld en of zij op grond daarvan binnen de perken van de
XIV-36.951-22/28
redelijkheid tot haar besluit is kunnen komen. Voorts mag enkel met de formeel
uitgedrukte motieven rekening worden gehouden.
Het zorgvuldigheidsbeginsel houdt in dat het bestuur zijn
beslissing op zorgvuldige wijze moet voorbereiden. Dit impliceert dat de
beslissing dient te steunen op werkelijk bestaande en concrete feiten die met de
vereiste zorgvuldigheid werden vastgesteld. De overheid is onder meer verplicht
om zorgvuldig te werk te gaan bij de voorbereiding van de beslissing en de
feitelijke en juridische aspecten van het dossier deugdelijk te onderzoeken, zodat
zij met kennis van zaken kan beslissen.
De eerste bestreden beslissing die dateert van 10 februari 2016,
dit is na de deliberatie van 18 december 2015, moet worden geplaatst in de
feitelijke context zoals die zich heeft voorgedaan. Met die beslissing doet de
schooldirecteur niet meer dan alsnog een formeel antwoord te verstrekken op de
e-mail van verzoekster van 16 december 2015. Deze beslissing omvat evenwel
meerdere luiken en kan, anders dan verzoekster laat uitschijnen, niet worden
gereduceerd louter tot een beslissing omtrent het verzoek om uitstel dat volgens
verzoekster in haar e-mail van 16 december 2015 moest worden gelezen doch
waarin zij zoals hiervoor is uiteengezet (cfr. punten 15 tot 18), niet wordt
bijgetreden.
De eerste bestreden beslissing (cfr. punt 3.9) omvat immers,
achtereenvolgens, (1.) de context van de functionele opleiding politieassistent, (2.)
de context van het koninklijk besluit van 3 december 2005 waarbij in die beslissing
wordt gewezen op zowel artikel 6 als artikel 7 van het koninklijk besluit van
3 december 2005, (3.) de chronologie van de afhandeling van verzoeksters dossier
en, tot slot, (4.) het dictum ervan waarvan de voor het voorliggende geschil
relevante bepalingen luiden:
“4 Beslissing van de schooldirecteur
4.1- inzake de aanvraag tot vrijstelling op basis van artikel 7 van eerder bedoeld
KB: de schooldirecteur (c.q. schooldirecteur) kan niet ingaan op deze vraag, om de
volgende redenen :
XIV-36.951-23/28
- het negatieve advies van de bevoegde overheid,
- door de initiële en herhaalde mededeling van betrokkene om de opleiding te
stoppen,
- de zeer laattijdige afgifte van de aanvraag tot eventuele vrijstelling en de datum
van de concrete afhandeling van de functionele opleiding conform het
erkenningsdossier door de examencommissie (zie bijlage pagina 20 en 21),
- de onduidelijkheid en onzekerheid over zowel de datum van een volgend
opleidingsaanbod functionele opleiding politieassistent als de toewijs van deze
opleiding aan een erkende of een ingerichte politieschool, waardoor het vastleggen
van een billijke duurtijd van de vrijstelling niet mogelijk is.
4.2- inzake het verdere gevolg op het niet geslaagd zijn voor de opleiding, op
basis van artikel 6 van eerder bedoeld KB behoort het niet tot de bevoegdheid van
de schooldirecteur hierover een beslissing te nemen.
[…]”
Die beslissing die moet worden gezien als een geheel, beoogt
derhalve alsnog een antwoord te verstrekken op eensdeels verzoeksters
“gemotiveerd verslag stopzetting opleiding Marianne De Vuyst” van 16 december
2015
en
anderdeels,
rekening
houdende
met
het
gegeven
dat
de
deliberatiecommissie om de eerder uiteengezette feitelijke context en gegevens,
verzoekster inmiddels als “niet geslaagd” heeft beoordeeld. In de mate in
verzoeksters “gemotiveerd verslag stopzetting opleiding” een verzoek moest
worden gelezen “om ooit de opleiding opnieuw te starten en [haar] graad te
vervolledigen”, wat kan worden gelezen als het mogen overdoen, geheel of
gedeeltelijk, van de functionele opleiding bij niet slagen als bedoeld in artikel 6
van het koninklijk besluit, beslist de schooldirecteur dat het overeenkomstig
artikel 6 niet hem toekomt daarover een beslissing te nemen. In de mate in de
genoemde e-mail van 16 december 2015 een verzoek om uitstel zoals bedoeld in
artikel 7 zou moeten worden gelezen, zoals verzoekster, zij het tevergeefs,
beargumenteert, haalt de schooldirecteur vier motieven aan waarom op die
aanvraag niet kan (of kon) worden ingegaan, namelijk, samengevat, (a.) het
(weliswaar navolgende) negatieve advies van de korpschef, (b.) de herhaalde
mededeling van verzoekster om de opleiding te stoppen, (c.) de zeer laattijdige
afgifte van de vraag tot uitstel in het licht van de afhandeling door de
deliberatiecommissie conform het erkenningsdossier van de functionele opleiding
waaraan verzoekster deelnam en (d.) de onduidelijkheid en onzekerheid over een
toekomstige functionele opleiding politieassistent.
XIV-36.951-24/28
Uit de punten 15 tot 18 hiervoor volgt dat de Raad van State in
de eerste bestreden beslissing geen feitelijke onjuistheden of elementen ontwaart
die zouden strijden met de stukken van het administratief dossier. Verzoekster
geeft weliswaar blijk van een eigen feitelijke beoordeling van de inhoud van haar
communicaties, maar zij maakt niet aannemelijk dat de verwerende partij in
verband met de beoordeling ervan tot een conclusie is gekomen die de grenzen van
de redelijkheid te buiten zou gaan.
Uit dezelfde punten 15 tot 18 hiervoor volgt ook dat de hiervoor
genoemde motieven (b.) en (c.), namelijk de vaststelling eensdeels dat verzoekster
herhaaldelijk heeft meegedeeld dat zij de opleiding stopzette wat zij in de feiten
ook deed en, anderdeels, dat zij haar “verzoek om uitstel” niet helder heeft
geformuleerd zoals zij dat wil laten uitschijnen, laat staan tijdig, volstaan om de
tweede (en dus ook de door verzoeksters stilzitten nagekomen eerste) bestreden
beslissing te schragen.
Dat de korpsoverste op 21 december 2015 het verzoek om uitstel
zoals hem dat door de schooldirecteur met zijn e-mail van 18 december 2015 na de
deliberatie nog is voorgelegd, alsnog negatief heeft beoordeeld, voegt daaraan
niets toe, noch doet het daaraan af. Het feit dat dat advies werd verstrekt na de
deliberatie is het gevolg van het (laattijdig en verwarringstichtend) handelen van
verzoekster en kan niet aan de korpschef, noch aan de verwerende partij worden
toegerekend.
Wat tot slot het motief inzake de onduidelijkheid en onzekerheid
over de datum van een volgend opleidingsaanbod betreft, stelt de Raad van State
vast dat, anders dan verzoekster dat ziet, het een overtollig motief betreft. Die
onduidelijkheid over een volgend opleidingsaanbod doet immers niets af aan het
feit dat niet tijdig een verzoek om uitstel voorlag.
XIV-36.951-25/28
Een schending van de materiëlemotiveringsplicht ligt derhalve
niet voor.
Evenmin kan verzoekster gelet op de hiervoor beschreven
feitelijke omstandigheden, aan de verwerende partij een schending van het
zorgvuldigheidsbeginsel toeschrijven. Verzoekster heeft immers zelf verzuimd
duidelijk en tijdig haar aanspraken op een uitstel te doen kennen.
In
zoverre
verzoekster
tot
slot
oordeelt
dat
het
redelijkheidsbeginsel is geschonden, kan zij evenmin worden bijgetreden.
Wanneer een cursist niet deelneemt aan de examens noch aan de
stageverplichtingen of tijdig om uitstel verzoekt op een wijze dat het nog vóór de
eindbeslissing van de deliberatiecommissie zou kunnen worden toegekend, is het
niet onredelijk te besluiten dat zij voor die opleidingssessie door de
deliberatiecommissie als “niet geslaagd” wordt beoordeeld.
De aangevoerde middelen zijn ongegrond.
In de mate dat verzoekster in haar procedurestukken nieuwe
argumenten ter adstructie van haar in het verzoekschrift ontwikkelde middelen
aanvoert, bemerkt de Raad van State dat verzoekster die reeds had kunnen
aanvoeren en ontwikkelen in haar verzoekschrift in de zaak sub I. In die mate geeft
verzoekster aldus in wezen op laattijdige en niet ontvankelijke wijze een nieuwe
grondslag aan het eerste en het tweede middel. Ze zijn derhalve laattijdig en
niet-ontvankelijk.
C. Beoordeling van de (on)rechtmatigheid van de tweede bestreden beslissing
Uit de punten 20 tot 23 blijkt dat de in de zaak sub I aangevoerde
middelen die uitsluitend betrekking hebben op de eerste bestreden beslissing, niet
tot vernietiging van die beslissing kunnen leiden. Het leidt er evenzo toe dat de
XIV-36.951-26/28
Raad van State niet vermag te besluiten tot vernietiging van de tweede besteden
beslissing waartegen geen eigen middelen worden aangevoerd.
De zaak sub II
De in de zaak sub II aangevoerde middelen zijn uitsluitend
gericht tegen de in de zaak sub I eerste bestreden beslissing. Uit de beoordeling van
die zaak is gebleken dat het vernietigingsberoep tegen de in die zaak aangevoerde
eerste bestreden beslissing, wordt verworpen. Die beslissing is definitief en de
wettigheid ervan kan niet verder worden betwist, ook niet door middel van een
exceptie van onwettigheid ervan, in het raam van een beroep gericht tegen een
andere administratieve rechtshandeling.
Het beroep in de zaak sub II is bijgevolg niet ontvankelijk.
BESLISSING
- De zaken nrs. A. 218.674/XIV-36.951 en A. 219.952/XIV-37.157 worden
gevoegd.
- De Raad van State verwerpt het beroep in beide zaken.
- Verzoekster wordt verwezen in de kosten van de beroepen tot
nietigverklaring, begroot op een rolrecht van 400 euro en een
rechtsplegingsvergoeding van 1400 euro, die verschuldigd is aan de
verwerende partij.
XIV-36.951-27/28
Dit arrest is uitgesproken te Brussel, in openbare terechtzitting van
achtentwintig oktober tweeduizend negentien, door de Raad van State,
XIVe kamer, samengesteld uit:
Geert Debersaques,
kamervoorzitter,
Carlo Adams,
staatsraad,
Kaat Leus,
staatsraad,
bijgestaan door
Johan Pas,
griffier.
De griffier
De voorzitter
Johan Pas
Geert Debersaques
XIV-36.951-28/28