Conseil d'État de Belgique — Raad van State — ECLI:BE:RVSCE:2022:ARR.253.857 (2022-05-24)
Samenvatting (NL) :
Arrest nr 253.857 van 24 mei 2022 Openbaar ambt - Openbaar ambt van Gemeenschappen
en Gewesten - Aanwerving en loopbaan Beslissing : Vernietiging
--- TEXTE INTÉGRAL DE L'ARRÊT ---
RAAD VAN STATE, AFDELING BESTUURSRECHTSPRAAK
Xe KAMER
ARREST
nr. 253.857 van 24 mei 2022
in de zaken A. 231.128/X-17.743 (I)
A. 231.406/X-17.762 (II)
In zake :
I. + II
XXXX
bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaat Tom De Sutter
kantoor houdend te 9000 Gent
Koning Albertlaan 128
bij wie woonplaats wordt gekozen
tegen :
I. + II.
XXXX
bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaat Alexander De Becker
kantoor houdend te 9051 Gent
Drie Koningenstraat 3
bij wie woonplaats wordt gekozen
-------------------------------------------------------------------------------------------------I. Voorwerp
Het beroep, gekend onder nr. A. 231.128/X-17.743 en ingesteld
op 29 juni 2020, strekt tot de nietigverklaring van de beslissing van de algemeen
directeur van XXXX van 22 april 2020 waarbij de evaluatie en het ongunstig
evaluatieresultaat van de evaluatie van XXXX van 26 maart 2020 bevestigd wordt.
Het beroep, gekend onder nr. A. 231.406/X-17.762 en ingesteld
op 28 juli 2020, strekt tot de nietigverklaring van de beslissing van het college van
burgemeester en schepenen van XXXX van 25 mei 2020 om XXXX te ontslaan,
met een opzeggingstermijn van drie maanden die in ingaat op 1 juni 2020.
X-17.743-17.7621/11
II. Verloop van de rechtspleging
Bij arrest nr. 249.839 van 15 februari 2021 is de vordering tot
schorsing van de tenuitvoerlegging van de bestreden beslissing in de zaak sub II
ingewilligd.
De verwerende partij heeft in de zaak sub II een verzoekschrift
tot voortzetting van de rechtspleging ingediend.
In beide zaken heeft de verwerende partij heeft een memorie van
antwoord ingediend en verzoekster een memorie van wederantwoord.
Auditeur Wendy Depester heeft een verslag opgesteld.
In beide zaken hebben de verwerende partij en verzoekster een
laatste memorie ingediend.
De partijen zijn opgeroepen voor de terechtzitting, die heeft
plaatsgevonden op 4 februari 2022.
Kamervoorzitter Johan Lust heeft verslag uitgebracht.
Advocaat Tom De Sutter, die verschijnt voor verzoekster, en
advocaat Mattijs Vanmarcke, die loco advocaat Alexander De Becker verschijnt
voor de verwerende partij, zijn gehoord.
Auditeur Wendy Depester heeft een met dit arrest eensluidend
advies gegeven.
Er is toepassing gemaakt van de bepalingen op het gebruik der
talen, vervat in titel VI, hoofdstuk II, van de wetten op de Raad van State,
gecoördineerd op 12 januari 1973.
X-17.743-17.7622/11
III. Feiten
Verzoekster is sedert 1998 in dienst bij XXXX. Zij is er sedert
2000 conservator.
Zij wordt op 28 juni 2018 (een eerste keer) ongunstig beoordeeld
over de evaluatieperiode 15 december 2016 - juni 2018. Zij ondertekent de
evaluatie op 6 september 2018 voor kennisname.
Verzoekster is wegens ziekte afwezig van 1 april 2019 tot 26
maart 2020.
Op 26 maart 2020 wordt verzoekster (een tweede keer)
ongunstig geëvalueerd over de periode juni 2018 - maart 2020.
Na
beroep
hiertegen
door
verzoekster,
besluit
de
beroepscommissie in haar advies van 21 april 2020 aan de algemeen directeur, om
zich bij het negatief evaluatieresultaat aan te sluiten. De algemeen directeur
bevestigt op 22 april 2020 de evaluatie van verzoekster en haar ongunstig
evaluatieresultaat. Dit is het voorwerp van het beroep in de zaak A.
231.128/X-17.743, hierna “de eerste bestreden beslissing” genoemd.
Verzoekster wordt op 4 mei 2020 door het college van
burgemeester en schepenen gehoord over het voorstel van de algemeen directeur
om haar te ontslaan wegens arbeidsongeschiktheid.
Het college van burgemeester en schepenen beslist op 25 mei
2020 om verzoekster overeenkomstig de artikelen 61 en 63 van de
rechtspositieregeling van XXXX wegens twee opeenvolgende ongunstige
evaluatieresultaten, te ontslaan, met naleving van een opzeggingstermijn van drie
maanden die ingaat op 1 juni 2020. Dit is de bestreden beslissing in de zaak
A. 231.406/X-17.762, hierna “de tweede bestreden beslissing” genoemd.
X-17.743-17.7623/11
IV. Samenvoeging
De beroepen tegen de eerste en de tweede bestreden beslissing
worden om reden van hun samenhang samengevoegd.
V. Onderzoek van het beroep inzake A. 231.128/X-17.743
A. Ontvankelijkheid
Exceptie
Volgens de memorie van antwoord is het beroep tegen de eerste
bestreden beslissing te laat aangezien verzoeker reeds kennis had van de beslissing
op 27 april 2020 terwijl het verzoekschrift pas op 29 juni 2020 is ingediend.
Beoordeling
Zoals in het auditoraatsverslag wordt opgemerkt, moest
verzoekster, gelet op artikel 66, derde lid, van de rechtspositieregeling van XXXX,
“schriftelijk, aangetekend of tegen ontvangstbewijs” van de eerste bestreden
beslissing op de hoogte worden gebracht. Dat is alleszins niet vóór 29 april 2020
gebeurd, zodat het beroep, volgens het auditoraatsverslag, tijdig is.
De verwerende partij, die in de laatste memorie niet meer op de
exceptie terugkomt, betwist die zienswijze kennelijk niet. Ook de Raad van State
ziet geen reden daartoe.
De exceptie wordt verworpen.
X-17.743-17.7624/11
B. Onderzoek van het tweede en vierde middel
Standpunt van de partijen.
Verzoekster voert in een tweede en een vierde middel onder
meer de schending aan, door de beslissing van 22 april 2020 om haar een tweede
keer ongunstig te evalueren, van artikel 48 van de rechtspositieregeling van
XXXX.
In een tweede middel wordt betoogd dat er in de evaluatieperiode
van juni 2018 tot maart 2020 slechts één functioneringsgesprek, op 21 maart 2019,
heeft plaatsgevonden “terwijl er minstens twee functioneringsgesprekken hadden
moeten plaatsvinden”.
In een vierde middel herhaalt verzoekster dat in de tweede
evaluatieperiode geen tweede functioneringsgesprek heeft plaatsgevonden
overeenkomstig artikel 48, vierde lid, van de rechtspositieregeling van XXXX.
Voorts wijst zij erop dat de tijd tussen een functioneringsgesprek en een
evaluatiegesprek “niet te kort” mag zijn “teneinde de geëvalueerde toe te laten zijn
functioneren aan te passen naar aanleiding van het functioneringsgesprek”.
Evenwel is haar de kans ontnomen om zich na haar afwezigheid te bewijzen met
vervolgens een verplicht tweede functioneringsgesprek. Na de afwezigheid vanaf 1
april 2019 is haar op de eerste werkdag, 26 maart 2020, een tweede ongunstige
evaluatie ter kennis gebracht.
In de memorie van antwoord repliceert de verwerende partij met
betrekking tot het tweede middel dat verzoekster “volledig in[gaat] tegen het
dossier”. Er zijn tal van functioneringsgesprekken geweest. Verzoekster gaat er
“gemakshalve”
aan
voorbij,
aldus
de
verwerende
partij,
dat
een
functioneringsgesprek zoals omschreven door artikel 48, tweede lid, van de
rechtspositieregeling van XXXX een persoonlijk en vertrouwelijk gesprek is
tussen de beoordelaar en het personeelslid, met actieve inbreng van het
personeelslid, bedoeld om het functioneren te verbeteren. Elk van de
opvolgingsgesprekken (op 15 november 2018, 29 november 2018, 12 december
X-17.743-17.7625/11
2018, 10 januari 2019, 6 februari 2019 en 22 februari 2019) is dus een
daadwerkelijk functioneringsgesprek waarbij beoogd werd om het functioneren te
verbeteren. Verzoekster houdt daar geen rekening mee en stelt dat een
functioneringsgesprek een formeel karakter zou hebben. Dit strookt niet met
artikel 48 van de rechtspositieregeling van XXXX.
Wat het vierde middel betreft, werpt de verwerende partij tegen
dat er zeven functioneringsgesprekken ter opvolging van verzoekster zijn
gehouden. Op die wijze heeft zij “ruimschoots de tijd gehad om zich te
herpakken”. Het argument dat zij daartoe niet de tijd heeft gehad, is zonder meer
onjuist. Zij heeft, aldus nog de verwerende partij, tal van kansen gekregen, maar ze
niet genomen. De ongunstige evaluatie van 26 maart 2020 is het onvermijdelijke
gevolg van verzoeksters gebrek aan vooruitgang, waarbij het “niet van belang” is
of zij al dan niet langdurig afwezig is geweest.
In de laatste memorie argumenteert de verwerende partij dat de
opvolggesprekken,
gelet
op
hun
finaliteit,
“wel
degelijk
als
functioneringsgesprekken in de zin van artikel 48 van de RPR van XXXX moeten
aanzien worden”. Het kan niet ontkend worden dat elk gesprek duidelijk over het
functioneren van verzoekster handelt, over de goede en slechte elementen van haar
werking.
De
rechtspositieregeling
schrijft
niet
voor
dat
de
functioneringsgesprekken als zodanig bestempeld moeten worden in het verslag
dat er na afloop wordt opgemaakt. Het gaat om de inhoud van de gesprekken.
Beoordeling
XXXX
Blijkens artikel 61, laatste lid, van de rechtspositieregeling van
wordt
het
personeelslid
met
twee
opeenvolgende
ongunstige
evaluatieresultaten wegens beroepsongeschiktheid ontslagen. Dit ontslag is alleen
mogelijk wanneer uit een tussentijdse evaluatie, die wordt uitgevoerd na een
termijn van ten minste een jaar volgend op de kennisgeving van het eerste
ongunstige evaluatieresultaat, manifest blijkt dat het personeelslid nog steeds niet
voldoet. Deze tussentijdse (tweede) evaluatie, aldus nog artikel 61, laatste lid, van
X-17.743-17.7626/11
de rechtspositieregeling van XXXX, verloopt volgens dezelfde procedure als de
periodieke evaluatie.
Het impliceert dat toepassing moet worden gemaakt van artikel
48 van de rechtspositieregeling van XXXX:
“Het personeelslid krijgt tussentijds feedback over zijn manier van
functioneren in een functioneringsgesprek.
Het functioneringsgesprek is een persoonlijk en vertrouwelijk gesprek
tussen de beoordelaar en het personeelslid, met actieve inbreng van het
personeelslid, bedoeld om het functioneren te verbeteren en de verdere
ontwikkeling te bespreken.
[…]
Binnen de evaluatieperiode vindt minstens 1 functioneringsgesprek plaats.
Een bijkomend functioneringsgesprek is verplicht:
• […]
• […]
• […]
• na het krijgen van een ongunstige evaluatie;
• […]
• […]
Op het einde van elk functioneringsgesprek is een beperkte verslaggeving
voorzien. Dit geeft een overzicht van de besproken agendapunten en van de
gemaakte afspraken. Het verslag van het functioneringsgesprek wordt
opgenomen in het evaluatiedossier. Beide partijen dateren en ondertekenen
dit verslag.”
Gelet op het geciteerde voorschrift moesten er tijdens de
(tweede) evaluatieperiode juni 2018 - maart 2020 bijgevolg minstens twee
functioneringsgesprekken plaatsvinden.
Er blijkt in die evaluatieperiode nochtans slechts één
functioneringsgesprek met die naam te zijn gehouden, op 21 maart 2019.
Volgens de verwerende partij is dat geen bezwaar omdat
voorafgaand aan het functioneringsgesprek van 21 maart 2019 meerdere
zogenaamde
“opvolggesprekken”
hebben
plaatsgevonden
en
die
opvolggesprekken als een functioneringsgesprek te beschouwen zijn.
X-17.743-17.7627/11
De verwerende partij mag dan wel voor de Raad van State de
opvatting verdedigen dat deze opvolggesprekken als een functioneringsgesprek te
kwalificeren zijn, het staat zonder meer haaks op wat zij, bij monde van
verzoeksters leidinggevende, tijdens het functioneringsgesprek van 21 maart 2019
als haar zienwijze verkondigde.
Tijdens dat gesprek maakte de leidinggevende zelf zeer expliciet
een onderscheid tussen de opvolggesprekken en een functioneringsgesprek. In een
opvolggesprek, zoals dat van 22 februari 2019, worden, aldus het verslag van het
functioneringsgesprek van 21 maart 2019 “heel praktisch de afspraken van een
vorig overleg, en de dagelijkse werking” overlopen. Het doel van het
functioneringsgesprek, daarentegen, is “een bredere blik werpen op het
functioneren”, waarbij wordt “uitgezoomd naar de volledige afgelopen periode uit
het planningsgesprek”. Met het oog hierop vroeg, nog blijkens het verslag, de
leidinggevende aan verzoekster om zich op het “officieel tussentijds
functioneringsgesprek” van 21 maart 2019 voor te bereiden aan de hand van, onder
meer, de vraag om “[e]en eerste inschatting [te] maken van de gemaakte
vorderingen sinds evaluatie in juni 2018, welke acties ondernomen, hoe mee aan
de slag gegaan”.
Tevens verschillen de zogenaamde opvolggesprekken hierin van
een functioneringsgesprek dat er niet een verslag overeenkomstig artikel 48, vijfde
lid, van de rechtspositieregeling van XXXX over wordt opgesteld, maar dat ze
alleen aanleiding geven tot een “update” of aanpassing van het planningsformulier
van 18 oktober 2018.
Gelet op het voorgaande is de verwerende partij slecht geplaatst
om nu te doen gelden dat de zogenaamde opvolggesprekken bedoeld zijn als een
functioneringsgesprek in de zin van artikel 48 van de rechtspositieregeling van
XXXX en ermee gelijk te stellen zijn. De omstandigheid dat een opvolggesprek,
net als een functioneringsgesprek, een vorm van kwaliteitsborging betreft, doet
daar niet beslissend aan af.
X-17.743-17.7628/11
Bijgevolg is de eerste bestreden beslissing gevitieerd doordat er
tijdens de tweede evaluatieperiode slechts één functioneringsgesprek heeft
plaatsgehad, in plaats van, zoals vereist, minstens twee.
Daarbij komt nog het volgende.
Zoals de omschrijving van een functioneringsgesprek aangeeft –
het verschaffen van “tussentijdse” feedback, met het oog op de verbetering van het
functioneren en de bespreking van de verdere ontwikkeling – behoort het tot de
essentie van een functioneringsgesprek dat het de betrokkene de gelegenheid
verschaft om zijn of haar functioneren bij te sturen en aan te passen. Dat geldt ook
voor het functioneringsgesprek van 21 maart 2019 waarvan de slotconclusie (onder
meer) luidt: “Wanneer de geleverde prestaties en houding niet significant
veranderen / verbeteren volgens de gemaakte afspraken, kan het resultaat van de
evaluatie (voorzien in september 2019) ongunstig zijn.”
Het blijkt evenwel niet dat verzoekster redelijkerwijze
verondersteld mag worden deze gelegenheid tot verbetering naar behoren te
hebben gekregen. Na het functioneringsgesprek van 21 maart 2019 is zij wegens
ziekte afwezig geweest van 1 april 2019 tot 26 maart 2020 en al op (dezelfde) 26
maart 2020 werd zij geëvalueerd.
Ook in die mate is de eerste bestreden beslissing door
onwettigheid aangetast.
Het tweede en vierde middel zijn, zoals besproken, gegrond.
VI. Onderzoek van het beroep inzake A. 231.406/X-17.762
De onwettigheid en vernietiging van de eerste bestreden
beslissing – verzoeksters tweede ongunstige evaluatieresultaat – brengt, evident,
bij wijze van gevolgtrekking de nietigverklaring van de tweede bestreden
beslissing – verzoeksters ontslag om reden van twee opeenvolgende ongunstige
evaluatieresultaten – mee.
X-17.743-17.7629/11
BESLISSING
-
De beroepen met nr. A. 231.128/X-17.743 en nr. A. 231.406/X-17.762
worden gevoegd.
-
De Raad van State vernietigt 1° de beslissing van de algemeen directeur
van XXXX van 22 april 2020 waarbij de evaluatie en het ongunstig
evaluatieresultaat van de evaluatie van XXXX van 26 maart 2020 bevestigd
wordt, en 2° de beslissing van het college van burgemeester en schepenen van
XXXX van 25 mei 2020 om XXXX te ontslaan, met een opzeggingstermijn
van drie maanden die in ingaat op 1 juni 2020.
-
De verwerende partij wordt verwezen in de kosten van het beroep in de
zaak A. 231.128/X-17.743, begroot op het rolrecht van 200 euro, een bijdrage
van 20 euro en een rechtsplegingsvergoeding ten behoeve van verzoekster van
700 euro, en in de kosten van het beroep en de vordering tot schorsing in de
zaak A. 231.406/X-17.762, begroot op het rolrecht van 400 euro, een bijdrage
van 40 euro en een rechtsplegingsvergoeding ten behoeve van verzoekster van
840 euro.
-
Bij de publicatie van dit arrest door de Raad van State wordt de identiteit
van de verzoekende en van de verwerende partij niet bekendgemaakt.
X-17.743-17.76210/11
Dit arrest is uitgesproken te Brussel, in openbare terechtzitting van vierentwintig
mei tweeduizend tweeëntwintig, door de Raad van State, Xe kamer, samengesteld
uit:
Johan Lust,
kamervoorzitter,
Jan Clement,
staatsraad,
Stephan De Taeye,
staatsraad,
bijgestaan door
Frank Bontinck,
griffier.
De griffier
De voorzitter
Frank Bontinck
Johan Lust
X-17.743-17.76211/11