Conseil d'État de Belgique — Raad van State — ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.258.883 (2024-02-22)
Samenvatting (NL) :
Arrest nr 258.883 van 22 februari 2024 Ruimtelijke ordening, stedenbouw,
leefmilieu en aanverwante aangelegenheden - Bouwvergunningen en gemengde
vergunningen Beslissing : Verwerping
--- TEXTE INTÉGRAL DE L'ARRÊT ---
RAAD VAN STATE, AFDELING BESTUURSRECHTSPRAAK
VIIe KAMER
ARREST
nr. 258.883 van 22 februari 2024
in de zaak A. 237.150/VII-41.657
In zake :
de NV van publiek recht PROXIMUS
bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaten Bart Martel en Sietse Wils
kantoor houdend te 1050 Brussel
Louizalaan 99
bij wie woonplaats wordt gekozen
tegen :
P.S.
bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaat Michiel Deweirdt
kantoor houdend te 9000 Gent
Molenaarsstraat 111/1 A
bij wie woonplaats wordt gekozen
-------------------------------------------------------------------------------------------------I. Voorwerp van het beroep
Het cassatieberoep, ingesteld op 1 september 2022, strekt tot de
nietigverklaring van arrest nr. RvVb-A-2122-0983 van de Raad voor
Vergunningsbetwistingen van 28 juli 2022 in de zaak 2021-RvVb-0754-A.
II. Verloop van de rechtspleging
Het cassatieberoep is toelaatbaar verklaard bij beschikking van
20 oktober 2022.
De verwerende partij heeft een memorie van antwoord
ingediend en de verzoekende partij heeft een memorie van wederantwoord
ingediend.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.258.883
VII-41.657-1/10
Eerste auditeur-afdelingshoofd Peter Provoost heeft op 29 juni
2023 een verslag opgesteld, op grond van artikel 16 van het koninklijk besluit van
30 november 2006 ‘tot vaststelling van de cassatie-procedure bij de Raad van
State’.
De verzoekende partij heeft een verzoek tot voortzetting van de
procedure teneinde te worden gehoord ingediend.
De partijen zijn opgeroepen voor de terechtzitting, die heeft
plaatsgevonden op 25 januari 2024.
Staatsraad Francis Van Nuffel heeft verslag uitgebracht.
Advocaat Sietse Wils, die tevens loco advocaat Bart Martel
verschijnt voor de verzoekende partij en advocaat Joke Derwa, die loco advocaat
Michiel Deweirdt verschijnt voor de verwerende partij, zijn gehoord.
Eerste auditeur-afdelingshoofd Peter Provoost heeft een met dit
arrest eensluidend advies gegeven.
Er is toepassing gemaakt van de bepalingen op het gebruik der
talen, vervat in titel VI, hoofdstuk II, van de wetten op de Raad van State,
gecoördineerd op 12 januari 1973.
III. Feiten
Het Vlaamse Gewest verleent aan de verzoekende partij een
omgevingsvergunning voor het oprichten van een nieuw telecomstation na afbraak
van een bestaand telecomstation. Na beroep van de verwerende partij vernietigt de
Raad voor Vergunningsbetwistingen deze omgevingsvergunning, stelt hij zijn
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.258.883
VII-41.657-2/10
arrest in de plaats en weigert hij de gevraagde omgevingsvergunning. Dit is het
bestreden arrest.
IV. Onderzoek van de middelen
A. Eerste middel
Uiteenzetting van het middel
De verzoekende partij voert de schending aan van artikel 7, § 2,
van het decreet van 25 april 2014 ‘betreffende de omgevingsvergunning’, van de
artikelen 1.1.2, § 1, 8°, en 5.1.1, 8°, van het decreet van 5 april 1995 ‘houdende
algemene bepalingen inzake milieubeleid’, van artikel 1.1bis/1 van het besluit van
de Vlaamse regering van 1 juni 1995 ‘houdende algemene en sectorale bepalingen
inzake milieuhygiëne’ (hierna: Vlarem II), samen gelezen met (rubriek 12.3, 1°,
van) de indelingslijst van bijlage 1 bij Vlarem II, en van artikel 149 van de
Grondwet.
In het eerste onderdeel van het middel zet de verzoekende partij
uiteen dat het bestreden arrest ten onrechte heeft geoordeeld dat het project
waarvoor zij een omgevingsvergunning aanvraagt, ook de exploitatie omvat van
een meldingsplichtige inrichting (het gebruik van batterijen met een capaciteit van
meer dan 10.000 VAh) die onlosmakelijk verbonden is met het voorwerp van de
aanvraag (de oprichting van een zendmast), en op grond daarvan ten onrechte heeft
besloten dat haar aanvraag onontvankelijk is bij toepassing van artikel 7, § 2, van
het decreet van 25 april 2014 ‘betreffende de omgevingsvergunning’. De Raad
voor
Vergunningsbetwistingen
zou
volgens
de
verzoekende
partij
de
meldingsplicht voor de exploitatie van de batterijen ten onrechte hebben afgeleid
uit voormeld artikel 7, § 2, en niet uit de bepalingen van Vlarem II. Een correcte
toepassing van de bepalingen van Vlarem II, zou volgens de verzoekende partij
doen besluiten dat de drempelwaarde van 10.000 VAh niet wordt overschreden. De
Raad van Vergunningsbetwistingen zou immers ten onrechte de capaciteit van drie
batterijen hebben bijeengeteld, nu de verzoekende partij zich voorneemt slechts
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.258.883
VII-41.657-3/10
één batterij (met een capaciteit van minder dan 10.000 VAh) te exploiteren en de
twee andere in rekening gebrachte batterijen door andere operatoren zullen worden
uitgebaat. Het in rekening brengen van de capaciteit van die twee andere batterijen
zou volgens de verzoekende partij ingaan tegen de toelichting bij de indelingslijst
van bijlage 1 bij Vlarem II, waarin wordt bepaald dat de capaciteiten van de
inrichtingen maar bij elkaar worden opgeteld wanneer verscheidende inrichtingen
van dezelfde rubriek worden uitgebaat door “een exploitant”, en dus niet door “een
of meerdere exploitanten”. De overweging in het bestreden arrest dat de optelling
van de capaciteiten van de drie batterijen noodzakelijk is omdat uit het dossier niet
zou blijken dat door de plaatsing van de batterijen in afzonderlijke kasten het
gecumuleerd brand- en ontploffingsgevaar beperkt is, zou niet op enige rechtsregel
gebaseerd zijn en aldus artikel 149 van de Grondwet schenden. Het zou verder niet
aan de Raad voor Vergunningsbetwistingen maar enkel aan de Vlaamse regering
behoren om te bepalen of bepaalde activiteiten risico’s kunnen inhouden en als
zodanig aan een meldingsplicht worden onderworpen. Het bestreden arrest zou
ook ten onrechte geoordeeld hebben dat de omstandigheid dat er tussen de
technische kasten van de verschillende telecomoperatoren geen materiële of
technische verbondenheid bestaat, geen afbreuk doet aan de meldingsplicht.
In het tweede onderdeel van het middel komt de verzoekende
partij op tegen de beoordeling in het bestreden arrest dat haar argumenten over de
begrippen ‘milieutechnische eenheid’, ‘ingedeelde inrichting of activiteit’ en
‘technische samenhang’, zoals gedefinieerd door het decreet van 5 april 1995
‘houdende algemene bepalingen inzake milieubeleid’, niet dienstig zouden kunnen
worden aangewend om de draagwijdte te bepalen van de indelingsrubriek 12.3, 1°,
van bijlage 1 bij Vlarem II. Die beoordeling zou ook tegenstrijdig zijn met de
overwegingen in het bestreden arrest met betrekking tot de meldingsplicht, zodat
het arrest de rechterlijke motiveringsplicht, opgelegd door artikel 149 van de
Grondwet, schendt.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.258.883
VII-41.657-4/10
Beoordeling
Artikel 7, § 2, van het decreet van 25 april 2014 ‘betreffende de
omgevingsvergunning’ bepaalt:
“Als het project elementen bevat die onderworpen zijn aan meerdere
vergunnings- of meldingsplichten, bij of krachtens de decreten, vermeld in
artikel 5, en die aspecten onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn, omvat de
vergunningsaanvraag de betrokken aspecten op straffe van
onontvankelijkheid als minstens één element van de aanvraag
vergunningsplichtig is.
[…]”
Het bestreden arrest stelt vast dat de aanvraag van de
verzoekende partij tot het verkrijgen van een omgevingsvergunning
“de oprichting [beoogt, na afbraak van een bestaande vakwerkmast,] van een
nieuw telecomstation waarop drie teleoperatoren zullen aantakken met eigen
antennes (in totaal 51). De aanvraag omvat zowel de oprichting van een
nieuwe buispyloon van 39 meter met voor elk van de drie operatoren eigen
technische kasten waarin de batterijen zich bevinden. Het telecomstation
heeft ook een eigen technische ‘voetpadkast’ en voorziet ook nieuwe
nutsleidingen. Alle technische kasten zijn geplaatst op het funderingsmassief
en binnen een straal van vier meter van de pyloon.
In de technische kasten worden batterijen geplaatst, met een vermogen per
operator van respectievelijk 8832 VAh, 99792 VAh en 9800 VAh.
Samengeteld hebben de batterijen een vermogen groter dan 10.000 VAh
waardoor ze overeenkomstig rubriek 12.3, 1° van bijlage 1 bij VLAREM II
meldingsplichtig zijn als klasse-3 inrichting. De batterijen bevinden zich
weliswaar in aparte kasten, maar het is niet uit te sluiten dat ze toch een
invloed op elkaar kunnen hebben en op de omvang van de risico’s en de
hinder die tot hun indeling als inrichting of activiteit hebben geleid, zodanig
dat ze in functie van de betrokken drempelwaarde samen in beschouwing
moeten worden genomen. Dat de kasten door verschillende operatoren
gebruikt worden, doet hieraan op zich immers geen afbreuk.”
Het arrest leidt aldus uit het voorwerp van de aanvraag af dat het
project van de verzoekende partij erop gericht is een telecomstation op te richten
waartoe technische kasten zullen behoren waarin batterijen zullen geplaatst
worden met een gezamenlijk vermogen groter dan 10.000 VAh, wat een
meldingsplichtige inrichting is op grond van de rubriek 12.3, 1, van de
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.258.883
VII-41.657-5/10
indelingslijst vastgesteld in bijlage 1 bij Vlarem II. De kritiek dat de Raad voor
Vergunningsbetwistingen de meldingsplicht zou hebben afgeleid uit voormeld
artikel 7, § 2, en niet uit de bepalingen van Vlarem II, berust op een onjuiste lezing
van het arrest en mist feitelijke grondslag. Hetzelfde geldt voor de kritiek dat de
Raad voor Vergunningsbetwistingen zelf de aan de Vlaamse regering toekomende
bevoegdheid heeft uitgeoefend tot het onderwerpen van een inrichting aan de
meldingsplicht.
Rubriek 12.3, 1°, van de indelingslijst bij Vlarem II, zoals van
toepassing op voorliggend geding, bepaalde, gelezen samen met artikel 1.1bis/1
van Vlarem II en artikel 5.2.1 van het decreet van 5 april 1995 ‘houdende
algemene bepalingen inzake milieubeleid’, dat de exploitatie van volgende
inrichting aan een meldingsplicht werd onderworpen: “vast opgestelde batterijen
waarvan het product van de capaciteit, uitgedrukt in Ah, met de klemspanning,
uitgedrukt in V, meer bedraagt dan 10.000”.
In de aanhef van bijlage 1 bij Vlarem II wordt bepaald:
“De drempelwaarden, vermeld in de indelingslijst, hebben in het algemeen
betrekking op de productiecapaciteit of op het vermogen. Als een exploitant
in dezelfde ingedeelde inrichting of activiteit op een bepaalde locatie
verscheidene inrichtingen of activiteiten van dezelfde rubriek verricht,
worden de capaciteiten van de inrichtingen of activiteiten bij elkaar
opgeteld.”
Uit deze bepalingen volgt dat de exploitatie, op een bepaalde
locatie, van verschillende vast opgestelde batterijen waarvan de samengetelde
capaciteit hoger is dan 10.000 VAh, onderworpen was aan de meldingsplicht, ook
wanneer de batterijen door verschillende operatoren zouden worden geëxploiteerd.
Uit de verwijzing naar “een exploitant” in de aanhef van bijlage 1 bij Vlarem II
volgt niet dat bij de beoordeling of de drempelwaarde wordt overschreden enkel
rekening mag gehouden worden met de batterijen die de aanvrager zelf op die
locatie zou exploiteren. De vraag of de verschillende batterijen materieel of
technisch met elkaar zijn verbonden, is evenmin relevant: het volstaat dat zij zich
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.258.883
VII-41.657-6/10
op dezelfde locatie zullen bevinden opdat de capaciteit ervan moet worden
samengeteld om na te gaan of de drempelwaarde voor de meldingsplicht wordt
overschreden. Ook de draagwijdte van de begrippen ‘milieutechnische eenheid’,
‘ingedeelde inrichting of activiteit’ en ‘technische samenhang’ uit het decreet van
5 april 1995 ‘houdende algemene bepalingen inzake milieubeleid’, doet niet anders
besluiten.
In zoverre het middel uitgaat van een andere rechtsopvatting,
faalt het naar recht.
De in artikel 149 van de Grondwet ingeschreven rechterlijke
motiveringsverplichting heeft het karakter van een vormvereiste met beperkte
draagwijdte. Een uitspraak voldoet aan deze motiveringsplicht wanneer de rechter
duidelijk en ondubbelzinnig de redenen uiteenzet - al waren ze verkeerd of
onwettig - die hem ertoe brengen zijn beslissing te nemen. Bij de beoordeling of de
rechterlijke motiveringsverplichting werd nageleefd, is bijgevolg niet de vraag aan
de orde of in de beslissing een verkeerde beoordeling van de feitelijke gegevens is
uitgedrukt. Het gaat er dan ook niet om of de motivering omstandig of juist is.
Alleen een gemis aan motivering of daarmee gelijkgestelde gevallen, zoals
tegenstrijdigheid in de motieven, maken een schending uit van artikel 149 van de
Grondwet. Wanneer de motivering een verkeerde gevolgtrekking in rechte maakt,
kan dit een schending van de wet uitmaken, maar is er nog geen sprake van een
motiveringsgebrek. De rechterlijke motiveringsverplichting houdt niet in dat de
Raad voor Vergunningsbetwistingen de rechtsregels moet aanduiden op grond
waarvan hij zijn beoordeling maakt.
In zoverre het middel uitgaat van een andere opvatting van deze
bepaling, faalt het naar recht.
Het is voorts niet tegenstrijdig enerzijds te oordelen dat de
aanvraag van de verzoekende partij betrekking heeft op een project dat
onderworpen is aan een meldingsplicht omdat het de exploitatie beoogt op
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.258.883
VII-41.657-7/10
dezelfde locatie van verschillende batterijen met een samengetelde capaciteit van
meer dan 10.000 VAh, en anderzijds te oordelen dat de argumenten van de
verzoekende partij over de begrippen ‘milieutechnische eenheid’, ‘ingedeelde
inrichting of activiteit’ en ‘technische samenhang’, zoals gedefinieerd door het
decreet van 5 april 1995 ‘houdende algemene bepalingen inzake milieubeleid’,
niet dienstig zouden kunnen worden aangewend om de draagwijdte te bepalen van
de indelingsrubriek 12.3, 1°, van bijlage 1 bij Vlarem II.
Het middel wordt verworpen.
B. Tweede middel
Uiteenzetting van het middel
In het tweede middel voert de verzoekende partij aan dat het
bestreden arrest het beschikkingsbeginsel en de rechten van verdediging miskent.
Het middel komt op tegen de beoordeling van het bestreden
arrest dat “[u]it het dossier […] niet [blijkt] dat door de plaatsing van de batterijen
in afzonderlijke technische kasten het gecumuleerde risico op brand- en
explosiegevaar beperkt is”.
Volgens de verzoekende partij heeft verweerder voor de Raad
voor Vergunningsbetwistingen geen enkele grief ontwikkeld waarin zulks werd
gesteld, zodat het bestreden arrest uitspraak heeft gedaan buiten de grenzen van het
geschil dat voor hem werd gebracht, en het vernietigingsberoep van verweerder
gegrond werd verklaard op basis van feiten waarover de partijen geen tegenspraak
hebben kunnen voeren.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.258.883
VII-41.657-8/10
Beoordeling
Het bestreden arrest beslist dat de aanvraag van de verzoekende
partij tot het verkrijgen van een omgevingsvergunning betrekking heeft op een
project dat ook de exploitatie beoogt van een meldingsplichtige inrichting, nu het
samengetelde vermogen van de verschillende batterijen die op deze locatie zullen
worden geplaatst meer bedraagt dan de drempelwaarde van 10.000 VAh.
Deze beslissing wordt voldoende verantwoord door de
overweging in het bestreden arrest dat “[o]p dezelfde plaats […] verschillende
activiteiten uit dezelfde rubriek [worden] verricht, dus moet het vermogen van de
batterijen worden opgeteld”.
Het middel komt dan ook op tegen een overtollig motief van het
bestreden arrest. De eventuele gegrondheid van het middel kan geen afbreuk doen
aan de wettigheid van het bestreden arrest en niet tot de cassatie ervan leiden. Het
middel kan aan de verzoekende partij aldus geen voordeel bieden, zodat het niet
ontvankelijk is bij gebrek aan belang.
Het middel wordt verworpen.
BESLISSING
-
De Raad van State verwerpt het cassatieberoep.
-
De verzoekende partij wordt verwezen in de kosten van het cassatieberoep,
begroot op een rolrecht van 200 euro, een bijdrage van 22 euro en een
rechtsplegingsvergoeding van 770 euro, die verschuldigd is aan de
verwerende partij.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.258.883
VII-41.657-9/10
Dit arrest is uitgesproken te Brussel, op tweeëntwintig februari tweeduizend
vierentwintig, door de Raad van State, VIIe kamer, samengesteld uit:
Carlo Adams,
kamervoorzitter,
Peter Sourbron,
staatsraad,
Francis Van Nuffel,
staatsraad,
bijgestaan door
Elisabeth Impens,
griffier.
De griffier
De voorzitter
Elisabeth Impens
Carlo Adams
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.258.883
VII-41.657-10/10
