Conseil d'État de Belgique — Raad van State — ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.258.660 (2024-01-31)
Samenvatting (NL) :
Arrest nr 258.660 van 31 januari 2024 Instellingen, Binnenlandse zaken
en lokale besturen - Bevolkingsregister Beslissing : Verwerping
--- TEXTE INTÉGRAL DE L'ARRÊT ---
RAAD VAN STATE, AFDELING BESTUURSRECHTSPRAAK
WND. VOORZITTER VAN DE Xe KAMER
ARREST
nr. 258.660 van 31 januari 2024
in de zaak A. 240.967/X-18.558
In zake :
Johan MELOTTE
bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaat Jordy Hendrikx
kantoor houdend te 3700 Tongeren
Piepelpoel 13
bij wie woonplaats wordt gekozen
tegen :
de GEMEENTE HEUSDEN-ZOLDER
bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaten Julie Swerts en Dominique Vanhaelewyn
kantoor houdend te 2800 Mechelen
Antwerpsesteenweg 16-18
bij wie woonplaats wordt gekozen
-------------------------------------------------------------------------------------------------I. Voorwerp van de vordering
1.
De vordering, ingesteld op 18 januari 2024, strekt tot de
schorsing bij uiterst dringende noodzakelijkheid van de tenuitvoerlegging van de
beslissing van het college van burgemeester en schepenen van de gemeente
Heusden-Zolder van 20 december 2023 waarbij verzoeker ambtshalve wordt
afgevoerd uit het bevolkingsregister van de gemeente Heusden-Zolder.
Tevens wordt gevraagd “om, bij wijze van voorlopige
maatregel, de verwerende partij te veroordelen tot het herstel van de
administratieve toestand van [v]erzoeker door hem terug in te schrijven in het
bevolkingsregister van de gemeente Heusden-Zolder [...] en de intrekking van
zijn elektronische identiteitskaart ongedaan te maken […] en dit binnen een
termijn van drie (3) werkdagen na de kennisgeving van het tussen te komen
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR. 258.660
X-18.55
arrest en dit onder verbeurte van een dwangsom van tweehonderdvijftig euro
(250 EUR) per dag dat de voorlopige maatregel niet is uitgevoerd”.
II. Verloop van de rechtspleging
2.
De verwerende partij heeft een nota en een administratief
dossier ingediend.
De partijen zijn opgeroepen voor de terechtzitting, die heeft
plaatsgevonden op 26 januari 2024, om 10u30.
Staatsraad David D’Hooghe heeft verslag uitgebracht.
Advocaat Jordy Hendrikx, die verschijnt voor verzoeker, en
advocaat Julie Swerts die verschijnt voor de verwerende partij, zijn gehoord.
Eerste auditeur Iris Verheven heeft een met dit arrest
eensluidend advies gegeven.
Er is toepassing gemaakt van de bepalingen op het gebruik der
talen, vervat in titel VI, hoofdstuk II, van de wetten op de Raad van State,
gecoördineerd op 12 januari 1973.
III. Feiten
3.
Verzoeker is sedert 7 november 2022 ingeschreven in het
bevolkingsregister van de gemeente Heusden-Zolder, en dit op referentieadres.
Deze inschrijving is gesteund op het gegeven dat hij in een
mobiele woning verblijft.
4.
Op 24 april 2023 verzoekt de verwerende partij verzoeker om
zich “te melden op de dienst bevolking voor inlichtingen omtrent [zijn]
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR. 258.660
X-18.55
referentieadres [en] de nodige bewijzen dat [hij] rondtrekt met de mobilhome,
mee te brengen”.
5.
Op 31 mei 2023 stuurt de verwerende partij een e-mail aan de
verzoeker met onder meer de volgende inhoud :
“Ik verwijs naar de bewijsstukken die u ons op 22/05/2023 tijdens uw
afspraak op onze dienst hebt overgemaakt omtrent het gebruik van uw
mobiele woning.
Deze bewijsstukken moeten voldoende aantonen dat u gedurende meer
dan 6 maanden per jaar rondtrekt op het Belgisch grondgebied.
[…]
Het is de gemeente die de relevantie van de aangereikte bewíjsstukken
beoordeelt.
Omdat de door u overgemaakte bewijsstukken niet voorzien worden in de
[…] onderrichting en ook niet objectief gecontroleerd kunnen worden
door ons, verzoeken wij u om ons vóór 01/07/2023 nog de nodige extra
bewijsstukken over te maken zijnde:
l. De aankoopbewijzen van brandstof voor uw mobiele woning en
facturen van eventuele herstellingen of aankopen die op andere locaties
werden gedaan.
2. Voldoende schriftelijke getuigenverklaringen van privépersonen
(omschrijving van de feiten (bijvoorbeeld toelating tot verblijf op
privéterrein), identificatie van de getuige (kopie van de identiteítskaart) en
de relevantie van de getuige ten opzichte van de aangehaalde feiten)
voorzíen van datum en handtekeníng waaruit blijkt dat u gedurende min.
6 maanden rondtrekt op het Belgisch grondgebied met een mobiele
woning.
Na ontvangst van deze extra en aanvullende bewijsstukken, zullen wij uw
dossier opnieuw bekijken en een beslissing nemen omtrent uw referentieadres.”
6.
Op 21 september 2023 schrijft de verwerende partij aan
verzoeker :
“Wij ontvingen de afgelopen periode al bepaalde bewijsstukken doch deze
vormen geen voldoende bewijs voor een verblijf in een mobiele woning
op het Belgisch grondgebied in de periode 07/11/2022 tot heden.
Mogen wij u verzoeken om u voor 15/11/2023 aan te bieden op de dienst
bevolking met de (bijkomende) bewijsstukken (o.a. homologatie van het
voertuig als camper cfr. Uw mail van 27/07/2022; bewijs dat het GPStoestel is ingebouwd in uw voertuig, bijkomende bewijsstukken die
aantonen dat u in België rondtrekt,…)?
Zo niet zijn wij genoodzaakt om de nodige stappen te zetten tot uw
afvoering van ambtswege. De afvoering van ambtswege betekent in
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR. 258.660
X-18.55
zekere zin dat u administratief niet meer bestaat. Dit heeft tot gevolg dat
we u niet meer in het bezit kunnen stellen van de nodige administratieve
stukken.
Wij rekenen erop dat u zich voor de vermelde datum bij onze diensten zult
aanmelden met de nodige bewijsstukken om zich in orde te stellen”.
7.
Op 14 december 2023 schrijft de verwerende partij aan
verzoeker:
“Op 21/09/2023 stuurden wij u een aangetekende brief met verzoek ons
bijkomende bewijsstukken over te maken betreffende uw rondtrekkend
verblijf in een mobiele woning op het Belgisch grondgebied.
De stukken die u ons binnenbracht op 13/11/2023 zijn onvoldoende en u
voldoet hierdoor niet meer aan de voorwaarden om het referentieadres te
kunnen behouden. Het college van burgemeester en schepenen zal
daardoor een einde stellen aan uw referentieadres en een beslissing tot
afvoering nemen”.
8.
Bij e-mail van 19 december 2023 vraagt de verzoeker aan het
college van burgemeester en schepenen om aangaande de voorgenomen
beslissing te worden gehoord.
9.
Op 20 december 2023 neemt het college van burgemeester en
schepenen de volgende beslissing :
“Juridische gronden
● decreet over het lokaal bestuur van 22 december 2017, artikel 56
● wet van 19 juli 1991 betreffende de bevolkingsregisters, de identiteitskaarten, de vreemdelingenkaarten en de verblijfsdocumenten en tot
wijziging van de wet van 8 augustus 1983 tot regeling van een
Rijksregister van de natuurlijke personen (B.S. 3 september 1991)
● koninklijk besluit van 16 juli 1992 betreffende de bevolkingsregisters en
het vreemdelingenregister (B.S. 15 augustus 1992 - gewijzigd door het
KB van 9 maart 2017)
Feiten en context
Indien een persoon niet meer voldoet aan de voorwaarden die vereist zijn
om hun referentieadres betreffende een verblijf in een mobiele woning op
het Belgisch grondgebied te behouden zal er een einde gesteld worden aan
het referentieadres en overgegaan worden tot een ambtshalve afvoering uit
de registers.
Argumentatie
Naar aanleiding van de binnengebrachte bewijsstukken, die niet
voldoende zijn om het referentieadres te kunnen behouden, wordt
volgende persoon van ambtswege afgevoerd uit ons bevolkingsregister:
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR. 258.660
X-18.55
- [J. M.], geboren te Koersel op […], […] 3550 Heusden-Zolder
BESLUIT UNANIEM
Artikel 1:
Volgende personen worden van ambtswege afgevoerd uit ons
bevolkingsregister:
-[J. M.], geboren te Koersel op […], […] 3550 Heusden-Zolder”
Dit is de bestreden beslissing.
Op 21 december 2023 heeft de gemeente deze beslissing ter
kennis gebracht van de verzoeker:
“Het college van burgemeester en schepenen heeft in de zitting van
20/12/2023 beslist om u van ambtswege af te voeren. Dit betekent een
schrapping uit het bevolkingsregister en de annulering van uw
elektronische identiteitskaart of verblijfskaart.
Een verzoekschrift om een betwisting voor te leggen aan de Minister van
Binnenlandse Zaken moet binnen de dertig kalenderdagen gedagtekend en
ondertekend schriftelijk worden ingediend (wet van 09/11/2015 art.12)
aan:
Algemene Directie Instellingen en Bevolking
Park Atrium, Koloniënstraat 11
1000 Brussel
callcenter.rrn@rrn.lbz.fqov.be
Indien het verzoekschríft per e-mail wordt ingediend, is een elektronische
handtekening noodzakelijk.
Het verzoekschrift moet de volgende gegevens bevatten :
[…]”
11.
Bij e-mail van 21 december 2023 vraagt verzoeker aan de
verwerende partij om hem “inzage te geven middels pdf afschrift van het besluit
van het College van Burgemeester en Schepenen van 20 december 2021”, evenals
van het “volledige administratieve dossier”.
Bij e-mail van 22 december 2023 vraagt verzoeker aan het
college van burgemeester en schepenen om de beslissing van 20 december 2023
in te trekken.
12.
Op 4 januari 2024 vraagt de raadsman van de verzoeker
eveneens om “volledig afschrift van de beslissing van het college van
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR. 258.660
X-18.55
burgemeester en schepenen van 20 december 2023 op basis waarvan [J.] werd
afgevoerd samen met alle documenten die tot het administratief dossier behoren.”
13.
Op 9 januari 2024 maakt de verwerende partij de gevraagde
documenten over aan de raadsman van verzoeker.
14.
Op 18 januari 2024 wordt huidig verzoekschrift tot schorsing
bij uiterst dringende noodzakelijkheid ingediend.
IV. Ontvankelijkheid
Standpunt van de partijen
15.
De verwerende partij houdt voor dat de bestreden beslissing
vatbaar was voor een georganiseerd administratief beroep, en verwijst daarvoor
naar artikel 8, §1, van de wet van 19 juli 1991 betreffende de bevolkingsregisters,
de identiteitskaarten, de vreemdelingenkaarten en de verblijfsdocumenten
(hierna: wet van 19 juli 1991).
Vermits deze beroepsmogelijkheid niet werd aangewend, is het
beroep bij de Raad van State volgens de verwerende partij niet ontvankelijk.
16.
Volgens de verzoeker gaat het te dezen echter niet om een
geschil betreffende de hoofdverblijfplaats van verzoeker.
Beoordeling
17.
Artikel 8, §1, eerste en tweede lid, van de wet van 19 juli 1991,
zoals gewijzigd door artikel 12 van de wet van 9 november 2015 houdende
diverse bepalingen Binnenlandse Zaken, bepaalt :
“In geval van betwisting betreffende de plaats van de huidige
hoofdverblijfplaats bepaalt de minister bevoegd voor Binnenlandse Zaken,
deze plaats na, indien nodig, een onderzoek ter plaatse te hebben laten
uitvoeren.
De minister wordt binnen de dertig kalenderdagen volgend op de
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR. 258.660
X-18.55
kennisgeving van de betwiste beslissing betreffende de huidige
hoofdverblijfplaats gevat door middel van een schrijven of van een
elektronisch verzonden schrijven.”
De memorie van toelichting bij voornoemde bepaling geeft
volgende toelichting:
“In dit voorontwerp van wet wordt derhalve getracht om de
beroepsmogelijkheden betreffende de betwistingen inzake de
hoofdverblijfplaats bij de minister van Binnenlandse Zaken te
rationaliseren. Overeenkomstig de rechtspraak van de Raad van State
zullen enkel de betwistingen betreffende de plaats van de verblijfplaats het
voorwerp kunnen uitmaken van een onderzoek betreffende de echtheid
van de verblijfplaats. Elke andere gemotiveerde overweging dan die over
de plaats van de betwisting, zal aldus worden verworpen.” (Parl. St.
Kamer 2014-15, nr.1298/1,210).
De bestreden beslissing beslist tot afvoering uit het bevolkings-
register omdat verzoeker niet meer zou voldoen aan de voorwaarden om het
referentieadres te kunnen behouden.
De bestreden beslissing houdt geen
beslissing in aangaande de hoofdverblijfplaats, en ter zake wordt er ook geen
betwisting gevoerd.
20.
In de huidige stand van zaken moet dan ook worden
aangenomen dat de bestreden beslissing niet kadert in een betwisting betreffende
de plaats van de huidige hoofdverblijfplaats, zodat daartegen geen administratief
beroep openstaat. De exceptie wordt niet bijgevallen.
V. Voorwaarden voor een schorsing of het opleggen van een andere voorlopige
maatregel
21.
Krachtens artikel 17, §§ 1 en 4, van de gecoördineerde wetten
op de Raad van State kan tot het bevelen van een schorsing van de
tenuitvoerlegging of van een andere voorlopige maatregel bij uiterst dringende
noodzakelijkheid slechts worden besloten onder de dubbele voorwaarde dat
minstens één ernstig middel wordt aangevoerd dat de nietigverklaring van de akte
of het reglement prima facie kan verantwoorden en dat een uiterst dringende
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR. 258.660
X-18.55
noodzakelijkheid voorhanden is die onverenigbaar is met de behandelingstermijn
van de gewone vordering tot schorsing.
VI. Onderzoek van de vordering tot schorsing
A. Voorwaarde van een ernstig middel
Standpunt van de partijen
22.
In het tweede middel betoogt verzoeker dat het “onderzoek dat
voorafgaand aan de bestreden beslissing werd gevoerd, [onzorgvuldig is] omdat
uit de bestreden [beslissing] niet kan worden afgeleid hoe en op welke wijze
rekening werd gehouden met de diverse documenten die door verzoeker werden
aangeleverd”.
Verzoeker roept ook in dat uit de bestreden beslissing niet blijkt
“op basis van welke redenen de verwerende partij heeft besloten dat verzoeker
niet langer voldoet aan de voorwaarden voor een referentieadres”.
Volgens verzoeker is er ook geen wettelijke basis voor “de
opdracht om de voortdurende naleving van de voorwaarden voor het verkrijgen
van een referentieadres te controleren”.
Volgens verzoeker is er sprake van een schending “van het
motiveringsbeginsel en het zorgvuldigheidsbeginsel als algemene beginselen van
behoorlijk bestuur”.
23.
De verwerende partij van haar kant wijst er op dat zij “veel
moeite heeft gedaan om van verzoekende partij de nodige bewijsstukken te
verkrijgen omtrent diens zgn. rondtrekkend bestaan”, maar dat de “door haar
specifiek gevraagde stukken, die haar zouden kunnen doen besluiten dat voldaan
werd aan de voorwaarden voor een referentieadres voor een mobiele woning”
nooit werden aangeleverd.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR. 258.660
X-18.55
Verwerende partij wijst er in dat verband ook op dat zij in
kennis werd gesteld van “tegenindicaties, met name een beweerd vast verblijf van
verzoekende partij in buurgemeente Zonhoven”.
De bestreden beslissing geeft volgens haar “blijk van de
feitelijke en juridische elementen waarop zij is gebaseerd”, met name “het niet
langer voldoen aan de voorwaarden voor een referentieadres voor een mobiele
woning”.
Beoordeling
24.
Verzoeker heeft sedert februari 2022 te kennen gegeven dat hij
in een camper wou gaan leven en een referentieadres bij zijn broer wou nemen.
Nadat de nodig geachte bewijsstukken werden overgemaakt, heeft de verwerende
partij verzoeker op 7 november 2022 op het gevraagde referentieadres
ingeschreven.
25.
De inschrijving op een referentieadres is niet beperkt in de tijd.
Op het eerste gezicht kan het dan ook verwondering wekken dat de verwerende
partij reeds binnen de zes maanden, op 24 april 2023, verzoeker heeft uitgenodigd
om zich te melden met “de nodige bewijzen dat [hij] rondtrekt met de
mobilhome”.
26.
Volgens de verwerende partij houdt dit verband met
“meldingen”, die de verwerende partij zou hebben gekregen, dat verzoeker over
een vast verblijfsadres in buurgemeente Zonhoven zou beschikken. Het
administratief dossier bevat op het eerste gezicht echter geen spoor van concrete
meldingen. Er blijkt ook niet dat de verwerende partij ter zake enig onderzoek
heeft verricht.
Weliswaar werd er, naar aanleiding van een vraag van de
verwerende partij, door de gemeente Zonhoven een “Model 4” (attest van niet-
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR. 258.660
X-18.55
inschrijving) opgemaakt waarin wordt vermeld dat verzoeker verklaard heeft dat
hij zijn hoofdverblijfplaats heeft gevestigd te Zonhoven. Verzoeker betwist echter
formeel een dergelijke verklaring te hebben afgelegd. Dit element komt in de
bestreden beslissing ook niet aan bod. Niettemin kan zowel uit de nota als uit het
administratief dossier worden opgemaakt dat de aangelegenheid niet zonder
invloed is geweest.
27.
De bestreden beslissing steunt in essentie op de overweging dat
“de binnengebrachte bewijsstukken […] niet voldoende zijn om het
referentieadres te kunnen behouden”. Er wordt echter niet vermeld welke
documenten als bewijsstukken werden ingediend en waarom deze niet als
voldoende werden beschouwd.
Op het eerste gezicht lijkt die overweging evenmin op een
eenduidige wijze uit het administratief dossier te kunnen worden afgeleid, des te
minder gelet op de tegenwerpingen die verzoeker formuleerde.
28.
In die omstandigheden lijkt de verwerende partij prima facie het
zorgvuldigheidsbeginsel en het motiveringsbeginsel te hebben geschonden, zodat
het tweede middel als ernstig is te beschouwen.
B. Voorwaarde van een uiterst dringende noodzakelijkheid
Uiteenzetting van verzoeker
29.
Ter staving van de ingeroepen uiterst dringende noodzakelijk-
heid verwijst verzoeker naar het verlies van “iedere mogelijke band met het
bestuur in de meest ruime zin, de sociale diensten en derden”.
Hij verwijst verder ook naar, onder meer, het “verlies van
ziekte-uitkering bij zijn mutualiteit”, het gegeven dat hij zijn stemrecht niet zal
kunnen uitoefenen en een beperking van zijn recht op vrij verkeer binnen de
Europese Unie.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR. 258.660
X-18.558
Verzoeker wijst ook op de negatieve impact op zijn psychisch
welbevinden, in een context die reeds kwetsbaar is.
Beoordeling
30.
Een verzoeker die claimt dat er met zijn vordering tot schorsing
een uiterst dringende noodzakelijkheid gemoeid is, moet zich daar ook naar
gedragen, op gevaar af de beweerde uiterste urgentie zelf te ontkrachten.
31.
In casu blijkt dat verzoeker op 14 december 2023 door de
verwerende partij werd ingelicht van het voornemen om de bestreden beslissing
te nemen. Er blijkt ook dat hij op 21 december 2023 effectief kennis had van de
bestreden beslissing, vermits hij dan een afschrift van de beslissing en het
administratief dossier heeft opgevraagd, een verzoek dat op 4 januari 2024 door
de raadsman van verzoeker werd hernomen.
32.
Uiteindelijk heeft verzoeker pas op 18 januari 2024, bijna een
volle maand na de kennisneming van de bestreden beslissing, zijn vordering
ingesteld.
33.
Verzoeker geeft in zijn verzoekschrift geen enkele toelichting
of verantwoording waarom hij zolang heeft gewacht met het instellen van zijn
vordering.
In die omstandigheden kan de Raad niet besluiten tot het
voorhanden zijn van een uiterst dringende noodzakelijkheid.
C. Conclusie
34.
Er is niet voldaan aan één van de voorwaarden gesteld in artikel
17, §§ 1 en 4, van de gecoördineerde wetten op de Raad van State die vervuld
moeten zijn wil een vordering tot schorsing bij uiterst dringende noodzakelijkheid
worden toegewezen.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR. 258.660
X-18.558
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR. 258.660
X-18.558
VII. Onderzoek van de vordering tot het opleggen van een voorlopige maatregel
35.
Zoals hiervoor gebleken, doet verzoeker geen uiterst dringende
noodzakelijkheid aannemen. Deze vaststelling volstaat om ook de vordering tot
het opleggen van een andere voorlopige maatregel dan de gevorderde schorsing
te verwerpen.
BESLISSING
-
De Raad van State verwerpt de vorderingen.
-
Verzoeker wordt verwezen in de kosten van de vordering tot schorsing bij
uiterst dringende noodzakelijkheid, begroot op een rolrecht van 200 euro en
een rechtsplegingsvergoeding van 154 euro, die verschuldigd is aan de
verwerende partij.
Dit
arrest
is
uitgesproken
te
Brussel,
op
eenendertig
januari
tweeduizend vierentwintig, door de Raad van State, Xe kamer, samengesteld uit:
David D’Hooghe,
wnd. kamervoorzitter, staatsraad,
bijgestaan door
Frank Bontinck,
griffier.
De griffier
De voorzitter
Frank Bontinck
David D’Hooghe
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR. 258.660
X-18.558
