Conseil d'État de Belgique — Raad van State — ECLI:BE:RVSCE:2022:ARR.254.234 (2022-07-07)
Samenvatting (NL) :
Arrest nr 254.234 van 7 juli 2022 Openbaar ambt - Leger en bijzondere
korps - Aanwerving en loopbaan Beslissing : Verwerping Samenvoeging
--- TEXTE INTÉGRAL DE L'ARRÊT ---
RAAD VAN STATE, AFDELING BESTUURSRECHTSPRAAK
IXe KAMER
ARREST
nr. 254.234 van 7 juli 2022
in de zaken A. 229.461/IX-9644 (I)
A. 231.381/IX-9742 (II)
In zake :
I.+ II.
Bert DESSERS
bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaat Willy van Eeckhoutte
kantoor houdend te 9051 Gent
Drie Koningenstraat 3
bij wie woonplaats wordt gekozen
tegen :
I.+II.
de BELGISCHE STAAT, vertegenwoordigd door de minister van
Defensie
-------------------------------------------------------------------------------------------------I. Voorwerp van het beroep
1.1.
Het beroep in de zaak A. 229.461/IX-9644, ingesteld op
31 oktober 2019, strekt tot de nietigverklaring van het ministerieel besluit van
12 augustus 2019 waarbij aan Bert Dessers een gedeeltelijke vrijstelling wordt
verleend, om uitzonderlijke sociale redenen, van de terugbetaling van het bedrag
van 99.614,51 euro, overeenstemmend met een breukdeel van 73% van de netto
wedde ontvangen tijdens zijn vorming, voor het gedeelte dat het bedrag van
74.710,88 euro overschrijdt.
1.2.
Het beroep in de zaak A. 231.381/IX-9742, ingesteld op 24 juli
2020, strekt tot de nietigverklaring van het ministerieel besluit van 27 mei 2020
waarbij het ministerieel besluit van 12 augustus 2019 wordt ingetrokken en een
gehele of gedeeltelijke vrijstelling van de terugbetaling van het bedrag van
IX-9644-1/26
99.614,51 euro, overeenstemmend met een breukdeel van 73% van de netto wedde
ontvangen tijdens de vorming, niet wordt toegestaan.
II. Verloop van de rechtspleging
2.
De verwerende partij heeft in de beide zaken telkens een
memorie van antwoord ingediend en de verzoekende partij heeft in de beide zaken
telkens een memorie van wederantwoord ingediend.
Eerste auditeur Geert De Bleeckere heeft in de beide zaken een
verslag opgesteld.
De verzoekende partij en de verwerende partij hebben in de
beide zaken een laatste memorie ingediend.
De partijen zijn in de beide zaken opgeroepen voor de
terechtzitting, die heeft plaatsgevonden op 14 februari 2022.
Staatsraad Bruno Seutin heeft in de beide zaken verslag
uitgebracht.
De verzoekende partij, advocaat Jef Michielsen, die loco
advocaat Willy van Eeckhoutte verschijnt voor de verzoekende partij en luitenant
Pieter-Jan Tuts, die verschijnt voor de verwerende partij, zijn gehoord.
Eerste auditeur Geert De Bleeckere heeft in de beide zaken een
met dit arrest eensluidend advies gegeven.
Er is toepassing gemaakt van de bepalingen op het gebruik der
talen, vervat in titel VI, hoofdstuk II, van de wetten op de Raad van State,
gecoördineerd op 12 januari 1973.
IX-9644-2/26
III. Feiten
3.1.
Verzoeker is toegetreden tot de Koninklijke Militaire School
(KMS) als kandidaat beroepsofficier van niveau A van de medische dienst op
16 augustus 2011.
Na het voltooien van zijn opleiding is hij op 26 juni 2018
benoemd in de graad van geneesheer-onderluitenant en op 26 september 2018 in de
graad van geneesheer-luitenant.
3.2.
Op 5 juni 2018 vraagt verzoeker via model B de verbreking van
zijn dienstneming als kandidaat beroepsofficier van niveau A, evenals een
vrijstelling van de terugbetaling van de genoten wedde op grond van artikel 184
van de wet van 28 februari 2007 ‘tot vaststelling van het statuut van de militairen
en kandidaat-militairen van het actief kader van de krijgsmacht’ (hierna: de wet
van 28 februari 2007). Aan deze vraag tot dienstverbreking wordt geen gevolg
gegeven.
3.3.
Op 7 september 2018 vraagt verzoeker zijn ontslag aan als
beroepsofficier van niveau A van de medische dienst. Bij koninklijk besluit nr.
2251 van 4 december 2018 wordt het ontslag van verzoeker als beroepsofficier van
niveau A van de medische dienst aanvaard.
3.4.
Op 25 februari 2019 wordt aan verzoeker meegedeeld dat hij een
bedrag van 96.808,47 euro zal moeten terugbetalen, maar dat hij met toepassing
van artikel 184 van de wet van 28 februari 2007 wegens “uitzonderlijke sociale
redenen” om gehele of gedeeltelijke vrijstelling van dit bedrag kan verzoeken.
Nadat vastgesteld is dat verzoeker, hoewel hij nog in dienst was,
reeds vanaf oktober 2018 geen prestaties meer voor Defensie heeft verricht, maar
wel voor het Jan Yperman Ziekenhuis, wordt het terug te betalen bedrag verhoogd
tot 99.614,51 euro.
IX-9644-3/26
3.5.
Bij het ministerieel besluit van 12 augustus 2019 wordt aan
verzoeker om uitzonderlijke sociale redenen een gedeeltelijke vrijstelling verleend
van de terugbetaling van het bedrag van 99.614,51 euro, overeenstemmend met
een breukdeel van 73% van de nettowedde ontvangen tijdens zijn vorming, voor
het gedeelte dat het bedrag van 74.710,88 euro overschrijdt.
De overwegingen van dat ministerieel besluit luiden als volgt:
“Gelet op het koninklijk besluit nr. 2551 van 4 december 2018 waarbij het
ontslag van de geneesheer-luitenant beroepsofficier Bert Dessers wordt
aanvaard op datum van 1 december 2018;
Overwegende dat hij op 1 oktober 2018 is beginnen werken aan het
Academisch Ziekenhuis van de KUL;
Overwegende dat hij aan de Schatkist een wettelijke opgelegde vergoeding
schuldig is in geval van ontslag vóór de voltooiing van de rendementsperiode
als beroepsofficier van niveau A;
Overwegende dat die vergoeding, in toepassing van het artikel 180 van de
wet van 28 februari 2007, vervangen bij de wet van 31 juli 2013 en gewijzigd
bij de wet van 30 april 2018, een breukdeel van 73% van de netto uitbetaalde
wedden tijdens zijn vorming bedraagt wat, in het geval van betrokkene,
99.614,51 euro betekent en gevorderd werd op datum van 30 juli 2019;
Overwegende dat betrokkene geen sociale redenen aanvoert om een
aanvraag tot vrijstelling, ingediend op datum van 5 juni 2018, te
rechtvaardigen:
Overwegende dat betrokkene de volgende bewijsstukken heeft geleverd:
- Een fiche 281.10 van Defensie voor het jaar 2018;
- Een fiche 281.10 van de vzw Jan Yperman Ziekenhuis voor het jaar 2018;
- Een verweerschrift van 7 september 2018;
Overwegende dat een grondig onderzoek van de sociale toestand van
betrokkene werd uitgevoerd, rekening houdend met het ingediende dossier;
Overwegende dat de studies en de vorming van betrokkene van 16 augustus
2011 tot 25 juni 2018, integraal door Defensie werden bekostigd;
Overwegende dat betrokkene van de volledigheid van zijn wedden heeft
genoten tijdens de vorming, hetzij 140.302,13 euro;
Overwegende dat uit het gecombineerde onderzoek van de sociale situatie
van betrokkene en van de redenen die de terugbetaling van een gedeelte van
de genoten wedden tijdens de vorming rechtvaardigen, blijkt dat slechts een
gedeeltelijke vrijstelling van de terugbetaling van de genoten wedden tijdens
de vorming kan worden verleend, en dat het bedrag van de vrijstelling niet
hoger mag zijn dan het deel dat 74.710,88 euro overschrijdt;
Overwegende dat de bepaling van het bedrag van de vrijstelling gebaseerd is
op een juiste evenredigheid tussen het belang van de aangehaalde
uitzonderlijke sociale redenen en het bedrag van de gehele terugbetaling die
zou kunnen worden geëist.”
Dat is het bestreden besluit in de zaak A. 229.461/IX-9644
(hierna: het eerste bestreden besluit).
IX-9644-4/26
3.6.
Bij het ministerieel besluit van 27 mei 2020 wordt het eerste
bestreden besluit ingetrokken (artikel 1) en stelt de verwerende partij dat een
gehele of gedeeltelijke vrijstelling van de terugbetaling van het bedrag van
99.614,51 euro, overeenstemmend met een breukdeel van 73% van de netto
ontvangen wedden tijdens de vorming niet kan worden toegestaan (artikel 2).
De overwegingen van dat ministerieel besluit luiden als volgt:
“Overwegende dat betrokkene op 1 oktober 2018 is beginnen werken in het
ziekenhuis Jan Yperman te Ieper;
Overwegende dat betrokkene aan de Schatkist een wettelijk opgelegde
vergoeding schuldig is in geval van ontslag vóór de voltooiing van de
rendementsperiode als beroepsofficier van niveau A;
Overwegende dat die vergoeding, in toepassing van het artikel 180 van de
wet van 28 februari 2007, vervangen bij de wet van 31 juli 2013 en gewijzigd
bij de wet van 30 april 2018, een breukdeel van 73 % van de netto uitbetaalde
wedden tijdens zijn vorming bedraagt wat, in het geval van betrokkene,
99.614,51 euro betekent en gevorderd werd op datum van 30 juli 2019;
Gelet op het ministerieel besluit nr. 95719 van 12 augustus 2019 betreffende
de aanvraag tot vrijstelling, om uitzonderlijke sociale redenen, van de
terugbetaling van een gedeelte van de tijdens de vorming genoten wedden
van een beroepsofficier van niveau A, waarbij een gedeeltelijke vrijstelling
werd toegestaan voor het gedeelte dat het bedrag van 74.710,88 euro
overschrijdt;
Overwegende dat een verzoekschrift tot nietigverklaring op 4 november
2019 bij de Raad van State (G/A 226.461/IX-9644) werd ingediend tegen het
ministerieel besluit nr. 95719 van 12 augustus 2019 betreffende de aanvraag
tot vrijstelling, om uitzonderlijke sociale redenen, van de terugbetaling van
een gedeelte van de tijdens de vorming genoten wedden van een
beroepsofficier van niveau A;
Overwegende dat, gezien het vastgestelde motiveringsprobleem, het gepast
is over te gaan tot intrekking van het ministerieel besluit nr. 95719 van 12
augustus 2019;
Overwegende dat een concreet en aandachtig onderzoek naar de sociale
situatie van de betrokkene nogmaals werd uitgevoerd, rekening houdend met
de door betrokkene overgemaakte argumentatie en stukken;
Overwegende dat betrokkene de volgende redenen aanvoert om een
vrijstellingsaanvraag, ingediend op datum van 5 juni 2018 en vervolledigd
op 15 februari 2019, 29 maart 2019 en 21 mei 2019 (met verwijzing naar zijn
Model B aanvraag tot ontslag van 7 september 2018), te rechtvaardigen:
1° Betrokkene verklaart dat Defensie met haar visie en toekomstplannen
hem een andere levensrichting uitduwt dan hij zelf voor ogen had, en
diens oversten zijn verdere opleiding en tewerkstelling in slechte banen
waren aan het leiden, zodat hij bijgevolg ook verplicht was om zijn
ontslag aan te vragen;
2° Betrokkene stelt dat Defensie hem onrealistische verwachtingen heeft
gegeven wat de loopbaanperspectieven betreft en dat hij ontevreden is
met zijn concrete jobinhoud en het evenwicht tussen privéleven en
werken;
3° Er zou geen consensus meer mogelijk betreffende de visie van Defensie in
vergelijking met
zijn persoonlijk toekomstperspectief.
Gezien
Defensie zelf een aandeel heeft in de redenen waarom hij besloten had de
organisatie te verlaten, dient Defensie ook haar verantwoordelijkheid te
IX-9644-5/26
dragen;
4° Betrokkene voert aan dat hij meerdere inspanningen heeft geleverd die
buiten het strikte vormingscurriculum van de KMS vallen, zoals onder
meer stages. Hij benadrukt zijn engagement voor Defensie door zijn
deelname aan jobbeurzen, en dit op vrijwillige basis.
Overwegende dat de betrokkene de volgende bewijsstukken heeft geleverd:
1° Een fiche 281.10 van Defensie voor het jaar 2018;
2° Een fiche 281.10 van de vzw Jan Yperman Ziekenhuis voor het jaar 2018;
Overwegende dat overeenkomstig artikel 180 van de wet van 28 februari
2007, vervangen bij de wet van 31 juli 2013 en gewijzigd bij de wet van 30
april 2018, de terugbetaling van een breukdeel van de genoten wedde de
regel is, en dat overeenkomstig artikel 184 van diezelfde wet de vrijstelling
de uitzondering is voor het geval dat uitzonderlijke sociale redenen worden
aangetoond. Dit impliceert dat het aan de betrokkene toekwam aan te tonen
waarom hij, omwille van uitzonderlijke sociale redenen, niet op financieel
vlak in staat zou zijn een (breuk)deel van de tijdens de vorming genoten
wedden volledig terug te betalen (Parl. St. Kamer, 2006-2007, nr. 51-2759/1,
96-97), ofwel dat hij zou aantonen dat hij omwille van uitzonderlijke sociale
redenen de verschuldigde vergoeding niet dient terug te betalen, los van een
eventuele precaire financiële situatie;
Overwegende dat de betrokkene in eerste instantie op geen enkel moment
aantoont op welke manier hij, omwille van uitzonderlijke sociale redenen, in
de onmogelijkheid zou verkeren om een breukdeel van de tijdens de vorming
genoten wedden terug te betalen. De betrokkene daarentegen blijft
argumenteren waarom hij voor zichzelf geen toekomst meer ziet binnen
Defensie, doch dit vooral louter betrekking heeft op de redenen van zijn
ontslag zelf en dus niet toelaten om te begrijpen in welke hij ook effectief
moeilijkheden, omwille van uitzonderlijke sociale redenen, zal hebben om
de verschuldigde vergoeding terug te betalen. Ook de overgemaakte stukken
(fiscale fiches) leveren niet het bewijs van het voorhanden zijn van dergelijke
precariteit;
Bovendien maakt de betrokkene niet aannemelijk dat hij zich in een
uitzonderlijke sociale situatie zou bevinden door te stellen dat hij zich niet
meer kan vinden in de toekomstvisie van Defensie en dat zijn concrete
jobinhoud hem op professioneel vlak onvoldoende voldoening schenkt.
Betrokkene weigert in te zien dat de job van militair gepaard gaat met
bijzondere verplichtingen (evenwicht privéleven en werken) en dat zijn
individuele ambities ook verzoenbaar moeten kunnen zijn met de
verwachtingen van de organisatie;
Aan het argument, dat Defensie profijt heeft gehad van het engagement en de
inzet van de betrokkene, wordt reeds in belangrijke mate tegemoetgekomen
door het feit dat hij slechts een breukdeel van 73% van de genoten wedden
dient terug te betalen en er dus sowieso rekening werd gehouden met de
‘beschikbaarheidswaarde’ van de betrokkene (Kamer, 1999-2000,
50-0321/001, 4). De betrokkene maakt daarnaast niet aannemelijk dat hij
inspanningen heeft geleverd die de normale verwachtingen van een
kandidaat beroepsofficier van niveau A aan de KMS overstijgen, zodat hij
zich ook in dit verband niet kan beroepen op uitzonderlijke sociale redenen;
Overwegende dat de betrokkene dus geen enkel rechtvaardigend element of
bewijsstuk heeft ingediend dat uitzonderlijke sociale redenen, zoals bedoeld
in artikel 184 van de wet van 28 februari 2007, zou kunnen bewijzen;
Overwegende dat de betrokkene Defensie verlaten heeft op eigen aanvraag
en op voorhand op de hoogte werd gebracht van de gevolgen van zijn
aanvraag tot ontslag; in het bijzonder over de verplichting van de
terugbetaling van een gedeelte van de tijdens zijn vorming genoten wedden.
Betrokkene heeft zelf verklaard op 11 september 2018 dat hij kennis
genomen heeft van de terugbetalingsverplichting;
Overwegende dat de studies en de vorming van de betrokkene van 16
augustus 2011 tot 25 juni 2018 integraal door Defensie werd bekostigd;
Overwegende dat betrokkene van de volledigheid van zijn wedden heeft
IX-9644-6/26
genoten tijdens de vorming, hetzij 140.302,13 euro.”
Dat is het bestreden besluit in de zaak A. 231.381/IX-9742
(hierna: het tweede bestreden besluit).
IV. Samenvoeging
4.
Uit de feitelijke uiteenzetting sub 3 blijkt dat de twee zaken
nauw met elkaar verbonden zijn. Het is dan ook aangewezen dat beide zaken
worden samengevoegd.
V. Onderzoek van de zaak A. 231.381/IX-9742 (II)
A. Eerste middel
Uiteenzetting van het middel
5.
In het eerste middel voert verzoeker de schending aan van de
formelemotiveringsplicht.
Verzoeker
zet
vooreerst
de
draagwijdte
van
de
formelemotiveringsplicht, zoals bepaald in de wet van 29 juli 1991 ‘betreffende de
uitdrukkelijke motivering van de bestuurshandelingen’ uiteen, waaruit onder meer
blijkt dat de motivering “afdoende” moet zijn.
Volgens verzoeker is het eerste bestreden besluit allesbehalve
afdoende gemotiveerd aangezien daarin wordt vermeld dat geen sociale redenen
werden aangevoerd die een vrijstelling van terugbetaling konden rechtvaardigen,
terwijl anderzijds verwezen wordt naar de bewijsstukken die verzoeker heeft
ingediend , vervolgens overwogen wordt “dat de bepaling van het bedrag van de
vrijstelling gebaseerd is op een juiste evenredigheid tussen het belang van de
aangehaalde uitzonderlijke sociale redenen en het bedrag van de gehele
terugbetaling die zou kunnen worden geëist”, om vervolgens te besluiten dat een
IX-9644-7/26
gedeeltelijke vrijstelling om uitzonderlijke sociale redenen voor het gedeelte dat
het bedrag van 74.710,88 euro overschrijdt, kan worden toegestaan. Het eerste
bestreden besluit vermeldt op geen enkele wijze concreet welke de juridische en
feitelijke overwegingen zijn die aan de vrijstelling ten grondslag liggen, laat staan
dat deze afdoende zijn.
In de motivering van het tweede bestreden besluit stelt de
verwerende partij dan dat het gepast is het eerste bestreden besluit in te trekken
“gezien het vastgestelde motiveringsprobleem”. Bij het nemen van de nieuwe
beslissing diende de verwerende partij dan wel daadwerkelijk rekening te houden
met de argumenten van verzoeker zoals aangehaald in het verzoekschrift in het
beroep tegen het eerste bestreden besluit.
De verwerende partij pretendeert dat blijkens de motivering ook
te doen (“dat een concreet en aandachtig onderzoek naar de sociale situatie van de
betrokkene nogmaals werd uitgevoerd, rekening houdend met de door betrokkene
overgemaakte argumentatie en stukken”). Toch besluit de verwerende partij tot
intrekking van het eerste bestreden besluit, waardoor verzoeker zelfs niet langer
een gedeeltelijke vrijstelling geniet op grond van – in essentie – de vaststelling dat
geen uitzonderlijke sociale omstandigheden worden aangetoond, terwijl volgens
verzoeker in het ingetrokken eerste bestreden besluit wél is erkend dat verzoeker
bewijsstukken heeft ingediend over diens uitzonderlijke sociale situatie die een
gedeeltelijke vrijstelling rechtvaardigde. Nochtans zijn er sinds de indiening van
het beroep tegen het eerste bestreden besluit geen zaken veranderd die tot een
ander standpunt betreffende de vrijstelling zouden kunnen leiden. Het enige wat
redelijkerwijze had kunnen veranderen, betrof het besef van de verwerende partij
dat haar standpunt onredelijk was in zoverre geen grotere vrijstelling werd
verleend aan verzoeker. Dat de argumenten van verzoeker het omgekeerde effect
teweegbrengen, valt niet te begrijpen. De verwerende partij motiveert overigens
niet waarom er voorheen wél, maar intussen niet langer uitzonderlijke sociale
redenen zijn, waardoor zij andermaal de formelemotiveringsplicht schendt.
IX-9644-8/26
In zijn memorie van wederantwoord benadrukt verzoeker nog
dat de echte reden van de intrekking van het eerste bestreden besluit “manifest” is,
namelijk, zoals de verwerende partij zelf heeft aangekondigd, dat verzoeker de
toegekende vrijstelling zou verliezen indien hij het zou wagen een beroep in te
stellen tegen dit besluit.
Daarnaast wijst verzoeker erop dat er in casu geen onjuiste
weergave of interpretatie van de feiten was die rechtvaardigde dat het eerste
bestreden besluit mocht worden ingetrokken. De zaken die ten grondslag lagen aan
het eerste bestreden besluit, zijn ook de zaken die ten grondslag lagen aan het
tweede bestreden besluit, dat onmiskenbaar een vergeldingsactie is.
Hij besluit dat het tweede bestreden besluit allesbehalve op
afdoende wijze is gemotiveerd en tegenstrijdigheden bevat. De verwerende partij
motiveert niet hoe het komt dat naar haar mening voorheen wél, maar inmiddels
niet langer, uitzonderlijke sociale redenen zouden bestaan.
7.
In zijn laatste memorie betoogt verzoeker dat de verwerende
partij een andere invulling geeft aan het “vastgestelde motiveringsprobleem”.
In de mate dat wordt gesteld dat verzoeker zich niet meer op het
eerste bestreden besluit kan beroepen omdat dit moet worden geacht niet meer te
bestaan en dat de intrekking ervan toelaatbaar was, wat volgens de verwerende
partij niet wordt betwist door verzoeker, stelt verzoeker dat het doel van zijn
annulatieberoep niet was om louter de intrekking van dit besluit te verkrijgen, maar
wel een grotere en meer redelijke vrijstelling. Verzoeker heeft dus nooit een
intrekking op zich zonder een daaropvolgende redelijke beslissing toelaatbaar
geacht en het tegendeel blijkt uit niets.
IX-9644-9/26
Beoordeling
a) Voor zover gericht tegen artikel 1 van het tweede bestreden besluit
8.
Bij artikel 1 van het tweede bestreden besluit wordt het eerste
bestreden besluit ingetrokken. Het eerste bestreden besluit heeft echter rechten
verleend aan verzoeker aangezien het een gedeeltelijke vrijstelling van
terugbetaling heeft toegekend.
Een administratieve rechtshandeling die rechten heeft doen
ontstaan, mag slechts worden ingetrokken indien de onregelmatigheid van de
beslissing kan worden aangetoond. In dat geval moet de intrekking plaatsvinden
binnen de verjaringstermijn van zestig dagen om een annulatieberoep in te stellen
bij de Raad van State of, desgevallend, vóór het sluiten van het debat indien een
dergelijk beroep effectief werd ingesteld.
In casu heeft de verwerende partij wegens “het vastgestelde
motiveringsprobleem” het eerste bestreden besluit ingetrokken vóór het sluiten van
het debat in die zaak. Verzoeker voert zelf aan dat dit besluit onregelmatig is
omwille van een motiveringsprobleem. Hij is dus slecht geplaatst om thans de
intrekking op grond van dit motief te betwisten.
b. Voor zover gericht tegen artikel 2 van het tweede bestreden besluit
9.
In artikel 2 van het tweede bestreden besluit wordt bepaald dat
een gehele of gedeeltelijke vrijstelling van de terugbetaling van het bedrag van
99.614,51 euro, overeenstemmend met een breukdeel van 73% van de netto
ontvangen wedden tijdens de vorming, niet kan worden toegestaan.
In de mate dat het middel zo moet worden begrepen dat
verzoeker de formelemotiveringsplicht geschonden acht doordat in het tweede
IX-9644-10/26
bestreden besluit zonder nadere motivering wordt besloten dat er geen
uitzonderlijke sociale redenen zijn, kan dit middel niet worden bijgevallen.
In tegenstelling tot wat verzoeker aanvoert, wordt in het tweede
bestreden besluit vooreerst verwezen naar de vier redenen die verzoeker heeft
aangevoerd om een vrijstellingsaanvraag te rechtvaardigen, evenals naar de
bewijsstukken die verzoeker heeft voorgelegd ter staving van die aanvraag.
Vervolgens wordt door de verwerende partij in de volgende
bewoordingen uiteengezet waarom zij van oordeel is dat deze redenen niet als
uitzonderlijke sociale redenen kunnen worden gekwalificeerd en dat dergelijke
redenen evenmin blijken uit de bijgebrachte bewijsstukken:
“Overwegende dat de betrokkene in eerste instantie op geen enkel moment
aantoont op welke manier hij, omwille van uitzonderlijke sociale redenen, in
de onmogelijkheid zou verkeren om een breukdeel van de tijdens de vorming
genoten wedden terug te betalen. De betrokkene daarentegen blijft
argumenteren waarom hij voor zichzelf geen toekomst meer ziet binnen
Defensie, doch dit vooral louter betrekking heeft op de redenen van zijn
ontslag zelf en dus niet toelaten om te begrijpen in welke hij ook effectief
moeilijkheden, omwille van uitzonderlijke sociale redenen, zal hebben om
de verschuldigde vergoeding terug te betalen. Ook de overgemaakte stukken
(fiscale fiches) leveren niet het bewijs van het voorhanden zijn van dergelijke
precariteit;
Bovendien maakt de betrokkene niet aannemelijk dat hij zich in een
uitzonderlijke sociale situatie zou bevinden door te stellen dat hij zich niet
meer kan vinden in de toekomstvisie van Defensie en dat zijn concrete
jobinhoud hem op professioneel vlak onvoldoende voldoening schenkt.
Betrokkene weigert in te zien dat de job van militair gepaard gaat met
bijzondere verplichtingen (evenwicht privéleven en werken) en dat zijn
individuele ambities ook verzoenbaar moeten kunnen zijn met de
verwachtingen van de organisatie;
Aan het argument, dat Defensie profijt heeft gehad van het engagement en de
inzet van de betrokkene, wordt reeds in belangrijke mate tegemoetgekomen
door het feit dat hij slechts een breukdeel van 73 % van de genoten wedden
dient terug te betalen en er dus sowieso rekening werd gehouden met de
‘beschikbaarheidswaarde’ van de betrokkene (Kamer, 1999-2000,
50-0321/001, 4). De betrokkene maakt daarnaast niet aannemelijk dat hij
inspanningen heeft geleverd die de normale verwachtingen van een
kandidaat beroepsofficier van niveau A aan de KMS overstijgen, zodat hij
zich ook in dit verband niet kan beroepen op uitzonderlijke sociale redenen;
Overwegende dat de betrokkene dus geen enkel rechtvaardigend element of
bewijsstuk heeft ingediend dat uitzonderlijke sociale redenen, zoals bedoeld
in artikel 184 van de wet van 28 februari 2007, zou kunnen bewijzen.”
Die motivering op zich is afdoende; ze stelt verzoeker in staat
zich op het vlak van de motieven te weren in rechte.
IX-9644-11/26
Dat in het tweede bestreden besluit zonder nadere motivering
wordt besloten dat er geen uitzonderlijke sociale redenen zijn, zoals verzoeker
beweert, kan bijgevolg niet worden aangenomen. Dat verzoeker zich niet kan
vinden in deze motivering en een andere mening eropna houdt, impliceert niet dat
de formelemotiveringsplicht is geschonden.
10.
Het eerste middel is niet gegrond.
B. Tweede middel
Uiteenzetting van het middel
11.
In het tweede middel voert verzoeker de schending aan van het
redelijkheidsbeginsel.
Volgens verzoeker had het verkrijgen van de vrijstelling in
principe gerechtvaardigd moeten worden door de sociale redenen die hij heeft
aangevoerd in zijn verweerschrift van 7 september 2018, dat in feite een tweede
aanvraag tot ontslag behelsde. Hij wijst erop dat het Grondwettelijk Hof heeft
verduidelijkt dat het begrip ‘uitzonderlijke sociale redenen’ een ruime interpretatie
moet krijgen (GwH 30 januari 2002, nr. 28/2002). Ook in de brief van 3 september
2019 met in bijlage het eerste bestreden besluit, wordt vermeld dat de aanvraag tot
het verkrijgen van een vrijstelling gedeeltelijk werd toegestaan. Uit het gebrek aan
motivering in het eerste bestreden besluit bleek dat geen rekening werd gehouden
met de in het verweerschrift aangevoerde redenen. Naast de schending van de
formelemotiveringsplicht
bleek
dat
ook
het
redelijkheidsbeginsel
werd
geschonden. Verzoeker rekende er dan ook op dat de Raad van State, wegens het
kennelijk onredelijk karakter van het eerste bestreden besluit zou ingrijpen in de
discretionaire bevoegdheid van de verwerende partij. Door dit besluit in te trekken
heeft de verwerende partij geprobeerd dit te voorkomen.
IX-9644-12/26
Vervolgens zet verzoeker aan de hand van de argumenten die hij
in zijn verweerschrift van 7 september 2018 heeft aangevoerd, uiteen dat de
verwerende partij zelf schuld heeft aan het ontslag van verzoeker doordat zij haar
beloften over de vorming en loopbaan niet is nagekomen. Op grond daarvan meent
verzoeker dat de verwerende partij op kennelijk onredelijke wijze gebruik maakt
van haar beoordelingsbevoegdheid in het kader van artikel 184 van de wet van
28 februari 2007 wanneer zij geen rekening houdt met haar eigen foutief handelen.
Onder een titel ‘Revanchisme’ zet verzoeker nog uiteen dat
ex-collega’s in zeer gelijkaardige omstandigheden om niet gekende redenen geen
uittredingsvergoeding moesten betalen hetgeen wijst op willekeur, wat ook blijkt
uit de wijze waarop de algemene directie Human Resources communiceert over de
berekening van de uittredingsvergoeding. Hij verwijst daarbij ook naar
verschillende documenten waarin telkens sprake is van verschillende bedragen die
terugbetaald moesten worden.
Verzoeker vermoedt dat voor hem geen willekeur speelt, maar
eerder het feit dat hij de pijnpunten van de opleiding heeft durven blootleggen. Het
eerste en het tweede bestreden besluit zijn derhalve een represaillemaatregel. Hij
verwijst nog naar een e-mail van P.D.C. van 13 september 2019 waarin, volgens
verzoeker, wordt vermeld dat hij de toegekende vrijstelling zou verliezen indien hij
het zou wagen een beroep in te stellen. Dat het tweede bestreden besluit het gevolg
zou zijn van “concreet en aandachtig onderzoek naar de sociale situatie van de
betrokkene” is derhalve onzin.
Verzoeker besluit, met verwijzing naar de rechtspraak van het
Grondwettelijk Hof, dat “burgers van de toegang tot de rechter afschrikken, zoals
het gebruik van die toegang bestraffen, volstrekt onaanvaardbaar [is] in een
rechtsstaat”.
12.
In zijn memorie van wederantwoord stelt verzoeker dat zowel in
het eerste als in het tweede bestreden besluit onvoldoende rekening is gehouden
met de door hem aangevoerde “uitzonderlijke sociale redenen”. Volgens hem blijft
IX-9644-13/26
de verwerende partij daarbij blind voor de eigen fout die heeft geleid tot de
aanvraag tot ontslag van verzoeker en bezondigt zij zich daarenboven aan flagrant
revanchisme.
Verzoeker benadrukt dat hij het slachtoffer is geworden van
intimidatie en dreigementen en verwijst daarbij naar personen die deze hebben
geuit en personen die hiervan getuige zijn geweest.
Daarnaast wijst verzoeker erop dat hij de redelijke verwachting
mocht hebben dat hij een zesjarige opleiding tot specialist in de
urgentiegeneeskunde zou kunnen volgen en niet de driejarige specialisatie in de
acute geneeskunde die in de medische wereld als onvoldoende wordt beschouwd.
Hij geeft hierbij een omstandige toelichting en wijst daarbij ook op de
onbegrijpelijke weigering om samen te werken met het universitair ziekenhuis
Gent. Ook had hij gehoopt dat hij een passende plaats van tewerkstelling zou
krijgen.
Ten slotte wijst verzoeker erop dat hij oprecht een carrière bij het
leger wenste uit te bouwen, maar hem dat onmogelijk is gemaakt door valse
beloftes, intimidaties en kortzichtigheid in hoofde van de verwerende partij.
13.
In zijn laatste memorie stelt verzoeker dat hij de kritiek niet
begrijpt dat het middel waarin de schending van het redelijkheidsbeginsel wordt
aangevoerd, onontvankelijk moet worden bevonden, omdat verzoeker daaraan een
draagwijdte zou geven die het beginsel niet heeft en veeleer zou aanvoeren dat het
tweede bestreden besluit niet steunt op deugdelijke motieven.
Verzoeker begrijpt deze kritiek niet omdat hij omstandig heeft
toegelicht dat de verwerende partij ten onrechte weigert rekening te houden met de
eigen fout, namelijk de organisatie van een gebrekkige vervolgopleiding, de
onbegrijpelijke weigering om samen te werken met het universitair ziekenhuis
Gent en de leugenachtige beschrijving van de militaire carrière. Door daarmee
IX-9644-14/26
geen rekening te houden bij het nemen van haar beslissing, schendt de verwerende
partij het redelijkheidsbeginsel. Bovendien is bij het nemen van deze beslissing
sprake van een onverantwoorde verandering van standpunt met betrekking tot het
al dan niet bestaan van uitzonderlijke sociale redenen en een onaanvaardbare vorm
van represaille en willekeur.
Verzoeker besluit dat het enige dat redelijkerwijze had kunnen
veranderen, was, het standpunt van de verwerende partij ten opzichte van het eerste
bestreden besluit, waardoor zij zou beseffen dat dit inderdaad onredelijk was en dat
verzoeker recht heeft op een grotere vrijstelling. Dat de argumentatie van
verzoeker net het omgekeerde effect teweeg heeft gebracht, valt niet te begrijpen.
Aldus schendt de verwerende partij met het tweede bestreden besluit het
redelijkheidsbeginsel nog meer dan met het eerste bestreden besluit dat voorziet in
een gedeeltelijke vrijstelling van de terugbetalingsplicht.
Beoordeling
14.
Het redelijkheidsbeginsel mag geschonden worden genoemd
wanneer een beslissing, waarvan vastgesteld wordt dat ze op deugdelijke
grondslagen berust, inhoudelijk dermate van het normale beslissingspatroon
afwijkt dat het ondenkbaar is dat enige andere zorgvuldig handelende overheid in
dezelfde omstandigheden die beslissing zou nemen. Het komt de Raad van State
niet toe, bij zijn controle van de naleving van het redelijkheidsbeginsel, zijn eigen
beoordeling in de plaats te stellen van de beoordeling van de bevoegde
administratieve
overheid.
Hij
vermag
in
de
uitoefening
van
zijn
wettigheidstoezicht, desgevraagd, enkel na te gaan of de administratieve overheid
op grond van juiste en correct beoordeelde feitelijke gegevens, in redelijkheid tot
haar beslissing is kunnen komen.
15.1.
Artikel 184, eerste lid, van de wet van 28 februari 2007 machtigt
de koning of de overheid die hij aanwijst, ertoe de militair die erom verzoekt voor
uitzonderlijke sociale redenen bij gemotiveerde beslissing vrij te stellen van de
IX-9644-15/26
gehele of gedeeltelijke terugbetaling van de vormingskosten en de tijdens de
vorming genoten wedden. Luidens de parlementaire voorbereiding van deze
bepaling wordt ermee de mogelijkheid geopend om voor militairen die vóór het
bee indigen van hun rendementsperiode de hoedanigheid van militair verliezen,
of voor aspirant officieren die na het behalen van hun bachelordiploma vooralsnog
mislukken in de rest van academische studies, en die om sociale redenen in de
onmogelijkheid verkeren om het in artikel 180 van dezelfde wet bepaalde deel van
de tijdens de vorming genoten wedden volledig terug te betalen, deels of volledig
van deze terugbetaling vrij te stellen (Parl.St. Kamer 2006-2007, nr. 51-2759/1,
96-97).
De vrijstelling kan luidens artikel 184, eerste lid, van de wet van
28 februari 2007 slechts om “uitzonderlijke sociale redenen” worden verleend, wat
een appreciatie in het concrete geval vereist.
15.2.
Verzoeker voert aan dat hij in zijn verweerschrift van
7 september 2018 de sociale redenen heeft aangevoerd voor het verkrijgen van de
vrijstelling tot terugbetaling, maar dat hiermee geen rekening is gehouden.
In het tweede bestreden besluit worden die redenen opgesomd
en die luiden als volgt:
“1° Betrokkene verklaart dat Defensie met haar visie en toekomstplannen
hem een andere levensrichting uitduwt dan hij zelf voor ogen had, en diens
oversten zijn verdere opleiding en tewerkstelling in slechte banen waren aan
het leiden, zodat hij bijgevolg ook verplicht was om zijn ontslag aan te
vragen;
2° Betrokkene stelt dat Defensie hem onrealistische verwachtingen heeft
gegeven wat de loopbaanperspectieven betreft en dat hij ontevreden is met
zijn concrete jobinhoud en het evenwicht tussen privéleven en werken;
3° Er zou geen consensus meer mogelijk betreffende de visie van Defensie
in vergelijking met zijn persoonlijk toekomstperspectief. Gezien Defensie
zelf een aandeel heeft in de redenen waarom hij besloten had de organisatie
te verlaten, dient Defensie ook haar verantwoordelijkheid te dragen;
4° Betrokkene voert aan dat hij meerdere inspanningen heeft geleverd die
buiten het strikte vormingscurriculum van de KMS vallen, zoals onder meer
stages. Hij benadrukt zijn engagement voor Defensie door zijn deelname aan
jobbeurzen, en dit op vrijwillige basis.”
IX-9644-16/26
15.3.
In de motivering van het tweede bestreden besluit wordt
overwogen dat verzoeker op geen enkele wijze aantoont op welke manier hij,
omwille van uitzonderlijke sociale redenen, in de onmogelijkheid zou verkeren om
een breukdeel van de tijdens de vorming genoten wedde terug te betalen en dat ook
de voorgelegde stukken (fiscale fiches) niet het bewijs leveren van het voorhanden
zijn van dergelijke “precariteit”. Verzoeker ontkracht dit motief niet.
15.4.
Verzoeker heeft in zijn vraag tot ontslag van 7 september 2018
gesteld dat hij door het uiteengroeien van interesses en verwachtingen niet langer
een professionele carrière bij Defensie ambieert, noch als beroepsofficier noch als
arts.
Dat hij teleurgesteld is in de in zijn ogen minderwaardige
vervolgopleiding die hij verondersteld wordt te volgen als toekomstige spoedarts,
dat hij niet tevreden is over wat zijn werk concreet zou inhouden en dat het
evenwicht tussen leven en werk afwezig is, is mogelijk.
Verzoeker verliest evenwel uit het oog dat aan diegenen die voor
een militaire loopbaan hebben gekozen, bepaalde verplichtingen kunnen worden
opgelegd, gelet op de opdrachten die aan het leger worden toevertrouwd. Dat die
verplichtingen niet in de lijn liggen van wat verzoeker voor ogen had toen hij in
dienst trad – de te volgen opleiding en het loopbaanperspectief – is mogelijk, maar
het kan de verwerende partij niet ten kwade worden geduid dat zij dit anders ziet en
stelt dat verzoekers individuele ambities ook verzoenbaar moeten kunnen zijn met
de verwachtingen van Defensie. De verwerende partij kan dan ook worden
bijgevallen waar zij stelt dat verzoeker niet aannemelijk maakt dat hij zich in een
uitzonderlijke sociale situatie bevindt door te stellen dat hij zich niet meer kan
vinden in de toekomstvisie van Defensie en dat zijn concrete jobinhoud hem op
professioneel vlak onvoldoende voldoening schenkt.
15.5.
Verzoeker wijst er ook op dat zijn ex-collega’s in zeer
gelijkaardige omstandigheden geen uittredingsvergoeding hebben moeten betalen.
IX-9644-17/26
Bij gebrek aan enig (begin van) bewijs is dit argument niet méér
dan een loutere bewering die niet onderzocht kan worden.
15.6.
In zoverre verzoeker stelt dat de algemene directie Human
Resouces in haar communicatie naar hem verschillende bedragen heeft
meegedeeld, kan erop worden gewezen dat dit niet rechtstreeks betrekking heeft op
het al dan niet aanwezig zijn van uitzonderlijke sociale redenen en de
(on)redelijkheid van de weigering.
Verzoeker verliest daarbij ook uit het oog dat hij reeds vóór zijn
ontslag bij Defensie in het Jan Ypermanziekenhuis prestaties heeft geleverd zonder
dat de verwerende partij hier kennis van had, hetgeen alvast een verklaring biedt
voor de verschillende bedragen die aan verzoeker werden gecommuniceerd.
15.7.
Voor zover verzoeker vermoedt dat het feit dat hij de pijnpunten
in de opleiding heeft durven blootleggen, de reden is voor de bestreden besluiten
die een represaillemaatregel zijn, kan enkel worden vastgesteld zoals verzoeker
zelf aangeeft, dat dit slechts een vermoeden is dat niet aantoont dat de bestreden
besluiten omwille van “revanchisme” zouden zijn genomen, laat staan dat deze
onredelijk zijn.
15.8.
In zoverre verzoeker ten slotte nog verwijst naar een e-mail van
P.D.C. “waarin staat te lezen dat de verzoeker de toegekende vrijstelling zou
verliezen indien hij het zou wagen een beroep in te dienen”, kan enkel worden
vastgesteld dat in die e-mail wordt vermeld dat het risico van een beroep het verlies
van de vrijstelling kan zijn. Die mededeling is niet onjuist en evenmin werd in die
e-mail gesteld dat verzoeker zijn vrijstelling (met zekerheid) zou verliezen indien
hij een beroep instelde.
IX-9644-18/26
Uit wat voorafgaat volgt dat verzoeker niet aannemelijk maakt
dat het onmogelijk is dat enige andere zorgvuldig handelende overheid in dezelfde
omstandigheden tot hetzelfde besluit zou zijn gekomen.
17.
Het tweede middel is niet gegrond.
C. Derde middel
Uiteenzetting van het middel
18.
In het derde middel voert verzoeker de schending aan van de
artikelen 12 en 23 van de Grondwet.
Volgens verzoeker verbieden de vrijheid van persoon,
gewaarborgd door artikel 12, eerste lid, van de Grondwet en de vrijheid van arbeid,
gewaarborgd door artikel 23, derde lid, 1°, van de Grondwet dat een arbeid, onder
dreiging met welke straf dan ook, zou worden geëist zonder dat die arbeid kan
worden verantwoord door beweegredenen van algemeen belang.
Het tweede bestreden besluit schendt artikel 23, derde lid, 1°,
van de Grondwet omdat het de financiële sanctie die aan verzoeker is opgelegd,
vergroot en dus zijn recht op een menswaardig bestaan nog meer in het gedrang
brengt.
Op grond van artikel 23, derde lid, 1°, van de Grondwet heeft
iedereen recht op billijke arbeidsvoorwaarden en een billijke beloning. Om billijk
te zijn moeten de arbeidsvoorwaarden “van dien aard zijn dat de arbeid de
werknemer een arbeidsvoldoening schenkt, hem de mogelijkheid biedt zich
volledig te ontplooien, zijn gezondheid beschermt en aan hem en zijn familie de
mogelijkheid biedt om een onafhankelijk en fatsoenlijk bestaan te leiden”
(Parl. St. Senaat 1991-1992, nr. 100-2/3°, 16). In die arbeidsvoorwaarden zijn
onder andere begrepen de beroepsoriëntatie en -vorming (GwH 21 april 2016, nr.
IX-9644-19/26
53/2016). De vervolgopleiding en de “carrière” die verzoeker had moeten volgen
indien hij zijn ontslag niet had aangevraagd, hadden aldus eveneens een schending
van het recht op arbeid teweeggebracht aangezien overduidelijk geen sprake zou
zijn van “arbeidsvoldoening”, “volledige ontplooiing” of een degelijke
“beroepsoriëntatie en -vorming”.
19.
In zijn memorie van wederantwoord benadrukt verzoeker nog
dat niet het principe van de terugbetalingsplicht op zich zijn recht op arbeid
schendt, maar wel de wijze waarop dit principe in zijn concreet geval wordt
toegepast. Ook het alternatief dat verzoeker had, namelijk niet uit dienst treden,
zou een schending van zijn recht op arbeid inhouden.
Voorts onderstreept verzoeker ook dat voor eender wie,
ongeacht het exacte niveau van “precariteit”, de plicht tot terugbetaling van een
bedrag van 99.614,51 euro een immense financiële impact heeft die het
menswaardig bestaan in ieder geval in gedrang kan brengen.
20.
In zijn laatste memorie beklemtoont verzoeker dat zijn kritiek is
gericht op de wijze waarop de verwerende partij haar bevoegdheid ter zake heeft
uitgeoefend. Het is de wijze waarop de wet wordt toegepast, die een schending van
een grondwettelijk recht van verzoeker vormt.
In antwoord op het standpunt dat een eventueel gebrek aan
billijke
arbeidsvoorwaarden
wel
het
“niet
langer
geïnteresseerd”
zijn
verantwoordt, maar dat daaruit geen uitzonderlijke sociale reden blijkt, stelt
verzoeker dat er niet zomaar sprake is van “desinteresse”, wat volgens hem
inderdaad en terecht op zich niet kan volstaan als een vrijstellingsgrond, maar dat
die desinteresse het gevolg is van de foutieve handelingen van de verwerende
partij. Alle elementen van de zaak samengenomen (“de concrete gegevens”) zijn
de argumenten “die dit uitzonderlijk sociaal karakter kunnen staven”.
IX-9644-20/26
Beoordeling
21.
In zoverre in dit middel de schending wordt aangevoerd van de
vrijheid van persoon, gewaarborgd door artikel 12, eerste lid, van de Grondwet,
moet worden vastgesteld dat niet wordt toegelicht en niet wordt verduidelijkt hoe
het tweede bestreden besluit artikel 12, eerste lid, van de Grondwet precies
schendt, zodat dit middelonderdeel onontvankelijk is.
22.
In zoverre in het middel de schending wordt aangevoerd van het
recht op arbeid gewaarborgd door artikel 23, derde lid, 1°, van de Grondwet, gaat
verzoeker eraan voorbij dat die grondwettelijke bepaling geen directe werking
heeft. Dit blijkt met zoveel woorden uit artikel 23, tweede lid, van de Grondwet
waarin het waarborgen van dit grondrecht wordt toevertrouwd aan de daarvoor
bevoegde wetgever. Aangezien de wettigheid van een individuele administratieve
rechtshandeling niet rechtstreeks kan worden getoetst aan de geschonden geachte
bepaling, kan dit middelonderdeel niet leiden tot de nietigverklaring van het
tweede bestreden besluit.
23.
Het derde middel is onontvankelijk.
D. Vierde middel
Uiteenzetting van het middel
24.
In het vierde middel voert verzoeker de schending aan van de
vrijheid van ondernemen.
Volgens verzoeker is artikel II.3 van het Wetboek van
Economisch Recht, dat zich verzet tegen een ongeoorloofde beperking van de
vrijheid van handel en nijverheid, van openbare orde. Het beding dat een
onredelijke beperking van de concurrentie naar voorwerp, territorium of duur
oplegt, is bijgevolg nietig. De vrijheid van handel en nijverheid die beschermd
IX-9644-21/26
wordt door artikel 23 van de Grondwet en het Wetboek van Economisch Recht
staat er niet aan in de weg dat de wet de economische activiteit regelt van de
personen en ondernemingen, maar enkel op voorwaarde dat ze deze niet beperkt
zonder dat de noodzaak daartoe bestaat en de beperkingen die ze aanbrengt niet
onevenredig zijn ten opzichte van het nagestreefde doel.
Uit wat onder het tweede middel werd uiteengezet, blijkt dat zijn
vrijheid van handel en nijverheid op onevenredige wijze en zonder noodzaak wordt
beperkt door het tweede bestreden besluit. De schuldvordering die ontstaat bij het
ontslag van een beroepsmilitair die de rendementsperiode niet volledig presteert,
werkt als drukkingsmiddel om militairen in deze situatie te “ontraden” ontslag te
vragen. In de situatie van verzoeker blijkt echter dat onmogelijk van hem kon
worden verwacht de vervolgopleiding en daaropvolgende carrière te ambiëren,
aangezien deze van onvolwaardige kwaliteit waren en niet aansluiten bij zijn
kennis en competenties. Dat verzoeker na zijn aldus volledig gerechtvaardigde
aanvraag tot ontslag geconfronteerd werd met een “ontradende” schuldvordering,
vormt een ontoelaatbare beperking van zijn vrijheid van handel en nijverheid. Het
behoeft geen nadere toelichting dat de vrijheid van handel en nijverheid van
verzoeker op nog meer onevenredige wijze wordt beperkt door de beslissing van
de verwerende partij om het eerste bestreden besluit zonder meer in te trekken.
25.
In zijn memorie van wederantwoord benadrukt verzoeker nog
dat niet de wettelijke bepalingen van de wet van 28 februari 2007 op zich het
voorwerp van het beroep uitmaken, maar wel de wijze waarop de verwerende partij
deze bepalingen toepast in het kader van de behandeling van het verzoek tot
vrijstelling van de terugbetaling, waarbij zij over een appreciatiebevoegdheid
beschikt.
Beoordeling
26.1.
Verzoeker kan niet worden bijgevallen wanneer hij stelt dat de
vrijheid van ondernemen wordt gewaarborgd door artikel 23 van de Grondwet. In
IX-9644-22/26
zijn arrest nr. 86/2015 van 11 juni 2015 heeft het Grondwettelijk Hof reeds
overwogen (B.3.7.2.) dat artikel 23, derde lid, 1°, van de Grondwet het recht op de
vrije keuze van beroepsarbeid onder de economische, sociale en culturele rechten
vermeldt, doch dat uit de parlementaire voorbereiding van artikel 23 van de
Grondwet blijkt dat de Grondwetgever de vrijheid van handel en nijverheid of de
vrijheid van ondernemen niet heeft willen verankeren in de begrippen ‘recht op
arbeid’ en ‘vrije keuze van beroepsarbeid’ (Parl.St. Senaat, BZ 1991-1992,
nr. 100-2/3°, 15; nr. 100-2/4°, 93 tot 99; nr. 100-2/9°, 3 tot 10).
In die mate faalt het middel naar recht.
26.2.
In zoverre verzoeker aanvoert dat zijn vrijheid van handel en
nijverheid door het tweede bestreden besluit op onevenredige wijze wordt beperkt
zonder dat daartoe een noodzaak bestaat, kan verzoeker daarin niet worden
bijgevallen.
Het tweede bestreden besluit legt verzoeker geen verbod op om
een economische activiteit uit te oefenen. De beperkingen die verzoeker meent te
ervaren, vloeien niet rechtstreeks voort uit dit besluit.
26.3.
Het vierde middel is ongegrond.
E. Vijfde middel
Uiteenzetting van het middel
27.
In zijn verzoekschrift voert verzoeker een vijfde middel aan
onder de titel ‘geleverde prestaties’ luidende als volgt:
“De recentste berekening van de schuldvordering ziet er als volgt uit:
- totaal verworven netto wedden: 140.302,13 euro;
- standaardcoëfficiënt: 0,73;
- te presteren rendementsperiode: 126 maanden;
- gepresteerde maanden: 3 maanden;
IX-9644-23/26
» 0,73 x ((126-3)/126) = 0,71
» 0,71 x 140.302,13 euro = 99.614,51 euro.
De ADHR houdt echter onterecht enkel rekening met de drie maanden
prestaties, die de verzoeker verrichtte na het einde van de opleiding. Ook
tijdens zijn opleidingsperiode leverde de verzoeker prestaties die de normale
beschikbaarheidswaarde overschreden en die aldus in rekening moeten
worden gebracht bij de berekening van de schuldvordering.
Het gaat over
- zijn aanwezigheid op
allerhande militaire activiteiten;
militaire parades;
rekruteringsbeurzen;
sportcompetities;
benefietacties;
- zijn bijkomende ziekenhuisstages;
- zijn activiteiten in het urgentieteam van het militair hospitaal, bijvoorbeeld
tijdens de aanslag in Zaventem van 24 maart 2016.”
Beoordeling
Luidens artikel 2, § 1, 3°, van het besluit van de Regent van
23 augustus 1984 ‘tot regeling van de rechtspleging voor de afdeling
Bestuursrechtspraak van de Raad van State’ bevat het verzoekschrift tot
nietigverklaring (onder meer) “een uiteenzetting van de feiten en de middelen”.
Onder middel in de zin van deze bepaling moet worden verstaan de voldoende
duidelijke omschrijving van de geschonden geachte rechtsregel of het geschonden
geachte rechtsbeginsel en van de wijze waarop die regel of dat beginsel naar het
oordeel van verzoeker door de bestreden handeling wordt geschonden.
“Voldoende duidelijk” betekent dat geen veronderstellingen moeten worden
gemaakt over de juiste bedoelingen van een verzoeker, waardoor in werkelijkheid
de verwerende partij, en nadien de Raad van State ertoe worden gebracht in de
plaats van verzoeker het verzoekschrift op te stellen.
In het voorliggende middel wordt geen duidelijke omschrijving
gegeven van de geschonden geachte rechtsregel of het geschonden geachte
rechtsbeginsel en van de wijze waarop die regel of dat beginsel naar het oordeel
van verzoeker door het bestreden besluit wordt geschonden.
IX-9644-24/26
Het vijfde middel is hoe dan ook niet ontvankelijk, daargelaten
de bevoegdheid van de Raad van State om zich uit te spreken over een “berekening
van de schuldvordering”.
VI. Onderzoek van de zaak A. 229.461/IX-9644 (I)
30.
Uit
het
onderzoek
van
de
middelen
in
de
zaak
A. 231.381/IX-9742 (II) blijkt dat geen van die middelen de onwettigheid van het
tweede bestreden besluit aantoont, zodat het beroep in die zaak moet worden
verworpen.
In die omstandigheden dringt een onderzoek van de middelen in
de zaak A. 229.461/IX-9644 (I) zich niet langer op vermits, door de verwerping
van het beroep tegen het tweede bestreden besluit, de intrekking van het eerste
bestreden besluit definitief voor wettig moet worden gehouden waardoor het
beroep tegen het eerste bestreden besluit zonder voorwerp is.
BESLISSING
De
zaken
A.
229.461/IX-9644
en
A.
231.381/IX-9742
worden
samengevoegd.
-
De Raad van State verwerpt de beroepen.
-
De verwerende partij wordt in de zaak A. 229.461/IX-9644 verwezen in de
kosten van het beroep tot nietigverklaring, begroot op een rolrecht van
200 euro, een bijdrage van 20 euro en een rechtsplegingsvergoeding van
700 euro, die verschuldigd is aan de verzoekende partij.
De verzoekende partij wordt in de zaak A. 231.381/IX-9742 verwezen in de
kosten van het beroep tot nietigverklaring, begroot op een rolrecht van
200 euro en een bijdrage van 20 euro.
IX-9644-25/26
Dit arrest is uitgesproken te Brussel, in openbare terechtzitting van zeven juli
tweeduizend tweeëntwintig, door de Raad van State, IXe kamer, samengesteld uit:
Geert Van Haegendoren,
kamervoorzitter,
Bruno Seutin,
staatsraad,
Bert Thys,
staatsraad,
bijgestaan door
Vera Wauters,
griffier.
De griffier
De voorzitter
Vera Wauters
Geert Van Haegendoren
IX-9644-26/26
