Conseil d'État de Belgique — Raad van State — ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.258.751 (2024-02-09)
Samenvatting (NL) :
Arrest nr 258.751 van 9 februari 2024 Ruimtelijke ordening, stedenbouw,
leefmilieu en aanverwante aangelegenheden - Wegenwezen Beslissing : Vernietiging
bekendmaking Verwerping overige
--- TEXTE INTÉGRAL DE L'ARRÊT ---
RAAD VAN STATE, AFDELING BESTUURSRECHTSPRAAK
Xe KAMER
ARREST
nr. 258.751 van 9 februari 2024
in de zaak A. 235.191/X-18.045
In zake :
de VZW T.W.
bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaat Joris Van Walleghem
kantoor houdend te 8980 Zonnebeke
Ieperstraat 176
bij wie woonplaats wordt gekozen
tegen :
- het VLAAMSE GEWEST
bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaat Sven Vernaillen
kantoor houdend te 2600 Antwerpen
Borsbeeksebrug 36
bij wie woonplaats wordt gekozen
- de STAD HALLE
bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaat Jonas De Wit
kantoor houdend te 2800 Mechelen
Antwerpsesteenweg 16-18
bij wie woonplaats wordt gekozen
Tussenkomende partijen :
- de NV M.
- de NV R.
bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaat Astrid Lippens
kantoor houdend te 9000 Gent
Nieuwebosstraat 5
bij wie woonplaats wordt gekozen
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.258.751
X-18.045-1/15
I. Voorwerp van het beroep
Het beroep, ingesteld op 12 december 2021, strekt tot de
nietigverklaring van het besluit van de Vlaamse minister van Mobiliteit en
Openbare Werken van 13 oktober 2021 tot verwerping van het bestuurlijk beroep
van de verzoekende partij tegen het besluit van de gemeenteraad van de stad Halle
van 25 mei 2021 tot opheffing van delen van de in de Atlas der Buurtwegen
opgenomen voetwegen nr. 47 en nr. 68 (hierna: het bestreden ministerieel besluit)
“en impliciet” van dit besluit van de gemeenteraad van de stad Halle (hierna: het
bestreden gemeenteraadsbesluit).
II. Verloop van de rechtspleging
De verwerende partijen hebben een memorie van antwoord
ingediend en de verzoekende partij heeft een memorie van wederantwoord
ingediend.
De tussenkomende partijen hebben een verzoekschrift tot
tussenkomst ingediend. De tussenkomst is voorlopig toegestaan bij beschikking
van 31 augustus 2022. De tussenkomende partijen hebben een memorie ingediend.
Eerste auditeur An Van den broeck heeft een verslag opgesteld.
De verzoekende partij heeft een laatste memorie ingediend. De
verwerende partijen en de tussenkomende partijen hebben een laatste memorie
ingediend.
De partijen zijn opgeroepen voor de terechtzitting, die heeft
plaatsgevonden op 6 oktober 2023.
Staatsraad Jan Clement heeft verslag uitgebracht.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.258.751
X-18.045-2/15
Advocaat Joris Van Walleghem, die verschijnt voor de
verzoekende partij, advocaat Maarten Van Nieuwenhuyzen, die loco advocaat
Sven Vernaillen verschijnt voor de eerste verwerende partij, advocaat Wouter
Rubens, die loco advocaat Jonas De Wit verschijnt voor de tweede verwerende
partij, en advocaat Jasper De Coster, die loco advocaat Astrid Lippens verschijnt
voor de tussenkomende partijen, zijn gehoord.
Eerste auditeur An Van den broeck heeft een met dit arrest
andersluidend advies gegeven.
Er is toepassing gemaakt van de bepalingen op het gebruik der
talen, vervat in titel VI, hoofdstuk II, van de wetten op de Raad van State,
gecoördineerd op 12 januari 1973.
III. Feiten
Op 5 oktober 2020 ontvangt de stad Halle een verzoekschrift tot
opheffing van delen van twee gemeentewegen, meer bepaald de in de Atlas der
Buurtwegen opgenomen voetwegen nr. 47 en nr. 68, wegens dertigjarig
niet-gebruik.
In zitting van 24 november 2020 neemt de gemeenteraad van de
stad Halle kennis van dit verzoekschrift en stelt het dertigjarig niet-gebruik van de
betrokken weggedeeltes vast. De gemeenteraad gaat akkoord een procedure op te
starten waarbij de wenselijkheid van een eventuele opheffing of verplaatsing van
de twee gemeentewegen wordt onderzocht.
De diensten van de stad Halle maken een dossier tot opheffing
van de berokken weggedeeltes op en er worden schattingsverslagen van de
eventuele meerwaarden opgesteld door een landmeter-expert. Volgens deze
verslagen bedraagt de meerwaarde van de opheffing voor vier van de betrokken
eigenaars nul euro en voor één eigenaar 60.000 euro.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.258.751
X-18.045-3/15
In zitting van 23 februari 2021 neemt de gemeenteraad van de
stad Halle kennis van het dossier en gaat hij over tot de voorlopige vaststelling van
het ontwerp van grafisch plan tot opheffing van de berokken weggedeeltes. De in
de schattingsverslagen voorgestelde meerwaarden worden overgenomen in het
ontwerp.
Tijdens het van 12 maart tot 11 april 2021 gehouden openbaar
onderzoek dient onder meer de werkgroep T.W. Zuidwest-Brabant samen met de
verzoekende partij een bezwaarschrift in (hierna: verzoekers bezwaarschrift),
waarin onder meer de vaststelling van de meerwaarden wordt bekritiseerd.
In zitting van 25 mei 2021 stelt de gemeenteraad van de
stad Halle het grafisch plan tot opheffing van de berokken weggedeeltes definitief
vast. Dit is het bestreden gemeenteraadsbesluit. In dit besluit wordt de meerwaarde
voor vier van de betrokken eigenaars bepaald op nul euro en voor één eigenaar op
60.000 euro en wordt verzoekers bezwaarschrift gemotiveerd weerlegd.
9.1.
Op 16 juni 2021 dient de verzoekende partij tegen het bestreden
gemeenteraadsbesluit bestuurlijk beroep in bij de Vlaamse regering.
9.2.
In haar beroepsschrift voert de verzoekende partij volgende grief
aan (hierna: de grief inzake de meerwaarden):
“Er is geen inhoudelijke weerlegging van het bezwaar neergelegd door de
werkgroep [T.W.] Zuidwest-Brabant samen met onze vzw inzake de
berekening van de meerwaarde […]. De vijf schattingsverslagen, bij elkaar
gelezen, geven alle schijn van een vooraf gemaakte afspraak. Hierbij maakt
de [eigenaar] die het meest zal winnen bij de afschaffing van de
gemeenteweg een kleine toegeving (€ 60.000; een habbekrats t.o.v. door de
opheffing van de gemeenteweg 47/68 mogelijk geworden ontwikkeling van
het bedrijventerrein) en worden de andere betrokken [eigenaars] mee over de
streep getrokken door het vooruitzicht dat ze geen meerwaarde zullen
moeten betalen. De lage meerwaarde voor [de eerstgenoemde eigenaar] en
de meerwaarde van nul euro voor de andere eigenaars […] is een schending
van art. 28 §2 GWD, tweede lid […].”
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.258.751
X-18.045-4/15
10.1.
Op 13 oktober 2021 verwerpt de Vlaamse Minister van
Mobiliteit en Openbare Werken het bestuurlijk beroep. Dit is het bestreden
ministerieel besluit.
10.2.
Met betrekking tot de grief inzake de meerwaarden stelt het
bestreden ministerieel besluit:
“Overwegende dat de beroepsindiener […] van oordeel is dat de
bestreden beslissing dient vernietigd te worden aangezien de bestreden
beslissing en de hier mee verbonden berekening van de meerwaarde in strijd
zou zijn met artikel 28, § 2 van het Gemeentewegendecreet […].
Overeenkomstig artikel 25, § 2 kan de Vlaamse regering het besluit van
de gemeenteraad tot opheffing van de gemeenteweg(en) alleen vernietigen:
1° wegens strijdigheid met dit decreet, in het bijzonder de doelstellingen
en principes, vermeld in artikel 3 en 4;
2° wegens strijdigheid met het eventuele gemeentelijk beleidskader en
afwegingskader, vermeld in artikel 6 van dit decreet;
3° wegens de niet-naleving van een substantiële vormvereiste.
De Vlaamse regering dient vast te stellen dat de derde beroepskritiek
betrekking heeft op artikel 28, § 2 van het Decreet Gemeentewegen hetwelk
betrekking heeft op de berekening van de meerwaarde bij opheffing van een
gemeenteweg.
Er dient evenwel op te worden gewezen dat de Vlaamse regering
gebonden is aan en enkel bevoegd is voor de toetsingsgronden uit
artikel 25, § 2 van het Decreet Gemeentewegen zodat om deze reden [de
grief inzake de meerwaarden] niet wordt onderzocht door de Vlaamse
regering.”
IV. Ontvankelijkheid van het beroep
Aangevoerde exceptie
In haar memorie van antwoord voert de eerste verwerende partij
volgende exceptie aan:
“Uw Raad is […] niet bevoegd om kennis te nemen van het
vernietigingsberoep in de mate dit gericht is tegen [het
gemeenteraadsbesluit]. Uitsluitend de Vlaamse Regering is daartoe bevoegd
gemaakt ingevolge artikel 24,§1 van het [gemeentewegendecreet].”
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.258.751
X-18.045-5/15
Het feit dat artikel 24 van het gemeentewegendecreet een
bestuurlijk annulatieberoep bij de Vlaamse regering mogelijk heeft gemaakt doet
niet af aan de bevoegdheid van de Raad van State om kennis te nemen van het
beroep dat samen met het ministerieel besluit ook het gemeenteraadsbesluit
viseert.
De exceptie wordt verworpen.
V. Onderzoek van de middelen
Standpunt van de partijen
14.1.
In de aangevoerde middelen voert de verzoekende partij onder
meer de schending aan van artikel 25 van het gemeentewegendecreet en van de
materiëlemotiveringsplicht als algemeen beginsel van behoorlijk bestuur.
14.2.
Wat het bestreden gemeenteraadsbesluit betreft, stelt de
verzoekende partij dat haar tijdens het openbaar onderzoek ingediend
bezwaarschrift niet met duidelijke redenen is weerlegd.
14.3.
Wat het bestreden ministerieel besluit betreft, licht de
verzoekende partij toe dat de in haar beroepsschrift bij de Vlaamse regering
vervatte grief inzake de meerwaarden ten onrechte terzijde is gelaten in het
bestreden ministerieel besluit. Zij meent dat de minister een te beperkte
interpretatie geeft aan haar bevoegdheid ter zake. De vaststelling dat de grief
betrekking heeft op artikel 28, § 2, van het gemeentewegendecreet kan niet
verantwoorden dat hij niet wordt onderzocht. De verzoekende partij wijst er op dat
de decreetgever verwacht dat de belangenafweging omtrent het gemeentelijk
wegennet in de eerste plaats het algemeen belang op het oog heeft. Haar niet door
de minister beoordeelde grief heeft betrekking op de berekening van de
waardevermeerdering en aangezien dit ook mee voorwerp uitmaakt van het
openbaar onderzoek valt niet in te zien waarom de minister zich hierover niet zou
kunnen uitspreken.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.258.751
X-18.045-6/15
15.1.
In hun memories van antwoord voeren de verwerende partijen,
wat het bestreden gemeenteraadsbesluit betreft, de exceptio obscuri libelli aan.
Volgens hen bevat het verzoekschrift geen duidelijke en nauwkeurige
uiteenzetting van de wijze waarop dit besluit de aangevoerde rechtsregels zou
schenden.
15.2.1.
Wat het bestreden ministerieel besluit betreft, voeren de
verwerende partijen vooreerst aan dat de middelen niet ontvankelijk zijn.
Volgens de eerste verwerende partij maakt de verzoekende partij
niet aannemelijk dat haar maatschappelijk doel door het bestreden ministerieel
besluit
kan
worden
geraakt,
noch
dat
de
bestrijding
van
de
waardevermeerderingsvergoeding noodzakelijk is voor het realiseren van haar
statutair doel. Zij is immers geen eigenaar van de percelen die gelegen zijn aan de
opgeheven voetwegen en die in aanmerking komen voor een eventuele
waardevermeerdering. Gezien de statuten van de verzoekende partij behelst haar
belangeloos doel de versterking van het netwerk van trage wegen en autoluwe
wegen. De eerste verwerende partij ziet niet in op welke wijze de
vergoedingsregeling inzake (eventuele) waardevermeerderingen overeenkomstig
artikel 28 van het gemeentewegendecreet kan kaderen in dit statutair doel,
minstens toont de verzoekende partij dit niet (afdoende) aan.
De tweede verwerende partij voegt er aan toe dat de in artikel 28
van het gemeentewegendecreet bedoelde vergoedingsplicht enkel de betrokken
wegbeheerder (hier: de stad Halle) alsook de eigenaars van de percelen in kwestie
aanbelangt, zonder dat een derde partij de mogelijkheid heeft de geraamde
vergoedingen te betwisten.
Daarnaast wijzen de verwerende partijen er op dat een dispuut
aangaande de waardevermeerderingsvergoeding een dispuut in verband met
subjectieve rechten betreft. Krachtens artikel 144 van de Grondwet is de Raad van
State onbevoegd om kennis te nemen van beroepen tot nietigverklaring waarvan
het werkelijk en rechtstreeks voorwerp een geschil over subjectieve rechten betreft
daar dergelijke geschillen tot de rechtsmacht van de hoven en rechtbanken
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.258.751
X-18.045-7/15
behoren. In casu betreft het rechtstreeks voorwerp een geschil over een subjectief
recht waardoor de Raad van State niet lijkt te kunnen beschikken over de vereiste
rechtsmacht.
15.2.2.
Ten gronde voeren de verwerende partijen in hun memories van
antwoord aan dat de minister bij de behandeling van een bestuurlijk beroep tegen
een gemeenteraadsbeslissing tot opheffing van een gemeenteweg louter kan
oordelen op grond van het gemeentewegendecreet en de daarin vastgelegde
doelstellingen en principes, het eventuele gemeentelijke beleidskader en
afwegingskader
en
de
voorgeschreven
substantiële
vormen.
Gelet
op
artikel 25, § 2, van het gemeentewegendecreet is in het bestreden ministerieel
besluit op terechte wijze geoordeeld dat de minister zich geenszins kan uitspreken
over de waardevermeerderingsvergoeding ex artikel 28 van het decreet. In
artikel 25, § 2, staat immers expliciet neergeschreven dat het gemeenteraadsbesluit
tot opheffing van de gemeenteweg alleen kan worden vernietigd wegens een
strijdigheid met de doelstellingen en principes vermeld in de artikelen 3 en 4,
wegens een strijdigheid met het gemeentelijk beleids- en afwegingskader in artikel
6 en tot slot wegens de niet-naleving van een substantiële vormvereiste. De
Vlaamse regering heeft zich zodoende terecht onbevoegd geacht om te oordelen
over de waardevermeerderingsvergoeding aangezien deze vergoedingsregeling
noch strijdig kan bevonden worden met de artikelen 3 en 4 van het
gemeentewegendecreet, noch met artikel 6 en evenmin een niet-naleving van een
substantiële vormvereiste ex artikel 25 van datzelfde decreet uitmaakt. Uit de
structuur van artikel 25 – met verwijzing naar de pertinente bepalingen – en op
grond van de letterlijke bewoordingen van het artikel zelf, blijkt dat de intentie van
de decreetgever van die aard is dat het georganiseerd administratief beroep
geenszins openstaat voor alle bepalingen uit het gemeentewegendecreet.
De tweede verwerende partij voegt er nog aan toe dat het feit dat
de decreetgever aan de Vlaamse regering een beperkte toetsingsbevoegdheid heeft
toegekend te verklaren is door de volheid van bevoegdheid waarover de
gemeenteraad beschikt voor aangelegenheden van gemeentelijk belang, waaronder
de zaak van de wegen. Volgens de tweede verwerende partij heeft de verzoekende
partij
in
haar
beroepsschrift
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.258.751
alleen
aangevoerd
dat
de
geraamde
X-18.045-8/15
meerwaardevergoedingen ontoereikend waren. In dergelijke omstandigheden werd
geen vermeende strijdigheid met het gemeentewegendecreet voorgelegd, reden
waarom de eerste verwerende partij zich terecht onbevoegd verklaarde. Geenszins
komt het aan de eerste verwerende partij toe om in graad van beroep de raming
door een landmeter-expert te controleren of te hervormen, zodat artikel 25 van het
gemeentewegendecreet en de daarin toegekende toetsingsbevoegdheid wel
degelijk correct werden toegepast door de eerste verwerende partij.
In hun memorie stellen de tussenkomende partijen dat er geen
enkele bepaling is die de minister verplichtte om beweerdelijke schendingen van
artikel 28, § 2, van het gemeentewegendecreet te onderzoeken. Het bewijs van een
dergelijke bepaling wordt evenmin door de verzoekende partij geleverd.
Voorts benadrukken de tussenkomende partijen dat de hoven en
rechtbanken, op grond van de artikelen 144 en 145 van de Grondwet, in beginsel
exclusief bevoegd zijn om kennis te nemen van geschillen over subjectieve rechten
zodat de Raad van State met betrekking tot geschillen die een subjectief recht tot
voorwerp hebben onbevoegd is.
In haar laatste memorie wijst de verzoekende partij er op dat het
bepalen van de meerwaarden belangrijk is voor de gemeentelijke financiën en
meer bepaald voor de vergoedingen die de gemeente dreigt mis te lopen en zo niet
kan uitgeven aan het onderhoud van trage wegen.
In haar laatste memorie stelt de eerste verwerende partij dat de
inhoudelijke beoordeling van de berekening van de waardevermeerdering niet kan
vallen
onder
de
vernietigingsgrond
van
artikel
25,
§
2,
van
het
gemeentewegendecreet aangezien de zinsnede “wegens strijdigheid met dit
decreet” moet worden geïnterpreteerd als zijnde een mogelijke schending van
procedurele aspecten van dit decreet.
In haar laatste memorie benadrukt de tweede verwerende partij
de manifeste laattijdigheid van de bewering in de laatste memorie van de
verzoekende partij dat het bepalen van de meerwaarden belangrijk is voor de
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.258.751
X-18.045-9/15
gemeentelijke financiën en meer bepaald voor de vergoedingen die de gemeente
dreigt mis te lopen en zo niet kan uitgeven aan het onderhoud van trage wegen.
Dergelijke stelling diende in het inleidend verzoekschrift te worden uiteengezet.
Beoordeling
20.1.
De in randnummer 15.1 bedoelde exceptie met betrekking tot het
bestreden gemeenteraadsbesluit dient te worden aangenomen daar het
verzoekschrift niet verduidelijkt in welke zin dit besluit verzoekers bezwaarschrift
onvoldoende zou weerleggen. Het komt de Raad van State niet toe het tijdens het
openbaar onderzoek ingediende bezwaarschrift zelf te onderzoeken en na te gaan
op welke punten al dan niet afdoende is geantwoord. Het middel is niet deugdelijk
geadstrueerd
aangezien
de
verzoekende
partij
nalaat
de
in
het
gemeenteraadsbesluit uitgedrukte motieven te bekritiseren. De stelling in de laatste
memorie van de verzoekende partij dat “er hier duidelijk gebrek [is] aan
inhoudelijke argumentatie ter weerlegging van de geformuleerde opmerkingen”
vermag de tekortkoming in het verzoekschrift niet goed te maken.
20.2.
De middelen worden hierna onderzocht in zoverre ze betrekking
hebben op het bestreden ministerieel besluit.
Het gemeentewegendecreet luidt:
“[…]
Artikel 3 - Dit decreet heeft tot doel om de structuur, de samenhang en de
toegankelijkheid van de gemeentewegen te vrijwaren en te verbeteren, in het
bijzonder om aan de huidige en toekomstige behoeften aan zachte mobiliteit
te voldoen.
Om de doelstelling, vermeld in het eerste lid, te realiseren voeren de
gemeenten een geïntegreerd beleid, dat onder meer gericht is op:
1° de uitbouw van een veilig wegennet op lokaal niveau;
2° de herwaardering en bescherming van een fijnmazig netwerk van trage
wegen, zowel op recreatief als op functioneel vlak.
Artikel 4 - Bij beslissingen over wijzigingen van het gemeentelijk
wegennet wordt minimaal rekening gehouden met de volgende principes:
1° wijzigingen van het gemeentelijk wegennet staan steeds ten dienste van
het algemeen belang;
2° een wijziging, verplaatsing of afschaffing van een gemeenteweg is een
uitzonderingsmaatregel die afdoende wordt gemotiveerd;
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.258.751
X-18.045-10/15
3° de verkeersveiligheid en de ontsluiting van aangrenzende percelen
worden steeds in acht genomen;
4° wijzigingen aan het wegennet worden zo nodig beoordeeld in een
gemeentegrensoverschrijdend perspectief;
5° bij de afweging voor wijzigingen aan het wegennet wordt rekening
gehouden met de actuele functie van de gemeenteweg, zonder daarbij de
behoeften van de toekomstige generaties in het gedrang te brengen. Daarbij
worden de ruimtelijke behoeften van de verschillende maatschappelijke
activiteiten gelijktijdig tegen elkaar afgewogen.
[…]
Artikel 24 - § 1. Tegen […] het besluit van de gemeenteraad tot opheffing
van een gemeenteweg overeenkomstig artikel 21, § 5, kan een georganiseerd
administratief beroep worden ingesteld bij de Vlaamse Regering.
Het beroep schorst de uitvoering van de bestreden beslissing tot de dag na
de datum van de beslissing in beroep.
Het beroep leidt tot de annulatie van het bestreden besluit of tot de
afwijzing van het beroep op grond van de onontvankelijkheid of de
ongegrondheid ervan.
§ 2. Het beroep, vermeld in paragraaf 1, kan door de volgende
belanghebbenden worden ingesteld:
1° elke natuurlijke persoon of rechtspersoon, of elke vereniging,
organisatie of groep met rechtspersoonlijkheid die gevolgen ondervindt of
waarschijnlijk ondervindt van of belanghebbende is bij de beslissing tot
definitieve vaststelling van het gemeentelijk rooilijnplan of de opheffing van
de gemeenteweg;
2° het college van burgemeester en schepenen van de aanpalende
gemeenten, op voorwaarde dat het nieuwe, gewijzigde, verplaatste of op te
heffen wegdeel paalt aan de gemeentegrens en deel uitmaakt van een
gemeentegrensoverschrijdende verbinding, en voor zover de gemeente in
kwestie tijdig advies heeft verstrekt of ten onrechte niet om advies werd
verzocht;
3° de deputatie en de leidend ambtenaar van het departement of, bij zijn
afwezigheid, zijn gemachtigde, op voorwaarde dat ze tijdig advies hebben
verstrekt of ten onrechte niet om advies werden verzocht.
§ 3. Het beroep wordt op straffe van onontvankelijkheid met een
beveiligde zending ingediend bij de Vlaamse Regering binnen een termijn
van dertig dagen, die ingaat de dag nadat de beslissing overeenkomstig
artikel 22, tweede en derde lid, werd betekend.
[…]
Artikel 25 - § 1. De Vlaamse Regering neemt een beslissing over het
beroep binnen een termijn van negentig dagen, die ingaat de dag na de
ontvangst van het dossier, vermeld in artikel 24, § 5. Die termijn is een
termijn van orde.
De Vlaamse Regering brengt de indiener van het beroepschrift en de
gemeente onmiddellijk op de hoogte van haar beslissing.
§ 2. Het besluit van de gemeenteraad tot definitieve vaststelling van het
rooilijnplan of het besluit tot opheffing van de gemeenteweg kan alleen
worden vernietigd:
1° wegens strijdigheid met dit decreet, in het bijzonder de doelstellingen
en principes, vermeld in artikel 3 en 4;
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.258.751
X-18.045-11/15
2° wegens strijdigheid met het eventuele gemeentelijk beleidskader en
afwegingskader, vermeld in artikel 6 van dit decreet;
3° wegens de niet-naleving van een substantiële vormvereiste.
§ 3. Als de Vlaamse Regering het beroep heeft verworpen, wordt het
besluit van de gemeenteraad tot definitieve vaststelling van het rooilijnplan
of het besluit tot opheffing van de gemeenteweg bij uittreksel
bekendgemaakt in het Belgisch Staatsblad. Het besluit heeft uitwerking
veertien dagen na bekendmaking.
[…]
Artikel 28 - § 1. De aanleg, wijziging, verplaatsing of opheffing van een
gemeenteweg geeft aanleiding tot een waardevermindering of
waardevermeerdering van de gronden waarop de gemeenteweg gesitueerd is.
De vergoeding voor waardevermindering is verschuldigd door de
gemeente aan de eigenaar van de grond in kwestie. De vergoeding voor
waardevermeerdering is verschuldigd door de eigenaar van de betrokken
grond en komt ten goede aan de gemeente.
[…]
§ 2. De waardevermindering of de waardevermeerdering wordt
vastgesteld door een landmeter-expert, aangesteld door de gemeente. Bij
betwisting door de eigenaar wordt de waardevermindering of de
waardevermeerdering vastgesteld door een college dat bestaat uit de
landmeter-expert die de gemeente heeft aangesteld en een landmeter-expert
die de eigenaar aanstelt.
Bij de berekening van de waardevermindering of de
waardevermeerdering wordt onder meer rekening gehouden met het verschil
in venale waarde, de gelijke behandeling van burgers voor de openbare
lasten opgelegd in het kader van het algemeen belang, de bestaande openbare
en private erfdienstbaarheden, en de vigerende overheidsbesluiten over het
grondgebruik.
De waardevermeerdering wordt geacht nihil te zijn als de gemeenteweg in
de feiten verdwenen is, omdat infrastructuren door of in opdracht van de
overheid zijn aangelegd of omdat de gemeenteweg werd bebouwd krachtens
een rechtsgeldige, niet-vervallen vergunning die werd verleend vóór
1 september 2019.
Waardeverminderingen
en
waardevermeerderingen
ingevolge
wijzigingen of verplaatsingen van een gemeenteweg op een goed van
dezelfde eigenaar door de toepassing van dit decreet worden geacht elkaar te
neutraliseren.
[…].”
De aangevoerde middelen stellen uitsluitend de vraag aan de
orde of het bestreden ministerieel besluit terecht geoordeeld heeft dat de in het
bestuurlijk beroepsschrift van de verzoekende partij vervatte grief inzake de
meerwaarden “niet wordt onderzocht”. Aldus betreft het rechtstreeks voorwerp
geenszins een geschil over een subjectief recht waarover specifiek de verzoekende
partij zou beschikken.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.258.751
X-18.045-12/15
Met de middelen appelleert de verzoekende partij aan de
waarborg die haar is ontnomen omdat haar grieven niet door de minister zijn
onderzocht. Bovendien is niet uit te sluiten dat de vaststelling van de meerwaarden
voor de gemeente bepalend is geweest voor de bestreden opheffing van de
weggedeeltes.
Uit het voorgaande volgt dat de in randnummer 15.2.1
weergegeven excepties verworpen moeten worden.
Artikel 25, § 2, 1°, van het gemeentewegendecreet kent de
Vlaamse regering de bevoegdheid toe het besluit van de gemeenteraad tot
opheffing van een gemeenteweg te vernietigen “wegens strijdigheid met dit
decreet”, daaronder verstaan het gemeentewegendecreet. De door deze bepaling
toegekende toetsingsbevoegdheid strekt zich uit tot alle artikelen van het
gemeentewegendecreet en is niet beperkt tot de daarin “in het bijzonder” vermelde
doelstellingen en principes, noch is er enige grond voor de in de laatste memorie
van de eerste verwerende partij geopperde stelling dat die bevoegdheid zich zou
dienen te beperken tot “de procedurele aspecten”. Daar het in de grief inzake de
meerwaarden geschonden geachte artikel 28 een bepaling is van het
gemeentewegendecreet, is het onterecht dat in het bestreden ministerieel besluit is
geoordeeld dat hij “niet wordt onderzocht”.
De middelen zijn in de aangegeven mate gegrond, zodat het
bestreden ministerieel besluit moet worden vernietigd.
VI. Kosten
De kosten komen ten laste van de eerste verwerende partij, met
inbegrip van een rechtsplegingsvergoeding ten gunste van de verzoekende partij.
Terecht echter vraagt de tweede verwerende partij om de verzoekende partij tot de
basisrechtsplegingsvergoeding lastens haar te veroordelen. Het beroep tegen het
bestreden gemeenteraadsbesluit – zijnde de beslissing waarvoor de tweede
verwerende partij te dezen verantwoordelijkheid draagt en als de verwerende partij
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.258.751
X-18.045-13/15
optreedt – wordt immers niet ingewilligd. De tweede verwerende partij dient ten
aanzien van de verzoekende partij dan ook als de in het gelijk gestelde partij te
worden beschouwd.
BESLISSING
- De Raad van State vernietigt het besluit van de Vlaamse minister van
Mobiliteit en Openbare Werken van 13 oktober 2021 tot verwerping van het
bestuurlijk beroep van de vzw T.W. tegen het besluit van de gemeenteraad
van de stad Halle van 25 mei 2021 tot opheffing van delen van de in de Atlas
der Buurtwegen opgenomen voetwegen nr. 47 en nr. 68.
De Raad van State verwerpt het beroep voor het overige
-
Dit arrest dient bij uittreksel te worden bekendgemaakt op dezelfde wijze
als het vernietigde besluit.
-
De eerste verwerende partij wordt verwezen in de betaling van het rolrecht
van 200 euro, een bijdrage van 22 euro en een rechtsplegingsvergoeding van
770 euro, die verschuldigd is aan de verzoekende partij.
De verzoekende partij wordt veroordeeld tot de betaling van een
rechtsplegingsvergoeding van 770 euro die verschuldigd is aan de stad Halle.
De verzoekende partijen in tussenkomst worden, elk voor de helft, verwezen
in de kosten van de tussenkomst, begroot op 300 euro.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.258.751
X-18.045-14/15
Dit arrest is uitgesproken te Brussel, op negen februari tweeduizend vierentwintig,
door de Raad van State, Xe kamer, samengesteld uit:
Johan Lust,
kamervoorzitter,
Jan Clement,
staatsraad,
Stephan De Taeye,
staatsraad,
bijgestaan door
Silvan De Clercq,
griffier.
De griffier
De voorzitter
Silvan De Clercq
Johan Lust
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.258.751
X-18.045-15/15
