Conseil d'État de Belgique — Raad van State — ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.258.850 (2024-02-19)
Samenvatting (NL) :
Arrest nr 258.850 van 19 februari 2024 Vreemdelingen - Niet begeleide
minderjarigen Beslissing : Verwerping Depersonalisatie
--- TEXTE INTÉGRAL DE L'ARRÊT ---
RAAD VAN STATE, AFDELING BESTUURSRECHTSPRAAK
VOORZITTER VAN DE VIIe KAMER
ARREST
nr. 258.850 van 19 februari 2024
in de zaak A. 237.860/VII-41.789
In zake :
C.K.
bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaat Benoit Dhondt
kantoor houdend te 2060 Antwerpen
Rotterdamstraat 53
bij wie woonplaats wordt gekozen
tegen :
de BELGISCHE STAAT, vertegenwoordigd door
de minister van Justitie
bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaat Ine De Cneudt
kantoor houdend te 3054 Oud-Heverlee
Maurits Noëstraat 145
bij wie woonplaats wordt gekozen
-------------------------------------------------------------------------------------------------I. Voorwerp van het beroep
Het beroep, ingesteld op 23 december 2022, strekt tot de
nietigverklaring van de beslissing van de Federale Overheidsdienst Justitie, dienst
Voogdij, van 23 november 2022 waarbij wordt beslist verzoeker te beschouwen als
ouder dan 18 jaar en dat hij geen voogd zal krijgen.
II. Verloop van de rechtspleging
Bij arrest nr. 255.298 van 19 december 2022 is de vordering tot
schorsing bij uiterst dringende noodzakelijkheid van de tenuitvoerlegging van de
bestreden beslissing verworpen.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.258.850
VII-41.789-1/8
Eerste auditeur Marijke Van Limbergen heeft een verslag
opgesteld overeenkomstig artikel 93, eerste lid, van het besluit van de Regent van
23 augustus 1948 ‘tot regeling van de rechtspleging voor de afdeling
bestuursrechtspraak van de Raad van State’.
De partijen zijn opgeroepen voor de terechtzitting, die heeft
plaatsgevonden op 14 september 2023, om 14 uur.
Kamervoorzitter Carlo Adams heeft verslag uitgebracht.
Advocaat Benoit Dhondt, die verschijnt voor verzoeker, en
advocaat Ine De Cneudt, die verschijnt voor de verwerende partij, zijn gehoord.
Eerste auditeur Marijke Van Limbergen heeft een met dit arrest
eensluidend advies gegeven.
Er is toepassing gemaakt van de bepalingen op het gebruik der
talen, vervat in titel VI, hoofdstuk II, van de wetten op de Raad van State,
gecoördineerd op 12 januari 1973.
III. Feiten
Verzoeker komt België binnen en hij wordt op 8 november 2022
als niet-begeleide minderjarige vreemdeling aangemeld door de dienst
Vreemdelingenzaken bij de dienst Voogdij. Hij heeft verklaard van Afghaanse
nationaliteit te zijn en geboren te zijn op 4 juni 2005.
De dienst Vreemdelingenzaken uit twijfels over verzoekers
voorgehouden leeftijd.
In het Universitair Ziekenhuis Sint-Rafaël te Leuven ondergaat
verzoeker op 21 november 2022 een medisch onderzoek om na te gaan of hij al dan
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.258.850
VII-41.789-2/8
niet de leeftijd van 18 jaar heeft bereikt. De arts besluit dat verzoeker “op datum
van 21/11/2022 een leeftijd heeft van 21.5 jaar met een standaarddeviatie van 2
jaar”.
Op 23 november 2022 beslist de dienst Voogdij verzoeker te
beschouwen als ouder dan 18 jaar en dat hij geen voogd zal krijgen. Dit is de
bestreden beslissing.
IV. Ambtshalve exceptie van niet-ontvankelijkheid – gebrek aan actueel belang
Ter terechtzitting merkt de Raad van State op dat verzoeker bij
het indienen van zijn verzoek om internationale bescherming en op het ogenblik
van het medisch onderzoek heeft verklaard geboren te zijn op 4 juni 2005 en dat hij
deze datum ook in het verzoekschrift tot nietigverklaring opgeeft als
geboortedatum. De vraag wordt gesteld of verzoeker nog een actueel belang heeft
bij de nietigverklaring van de bestreden beslissing vermits hij volgens zijn eigen
verklaringen de leeftijd van 18 jaar reeds heeft bereikt.
Desgevraagd verklaart verzoeker nog over het vereiste belang
te beschikken. Hij verwijst daartoe naar de impact van de bestreden beslissing op
de behandeling van zijn verzoek om internationale bescherming vermits de Raad
voor Vreemdelingenbetwistingen zich houdt aan de beslissing wat verzoekers
leeftijd betreft. Verzoeker wijst op de gevolgen van de bestreden beslissing voor de
behandeling van zijn verzoek om internationale bescherming vermits zijn
verklaringen over zijn leeftijd als ongeloofwaardig zullen worden beschouwd in
het kader van dat verzoek. Verzoeker benadrukt vooral de gevolgen van de
leeftijdsbeslissing voor zijn recht op gezinshereniging met zijn ouders. Tot slot
verwijst verzoeker naar het arrest van Europees Hof voor de Rechten van de Mens
van 21 juli 2022 in de zaak 5797/17, Darboe en Camara tegen Italië.
Een nietigverklaring is een bijzondere vorm van rechtsherstel
die erin bestaat de bestreden rechtshandeling retroactief uit het rechtsverkeer te
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.258.850
VII-41.789-3/8
doen verdwijnen, wat de overheid er in bepaalde gevallen toe moet, minstens kan,
aanzetten om een nieuwe beslissing te nemen.
Gelet op artikel 19, eerste lid, van de gecoördineerde wetten op
de Raad van State, kan het beroep tot nietigverklaring bedoeld bij artikel 14 van
deze wet, voor de afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State worden
gebracht “door elke partij welke doet blijken van een benadeling of van een
belang”. Die vereiste is erop gericht de rechtszekerheid te dienen en een goede
rechtsbedeling te verzekeren (RvS (A.V.) 22 maart 2019, nr. 244.015, Moors).
Een verzoeker beschikt over dit rechtens vereiste belang indien
twee voorwaarden vervuld zijn: vooreerst dient hij door de bestreden
administratieve rechtshandeling een persoonlijk, rechtstreeks, zeker, actueel en
wettig nadeel te lijden; voorts moet de eventueel tussen te komen nietigverklaring
van die rechtshandeling hem een direct en persoonlijk voordeel verschaffen, hoe
miniem ook (RvS (A.V.) 15 januari 2019, nr. 243.406, Van Dooren).
Het belang moet niet alleen bestaan bij het instellen van het
beroep maar moet voortduren tot aan de sluiting van het debat (RvS (A.V.)
22 maart 2019, nr. 244.015, Moors).
Het staat aan de Raad van State te oordelen of de verzoekende
partij die een zaak voor de Raad brengt, doet blijken van een belang bij haar
beroep. De Raad van State dient er over te waken dat het belangvereiste niet op een
buitensporig restrictieve of formalistische wijze wordt toegepast (GwH
30 september 2010, nr. 109/2010, punt 4.3; EHRM 17 juli 2018, Vermeulen t.
België, punten 42 e.v.).
Om als toereikend te worden beschouwd, moet het belang
onder meer rechtstreeks zijn en verzoeker een voordeel verschaffen dat voldoende
direct verband houdt met de finaliteit van een nietigverklaring, namelijk het doen
verdwijnen van de bestreden rechtshandeling uit de rechtsorde.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.258.850
VII-41.789-4/8
Onvoldoende om een nietigverklaring van de bestreden
beslissing te kunnen verkrijgen, is dan ook het belang van een verzoeker dat in de
loop van de annulatieprocedure is geëvolueerd naar nog uitsluitend een belang bij
het onwettig horen verklaren van die beslissing om de toekenning van een
schadevergoeding – door de rechtbanken van de rechterlijke orde, die daartoe zelf
de eventuele fout van de overheid kunnen vaststellen – te vergemakkelijken.
Dit kan van aard zijn bezwaren op te roepen in het geval waarin
de omstandigheden waaruit het verlies van het belang van de verzoekende partij
voortvloeit haar niet kunnen worden aangerekend, en verzoeker om die reden de
gevorderde nietigverklaring afgewezen ziet worden én geen onderzoek geniet van
de middelen die zij aanvoerde (RvS (A.V.) 22 maart 2019, nr. 244.015, Moors).
Volgens artikel 5 van Titel XIII, Hoofdstuk 6 “Voogdij over
niet-begeleide minderjarige vreemdelingen” van de programmawet (I) van
24 december 2002, is de voogdijregeling over niet-begeleide minderjarige
vreemdelingen van toepassing op elke persoon “van minder dan achttien jaar oud”.
Het niet bereikt hebben van de leeftijd van 18 jaar is bijgevolg beslissend om onder
de toepassing van de wetgeving op de voogdij over niet-begeleide minderjarige
vreemdelingen te vallen en om dus onder de hoede van de dienst Voogdij of van
een voogd te worden geplaatst. Na een eventuele nietigverklaring van de bestreden
beslissing zal de dienst Voogdij enkel kunnen vaststellen dat verzoeker ook op
basis van de door hemzelf verstrekte gegevens de leeftijd van 18 jaar heeft bereikt.
De verwijzing naar het arrest van Europees Hof voor de
Rechten van de Mens van 21 juli 2022 in de zaak 5797/17, Darboe en Camara
tegen Italië, doet niet anders besluiten. Dit arrest heeft geen betrekking op het al
dan niet behoud van het belang bij een beroep tot nietigverklaring van een
leeftijdsbeslissing. Bovendien ging het om feiten die niet vergelijkbaar zijn met de
huidige zaak, namelijk een leeftijdstest zonder dat de betrokkene behoorlijk was
geïnformeerd en de overbrenging naar een opvangcentrum voor volwassenen
voordat de uitslag van leeftijdstest definitief was en waar hij gedurende maanden
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.258.850
VII-41.789-5/8
werd vastgehouden.
De bestreden beslissing houdt louter een schatting in van
verzoekers leeftijd om na te gaan of hij al dan niet de leeftijd van 18 jaar heeft
bereikt en hij dus al dan niet in aanmerking komt voor de bescherming die is
voorzien voor een niet-begeleide minderjarige vreemdeling. Ze vormt geen
leeftijdsbepaling noch maakt ze deel uit van het onderzoek van het verzoek om
internationale bescherming.
Indien de bestreden beslissing ertoe zou leiden dat in een
beslissing omtrent het verzoek om internationale bescherming verzoekers
verklaarde leeftijd niet wordt aanvaard en dit zou worden beschouwd als een
tegenindicatie voor de algemene geloofwaardigheid van het asielrelaas, kan
verzoeker daartegen alsnog de rechtsmiddelen uitputten waarover hij beschikt, met
de mogelijkheid van een beroep met hervormingsbevoegdheid bij de Raad voor
Vreemdelingenbetwistingen en van een cassatieberoep bij de Raad van State tegen
de arresten van de Raad voor Vreemdelingenbetwistingen.
Verzoeker wijst op het in artikel 10, § 1, 7°, van de wet van
15 december 1980 ‘betreffende de toegang tot het grondgebied, het verblijf, de
vestiging
en
de
verwijdering
van
vreemdelingen’
vervatte
recht
op
gezinshereniging met “de ouders van een vreemdeling die erkend werd als
vluchteling in de zin van artikel 48/3 of die de subsidiaire bescherming geniet, voor
zover zij met hem komen samenleven en op voorwaarde dat hij jonger is dan
achttien jaar en het Rijk binnengekomen is zonder begeleiding van een krachtens
de wet verantwoordelijke meerderjarige vreemdeling en vervolgens niet
daadwerkelijk onder de hoede van een dergelijke persoon gestaan heeft, of zonder
begeleiding werd achtergelaten nadat hij het Rijk is binnengekomen”. Door de
leeftijdsbeslissing zou hij niet in aanmerking komen voor deze gunstige regeling.
Opnieuw moet het karakter van de bestreden beslissing worden
benadrukt, niet als een leeftijdsbepaling maar slechts als een leeftijdsschatting om
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.258.850
VII-41.789-6/8
na te gaan of verzoeker al dan niet in aanmerking komt voor de bescherming die is
voorzien voor een niet-begeleide minderjarige vreemdeling. Bovendien gaat het
om een zuiver hypothetisch belang nu verzoeker slechts op algemene wijze
verwijst naar de mogelijkheid van het recht op gezinshereniging en hiervan enkel
sprake kan zijn na een positieve beslissing over zijn verzoek om internationale
bescherming.
De vernietiging van de bestreden rechtshandeling verschaft
verzoeker te dezen geen bijkomend direct en persoonlijk voordeel, hoe miniem
ook, minstens toont verzoeker dit niet aan. Er blijkt ook niet dat verzoeker tot op
het ogenblik van het sluiten van het debat een vordering tot schadevergoeding tot
herstel heeft ingediend overeenkomstig artikel 11bis van de gecoördineerde wetten
op de Raad van State.
Aangezien verzoekers gebeurlijk belang bij het voortzetten van
de procedure niet is te onderscheiden van het belang bij het onwettig horen
verklaren van de bestreden beslissing om de toekenning van een schadevergoeding
– door de rechtbanken van de rechterlijke orde, die daartoe zelf de eventuele fout
van de overheid kunnen vaststellen – te vergemakkelijken, beschikt verzoeker niet
langer over het vereiste belang om de voortzetting van de vernietigingsprocedure
bij de Raad van State te benaarstigen.
Het beroep tot nietigverklaring is niet ontvankelijk.
V. Kosten – rechtsplegingsvergoeding
Hoewel verzoeker het teloorgaan van zijn belang betwistte,
wordt het beroep tot nietigverklaring op die grond verworpen. Bijgevolg is
verzoeker de in het ongelijk gestelde partij en vallen de kosten te zijnen laste.
Naar luid van artikel 30/1, § 1, van de gecoördineerde wetten
op de Raad van State kan een rechtsplegingsvergoeding worden toegekend die een
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.258.850
VII-41.789-7/8
forfaitaire tegemoetkoming is in de kosten en honoraria van de advocaat van “de in
het gelijk gestelde partij”. Op grond van artikel 30/1, § 2, tweede lid van die
gecoördineerde wetten wordt de rechtsplegingsvergoeding ten laste van de in het
ongelijk gestelde partij die juridische tweedelijnsbijstand geniet, zoals te dezen
verzoeker, beperkt tot het minimumbedrag, zoals overigens gevraagd door de
verwerende partij.
BESLISSING
-
De Raad van State verwerpt het beroep.
-
Verzoeker
wordt
verwezen
in
de
kosten
van
het
beroep
tot
nietigverklaring, begroot op een rolrecht van 200 euro, en een
rechtsplegingsvergoeding van 154 euro, die verschuldigd is aan de
verwerende partij.
Dit arrest is uitgesproken te Brussel, op negentien februari tweeduizend
vierentwintig, door de Raad van State, VIIe kamer, samengesteld uit:
Carlo Adams,
kamervoorzitter
bijgestaan door
Bart Tettelin,
griffier.
De griffier
De voorzitter
Bart Tettelin
Carlo Adams
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.258.850
VII-41.789-8/8
