Conseil d'État de Belgique — Raad van State — ECLI:BE:RVSCE:2021:ARR.252.334 (2021-12-07)
Samenvatting (NL) :
Arrest nr 252.334 van 7 december 2021 Openbaar ambt - Federaal openbaar
ambt - Aanwerving en loopbaan Beslissing : Vernietiging Samenvoeging Depersonalisatie
--- TEXTE INTÉGRAL DE L'ARRÊT ---
RAAD VAN STATE, AFDELING BESTUURSRECHTSPRAAK
IXe KAMER
ARREST
nr. 252.334 van 7 december 2021
in de zaken A. 228.252/IX-9553 (I)
A. 228.255/IX-9556 (II)
In zake :
I.+II.
XXXX
bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaat Pascal Lahousse
kantoor houdend te 2800 Mechelen
Leopoldstraat 64
bij wie woonplaats wordt gekozen
tegen :
I.+II.
de BELGISCHE STAAT, vertegenwoordigd door de minister van
Binnenlandse Zaken
bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaten Joos Roets en Stefan Sottiaux
kantoor houdend te 2018 Antwerpen
Oostenstraat 38 bus 201
bij wie woonplaats wordt gekozen
-------------------------------------------------------------------------------------------------I. Voorwerp van de beroepen
1.1.
Het beroep in de zaak A. 228.252/IX-9553, ingesteld op 29 mei
2019, strekt tot de nietigverklaring van de “[e]valuatie na beroep van [...] XXXX,
bestuurlijk attaché toegewezen aan de diensten van het Auditoraat van de Raad van
State d.d. 29.03.2019 waarbij de commissie bestaande uit onder meer [W.W.]
eerste auditeur-afdelingshoofd aan [XXXX] betreffende de evaluatie een
‘onvoldoende’ heeft toegekend”.
1.2.
Het beroep in de zaak A. 228.255/IX-9556, ingesteld op 29 mei
2019, strekt tot de nietigverklaring van de “[e]valuatie na beroep van […] XXXX,
bestuurlijk attaché toegewezen aan de diensten van het Auditoraat van de Raad van
IX-9553-1/26
State d.d. 29.03.2019 waarbij de commissie bestaande uit onder meer [A.E.],
Eerste Auditeur-afdelingshoofd aan [XXXX] betreffende de evaluatie een
‘onvoldoende’ heeft toegekend”.
II. Verloop van de rechtspleging
2.
De verwerende partij heeft in de beide zaken een memorie van
antwoord ingediend en de verzoekende partij heeft in de beide zaken een memorie
van wederantwoord ingediend.
Auditeur Wendy Depester heeft in de beide zaken een verslag
opgesteld.
De verzoekende partij en de verwerende partij hebben in de
beide zaken een laatste memorie ingediend.
De partijen zijn in de beide zaken opgeroepen voor de
terechtzitting, die heeft plaatsgevonden op 27 september 2021.
Staatsraad Bruno Seutin heeft in de beide zaken verslag
uitgebracht.
Advocaat Bryan Geerts, die loco advocaat Pascal Lahousse
verschijnt voor de verzoekende partij en advocaat Timothy Roes, die loco advocaat
Joos Roets verschijnt voor de verwerende partij, zijn in de beide zaken gehoord.
Auditeur Wendy Depester heeft in de beide zaken een
andersluidend advies gegeven.
Er is toepassing gemaakt van de bepalingen op het gebruik der
talen, vervat in titel VI, hoofdstuk II, van de wetten op de Raad van State,
gecoördineerd op 12 januari 1973.
IX-9553-2/26
III. Feiten
a. algemeen
3.1.
Verzoekster is in december 2001 bij de Raad van State in dienst
getreden als bestuurlijk attaché-jurist, eerst als contractueel personeelslid en vanaf
november 2005 als statutair personeelslid.
Van 1 november 2005 tot 31 augustus 2009 geniet zij een
voltijdse loopbaanonderbreking. Daarna werkt zij vier vijfde.
Vanaf 1 april 2016 wordt verzoekster tewerkgesteld in
afdeling IV van het auditoraat.
3.2.
Op 10 november 2016 wordt verzoekster gunstig geëvalueerd
door de eerste auditeur-afdelingshoofd van afdeling IV van het auditoraat. In de
evaluatiefiche
worden
geen
‘te
ontwikkelen
aspecten’
opgesomd.
De
hoofdsecretaris en diensthoofd sluit zich op 10 november 2016 aan bij de inhoud
van deze evaluatie.
3.3.
Op 15 juni 2017 krijgt verzoekster de tussentijdse beoordeling
‘onvoldoende’ voor haar werkzaamheden verricht in afdeling IV van het auditoraat
voor de periode van 1 april 2016 tot 30 mei 2017.
Dit evaluatieresultaat wordt op 9 oktober 2017, na beroep,
definitief toegekend door de evaluatiecommissie.
Verzoekster stelt tegen dit evaluatieresultaat geen beroep tot
nietigverklaring in bij de Raad van State.
IX-9553-3/26
3.4.
Vervolgens vinden er een aantal gesprekken plaats tussen
verzoekster en haar leidinggevenden, waarbij er verschillende opties worden
onderzocht. Verzoekster benadrukt tijdens deze gesprekken dat het voor haar
moeilijk is om nog samen te werken met drie auditeurs van afdeling IV. Zij vraagt
om naar een andere afdeling te worden overgeplaatst of om haar andere taken toe te
wijzen zodat zij niet meer met de betrokken auditeurs hoeft samen te werken.
3.5.
Op 30 januari 2018 wordt verzoekster overgeplaatst naar
afdeling VI van het auditoraat. Naar aanleiding van deze overplaatsing wordt een
afsprakennota opgesteld. Die nota bevat verschillende richtlijnen over het
functioneren van verzoekster binnen afdeling VI, evenals afspraken omtrent de
resterende te verwerken arresten voor afdeling IV. De nota stelt dienaangaande
onder meer het volgende:
“1.3. Daarbij benadrukte bestuurlijk attaché XXXX onder meer dat het
voor haar moeilijk is om nog samen te werken met drie leden van afdeling IV
en vroeg zij om een overplaatsing naar een andere afdeling van het Auditoraat
(N) of om haar andere taken toe te wijzen zodat zij niet meer met deze
auditeurs diende samen te werken. De auditeur-generaal had over deze
mogelijkheid tot samenwerking onder meer ook een telefonisch gesprek met
de externe preventie-adviseur (Arista).
1.4. Gelet op de volgens bestuurlijk attaché XXXX verstoorde
communicatie die haar samenwerking met drie leden van afdeling IV zou
beletten en die volgens haar zou verklaren waarom zij eerdere doelstellingen
niet haalde, en aangezien het organisatorisch en ook op menselijk vlak voor
alle betrokkenen belangrijk is tot een definitieve oplossing te komen, wordt
niet gekozen om de externe preventieadviseur eerst nog een informele
bemiddeling te laten opstarten inzake de volgens bestuurlijk attaché XXXX
verstoorde communicatie met leden van afdeling IV, maar wordt onmiddellijk
gekozen voor een affectatie aan een andere afdeling, trouwens één van de door
haar zelf voorgestelde oplossingen.
De affectatie aan afdeling VI van het Auditoraat (N) is dan om
organisatorische en beleidsmatige redenen het meest opportuun. Het gaat
weliswaar om een grotere afdeling maar bestuurlijk attaché XXXX voerde
voor deze afdeling reeds arresten in.
Deze affectatie naar afdeling VI kan geen afbreuk aan de bestaande
tussentijdse evaluatie ‘onvoldoende’ vermeld sub punt 1.1 supra en de
vaststellingen daarin, die onverminderd gelden.
1.5. Dit alles werd op 11 januari 2018 door de auditeur-generaal
omstandig besproken met bestuurlijk attaché XXXX en waarnemend
afdelingshoofd [A.E.] en, nogmaals, op 17 januari 2018 in een gesprek met
XXXX en Arista.
2. Affectatie naar afdeling VI
2.1. Vanaf 30 januari 2018 wordt bestuurlijk attaché XXXX
toegewezen aan afdeling VI.
2.2. Zij zal wel, inzake de arresten van afdeling IV, de invoer en
samenvatting afwerken van de arresten die zij reeds invoerde en die voor
nazicht bij de auditeurs van die afdeling zijn of nog voor nazicht moeten
IX-9553-4/26
worden verzonden, alsook van de arresten die besproken werden tijdens de
vergadering van 14 september 2017 en van de arresten waarop zij reeds de
volgens haar in te voeren rechtspunten aanduidde.
Aan bestuurlijk attaché XXXX wordt gevraagd om wekelijks de door
haar behandelde arresten aan de betrokken magistraten toe te sturen. Aan de
betrokken magistraten wordt gevraagd zo snel mogelijk de (eerste) controle
uit te voeren zodat ofwel de samenvatting van het arrest nog binnen het
afgesproken tijdsbestek kan worden gemaakt en toegestuurd aan de betrokken
magistraat ofwel de ingevoerde samenvatting op gecontroleerd kan worden
gezet.
[...]
6. Nieuwe tussentijdse evaluatie
Het is de bedoeling dat wordt overgegaan tot een nieuwe tussentijdse
evaluatie in juni 2018 zowel wat betreft het werk voor afdeling VI als wat
betreft de invoer van arresten van afdeling IV sinds de eerste tussentijdse
evaluatie en deze bedoeld sub 2.2 supra. Deze evaluatie zal, voor het werk
voor afdeling IV, gebeuren door het diensthoofd en de functioneel bevoegde
ambtsdrager van afdeling IV, en, voor het werk voor afdeling VI, door het
diensthoofd en de functioneel bevoegde ambtsdrager van afdeling VI. Zij
zullen, indien nodig, vervolgens tot een gezamenlijke conclusie komen.”
b. feiten van belang voor de zaak A. 228.255/IX-9556
3.6.
In juni 2018 heeft een nieuwe tussentijdse evaluatie plaats over
de werkzaamheden van verzoekster binnen afdeling VI van het auditoraat. Omdat
de periode tussen het toetreden van de geëvalueerde tot afdeling VI – namelijk op
30 januari 2018 – en juni 2018, evenals het beschikbare te evalueren materiaal,
ontoereikend worden geacht om een evaluatie te verantwoorden, in het bijzonder
wat betreft de zelfstandige verwerking van arresten – dit is zonder dat de
behandelende auditeur de rechtspunten al heeft aangeduid – en de verwerking van
de arresten inzake overheidsopdrachten die toepassing maken van de nieuwe
reglementering en waarvan de verwerking prioritaire behandeling vraagt, wordt
besloten om de evaluatie later dat jaar te laten plaatsvinden. Er wordt voorts nog
gesteld dat “[o]m die reden is geopteerd voor een tussentijdse evaluatie die een
aantal positieve en een aantal verder te ontwikkelen aspecten oplijst. Doel is de
geëvalueerde te begeleiden in het versterken van de positieve elementen en het
tegemoet komen aan de aandachtspunten met het oog op de definitieve evaluatie.
Deze definitieve evaluatie zal medio oktober 2018 plaatsvinden”. Deze
“oplijsting” luidt als volgt:
Verzoeksters sterke punten zijn:
IX-9553-5/26
- Algemene competenties - 1. Kennis en expertise - Heeft zich bereid getoond
kennis reglementering te ontplooien wat ten goede kan komen bij verwerking
arresten.
- Algemene competenties - 3. Resultaatgericht en efficiënt werken Termijnen stappenplan worden gerespecteerd.
- Algemene competenties - 5. Teamwork - Neemt initiatieven om resultaten
voor te leggen en staat open voor overleg.
Verzoeksters te ontwikkelen aspecten zijn:
- Algemene competenties - 3. Resultaatgericht en efficiënt werken - Arresten
moeten in aansluiting op invoering zonder verwijl ter controle aan
behandelende auditeur worden bezorgd.
- Algemene competenties - 4. Analyse en synthese - Leesbaarheid syntheses
(verwijzingen naar niet nader geduide bepalingen/middel(en)(onderdelen) ...
achterwege laten) → zelfstandige verwerking van passages en trefwoorden,
ook indien reeds aangebracht door behandelende auditeur.
3.7.
Op 5 november 2018 stelt de eerste auditeur-afdelingshoofd van
afdeling VI een ontwerp van evaluatiefiche op met betrekking tot de door
verzoekster binnen de afdeling geleverde prestaties. Uit deze fiche blijkt dat de
prestaties van verzoekster met betrekking tot de invoer van de arresten voor de
periode 30 januari 2018 - 5 november 2018 ‘onvoldoende’ worden bevonden.
Verzoekster formuleert haar opmerkingen met betrekking tot dit
ontwerp van evaluatiefiche in een schriftelijke nota.
3.8.
Op 26 november 2018 wordt aan verzoekster de definitieve
tussentijdse beoordeling ‘onvoldoende’ toegekend door A.E. en V.D.B. De
bezwaren van verzoekster worden daarin weerlegd.
IX-9553-6/26
3.9.
Op 18 december 2018 dient verzoekster een bezwaarschrift in
tegen de definitieve beoordeling van 26 november 2018.
3.10.
Op 19 februari 2019 vindt de hoorzitting plaats.
3.11.
Op 29 maart 2019 beslist de evaluatiecommissie om aan
verzoekster definitief de beoordeling ‘onvoldoende’ toe te kennen. De motivering
van deze beslissing luidt als volgt:
“III.2. Ten gronde
A. Het verweerschrift
Voorafgaande opmerking
De geëvalueerde heeft zich in haar bezwaarschrift van 18 december
2018 weliswaar het recht voorbehouden haar verweer op een later tijdstip
verder aan te vullen, maar de handelwijze om, ondanks de tijdige uitnodiging
van 5 februari 2019 voor de hoorzitting van 19 februari 2019, voor het eerst op
de hoorzitting zelf een aantal fundamentele kritieken te uiten, bijkomend
aangevuld met stukken neergelegd na de hoorzitting, heeft de leden van de
commissie verhinderd tijdig kennis te nemen van de integrale inhoud van het
verweerschrift en vandaar, belemmerd in de mogelijkheid om, indien
gewenst, gerichte vragen te kunnen stellen aan de geëvalueerde. Deze
handelwijze heeft voorts de termijn voor de totstandkoming van de genomen
beslissing beïnvloed.
Procedurele opmerkingen
- Zoals terecht opgemerkt in het verweerschrift heeft de Raad van
State een eigen statuut inbegrepen een specifiek evaluatiesysteem, uitgewerkt
in artikel 17 van het Personeelsstatuut.
Elke argumentatie geput uit het koninklijk besluit van 24 september
2013 ‘betreffende de evaluatie in het federaal openbaar ambt’ kan derhalve
niet dienstig worden ingeroepen (bv. minimale duur evaluatieperiode).
Louter volledigheidshalve voorziet voormeld koninklijk besluit ook
niet dat de evaluatoren een verplichte opleiding dienen te volgen. Artikel 4
ervan verplicht enkel de Federale Overheidsdienst Personeel en Organisatie in
opleidingen te voorzien wanneer de evaluatoren erom vragen.
- Het gegeven dat de geëvalueerde of haar collega’s in een bepaalde
periode al dan niet geëvalueerd zouden zijn geweest, staat de toepassing van
artikel 17 van het Personeelsstatuut overeenkomstig welk artikel op elke
ogenblik op initiatief van het diensthoofd en/of de functioneel bevoegde
ambtsdrager ‘ongunstige feiten’ op de individuele fiche van het personeelslid
kunnen worden genoteerd, niet in de weg. Zulks is gebeurd gebruik makend
van een evaluatiefiche functiegroep C met het oog op de inschrijving op de
individuele fiche.
Uit het feit dat in het verleden geen jaarlijkse evaluaties werden
doorgevoerd, of dat de geëvalueerde ‘gunstig’ werd geëvalueerd, kunnen geen
rechten worden geput in de zin dat wanneer de collega’s van de geëvalueerde
geen evaluatie kregen, zij er dan ook geen kon krijgen, of nog dat zij naar de
toekomst toe steeds ‘gunstig’ geëvalueerd zou moeten worden. De
eindvermeldingen voor de evaluatiefiches van 2018 kunnen derhalve los
worden gezien van vorige evaluaties.
- Anders dan de geëvalueerde het ziet, verzet artikel 17 van het
Personeelsstatuut zich niet tegen de toekenning van de beoordeling
‘onvoldoende’, beide op 26 november 2018, door, eensdeels, [W.W.] en
IX-9553-7/26
[V.D.B.] en, anderdeels, [A.E.] en [V.D.B.]. In de periode
september-december 2017, voorwerp van de eerste evaluatiefiche, was de
geëvalueerde toegewezen aan afdeling IV. In de periode vanaf 30 januari
2018, voorwerp van de tweede evaluatiefiche, was de geëvalueerde
toegewezen aan afdeling VI. De werkzaamheden van de geëvalueerde voor
afdeling IV na 30 januari 2018 behelzen het finaliseren, na controle, van
ontwerpen van invoer in Audidoc, zoals door de geëvalueerde voorgesteld in
de periode september-december 2017 en bevatten derhalve geen nieuwe
opdrachten. De omstandigheid dat de geëvalueerde na 30 januari 2018 nog
werkzaamheden voor de afdeling IV heeft verricht, staat er derhalve niet aan
in de weg dat de periode waarop deze betrekking hebben, onderscheiden is
van de opdrachten voor afdeling VI.
4. Het verweer dat voor de periode na 30 januari 2018 het precieze
aandeel van de werkzaamheden voor afdeling IV niet zou zijn gerespecteerd
in de beoordelingen, vertrekt van hetzelfde foutieve uitgangspunt dat de beide
evaluatiefiches eenzelfde evaluatieperiode als voorwerp hebben en kan
derhalve evenmin worden aangenomen.
5. De vaststelling dat de geëvalueerde ook nog na 30 januari 2018 de
reeds aangevangen werkzaamheden voor afdeling IV verder diende te
finaliseren, ontkracht voorts het verweer dat een onredelijke termijn zou zijn
verlopen tussen de evaluatieperiode, het evaluatiegesprek en de opmaak van
de evaluatiefiche door [W.W.] en [V.D.B.]. Zoals in het verweer terecht
aangestipt, vergt een correcte evaluatie de kennis van accurate gegevens. De
accuraatheid van gegevens veronderstelt het volledig doorlopen zijn van het
invoerproces in Audidoc.
6. In overeenstemming met de nota ‘Toewijzing aan afdeling VI’ van
30 januari 2018 is voor afdeling IV op 26 juni 2018 een tussentijdse
evaluatiefiche opgemaakt die de volgende opmerkingen bevat:
‘Deze tussentijdse evaluatie heeft betrekking op de werkzaamheden
van de geëvalueerde binnen de afdeling VI.
Algemeen wordt opgemerkt dat de periode tussen het toetreden van de
geëvalueerde tot de afdeling VI en heden evenals het beschikbare te
evalueren materiaal ontoereikend zijn om een definitieve evaluatie
mogelijk te maken. In het bijzonder betreft de zelfstandige verwerking
van arresten, d.i. zonder dat de behandelende auditeur de rechtspunten
al heeft aangeduid, heden slechts de maanden januari en februari 2018
en kan de verwerking van die arresten inzake overheidsopdrachten die
toepassing maken van de nieuwe reglementering – en waarvan de
verwerking prioritaire behandeling vraagt – nog niet worden
geëvalueerd.
Om die reden is geopteerd voor een tussentijdse evaluatie die een
aantal positieve en een aantal verder te ontwikkelen aspecten oplijst.
Doel is de geëvalueerde te begeleiden in het versterken van de
positieve elementen en het tegemoet komen aan de aandachtspunten
met het oog op de definitieve evaluatie. Deze definitieve evaluatie zal
medio oktober 2018 plaatsvinden.’
In de aanloop tot deze tussentijdse evaluatie en de tussentijdse
evaluatiefiche ‘onvoldoende’ van 26 november 2018 hebben op geregelde
tijdstippen gesprekken plaats gevonden tussen het afdelingshoofd van
afdeling VI en de geëvalueerde, waaraan de geëvalueerde overigens zelf
refereert in haar bezwaarschrift.
De gevolgtrekking van de geëvalueerde dat ‘het feit dat er geen
formele gesprekken werden gevoerd (...) er ook (kan) op wijzen dat er
blijkbaar geen problemen waren met het functioneren van de geëvalueerde’,
wordt aldus niet in de feiten gesteund.
7. De ingeroepen schending van de algemene beginselen,
onpartijdigheidsbeginsel en zorgvuldigheidsbeginsel (punt 2.8 verweerschrift
neergelegd ter zitting) heeft geen betrekking op de evaluatie ‘onvoldoende’
van [A.E.] en [V.D.B.].
Inhoudelijke opmerkingen
IX-9553-8/26
Afsprakennota 30 januari 2018
- De geëvalueerde betwist dat de afsprakennota van 30 januari 2018
een objectieve evaluatie op het einde van de evaluatieperiode garandeert.
Tijdens een vergadering op 30 januari 2018 is de afsprakennota
besproken in aanwezigheid van de Auditeur-generaal, het afdelingshoofd van
de afdeling VI en de geëvalueerde. De nota is aangepast rekening houdende
met een aantal opmerkingen gemaakt door de geëvalueerde tijdens deze
vergadering. De geëvalueerde heeft zich vervolgens niet op enig later tijdstip
uitdrukkelijk verzet tegen de inhoud van de afsprakennota van 30 januari
Nog daargelaten de vraag of de geëvalueerde de inhoud van de
afsprakennota van 30 januari 2018 alsnog kan betwisten naar aanleiding van
de evaluatiefiche ‘ongunstig’ die steunt op de afsprakennota van 30 januari
2018, wordt het verweer niet bijgevallen.
2. De omschrijving van de evaluatiecriteria volgens het door de
Federale Overheidsdienst Beleid en Ondersteuning gehanteerde
SMART-principe is niet verplicht opgelegd. Hierna zal overigens blijken dat
de door de geëvalueerde aangehaalde voorbeelden wel degelijk een objectieve
evaluatie garanderen.
Voorbeeld 1: streefdoel van gemiddeld 10 arresten per week
Overeenkomstig punt 3.3. (c) en punt 3.4. (b) van de afsprakennota
van 30 januari 2018 is het streefdoel dat gemiddeld 10 arresten per week
worden ingevoerd.
Zoals terecht opgemerkt in het verweerschrift zijn niet alle arresten
gelijk en kunnen ze niet allemaal in dezelfde tijd worden afgewerkt. Precies
om die reden worden gemiddelden als streefdoel opgelegd. Deze gemiddelden
zijn afgetoetst op hun haalbaarheid rekening houdende met de gemiddelde
productie van medewerkers in het verleden en op heden en zijn voorgelegd
aan het lid van het Auditoraat dat verantwoordelijk is voor de coördinatie van
Audidoc. Het streefdoel van gemiddeld 10 arresten per week is persoonlijk en
individueel opgesteld voor de geëvalueerde, wetende dat zij sedert meerdere
jaren volgens een 4/5 regime werkt. De vergelijking in de evaluatie met
andere medewerkers aan Audidoc, daarbij telkens rekening houdende met de
diverse werkregimes, dient mede in dit licht te worden begrepen. Punt 5 van
de afsprakennota van 30 januari 2018 bepaalt voorts dat de evaluatie rekening
houdt met vakantiedagen en afwezigheden wegens ziekte of andere wettige
redenen.
De geëvalueerde is voorts zelf verantwoordelijk voor de uitwisseling
van de correcte statistische gegevens en dit in elke fase van het invoerproces
zodat zij op eender welk tijdstip het door haar behaalde rendement heeft
kunnen opvolgen en de nodige correcties heeft kunnen doorvoeren.
Voorbeeld 2: richtlijnen voor de termijn van de invoer van arresten
In de lijn van de afsprakennota van 30 januari 2018 zou een termijn
moeten kunnen worden gerespecteerd van ongeveer 2 maanden tussen de
uitspraak van de arresten en een voorstel van opname in de databank. Mede
gelet op de tijdspanne die verstrijkt tussen het voorleggen voor nazicht en
eventuele verbetering stemt deze termijn overeen met de termijn bepaald in
het Vademecum, dat met betrekking tot de ‘Databank arresten’ algemene
richtlijnen bevat en een termijn van 3 maanden tussen de uitspraak van een
arrest en de opname in de databank als richtlijn vooropstelt en waarnaar de
geëvalueerde verwijst.
Voorbeeld 3: kwalitatieve doelstellingen
Door te stellen dat vooraf geen afspraken zijn gemaakt of
doelstellingen zijn geformuleerd over de kwaliteit van het werk, gaat de
geëvalueerde er aan voorbij dat de afsprakennota van 30 januari 2018 melding
maakt van een chronologische invoer waarbij alle relevante rechtspunten van
de samen te vatten arresten worden behandeld en dit op een coherente,
duidelijke en correcte manier, uitgaande van de vraag waarom de Raad van
State het beroep verwerpt of overgaat tot vernietiging c.q. schorsing. De nota
voegt toe dat door de betrokken magistraat gemaakte opmerkingen, suggesties
IX-9553-9/26
en tips zo snel mogelijk moeten worden opgevolgd.
De inhoudelijke controle komt toe aan de betrokken auditeur. Luidens
artikel 76, §2 RvS-Wet worden de leden van het Auditoraat ermee belast de
documentatie betreffende de rechtspraak en de adviezen van de Raad van
State in de vorm van geautomatiseerde bestanden bij te houden, te bewaren en
ter beschikking te stellen. Op grond van dit wetsartikel komt het aan de leden
van het Auditoraat, en aan hen alleen, toe om te oordelen of een gemaakte
samenvatting van die aard is dat zij kan worden opgenomen in de databank.
Dit is een taak die onder de volle verantwoordelijkheid valt van de betrokken
magistraat. Door het feit dat de betrokken magistraat oordeelt dat de
samenvatting niet naar behoren is, geeft hij/zij gevolg aan de wettelijke
opdracht die hem/haar is toevertrouwd.
Wat betreft de opwerping dat niet duidelijk zou zijn welke afgewerkte
samenvattingen van arresten als correct worden beschouwd en welke als fout
worden genoteerd, staat de beweerde onduidelijkheid in de eerste plaats haaks
op de eigen interpretatie van de geëvalueerde in het bijkomend stuk van
25 februari 2019 dat zij minstens 90% van de arresten correct heeft afgewerkt.
Voorts komt het, zoals gezegd, toe aan de betrokken auditeur om de
inhoudelijke controle uit te voeren. Het aangeklaagde gemis aan het vooraf
definiëren van een te behalen percentage aan correct afgewerkte arresten is
niet pertinent. Het is evident dat alle arresten op correcte wijze moeten worden
ingevoerd in Audidoc. Ten overvloede wordt verwezen naar het Vademecum.
Bezwaarschrift
Kennis en expertise
- De geëvalueerde verklaart in essentie dat het naast elkaar bestaan
van een nieuwe en oude trefwoordenstructuur inzake de materie van de
overheidsopdrachten de werkzaamheden heeft bemoeilijkt en dat de in de
materie van de overheidsopdrachten prioritair in te voeren arresten de
zelfstandige verwerking van de arresten over maart tot mei heeft beïnvloed.
- Het verweer geeft de redenen aan waarom de zelfstandige invoer
van arresten volgens de geëvalueerde is beperkt gebleven tot de gedeeltelijke
invoer van de arresten over de maand maart maar weerlegt in essentie de
beoordeling van de ontoereikende kennis niet.
Resultaatgericht en efficiënt werken
- De geëvalueerde herhaalt in essentie haar bezwaren met betrekking
tot de termijnen om arresten in te voeren in de databank en het streefdoel van
10 arresten/week. Zij voegt toe dat de betwiste evaluatiefiche de prestaties
verkeerdelijk berekent en stelt zelf een gemiddelde van 8,5 arresten/week
voor. Het saldo van nog in te voeren zou gestegen zijn door de
werkzaamheden voor afdeling IV, de invoer van prioritaire arresten voor
afdeling VI, het feit dat afdeling VI de grootste afdeling is en het klein aantal
effectieve aanwezigheidsdagen. De achterstand zou zijn opgelopen door het
nemen van gerechtvaardigd verlof. Met sterke punten zoals het inkorten van
de termijnen tussen het invoeren van de arresten en het voorleggen ter
controle, is geen rekening gehouden.
- De bezwaren omtrent de evaluatiecriteria (termijnen invoer en
streefdoel van 10 arresten/week) zijn hoger beantwoord.
- Wat betreft de in de evaluatiefiche van 26 november 2018 ten titel
van voorbeeld beschouwde periode van week 36 t/m 44 volhardt de
geëvalueerde in haar bezwaarschrift in een rendement van 8,5 arresten/week.
Volgens een stuk door de geëvalueerde neergelegd op 25 februari 2019, d.i.
na de hoorzitting van 19 februari 2019, zou een nieuwe berekening een
gemiddelde opleveren van 9,64 arresten/week. Het verschil met het
rendement van 6,6 arresten/week volgens de evaluatiefiche zou te wijten zijn
aan het ten onrechte niet in aanmerking nemen van afwezigheidsdagen en de
werkzaamheden voor de afdeling IV en – niet nader omschreven – ‘andere
taken’. Anders dan door de geëvalueerde oorspronkelijk verklaard, zouden de
werkzaamheden voor afdeling IV immers niet zijn afgerond op 12 september
2018 maar nog 3 bijkomende werkdagen in de tweede helft van oktober 2018
in beslag hebben genomen om een totaal op te leveren van 6 werkdagen.
IX-9553-10/26
De beschouwde periode loopt van 3 september 2018 tot en met
2 november 2018, zijnde 9 weken oftewel een verwachte invoer van
90 arresten overeenkomstig de afsprakennota. 6 verlofdagen (waarvan 4 om
dwingende redenen) en 1 feestdag dienen in mindering te worden gebracht.
Nog aangenomen dat 6 extra werkdagen in mindering moeten worden
gebracht omwille van werkzaamheden voor afdeling IV en ‘andere taken’,
geldt zulks alleszins niet voor de overige door de geëvalueerde in mindering
gebrachte 9 dagen op grond van het 4/5 werkregime. De afsprakennota is
persoonlijk en individueel opgesteld voor de geëvalueerde, wetende dat zij
sedert meerdere jaren volgens een 4/5 regime werkt. De geëvalueerde betwist
niet dat voor de beschouwde periode 53 arresten werden ingevoerd,
waarvan 31 door het afdelingshoofd of een ander lid van afdeling VI werden
voorbereid qua aanduiding van relevante passages en trefwoorden. Het
vermelde streefdoel van gemiddeld 10 arresten betreft in wezen volledig
zelfstandig verwerkte arresten en niet zozeer door het afdelingshoofd of een
ander lid van afdeling VI reeds met het oog op opname in Audidoc
voorbereide arresten. Derhalve en los van het gegeven dat zelfs in de voor de
geëvalueerde meest gunstige berekening het streefdoel van gemiddeld
10 arresten/week niet wordt gehaald, weegt het tekort des te zwaarder
aangezien de voorbereiding door het afdelingshoofd of een ander lid van
afdeling VI van een groot aantal arresten, de werklast voor de geëvalueerde
aanzienlijk heeft verminderd.
4. De invloed van de prioritaire invoer van de aldus aangeduide
arresten inzake overheidsopdrachten op de achterstand is relatief. Precies om
aan de bezorgdheid van een niet-toenemende achterstand tegemoet te komen
en de problematiek van de inwerkingtreding van een nieuwe regelgeving
overheidsopdrachten indachtig, werd op initiatief van het afdelingshoofd van
afdeling VI beslist om tijdelijk de relevante passages en bijbehorende
trefwoorden aan te duiden door het afdelingshoofd of een ander lid van de
afdeling VI. De verwerking door de geëvalueerde is in zoverre dan ook in
wezen uitvoerend en vermag qua tijdsinname niet worden vergeleken met een
volledig zelfstandige verwerking van arresten.
Hetzelfde geldt voor wat betreft de op datum van de affectatie van de
geëvalueerde naar afdeling VI hangende voorraad aan arresten van afdeling
VI over de maanden september-december 2017. Het betreft arresten waarop
de auditeur doorgaans reeds aanduidde welke rechtspunten in Audidoc
moeten worden ingevoerd en samengevat, desgevallend met aanduiding van
het te gebruiken trefwoord.
Om die redenen, en gelet op het minder vragen van samenvattingen in
afdeling VI (zie verder), kan veeleer een hoger rendement worden verwacht
dan dat van andere attachés, ook al gaat het om een grote afdeling. Een
vergelijking met het behaalde rendement over dezelfde periode (werkweek
36-44) door de andere attachés toont evenwel aan dat, nog los van andere
opdrachten dan Audidoc, het aantal zelfstandig verwerkte arresten en het
aantal verwerkte rechtspunten aanzienlijk hoger ligt, ook wat die attachés
betreft die werken in een vergelijkbaar deeltijds regime en in een afdeling met
veel variabiliteit.
5. De werkzaamheden voor de afdeling IV hadden overeenkomstig de
afsprakennota van 30 januari 2018 betrekking op de afwerking van arresten
die op datum van de affectatie van de geëvalueerde naar afdeling VI, reeds
waren ingevoerd en voor nazicht bij de betrokken auditeurs waren of nog voor
nazicht moesten worden verzonden. In vele gevallen gaven de auditeurs
daarbij zelf aan wat moest worden verbeterd of aangevuld en hoe.
6. Afdeling VI is de grootste afdeling. Hier staat tegenover dat de
geëvalueerde voor deze afdeling in het verleden reeds arresten invoerde en
derhalve niet zonder ervaring was. Verder is er opnieuw de vaststelling dat in
vele gevallen de relevante passages en bijbehorende trefwoorden reeds door
de auditeur zijn aangeduid en dat de afdeling VI minder vaak samenvattingen
vraagt.
7. Naar aanleiding van de maandelijkse gesprekken is de geëvalueerde
IX-9553-11/26
er op gewezen dat de naleving van de termijnen qua voorstel voor opname één
zaak is en het voorleggen voor nazicht een andere. Naar aanleiding van de
tussentijdse evaluatie van 26 juni 2018 is opgemerkt dat de arresten in
aansluiting op de invoering zonder verwijl ter controle aan de behandelende
auditeur moeten worden bezorgd. De evaluatiefiche van 26 november 2018
merkt op dat het tijdsverloop tussen de invoeren van de arresten en het
voorleggen ter controle aan de behandelende auditeur is ingekort.
8. De beoordeling brengt alle genoemde elementen mee in rekening,
net als de opgenomen verloven.
9. In het licht van de voorgaanden, kan de achterstand niet eenvoudig
worden verklaard vanuit de instructies met betrekking tot de arresten
september-december 2017, de prioritaire invoer van aldus aangeduide
arresten, de taken van de geëvalueerde voor afdeling IV en het feit dat
afdeling VI de grootste afdeling is.
Analyse en synthese
- De geëvalueerde betwist de beoordeling in verband met de
leesbaarheid van passages, het ‘plukken’ van passages zonder de context te
vermelden en verwijzingen naar niet nader omschreven teksten. Globaal
zouden volgens haar de auditeurs de samenvattingen goedkeuren zonder
opmerkingen. De geëvalueerde voegt toe dat bemerkingen met betrekking tot
de werkzaamheden voor de afdeling IV niet op hun plaats zijn in de
beoordeling ‘analyse en synthese’ voor afdeling VI.
- Binnen de afdeling VI ligt de nadruk minder op het synthetiseren
van als wel op het ontwaren van relevante rechtspunten en het toepassen erop
van de correcte trefwoorden. Hieruit volgt dat de synthese niet zelden een
woordelijke weergave van het rechtspunt zoals verwoord in het arrest kan
zijn, mits de nodige aanpassingen naar de leesbaarheid toe. Bovendien zijn
met ingang van eind mei 2018 de arresten overheidsopdrachten, qua
aanduiding rechtspunten en trefwoorden, voorbereid door het afdelingshoofd
of een ander lid van afdeling VI. Deze elementen indachtig, wegen
onzorgvuldigheden zwaarder en zijn ze moeilijker af te doen als kleine
vergetelheden.
- De bijlage waarnaar de geëvalueerde in haar bijkomend stuk van
25 februari 2019 verwijst om aan te tonen dat 90% van de in de periode 1
februari 2018 tot 22 november 2018 voor afdeling VI nageziene
samenvattingen van arresten zonder meer zijn goedgekeurd, betreft voorts een
eenzijdig stuk dat bovendien geen onderscheid maakt tussen qua aanduiding
van relevante passages en trefwoorden reeds voorbereide arresten en
zelfstandig verwerkte arresten. Deze bijlage weerlegt alleszins niet de
beoordeling dat opmerkingen kunnen worden geplaatst bij het analytisch en
synthetisch vermogen van de geëvalueerde en waarvan voorbeelden zijn
gevoegd bij de betwiste evaluatiefiche.
- De beoordeling bevat geen inhoudelijke beoordeling van de
werkzaamheden voor de afdeling IV.
Teamwork
- De geëvalueerde meent dat geen rekening is gehouden met haar
initiatieven om resultaten voor te leggen en benadrukt dat tot de maand mei
[A.E.] tevreden was over haar prestaties en de samenwerking.
- De beoordeling heeft alle relevante elementen in overweging
genomen. Deze elementen doen geen afbreuk aan de conclusie dat de
geëvalueerde kritiek moeilijk kan plaatsen en zich in conflictsituaties weinig
constructief maar verdedigend opstelt.
Wat betreft de kennis en expertise
- Anders dan de geëvalueerde het ziet, is de beoordeling met
betrekking tot de kennis van de vakgebieden noch intern tegenstrijdig, noch
onverenigbaar met de evaluatiefiche van 17 oktober 2016, opgesteld voor de
bevordering door verhoging in weddeschaal.
- De omstandigheid dat het te lage aantal zelfstandig verwerkte
arresten op zich niet toelaat uit te maken of de kennis van de vakgebieden
toereikend is om toe te laten op een vlotte en volledige wijze alle relevante
IX-9553-12/26
rechtspunten in een arrest aan te duiden, neemt niet weg dat mede rekening
houdende met de tijdsspanne tussen de toewijzing van de geëvalueerde aan de
afdeling VI en de betwiste evaluatiefiche, de conclusie dat de kennis van de
vakgebieden ontoereikend is, verantwoord is.
3. De afgifte van andersluidende evaluatiefiches in het verleden, vormt
geen belet voor de evaluatie ‘onvoldoende’ van 26 november 2018. De
omstandigheid dat de basistaken onveranderd zijn gebleven, doet niets af aan
het gegeven dat op grond van artikel 17 van het Personeelsstatuut op elke
ogenblik ‘ongunstige (of gunstige) feiten’ op de individuele fiche kunnen
worden ingeschreven.
Behalen doelstellingen
- In haar verweerschrift stelt de geëvalueerde te beschikken over
gegevens blijkens welke 90% van de door haar ingevoerde arresten na
controle zonder meer worden goedgekeurd. Bij haar bijkomend stuk van 25
februari 2019 voegt de geëvalueerde een bijlage om zulks te staven.
Deze bijlage betreft een eenzijdig document dat bovendien geen
onderscheid maakt tussen qua aanduiding van relevante passages en
trefwoorden reeds voorbereide arresten en zelfstandig verwerkte arresten. De
waarde van deze bijlage moet worden gerelativeerd.
- Bovendien kan de geëvalueerde met betrekking tot percentages van
prestatiedoelstellingen niet dienstig verwijzen naar het koninklijk besluit van
24 september 2013 ‘inzake evaluatie bij de federale overheid’ en een ontwerp
van Statuut van het administratief personeel van de Raad van State, die niet
van toepassing zijn.
Afwezigheidsperiodes
De evaluatiefiche stelt objectief vast dat de achterstand mede te wijten
is aan de afwezigheden van de geëvalueerde, zonder het gerechtvaardigd
karakter van de afwezigheden in twijfel te trekken of deze aan te wenden als
een negatief beoordelingselement.”
Dat is de bestreden beslissing in de zaak A. 228.255/IX-9556.
c. feiten van belang voor de zaak A. 228.252/IX-9553
3.12.
Op 5 oktober 2018 stelt de eerste auditeur-afdelingshoofd van
afdeling IV een ontwerp van evaluatiefiche op met betrekking tot de door
verzoekster binnen de afdeling geleverde prestaties. Uit deze fiche blijkt dat de
prestaties van verzoekster met betrekking tot de invoer van de arresten voor de
periode september 2017 - december 2017 ‘onvoldoende’ worden bevonden.
Verzoekster formuleert haar opmerkingen met betrekking tot dit
ontwerp van evaluatiefiche in een schriftelijke nota.
3.13.
Op 26 november 2018 wordt aan verzoekster de definitieve
tussentijdse beoordeling ‘onvoldoende’ toegekend door W.W. en V.D.B. De
bezwaren van verzoekster worden daarin weerlegd.
IX-9553-13/26
3.14.
Op 18 december 2018 dient verzoekster een bezwaarschrift in
tegen de definitieve beoordeling van 26 november 2018.
3.15.
Op 19 februari 2019 vindt de hoorzitting plaats.
3.16.
Op 29 maart 2019 beslist de evaluatiecommissie om aan
verzoekster definitief de beoordeling ‘onvoldoende’ toe te kennen. De motivering
van deze beslissing luidt als volgt:
“III.2. Ten gronde
A. Het verweerschrift
Voorafgaande opmerking
De geëvalueerde heeft zich in haar bezwaarschrift van 18 december
2018 weliswaar het recht voorbehouden haar verweer op een later tijdstip
verder aan te vullen, maar de handelwijze om, ondanks de tijdige uitnodiging
van 5 februari 2019 voor de hoorzitting van 19 februari 2019, voor het eerst op
de hoorzitting zelf een aantal fundamentele kritieken te uiten, bijkomend
aangevuld met stukken neergelegd na de hoorzitting, heeft de leden van de
commissie verhinderd tijdig kennis te nemen van de integrale inhoud van het
verweerschrift en vandaar, belemmerd in de mogelijkheid om, indien
gewenst, gerichte vragen te kunnen stellen aan de geëvalueerde. Deze
handelwijze heeft voorts de termijn voor de totstandkoming van de genomen
beslissing beïnvloed.
Procedurele opmerkingen
- Zoals terecht opgemerkt in het verweerschrift heeft de Raad van
State een eigen statuut inbegrepen een specifiek evaluatiesysteem, uitgewerkt
in artikel 17 van het Personeelsstatuut.
Elke argumentatie geput uit het koninklijk besluit van 24 september
2013 ‘betreffende de evaluatie in het federaal openbaar ambt’ kan derhalve
niet dienstig worden ingeroepen (bv. minimale duur evaluatieperiode).
Louter volledigheidshalve voorziet voormeld koninklijk besluit ook
niet dat de evaluatoren een verplichte opleiding dienen te volgen. Artikel 4
ervan verplicht enkel de Federale Overheidsdienst Personeel en Organisatie in
opleidingen te voorzien wanneer de evaluatoren erom vragen.
- Het gegeven dat de geëvalueerde of haar collega’s in een bepaalde
periode al dan niet geëvalueerd zouden zijn geweest, staat de toepassing van
artikel 17 van het Personeelsstatuut overeenkomstig welk artikel op elk
ogenblik op initiatief van het diensthoofd en/of de functioneel bevoegde
ambtsdrager ‘ongunstige feiten’ op de individuele fiche van het personeelslid
kunnen worden genoteerd, niet in de weg. Zulks is gebeurd gebruik makend
van een evaluatiefiche functiegroep C met het oog op de inschrijving op de
individuele fiche.
Uit het feit dat in het verleden geen jaarlijkse evaluaties werden
doorgevoerd, of dat de geëvalueerde ‘gunstig’ werd geëvalueerd, kunnen geen
rechten worden geput in de zin dat wanneer de collega’s van de geëvalueerde
geen evaluatie kregen, zij er dan ook geen kon krijgen, of nog dat zij naar de
toekomst toe steeds ‘gunstig’ geëvalueerd zou moeten worden. De
eindvermeldingen voor de evaluatiefiches van 2018 kunnen derhalve wel los
gezien worden van vorige evaluaties.
- Anders dan de geëvalueerde het ziet, verzet artikel 17 van het
Personeelsstatuut zich niet tegen de toekenning van de beoordeling
IX-9553-14/26
‘onvoldoende’, beide op 26 november 2018, door, eensdeels, [W.W.] en
[V.D.B.] en, anderdeels, [A.E.] en [V.D.B.]. In de periode
september-december 2017, voorwerp van de eerste evaluatiefiche, was de
geëvalueerde toegewezen aan afdeling IV. In de periode vanaf 30 januari
2018, voorwerp van de tweede evaluatiefiche, was de geëvalueerde
toegewezen aan afdeling VI. De werkzaamheden van de geëvalueerde voor
afdeling IV na 30 januari 2018 behelzen het finaliseren, na controle, van
ontwerpen van invoer in Audidoc, zoals door de geëvalueerde voorgesteld in
de periode september-december 2017 en bevatten derhalve geen nieuwe
opdrachten. De omstandigheid dat de geëvalueerde na 30 januari 2018 nog
werkzaamheden voor de afdeling IV heeft verricht, staat er derhalve niet aan
in de weg dat de periode waarop deze betrekking hebben, onderscheiden is
van de opdrachten voor afdeling VI.
4. Het verweer dat voor de periode na 30 januari 2018 het precieze
aandeel van de werkzaamheden voor afdeling IV niet zou zijn gerespecteerd
in de beoordelingen, vertrekt van hetzelfde foutieve uitgangspunt dat beide
evaluatiefiches eenzelfde evaluatieperiode als voorwerp hebben en kan
derhalve evenmin worden aangenomen.
5. De vaststelling dat de geëvalueerde ook nog na 30 januari 2018 de
reeds aangevangen werkzaamheden voor afdeling IV verder diende te
finaliseren, ontkracht voorts het verweer dat een onredelijke termijn zou zijn
verlopen tussen de evaluatieperiode, het evaluatiegesprek en de opmaak van
de evaluatiefiche door [W.W.] en [V.D.B.]. Zoals in het verweer terecht
aangestipt, vergt een correcte evaluatie de kennis van accurate gegevens. De
accuraatheid van gegevens veronderstelt het volledig doorlopen zijn van het
invoerproces in Audidoc.
Ten overvloede kan er nog worden op gewezen dat op 13 november
2018 (datum van de hoorzitting naar aanleiding van het ontwerp van
evaluatie) de voor afdeling IV in te voeren arresten nog steeds niet definitief
waren afgehandeld. Uit een mail van de Auditeur-generaal blijkt dat het zelfs
nog om een 15tal arresten ging. In zijn mail schrijft de korpsoverste dat het
‘niet de eerste controle betreft -vaak zelfs de derde’ en dat ‘er nog heel wat te
verbeteren punten’ zijn.
6. Zoals reeds eerder werd aangegeven, is het koninklijk besluit van 24
september 2013 ‘betreffende de evaluatie in het federaal openbaar ambt’ in
casu niet van toepassing. Dat daarin wordt bepaald dat een evaluatieperiode
zes maanden duurt kan derhalve niet dienstig worden aangevoerd. Bovendien
ligt de geëvalueerde zelf aan de basis van het feit dat de evaluatieperiode voor
de werkzaamheden van afdeling IV minder dan zes maanden
(september-december 2017) bedraagt, daar zij zelf niet langer wilde
samenwerken met de leden van afdeling IV en zij op haar vraag door de
Auditeur-generaal werd toegewezen aan een andere afdeling.
7. In tegenstelling tot hetgeen de geëvalueerde aanvoert, is er door
haar nooit enige officiële klacht van ‘pesten op het werk’ ingediend. Dat de
preventiedienst Arista dit zou hebben aanvaard, mist derhalve feitelijke
grondslag.
Uit de feitelijke antecedenten, in het bijzonder de afsprakennota van
30 januari 2018, blijkt duidelijk dat de geëvalueerde niet langer wenste samen
te werken met de leden van afdeling IV en zij op haar vraag werd
overgeplaatst naar afdeling VI. De communicatie betreffende het samenvatten
en het invoeren van arresten van afdeling IV verliep uitsluitend via de
korpsoverste.
De nodige maatregelen werden dan ook genomen om elke schijn van
vooringenomenheid en partijdigheid in hoofde van [W.W.] tegen te gaan. Dat
hij nog als evaluator diende op te treden, heeft te maken met de korte periode
dat de geëvalueerde nog in zijn afdeling werkzaam was. De geëvalueerde
brengt trouwens geen enkel concreet gegeven aan waaruit zou kunnen
afgeleid worden dat er in hoofde van [W.W.] sprake zou zijn van
vooringenomenheid of partijdigheid.
Inhoudelijke opmerkingen
IX-9553-15/26
De omschrijving van de evaluatiecriteria volgens het door de Federale
Overheidsdienst Beleid en Ondersteuning gehanteerde SMART-principe is
niet verplicht opgelegd.
De geëvalueerde is slechts nog effectief toegewezen geweest aan
afdeling IV van september 2017 tot eind december 2017. Vanaf 30 januari
2018 wordt zij toegewezen aan afdeling VI. Zij zal wel, wat de arresten betreft
die betrekking hebben op de bevoegdheden van afdeling IV, de invoer en de
samenvatting afwerken van: de arresten die zij reeds invoerde en die voor
nazicht bij de auditeurs van die afdeling zijn of nog voor nazicht moeten
worden verzonden, de arresten die besproken werden tijdens een vergadering
van 14 september 2017 en de arresten waarop zij reeds de volgens haar in te
voeren rechtspunten aanduidde (zie afsprakennota van 30 januari 2018, punt
2.2).
Er wordt haar gevraagd om wekelijks de door haar behandelde
arresten aan de betrokken magistraten toe te sturen.
Hieruit kan duidelijk worden afgeleid om welke arresten het precies
ging. Zij heeft gedurende de beschouwde periode ook nooit enige opmerking
als dusdanig gemaakt, noch naar de leden van afdeling IV – zij had immers
elke rechtstreekse communicatie verbroken –, noch naar de
Auditeur-generaal, die de communicatie voor zich nam.
Zoals terecht opgemerkt in het verweerschrift zijn niet alle arresten
gelijk en kunnen ze niet allemaal in dezelfde tijd worden afgewerkt. Precies
om die reden worden gemiddelden als streefdoel opgelegd. Deze gemiddelden
zijn afgetoetst op hun haalbaarheid rekening houdende met de gemiddelde
productie van medewerkers in het verleden en op heden en zijn voorgelegd
aan het lid van het Auditoraat dat verantwoordelijk is voor de coördinatie van
Audidoc. Die werkwijze werd reeds begin 2017 toegepast in een
‘stappenplan’ - per mail van 26 januari 2017 aan de geëvalueerde toegestuurd
en door haar geïnterpreteerd als een verstoorde communicatie - waarin
duidelijk werd aangegeven welke arresten op welk tijdstip dienden te worden
afgewerkt.
De geëvalueerde is voorts zelf verantwoordelijk voor de uitwisseling
van de correcte statistische gegevens en dit in elke fase van het invoerproces
zodat zij op eender welk tijdstip het door haar behaalde rendement heeft
kunnen opvolgen en de nodige correcties heeft kunnen doorvoeren.
Door te stellen dat vooraf geen afspraken zijn gemaakt of
doelstellingen zijn geformuleerd over de kwaliteit van het werk, gaat de
geëvalueerde er aan voorbij dat de inhoudelijke controle toekomt aan de
betrokken auditeur. Luidens artikel 76, §2 RvS-Wet worden de leden van het
Auditoraat ermee belast de documentatie betreffende de rechtspraak en de
adviezen van de Raad van State in de vorm van geautomatiseerde bestanden
bij te houden, te bewaren en ter beschikking te stellen. Op grond van dit
wetsartikel komt aan de leden van het Auditoraat, en aan hen alleen, toe om te
oordelen of een gemaakte samenvatting van die aard is dat zij kan worden
opgenomen in de databank. Dit is een taak die onder de volle
verantwoordelijkheid valt van de betrokken magistraat. Door het feit dat de
betrokken magistraat oordeelt dat de samenvatting niet naar behoren is, geeft
hij/zij gevolg aan de wettelijke opdracht die hem/haar is toevertrouwd. Dit is
ook zo wanneer geoordeeld wordt dat een samenvatting moet worden gemaakt
en niet het letterlijk overnemen van passages uit een arrest.
De door de betrokken magistraat gemaakte opmerkingen, suggesties
en tips moeten zo snel mogelijk worden opgevolgd.
Desbetreffend volstaat het vast te stellen dat de geëvalueerde
schromelijk tekortschoot aan die opdracht. Daartoe kan verwezen worden
naar de mail van de Auditeur-generaal van 12 november 2018 waarin men
leest dat meerdere samenvattingen van arresten tot zelfs driemaal toe aan de
betrokken magistraten moesten worden voorgelegd en dat er dan nog ‘heel
wat te verbeteren punten’ waren. De bewering dat het vooral de handelswijze
van de auditeurs is (veelvuldige, herhaaldelijke en aanhoudende, dikwijls
nieuwe opmerkingen) wordt tegengesproken door voormeld mailverkeer
IX-9553-16/26
tussen de Auditeur-generaal en de geëvalueerde. Dat zij naar best vermogen
gevolg zou hebben gegeven aan de gemaakte opmerkingen houdt geen steek.
Het is eerder door het niet onmiddellijk correct en volledig gevolg geven aan
de opmerkingen van de betrokken magistraten dat veel tijd verloren gaat. Niet
omgekeerd. Van iemand met een ruime ervaring, zoals zijzelf stelt, mocht
worden verwacht dat zij onmiddellijk gevolg gaf aan de opmerkingen die
werden gemaakt. De leden van de commissie kunnen zich niet van de indruk
ontdoen dat de geëvalueerde vooral een eigen interpretatie geeft van de feiten
zonder concrete weerlegging van de vastgestelde tekortkomingen.
In de voorafgaande opmerking (pt. 3.2. uit het verweerschrift) stelt de
geëvalueerde dat de situatie van ‘pesten op het werk’ nooit is opgelost. Zoals
hierboven aangegeven en in tegenstelling tot hetgeen zij aanvoert, is er door
haar nooit enige officiële klacht van ‘pesten op het werk’ ingediend. Dat de
preventiedienst Arista dit zou hebben aanvaard, mist derhalve feitelijke
grondslag.
Voor zover dit al ooit het geval zou zijn geweest, quod non, kunnen in
de tweede evaluatieperiode nooit vernederende uitspraken, aanhoudende
opmerkingen en verwijten en pesterijen van magistraten van afdeling IV aan
het adres van de geëvalueerde zijn gericht. Zij heeft immers zelf elke
communicatie geweigerd en gevraagd over te gaan naar een andere afdeling.
De communicatie tussen de leden van de afdeling en de geëvalueerde verliep
uitsluitend nog via de Auditeur-generaal.
De beweringen die zij uit in datzelfde punt, zijn beweringen die zij
naar voor bracht naar aanleiding van de eerste negatieve en definitief
geworden evaluatie en zijn thans derhalve irrelevant.
In zoverre de geëvalueerde nogmaals beweert dat de evaluatie van
november 2018 laattijdig zou zijn, kan verwezen worden naar de weerlegging
ervan supra.
In punt 3.3 van het verweerschrift stelt de geëvalueerde dat de
beoordeling mee bepaald werd door andere leden van afdeling IV en de
eindconclusie reeds genomen was voor het evaluatiegesprek. Dat de
eindevaluatie al zou zijn genomen voor het evaluatiegesprek is een blote
bewering die niet onderbouwd wordt. Er werd enkel een ontwerp van
evaluatie opgemaakt, aan de betrokkene bezorgd en dit met de enkele
bedoeling om haar recht om gehoord te worden ten volle te respecteren. In de
uiteindelijke evaluatie werden haar argumenten betrokken, doch weerlegd.
Aangezien elke auditeur van de afdeling zijn of haar specifieke
materie heeft en de daarop betrekking hebbende arresten ook aan hem of haar
worden toegezonden, kan men niet anders dan navraag doen bij die collega’s
teneinde te weten te komen hoe zij het werk van de geëvalueerde beoordelen.”
Dat is de bestreden beslissing in de zaak A. 228.252/IX-9553.
IV. Samenvoeging
4.
Met het oog op de goede rechtsbedeling is er grond om de beide
zaken samen te voegen zodat er in één arrest uitspraak over kan worden gedaan.
IX-9553-17/26
V. Onderzoek van het derde middel in de zaak A. 228.255/IX-9556
Standpunt van de partijen
5.
In het derde middel in de zaak A. 228.255/IX-9556 voert
verzoekster de schending aan van de artikelen 17 en 46 van het statuut van het
administratief personeel van de Raad van State (hierna: het Personeelsstatuut) en
van artikel 5 van het koninklijk besluit van 24 september 2013 ‘betreffende de
evaluatie in het federaal openbaar ambt’ (hierna: het koninklijk besluit van
24 september 2013).
Verzoekster stelt vooreerst dat er enkel een ‘tussentijdse
evaluatie’ heeft plaatsgevonden maar geen jaarlijkse evaluatie voor de jaren 2017
en 2018, zodat artikel 17 van het Personeelsstatuut is geschonden. Zij benadrukt
dat een ‘tussentijdse evaluatie’ geen jaarlijkse evaluatie is. Artikel 17 bepaalt dat
op de individuele evaluatiefiche ten minste eenmaal per jaar de gunstige of
ongunstige feiten worden genoteerd die op initiatief van het diensthoofd, in
voorkomend geval van de functioneel bevoegde ambtsdrager of van het
personeelslid zelf, vermeld worden. Daarnaast dient deze fiche tevens een
jaarlijkse beoordeling door het diensthoofd en in voorkomend geval de functioneel
bevoegde ambtsdrager te bevatten over de wijze van dienstvervulling van het
personeelslid.
Voorts stelt verzoekster nog dat indien er geen jaarlijkse
evaluatie is gebeurd, het diensthoofd en de functioneel bevoegde ambtsdrager van
verzoekster in gebreke zijn gebleven. Men kan bezwaarlijk aanvaarden dat
voormeld artikel 17 te pas en te onpas wordt toegepast om enkel een ‘tussentijdse
evaluatie’ te doen, terwijl de jaarlijkse evaluaties volledig achterwege worden
gelaten. Verzoekster benadrukt daarbij dat er evenmin jaarlijkse evaluaties
gebeurden van de andere bestuurlijk attachés-juristen in het auditoraat en dus ook
niet voor de jaren 2017 of 2018.
IX-9553-18/26
6.1.
In hoofdorde stelt de verwerende partij dat artikel 17 van het
Personeelsstatuut geen substantiële of op straffe van nietigheid voorgeschreven
vormen bevat. Enerzijds is het houden van een jaarlijkse evaluatie niet op straffe
van nietigheid voorgeschreven en anderzijds bevat artikel 17 geen substantiële
vormen. Maar zelfs indien artikel 17 van het Personeelsstatuut substantiële of op
straffe van nietigheid voorgeschreven vormen zou bevatten, kan verzoekster dit
niet met goed gevolg inroepen, omdat het niet-nakomen van die vormen – te weten
het houden van een jaarlijkse evaluatie – haar niet in haar belangen heeft geschaad.
Minstens zet verzoekster niet uiteen waarom de eigenlijke timing van “de bewuste
evaluaties” haar belangen zou hebben geschaad.
6.2.
Daarnaast wijst de verwerende partij erop dat in de bestreden
beslissing het volgende wordt gesteld:
“Het gegeven dat de geëvalueerde of haar collega’s in een bepaalde
periode al dan niet geëvalueerd zouden zijn geweest, staat de toepassing van
artikel 17 van het Personeelsstatuut overeenkomstig welk artikel op elke
ogenblik op initiatief van het diensthoofd en/of de functioneel bevoegde
ambtsdrager ‘ongunstige feiten’ op de individuele fiche van het personeelslid
kunnen worden genoteerd, niet in de weg. Zulks is gebeurd gebruik makend
van een evaluatiefiche functiegroep C met het oog op de inschrijving op de
individuele fiche.”
De eventuele (voorgaande) ontstentenis van een jaarlijkse
evaluatie, belette volgens de verwerende partij dus geenszins dat ter zake op
initiatief van het bevoegde diensthoofd of de functioneel bevoegde ambtsdrager,
‘ongunstige feiten’ werden genoteerd op de individuele evaluatiefiche van
verzoekster, middels een evaluatiefiche functiegroep C.
6.3.
Ten overvloede wijst de verwerende partij er nog op dat
verzoekster zich niet rechtsgeldig kan beroepen op het koninklijk besluit van
24 september 2013. Hoewel artikel 46 van het Personeelsstatuut bepaalt dat op
alles wat niet in het statuut van het administratief personeel van de Raad van State
is geregeld het statuut van het rijkspersoneel van toepassing is, dient te worden
vastgesteld dat de Raad van State in artikel 17 van het Personeelsstatuut een eigen
specifiek evaluatiesysteem heeft uitgewerkt. A contrario kan elke argumentatie
IX-9553-19/26
geput uit het koninklijk besluit van 24 september 2013, niet dienstig worden
ingeroepen.
7.
In haar memorie van wederantwoord benadrukt verzoekster in
antwoord op de verwerende partij dat zij door het gebrek aan jaarlijkse evaluatie
wel degelijk geschaad is in haar belangen. Een jaarlijkse evaluatie zou immers op
een vooraf meegedeeld tijdstip gebeurd zijn. Van een jaarlijkse evaluatie mag men
redelijkerwijze ook verwachten dat het verloop ervan volgens vooraf meegedeelde
afspraken zou gebeuren. Hoewel de tussentijdse evaluatie vooraf aangekondigd
was, was het voor verzoekster niet duidelijk hoe deze zou verlopen.
Beoordeling
8.1.
Artikel 17 van het Personeelsstatuut luidt als volgt:
“Een individuele evaluatiefiche wordt bijgehouden voor ieder
personeelslid. Op deze fiche worden ten minste eenmaal per jaar de gunstige
of ongunstige feiten genoteerd die op initiatief van het diensthoofd, in
voorkomend geval van de functioneel bevoegde ambtsdrager of van het
personeelslid zelf, vermeld worden. De fiche bevat ook een jaarlijkse
beoordeling door het diensthoofd en in voorkomend geval de functioneel
bevoegde ambtsdrager over de wijze van dienstvervulling van het
personeelslid. De fiche en de beoordeling worden ter kennis gebracht van het
personeelslid dat voor gezien tekent.
Binnen vijftien werkdagen na ontvangst van de beoordeling kan het
personeelslid er gemotiveerd bezwaar tegen aantekenen bij een commissie die
is samengesteld uit de oorspronkelijke evaluator of evaluatoren en twee
andere diensthoofden.
Het personeelslid wordt op zijn vraag gehoord door de commissie
en kan er zich laten bijstaan door één van de personen vermeld in artikel 37,
derde lid.
Na het personeelslid desgevallend te hebben gehoord kent de
commissie definitief de evaluatie toe.”
Artikel 46 van het Personeelsstatuut luidt als volgt:
“Op alles wat niet in het statuut van het administratief personeel van
de Raad van State is geregeld, is het statuut van het Rijkspersoneel van
toepassing.”
IX-9553-20/26
Artikel 5 van het koninklijk besluit van 24 september 2013 luidt
als volgt:
“De evaluatieperiode bedraagt één jaar, vanaf 1 januari tot
31 december.
De evaluatieperiode begint echter:
1° bij de benoeming van de ambtenaar na afloop van een stage of na
een federale mobiliteit, een interfederale mobiliteit, een ambtshalve mobiliteit
of een terbeschikkingstelling;
2° op de eerste dag van de uitvoering van de overeenkomst voor een
contractueel;
3° op de dag zelf waarop het personeelslid van functie verandert.
Als de evaluatieperiode vóór 1 juli begint, eindigt ze op 31 december.
Als de evaluatieperiode na 30 juni begint, eindigt ze zes maanden
later. De volgende periode begint de dag daarna en eindigt op 31 december.
Wanneer de behoeften van de dienst een verandering van functie
tijdens een evaluatieperiode voorschrijven, vangt er een nieuwe
evaluatieperiode aan.”
8.2.1.
Luidens artikel 17 van het Personeelsstatuut moet voor ieder
personeelslid een individuele evaluatiefiche worden bijgehouden waarop twee
zaken dienen te worden vermeld.
8.2.2.
Vooreerst moeten daarop worden vermeld, de gunstige of
ongunstige feiten met betrekking tot het personeelslid en dit op initiatief van het
diensthoofd, in voorkomend geval van de functioneel bevoegde ambtsdrager of
van het personeelslid zelf. Dit dient minstens eenmaal per jaar te gebeuren.
Meerdere keren per jaar is dus mogelijk.
8.2.3.
Daarnaast dient op de individuele evaluatiefiche ook een
‘jaarlijkse beoordeling’ door het diensthoofd en in voorkomend geval de
functioneel bevoegde ambtsdrager te worden genoteerd over de wijze van
dienstvervulling van het personeelslid. Uit het gebruik van de woorden ‘jaarlijkse
beoordeling’ volgt dat die ‘beoordelingsperiode’ of ‘evaluatieperiode’ (in
beginsel) één jaar bedraagt. Van een tussentijdse evaluatie wordt in artikel 17 van
het Personeelsstatuut geen gewag gemaakt. Een tussentijdse evaluatie is weliswaar
niet verboden, maar er kunnen geen rechtsgevolgen aan worden gehecht.
IX-9553-21/26
Wanneer
de
evaluatieperiode
begint
en
eindigt,
laat
artikel 17 van het Personeelsstatuut in het midden. Artikel 46 van het
Personeelsstatuut bepaalt echter dat op alles wat niet in het statuut van het
administratief personeel van de Raad van State is geregeld, het statuut van het
rijkspersoneel van toepassing is. Het koninklijk besluit van 24 september 2013
regelt de evaluatie in het federaal openbaar ambt. Artikel 5 van voormeld
koninklijk besluit bepaalt dat de evaluatieperiode één jaar bedraagt, van 1 januari
tot 31 december. Bijgevolg moet worden aangenomen dat voor het administratief
personeel van de Raad van State de jaarlijkse beoordelings- of evaluatieperiode
loopt van 1 januari tot 31 december.
8.2.4.
Wanneer het betrokken personeelslid niet akkoord gaat met de
gegeven beoordeling, kan het binnen vijftien werkdagen na ontvangst van die
beoordeling, hiertegen een gemotiveerd bezwaar aantekenen bij een commissie die
is samengesteld uit de oorspronkelijke evaluator of evaluatoren en twee andere
diensthoofden. Uit het gebruik van enkel het woord ‘beoordeling’ in artikel 17,
tweede lid, van het Personeelsstatuut volgt dat alleen bezwaar kan worden
aangetekend tegen de in het eerste lid bedoelde jaarlijkse beoordeling en dus niet
tegen de eveneens in het eerste lid bedoelde ongunstige feiten die op initiatief van
het diensthoofd of van de bevoegde ambtsdrager op de individuele evaluatiefiche
worden vermeld.
8.3.
In casu is door eerste auditeur-afdelingshoofd A.E. en
diensthoofd V.D.B. voor de werkzaamheden van verzoekster binnen afdeling VI
voor de periode van 30 januari 2018 tot 5 november 2018, op 26 november 2018
als ‘tussentijdse evaluatie’ een eindbeoordeling ‘onvoldoende’ toegekend. Omdat
verzoekster hiermee niet akkoord ging, heeft zij tegen die beoordeling met
toepassing van artikel 17, tweede lid, van het Personeelsstatuut op 18 december
2018 bezwaar aangetekend bij de commissie die was samengesteld uit de
oorspronkelijke evaluatoren A.E. en V.D.B. en twee andere diensthoofden,
namelijk I.D. en V.V. De commissie heeft, na verzoekster te hebben gehoord,
“besloten definitief de evaluatie ‘onvoldoende’ te moeten toekennen”.
IX-9553-22/26
Verzoekster voert terecht aan dat de beoordeling niet conform
artikel 17 van het Personeelsstatuut en artikel 46 van het Personeelsstatuut, juncto
artikel 5 van het koninklijk besluit van 24 september 2013 is verlopen. De door
eerste
auditeur-afdelingshoofd
A.E.
en
diensthoofd
V.D.B.
voor
de
werkzaamheden van verzoekster binnen afdeling VI tijdens de periode van
30 januari 2018 tot 5 november 2018, op 26 november 2018 gehouden
‘tussentijdse evaluatie’ kan niet worden beschouwd als de ‘jaarlijkse beoordeling’
bedoeld in artikel 17 van het Personeelsstatuut. Die tussentijdse evaluatie lijkt
veeleer als een functioneringsgesprek te moeten worden aangemerkt waaraan de
verwerende partij ten onrechte rechtsgevolgen wenst te hechten. Een evaluatie
waaraan rechtsgevolgen kunnen worden gehecht, kan alleen gebeuren indien dit
een ‘jaarlijkse beoordeling’ betreft, dit is over een volledig jaar.
8.4.
In de mate dat de verwerende partij aanvoert dat verzoekster
door het niet-houden van een jaarlijkse evaluatie niet in haar belangen is geschaad,
minstens niet uiteenzet waarom de eigenlijke timing van “de bewuste evaluaties”
haar in haar belangen zou hebben geschaad, verliest de verwerende partij uit het
oog dat zij aan “de bewuste evaluaties” rechtsgevolgen wilde hechten. Uit het
administratief dossier blijkt immers dat mede gesteund op de bestreden beslissing,
gevraagd is om verzoekster definitief beroepsongeschikt te verklaren. Ook heeft de
beroepscommissie het beroep van verzoekster niet afgewezen omdat het zou zijn
gericht tegen een niet-bindende evaluatie.
8.5.
Uit wat voorafgaat volgt dat het derde middel ontvankelijk en
gegrond is.
VI. Overige middelen in de zaak A. 228.255/IX-9556
9.
Een onderzoek van en uitspraak over de overige middelen in de
zaak A. 228.255/IX-9556 kunnen niet tot een ruimere nietigverklaring leiden,
zodat hiervan wordt afgezien.
IX-9553-23/26
VII. Ontvankelijkheid van de zaak A. 228.252/IX-9553
10.
Door de auditeur-verslaggever wordt ambtshalve een exceptie
opgeworpen wegens gebrek aan belang indien het beroep in de zaak
A. 228.255/IX-9556 tot een verwerpingsarrest zou leiden.
11.
Uit wat voorafgaat blijkt dat de exceptie feitelijke grondslag
mist.
VIII. Onderzoek van het derde middel in de zaak A. 228.252/IX-9553
12.
Niettegenstaande het auditoraat in de zaak A. 228.252/IX-9553
alleen de ontvankelijkheid van het beroep heeft onderzocht, mag om
proceseconomische redenen het derde middel toch aan een beoordeling worden
onderworpen.
Ook in deze zaak immers voert verzoekster in het derde middel
de schending aan van de artikelen 17 en 46 van het Personeelsstatuut en van
artikel 5 van het koninklijk besluit van 24 september 2013, om dezelfde redenen
als zij heeft uiteengezet in de zaak A. 228.255/IX-9556.
De verwerende partij heeft in de memorie van antwoord een
– aan de andere zaak identiek – verweer gevoerd; hoe het auditoraat het middel
beoordeelt, is gebleken uit het beredeneerd verslag dat erover is opgesteld in de
andere zaak en de partijen hebben de gelegenheid gehad om op dat standpunt te
repliceren in hun laatste memories in die zaak. Ingevolge de samenvoeging van de
beide zaken zijn dat verslag en die laatste memories ook in de zaak
A. 228.252/IX-9553 in het debat en mag de Raad deze standpunten in de
beoordeling ervan betrekken.
IX-9553-24/26
Om de redenen hiervóór uiteengezet, is het middel ontvankelijk
en gegrond.
BESLISSING
De
zaken
A.
228.252/IX-9553
en
A.
228.255/IX-9556
worden
samengevoegd.
-
De Raad van State vernietigt de beslissing van de commissie van beroep
van 29 maart 2019 waarbij aan XXXX een evaluatie ‘onvoldoende’ wordt
toegekend voor haar werkzaamheden in afdeling IV van het auditoraat bij de
Raad van State tijdens de periode van september 2017 tot december 2017.
-
De Raad van State vernietigt de beslissing van de commissie van beroep
van 29 maart 2019 waarbij aan XXXX een evaluatie ‘onvoldoende’ wordt
toegekend voor haar werkzaamheden in afdeling VI van het auditoraat bij de
Raad van State tijdens de periode van 30 januari 2018 tot 5 november 2018.
-
De verwerende partij wordt in de beide zaken verwezen in de kosten van
het beroep tot nietigverklaring, begroot op een rolrecht van 400 euro, een
bijdrage van 40 euro en een rechtsplegingsvergoeding van 1400 euro, die
verschuldigd is aan de verzoekende partij.
-
Bij de publicatie van dit arrest door de Raad van State wordt de identiteit
van de verzoekende partij niet bekendgemaakt.
IX-9553-25/26
Dit arrest is uitgesproken te Brussel, in openbare terechtzitting van zeven
december tweeduizend eenentwintig, door de Raad van State, IXe kamer,
samengesteld uit:
Bruno Seutin,
staatsraad, waarnemend voorzitter,
Bert Thys,
staatsraad,
Patricia De Somere,
staatsraad,
bijgestaan door
Tiny Temmerman,
griffier.
De griffier
De voorzitter
Tiny Temmerman
Bruno Seutin
IX-9553-26/26