Conseil d'État de Belgique — Raad van State — ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.637 (2024-04-25)
Samenvatting (NL) :
Arrest nr 259.637 van 25 april 2024 Instellingen, Binnenlandse zaken en
lokale besturen - Wapens – exportvergunningen Beslissing : Verwerping
--- TEXTE INTÉGRAL DE L'ARRÊT ---
RAAD VAN STATE, AFDELING BESTUURSRECHTSPRAAK
IXe KAMER
ARREST
nr. 259.637 van 25 april 2024
in de zaak A. 232.564/IX-10.053
In zake :
de NV EASYFAIRS BELGIUM
bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaat Thomas Eyskens
kantoor houdend te 1000 Brussel
Bischoffsheimlaan 33
bij wie woonplaats wordt gekozen
tegen :
de BELGISCHE STAAT, vertegenwoordigd door de minister
van Justitie
bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaat Bernard Derveaux
kantoor houdend te 1000 Brussel
Boomstraat 14 bus 2
bij wie woonplaats wordt gekozen
-------------------------------------------------------------------------------------------------I. Voorwerp van het beroep
Het beroep, ingesteld op 27 december 2020, strekt tot de
nietigverklaring van de beslissing van de minister van Justitie van 22 oktober
2020 om de nv Easyfairs Belgium “geen toelating te verlenen […] om vrij
verkrijgbare wapens te verhandelen op haar beurzen van 19 en 20 oktober 2019, 4
en 5 april 2020 en 24 en 25 oktober 2020”.
II. Verloop van de rechtspleging
Bij arrest nr. 256.380 van 27 april 2023 is het debat heropend.
Eerste auditeur Frederic Eggermont heeft een aanvullend
verslag opgesteld.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.637
IX-10.053-1/41
De verzoekende partij heeft een laatste memorie ingediend.
De partijen zijn opgeroepen voor de terechtzitting, die heeft
plaatsgevonden op 11 maart 2024.
Kamervoorzitter Geert Van Haegendoren heeft verslag
uitgebracht.
Advocaat Thomas Eyskens, die verschijnt voor de verzoekende
partij en advocaat Bernard Derveaux, die verschijnt voor de verwerende partij,
zijn gehoord.
Eerste auditeur Frederic Eggermont heeft een met dit arrest
eensluidend advies gegeven.
Er is toepassing gemaakt van de bepalingen op het gebruik der
talen, vervat in titel VI, hoofdstuk II, van de wetten op de Raad van State,
gecoördineerd op 12 januari 1973.
III. Feiten
3.1.
De nv Easyfairs Belgium – voorheen gekend als de nv
Easyfairs Events – is een organisator van beurzen en congressen.
3.2.
Op 7 juni 2019 vraagt verzoekster aan de minister van Justitie
om de toelating bedoeld in artikel 19, eerste lid, 5°, van de wet van 8 juni 2006
‘houdende regeling van economische en individuele activiteiten met wapens’
(“wapenwet”) voor de verkoop van vrij verkrijgbare wapens tijdens haar beurs
FACTS op 19 en 20 oktober 2019.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.637
IX-10.053-2/41
De lokale politie van Gent geeft op 1 juli 2019 een ongunstig
advies. Op 27 september 2019 geeft de procureur des Konings van OostVlaanderen, afdeling Oudenaarde, eveneens een ongunstig advies.
Op 15 oktober 2019 weigert de minister van Justitie de
gevraagde toelating.
Tegen die beslissing van 15 oktober 2019 stelt verzoekster een
beroep in bij de Raad van State (zaak A. 229.753/XIV-38.219).
Bij arrest nr. 248.791 van 29 oktober 2020 verwerpt de Raad
van State dat beroep, na te hebben vastgesteld dat het zonder voorwerp is
geworden ingevolge de intrekking van de beslissing van 15 oktober 2019.
3.3.
Op 4 december 2019 vraagt verzoekster aan de minister van
Justitie de toelating voor de verkoop van vrij verkrijgbare wapens tijdens haar
beurs FACTS op 4 en 5 april 2020.
De procureur des Konings van Oost-Vlaanderen, afdeling
Oudenaarde, geeft op 10 januari 2020 een ongunstig advies. De lokale politie van
Gent geeft op 12 februari 2020 eveneens een ongunstig advies.
Op 3 april 2020 weigert de minister van Justitie de gevraagde
toelating.
Tegen die beslissing van 3 april 2020 stelt verzoekster een
beroep in bij de Raad van State (zaak A. 230.890/XIV-38.365).
Bij arrest nr. 249.612 van 26 januari 2021 verwerpt de Raad
van State dat beroep, na te hebben vastgesteld dat het zonder voorwerp is
geworden ingevolge de intrekking van de beslissing van 3 april 2020.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.637
IX-10.053-3/41
3.4.
Op 30 juni 2020 vraagt verzoekster aan de minister van Justitie
de toelating voor de verkoop van vrij verkrijgbare wapens tijdens haar beurs
FACTS op 24 en 25 oktober 2020.
De lokale politie van Gent geeft op 14 juli 2020 een ongunstig
advies. Op 15 juli 2020 geeft de procureur des Konings van Oost-Vlaanderen,
afdeling Oudenaarde, eveneens een ongunstig advies.
Daartoe uitgenodigd, bezorgt verzoekster op 28 september
2020 haar standpunt aangaande de ongunstige adviezen. Zij vult dit nog aan op 9
oktober 2020.
3.5.
Op 22 oktober 2020 weigert de minister van Justitie de
toelating voor de verkoop van vrij verkrijgbare wapens op de beurs FACTS op 19
en 20 oktober 2019, 4 en 5 april 2020 en 24 en 25 oktober 2020. Dit is de
bestreden beslissing, waarvan de motivering luidt:
“De door uw advocaat vermelde dienstenrichtlijn – die tot doel heeft het
vrije verkeer van diensten tussen de lidstaten te waarborgen – staat niet in
de weg van de toepassing van artikel 19, 5° van de Wapenwet.
In casu gaat het over een principieel verbod op de verkoop van voormelde
wapens op (onder meer) beurzen.
In afwijking hierop kan een toelating (geen vergunning) worden gegeven
uiteraard indien hierdoor geen afbreuk wordt gedaan aan de fundamenten
van de Wapenwet, t.w. de vrijwaring van de openbare orde en veiligheid.
In het kader van de drie voormelde aanvragen werd telkens het advies
ingewonnen van zowel de lokale politie als van de procureur des Konings.
Alle adviezen zijn tot op heden negatief wat betreft het toelaten van de
organisatie van voormelde beurzen.
In het onderzoek naar aanleiding van uw aanvraag tot toelating van een
beurs vernam de Federale Wapendienst van de procureur des Konings van
Oudenaarde dat NV Easyfairs Events in het kader van het proces-verbaal
met nummer GE.36.LA.74029/2018, het voorwerp zal uitmaken van een
dagvaarding dat gedagsteld wordt in het najaar 2020.
In het proces-verbaal met nummer GE.36.LA.74029/2018 wordt gemeld dat
tijdens de rondgang van de beurs op 29 oktober 2018 de politie
geconfronteerd werd met twee standen waar verboden wapens te koop
aangeboden werden. Enerzijds, door een Chinese handelaarster, die de
politie het jaar voordien (anno 2017) reeds had geverbaliseerd tijdens de
F.A.C.T.S beurs. Anderzijds, door een Franse handelaar die verboden
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.637
IX-10.053-4/41
wapens aanbood op zijn stand. Betrokkene verklaarde nieuw te zijn op de
beurs en niet te zijn ingelicht. De politie heeft respectievelijk het dossier
GE.36.LA.074012/2018
d.d.
29/10/2018
en
het
dossier
GE.36.LA.074027/2018 d.d. 29/10/2018 opgesteld.
De aanvraag tot toelating van een beurs F.A.C.T.S Fall anno 2020 werd
ingediend door de NV Easyfairs Belgium. Uit onderzoek van het dossier
blijkt evenwel dat NV Easyfairs Belgium een onderneming is die hetzelfde
doel heeft als NV Easyfairs Events. De zaakvoerders van beide
ondernemingen zijn eveneens dezelfde personen.
Easyfairs Events NV organiseerde op 19 en 20 oktober 2019 de beurs
F.A.C.T.S Fall anno 2019. Wat deze beurs betreft werd door de lokale
politiezone Gent een proces-verbaal met nummer GE.36.LA.74029/2018
opgemaakt voor het te koop aanbieden van verboden wapens op de beurs.
Ook de procureur des Konings adviseerde ongunstig wat betreft de
organisatie van deze beurs, wat ertoe leidde dat de toelating door de
minister van Justitie niet kon worden gegeven.
Aangezien Easyfairs Events NV actueel verdacht wordt van inbreuken op
de Wapenwet tijdens een voorgaande beurs wordt gevreesd voor nieuwe
inbreuken bij een volgende beurs, weliswaar in hoofde van Easyfairs
Belgium NV die hetzelfde doel beoogt en dezelfde bestuurders heeft als
Easyfairs Events NV.
De lokale politie zone Gent wees in haar mail van 12 februari 2020 met
betrekking tot de beurs van 4 en 5 april 2020 dat zij als politiedienst niet in
staat is de veiligheid te garanderen (zonder inzet van een proportioneel
groot aantal politiemensen) en dat de openbare orde en veiligheid in gevaar
kan komen omdat de F.A.C.T.S beurs een zeer gevarieerd publiek heeft
waaronder kinderen en jongeren, al dan niet in familie- of vriendschappelijk
verband. De volkstoeloop is volgens de politionele vaststellingen op
bepaalde momenten zeer intens en onmogelijk te controleren. Een eerdere
F.A.C.T.S Fall beurs telde bijvoorbeeld ongeveer drieëndertigduizend
bezoekers.
Dit brengt met zich mee dat – in geval van inbreuken – de risico’s voor de
openbare orde en veiligheid meteen groot zijn en de impact desastreuze
gevolgen kan hebben.
De lokale politie zone Gent verwijst in haar mail van 14 juli 2020 met
betrekking tot haar advies voor de beurs van 24 en 25 oktober 2020 dat
degenstokken, werpsterren (‘shuriken’), verboden messen, nunchaku’s
worden gekocht (verkocht) ook aan minderjarigen, die al dan niet met het
openbaar vervoer de beurs verlaten.
Uit de verkregen adviezen blijkt bijgevolg dat op voorgaande F.A.C.T.S
beurzen inbreuken op de Wapenwet werden vastgesteld en dat bovendien –
omwille van de illegale verkoop van verboden wapens op één van deze
beurzen – de procureur des Konings zal overgaan tot dagvaarding.
Aangezien de Wapenwet vertrekt vanuit het principe van preventie, t.w. het
voorkomen van ongelukken met of misbruik van wapens, is een toelating
als afwijking op een principieel verbod enkel mogelijk indien er geen
indicaties zijn van potentiële problemen indien de beurs zou plaatsvinden.
De Wapenwet laat de overheid immers toe om preventieve maatregelen te
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.637
IX-10.053-5/41
nemen om problemen ten aanzien van de openbare orde te vermijden.
De finaliteit van de Wapenwet is niet om te bestraffen, doch wel om
preventief op te treden teneinde de openbare orde en veiligheid te
vrijwaren. Indien er derhalve indicaties voorhanden zijn die wijzen op een
potentieel gevaar voor de openbare orde, dan dienen deze afgewogen te
worden ten aanzien van het individuele en in casu onder meer commerciële
belang bij de organisatie van een beurs.
Het redelijkheidsbeginsel en het proportionaliteitsbeginsel verplichten een
bestuurlijke overheid er voor te zorgen dat haar beslissing in verhouding
staat tot de feiten waarop de beslissing is gebaseerd.
Uit de adviezen van de lokale politie en van de procureur des Konings blijkt
dat er ernstige indicaties zijn die wijzen op inbreuken op de Wapenwet
gedurende voorgaande door u georganiseerde beurzen.
Op grond hiervan wordt gevreesd dat zich ook bij een volgende beurs – die
qua voorwerp en organisatie identiek is aan de voorgaande beurs waar de
inbreuken werden vastgesteld – zich onregelmatigheden zullen voordoen.
Indien de openbare orde en veiligheid in het gedrang dreigen te komen door
de organisatie van de beurs, dan kan de toelating niet worden gegeven. De
adviserende instanties wijzen op onregelmatigheden vastgesteld bij
voorgaande beurzen met hetzelfde doel en organisatie.
Uit onderzoek van het dossier en uit de adviezen van de lokale politie en de
procureur des Konings bleek bijgevolg dat werd gevreesd voor de openbare
orde en veiligheid bij het plaatsvinden van de beurzen op 19 en 20 oktober
2019 en op 4 en 5 april 2020.
Op grond van dezelfde motieven wordt ook gevreesd voor de openbare orde
en veiligheid bij het plaatsvinden van de beurs op 24 en 25 oktober 2020.”
3.6.
Bij vonnis van 15 oktober 2021 van de correctionele rechtbank
te Gent wordt verzoekster vrijgesproken voor de tenlastelegging vermeld in
proces-verbaal GE.36.LA.74029/2018, namelijk de verkoop van namaakwapens
die geen projectielen kunnen afvuren op de FACTS beurs van 29 en 30 september
2018 zonder de toelating van de minister van Justitie. De rechtbank is van oordeel
dat de verbodsbepaling van artikel 19, eerste lid, 5°, van de wapenwet enkel
betrekking heeft op vuurwapens en niet-vuurwapens die projectielen kunnen
afschieten en dat de verkoop van niet-vuurwapens (namaakwapens) die geen
projectielen kunnen afschieten niet onder het toepassingsgebied valt van de vrij
verkrijgbare wapens zoals bedoeld in artikel 19, eerste lid, 5°, van de wapenwet.
Verzoekster diende dan ook niet over de toelating van de minister van Justitie te
beschikken voor de verkoop van de namaakwapens vermeld in proces-verbaal
GE.36.LA.74029/2018.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.637
IX-10.053-6/41
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.637
IX-10.053-7/41
IV. Onderzoek van de middelen
A. Eerste middel
Uiteenzetting van het middel
Het eerste middel is genomen uit de schending van de artikelen
10, 13 en 44 van richtlijn 2006/123/EG van het Europees Parlement en de Raad
van 12 december 2006 ‘betreffende diensten op de interne markt’ (“dienstenrichtlijn”), de artikelen 108 en 190 van de Grondwet, artikel 3, § 1, eerste lid, van
de gecoördineerde wetten op de Raad van State, artikel 19, 5° (versta: artikel 19,
eerste lid, 5°), van de wapenwet, “de bevoegdheid van de steller van de akte”, het
redelijkheidsbeginsel, het beginsel van de redelijke termijn, de materiëlemotiveringsplicht als algemeen beginsel van behoorlijk bestuur, “en met toepassing van [artikel] 159 van de Grondwet”.
Verzoekster voert aan dat de Koning geen uitvoering heeft
gegeven aan artikel 19, eerste lid, 5°, van de wapenwet en noch de procedure,
noch de criteria voor de beoordeling van een toelatingsaanvraag, heeft bepaald.
Bezwaarlijk kan worden aangenomen dat deze aangelegenheid zo moeilijk te
regelen valt dat de omstandigheid dat de Koning na veertien jaar nog steeds geen
uitvoeringsbesluit heeft genomen niet in strijd zou zijn met de redelijke termijn.
De omzendbrieven van 2010 en 2011 over de toepassing van de wapenwetgeving
vormen het bewijs dat deze aangelegenheid niet moeilijk te regelen valt
aangezien daarin een specifieke regeling voor de toepassing van artikel 19, eerste
lid, 5°, van de wapenwet is bepaald. Bij gebrek aan een binnen redelijke termijn
uitgevaardigd uitvoeringsbesluit moet worden vastgesteld dat de wapenwet zelf
geen voorwaarden en criteria bepaalt die het bestuur toelaten om over een
toelatingsaanvraag op een wettige wijze een weigeringsbeslissing te nemen.
Bovendien moet de toelating worden gekwalificeerd als een
vergunningsstelsel in de zin van de dienstenrichtlijn, wat impliceert dat dit
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.637
IX-10.053-8/41
toelatingsstelsel minstens vanaf 28 december 2009 in overeenstemming moet zijn
met de vereisten van de dienstenrichtlijn, in het bijzonder met hetgeen is bepaald
in de artikelen 10 en 13 van de dienstenrichtlijn. Dit is niet het geval. Artikel 19,
eerste lid, 5°, van de wapenwet bepaalt geen beoordelingscriteria die duidelijk,
ondubbelzinnig, objectief, vooraf openbaar bekendgemaakt en transparant en
toegankelijk zijn (artikel 10 van de dienstenrichtlijn). Voorts heeft artikel 19,
eerste lid, 5°, van de wapenwet de vergunningsprocedures en -formaliteiten niet
duidelijk en voorafgaand openbaar gemaakt. Aldus voorkomt de wetgever niet
dat de vergunningsprocedures en -formaliteiten een ontmoedigend effect hebben,
noch dat ze de dienstverrichting onnodig bemoeilijken of vertragen. De
wapenwet biedt de aanvrager niet de garantie dat zijn aanvraag zo snel mogelijk
en in elk geval binnen een redelijke, vooraf vastgestelde en bekendgemaakte
termijn wordt behandeld. Evenmin wordt bepaald dat, bij het uitblijven van een
antwoord binnen de vastgestelde of verlengde termijn, de vergunning wordt
geacht te zijn verleend (artikel 13 van de dienstenrichtlijn). De wapenwet belet de
Koning niet om bij wijze van uitvoeringsbesluit de regelgeving in
overeenstemming te brengen met de bepalingen van de dienstenrichtlijn, maar de
Koning heeft dit nagelaten. Dit klemt des te meer nu de aanvankelijke regeling in
de wapenwet erin voorzag dat erkende wapenhandelaars en -verzamelaars de
ministeriële toelating behoefden, maar niet de organisatoren van beurzen. Door
de wet van 25 juli 2008 zijn eerstgenoemden geschrapt uit de wet, terwijl de
wetswijziging van 7 januari 2018 de focus verlegt naar de beursorganisatoren, die
dan plots worden verondersteld de toelating aan te vragen, ook indien zij zelf
geen vrij verkrijgbare wapens verkopen, maar enkel een beurs willen organiseren.
Het is dan ook duidelijk dat de wetgever in 2006 niet de duidelijke beleidskeuze
heeft gemaakt om de toelating op te leggen aan de organisator van de beurs. Zelfs
indien wordt aanvaard dat deze beleidskeuze in 2018 duidelijk door de wetgever
is gemaakt, neemt dit niet weg dat de Koning van bij de aanvang, dus vanaf 2006,
het initiatief had moeten nemen om in een algemeen reglementair
uitvoeringsbesluit de formele vereisten, de beoordelingscriteria en het
procedureverloop vast te stellen. Dit regelgevend kader zou uiterlijk op
28 december 2009 moeten zijn vastgesteld, maar dit is nooit gebeurd. Zelfs indien
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.637
IX-10.053-9/41
wordt aangenomen dat het pas met de wetswijziging van 7 januari 2018 is dat het
toelatingsstelsel van artikel 19, eerste lid, 5°, van de wapenwet ook de
dienstverlening van de organisatoren van beurzen regelt, moet dit stelsel minstens
vanaf die datum aan de vereisten van de artikelen 10 en 13 van de
dienstenrichtlijn beantwoorden. Hiertoe had de Koning een uitvoeringsbesluit
moeten nemen, wat niet is gebeurd. Dit maakt de bestreden weigering van de
toelating onwettig.
Ten
onrechte
stelt
de
bestreden
beslissing
dat
de
dienstenrichtlijn “niet in de weg (staat) van de toepassing van artikel 19, 5° van
de Wapenwet” en dat de toelating die in het kader van deze bepaling door de
minister wordt verleend een toelating en geen vergunning betreft. Gelet op de
omschrijving van het begrip ‘vergunningsstelsel’ in artikel 4, 6), van de
dienstenrichtlijn moet worden besloten dat artikel 19, eerste lid, 5°, van de
wapenwet een dergelijk stelsel uitmaakt. Voornoemd artikel voorziet immers in
een administratieve procedure die door een dienstverlener moet worden gevolgd
om een formele of stilzwijgende beslissing over de toegang tot of de uitoefening
van de dienstenactiviteit te verkrijgen. Ook het feit dat er een principieel verbod
geldt op de verkoop van wapens op beurzen ter vrijwaring van de openbare orde
en veiligheid, waarop het stelsel van artikel 19, eerste lid, 5°, van de wapenwet
een restrictief toe te passen uitzondering vormt, belet niet dat de procedure als
een
vergunningsstelsel
moet
worden
beschouwd
in
de
zin
van
de
dienstenrichtlijn. In elk geval betreft de aangelegenheid geen activiteit waarop de
dienstenrichtlijn krachtens artikel 2, lid 2, niet van toepassing is. Aangezien
artikel 19, eerste lid, 5°, van de wapenwet een vergunningsstelsel betreft in de zin
van de dienstenrichtlijn, dient de procedure te voldoen aan de voorwaarden die in
de dienstenrichtlijn aan dergelijke stelsels worden opgelegd. Dit is niet het geval.
In de mate dat de Raad van State van oordeel zou zijn dat
artikel 19, eerste lid, 5°, van de wapenwet de Koning niet ertoe verplicht om in
een reglementair uitvoeringsbesluit de formele vereisten, de beoordelingscriteria
en het procedureverloop voor de beoordeling van de aanvraag tot toelating, vast
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.637
IX-10.053-10/41
te stellen, vraagt verzoekster om het Grondwettelijk Hof de volgende prejudiciële
vraag voor te leggen:
“Schendt art. 19, [eerste lid,] 5° van de Wapenwet de art. 10 en 11 van de
Grondwet, gelezen in samenhang met de art. 10 en 13 van de
Dienstenrichtlijn, nu deze wettelijke bepaling een vergunningsstelsel
invoert, zonder daarvoor de formele vereisten, de beoordelingscriteria en
het procedureverloop, voor de beoordeling van de aanvraag tot toelating,
vast te stellen, minstens zonder daartoe aan de Koning de uitdrukkelijke
opdracht te geven, terwijl de aanvrager van een andere vergunning, die valt
onder het toepassingsgebied van de Dienstenrichtlijn, dergelijke garanties
wel heeft?”
Nu volgens deze interpretatie artikel 19, eerste lid, 5°, van de
wapenwet zelf strijdig is met het gelijkheidsbeginsel, steunt de bestreden
beslissing op een ongrondwettige regel en moet ze om die reden worden
vernietigd.
Tot slot voert verzoekster aan dat minstens hoofdstuk 17
‘Wapenbeurzen’ van de omzendbrief van 25 oktober 2011 ‘over de toepassing
van de wapenwetgeving’ (BS 2 december 2011) (“omzendbrief 2011”) het
karakter vertoont van een reglementair besluit, hoewel in de inleidende
bepalingen van de omzendbrief wordt benadrukt dat hij geen verordenend
karakter heeft. Het voormelde hoofdstuk is immers inhoudelijk nagenoeg identiek
aan het overeenstemmende hoofdstuk uit de omzendbrief van 2010 waarvan in de
inleiding is vermeld dat hij “praktische, bindende richtlijnen bevat voor de
overheden die zijn belast met de toepassing van die regelgeving op het terrein”.
Bovendien blijkt uit de tekst van hoofdstuk 17 de wil van de minister van Justitie
om deze te laten gelden als ware het een reglementaire tekst. Zo worden in het
voormelde hoofdstuk 17 nieuwe, voldoende abstracte en algemene regels aan de
rechtsordening toegevoegd. De nieuwe regels worden als dwingend opgelegd,
aan de personen of diensten die de normgevende overheid helpen bij het
uitvoeren van de wet wordt opgedragen om zich naar deze regels te gedragen en
de regels zijn opgesteld en bekendgemaakt door de minister van Justitie, die
tevens de bevoegdheid heeft om de naleving van deze regels aan zijn hiërarchisch
ondergeschikte ambtenaren op te leggen. De minister van Justitie heeft evenwel
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.637
IX-10.053-11/41
niet de bevoegdheid om dergelijke reglementaire normen vast te stellen. Dit geldt
des te meer nu een inbreuk op artikel 19, eerste lid, 5°, van de wapenwet met
toepassing van artikel 23 van de wapenwet strafbaar is gesteld. Aangezien
minstens hoofdstuk 17 van de omzendbrief het karakter vertoont van een
reglementair besluit, moet worden vastgesteld dat dit hoofdstuk ten onrechte niet
is voorgelegd voor advies aan de afdeling Wetgeving van de Raad van State en
om die reden buiten toepassing moet worden gelaten. Aangezien de bestreden
beslissing tot stand is gekomen met toepassing van omzendbrief 2011 – de
bestreden beslissing steunt immers op adviezen die volgens de omzendbrief
moeten worden ingewonnen – en deze omzendbrief op grond van artikel 159 van
de Grondwet buiten toepassing moet worden gelaten, is de bestreden beslissing
onwettig.
In de memorie van wederantwoord gaat verzoekster in op de
mogelijkheid, overeenkomstig de dienstenrichtlijn, om dienstenactiviteiten
afhankelijk te stellen van een vergunningsstelsel om een dwingende reden van
algemeen belang, waaronder de openbare orde of de openbare veiligheid. Ook
deze vergunningsstelsels dienen de voorwaarden van de artikelen 10 een 13 van
de dienstenrichtlijn na te leven. Voor zover het Wetboek van Economisch Recht
(WER) van toepassing zou zijn, merkt verzoekster op dat in de artikelen III.2 en
volgende WER dezelfde criteria worden opgelegd aan vergunningsstelsels die de
toegang en de uitoefening van een dienstenactiviteit regelen. De vrijheid van
ondernemen, bedoeld in artikel II.3 WER, dient in samenhang te worden gelezen
met de toepasselijke bepalingen van het Unierecht en dus ook met de
dienstenrichtlijn. Het zijn precies de criteria uit de artikelen 10 en 13 van de
dienstenrichtlijn die door de verwerende partij worden geschonden, aangezien de
bestreden beslissing niet wordt genomen overeenkomstig een vergunningsstelsel
dat beantwoordt aan deze criteria. In de wapenwet zelf worden niet de vereiste
criteria bepaald en tot op heden heeft de Koning geen uitvoering gegeven aan
artikel 19, eerste lid, 5°, van de wapenwet. Er is dus geen vergunningsprocedure
bepaald die toelatingsaanvragen kunnen doorlopen en evenmin zijn criteria
bepaald waaraan de minister van Justitie de aanvragen dient te toetsen. Hierdoor
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.637
IX-10.053-12/41
worden
de
aanvragen
onderworpen
aan
de
ongereglementeerde
beoordelingsvrijheid van de minister, terwijl de dienstenrichtlijn uitdrukkelijk wil
voorkomen dat de bevoegde instanties hun beoordelingsbevoegdheid op
willekeurige wijze uitoefenen. De ruime discretionaire bevoegdheid die de
verwerende partij bij de invulling van de notie ‘openbare orde’ zou hebben,
vormt geen afdoende criterium om de wettelijke of reglementaire leemtes in de
vergunningsprocedure van artikel 19, eerste lid, 5°, van de wapenwet op te
vullen.
Voorts benadrukt verzoekster dat de wapenwet de bepalingen
uit de dienstenrichtlijn schendt, niét omdat de vrijheid van ondernemen aan
beperkingen wordt onderworpen, maar wél omdat deze beperkingen niet in
duidelijke voorwaarden worden vertaald waaraan een ondernemingsactiviteit kan
worden getoetst.
In zoverre de verwerende partij opmerkt dat de argumentatie
van verzoekster omtrent haar eigen verantwoordelijkheid als organisator van een
beurs tegenover die van de standhouders niet pertinent is, repliceert zij dat de
wetgever bij de totstandkoming van de wapenwet geen enkele indicatie heeft
gegeven om de beursorganisator te beschouwen als aanvrager voor de toelating
uit artikel 19, eerste lid, 5°, van de wapenwet, terwijl de inbreuken op de
wapenwet wel strafrechtelijk worden bestraft. Toch is het zo dat verzoekster als
organisator van een beurs na de inwerkingtreding van de wet van 7 januari 2018
plots wordt geacht toelatingen aan te vragen om haar standhouders vrij
verkrijgbare wapens te laten verkopen op haar beurs. De hoedanigheid van
verzoekster als organisator van de beurs is met andere woorden wel relevant. Ze
wijst immers op de noodzaak om een formele procedure en duidelijke
toetsingscriteria te bepalen die worden aangewend om een aanvraag
overeenkomstig artikel 19, eerste lid, 5°, van de wapenwet te kunnen beoordelen.
Aangezien het huidige vergunningsstelsel niet aan deze voorwaarden voldoet,
beantwoordt het niet aan de vereisten zoals gesteld in de dienstenrichtlijn en kan
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.637
IX-10.053-13/41
op grond van artikel 19, eerste lid, 5°, van de wapenwet geen wettige beslissing
worden genomen.
Volgens verzoekster blijkt uit de administratieve procedure dat
toelatingsaanvragen de facto door de verwerende partij worden beoordeeld
overeenkomstig de principes en criteria zoals bepaald in omzendbrief 2011. De
verwerende partij beweert ten onrechte dat verzoekster niet zou verduidelijken in
welke mate de bepalingen van de omzendbrief zijn gehanteerd voor de totstandkoming van de bestreden beslissing. De bestreden beslissing steunt immers op de
beweerde onveilige situatie die in de ongunstige adviezen van de politie en de
procureur wordt vermeld en die adviezen zijn, zoals in het verzoekschrift is
uiteengezet, door de verwerende partij opgevraagd bij de adviserende instanties,
met toepassing van artikel 17.2 van omzendbrief 2011. Aangezien deze
omzendbrief met toepassing van artikel 159 van de Grondwet buiten toepassing
moet worden gelaten, is de bestreden beslissing onwettig.
In haar laatste memorie na het aanvullend auditoraatsverslag
argumenteert verzoekster dat zij geenszins heeft gesteld dat de verplichting om
uitvoering te geven aan artikel 19, eerste lid, 5°, van de wapenwet in die bepaling
zelf is vervat.
Voorts benadrukt zij dat in het tussenarrest geen uitspraak
wordt gedaan over enige bepaling van de dienstenrichtlijn. Volgens verzoekster
vormt het tussenarrest het bewijs van de gegrondheid van het middel. Een
rechtzoekende zou al naar de Raad van State moeten stappen om jaren nadien te
begrijpen waarom een aanvraag wordt geweigerd. Dit toont de schending aan van
de artikelen 10 en 13 van de dienstenrichtlijn.
Beoordeling
Artikel 19, eerste lid, inleidende zin en 5°, van de wapenwet
luidt ten tijde van de bestreden beslissing:
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.637
IX-10.053-14/41
“Het is verboden:
5° vuurwapens, niet-vuurwapens die projectielen kunnen afschieten,
munitie of laders te koop aan te bieden, te verkopen of over te dragen op
openbare markten, beurzen en andere plaatsen zonder vaste vestiging,
behalve in geval van openbare verkopen door een gerechtsdeurwaarder of
notaris onder toezicht van de directeur van de Proefbank voor vuurwapens
of van een van de beambten aangewezen door de minister bevoegd voor
de Economie, na advies van de directeur van de proefbank. De Staat, de
politiezones en de gemeenten mogen evenwel uitsluitend aan erkende
wapenhandelaars de individuele bewapening verkopen van de overheden
die in dienst wapens mogen dragen. Vrij verkrijgbare wapens mogen
evenwel worden verkocht op beurzen mits toelating van de minister van
Justitie. De Koning kan, na advies van de Adviesraad voor wapens, een of
meerdere voorwaarden bepalen, waaraan die toelating kan worden
gekoppeld.”
8.
Artikel 19, eerste lid, 5°, van de wapenwet bepaalt dat de
Koning de ministeriële toelating voor de verkoop van vrij verkrijgbare wapens op
beurzen “kan” koppelen aan voorwaarden (in de Franse versie: “Le Roi peut”).
Terecht merkt verzoekster in haar laatste memorie op dat de eventuele
verplichting om verordenend op te treden niet uit die bepaling zelf valt af te
leiden.
Uit de motivering van de bestreden beslissing blijkt dat aan
verzoekster de gevraagde toelating wordt geweigerd omdat de openbare orde en
de openbare veiligheid in het gedrang dreigen te komen.
In zijn tussenarrest nr. 256.380 van 27 april 2023 heeft de Raad
van State hieromtrent overwogen dat de verwerende partij bij het nemen van de
bestreden beslissing mocht oordelen dat er ernstige indicaties zijn die wijzen op
inbreuken op de wapenwet gedurende voorgaande beurzen – het betreft dan
proces-verbaal GE.36.LA.74029/2018 maar ook bijvoorbeeld het advies van de
lokale politie van 14 juli 2020 waarin wordt vermeld dat tijdens de voorgaande
beurzen is vastgesteld dat er verboden wapens werden verhandeld – waardoor er
mag worden gevreesd dat ook bij een volgende beurs zich onregelmatigheden
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.637
IX-10.053-15/41
zullen voordoen, zodat de openbare orde en de openbare veiligheid in het gedrang
dreigen te komen.
De Raad van State heeft met andere woorden geoordeeld dat de
verwerende partij de gevraagde toelating mocht weigeren wegens een gevaar
voor de openbare orde en de openbare veiligheid.
In die omstandigheden heeft verzoekster geen belang bij haar
kritiek dat er geen uitvoeringsbesluit is getroffen – al dan niet om de regelgeving
in overeenstemming te brengen met de dienstenrichtlijn – waarin de procedure en
de criteria voor de beoordeling van een toelatingsaanvraag zijn bepaald. Zelfs
aangenomen dat de toelating die moet worden verleend door de minister van
Justitie moet worden opgevat als een vergunningsstelsel in de zin van de
dienstenrichtlijn zodat de regelgeving in overeenstemming moet worden gebracht
met de vereisten van de artikelen 10 en 13 van de dienstenrichtlijn, desgevallend
met een door de Koning uitgevaardigd uitvoeringsbesluit, is het uitgesloten dat
een eventueel uitvoeringsbesluit zo geredigeerd zou zijn dat verzoekster erop mag
hopen dat haar een toelating wordt verleend indien, zoals in casu, een gevaar
dreigt voor de openbare orde en de openbare veiligheid.
De door verzoekster ingediende toelatingsaanvraag is dus niet
gestruikeld over beoordelingscriteria die niet duidelijk, ondubbelzinnig, objectief,
vooraf openbaar bekendgemaakt en transparant en toegankelijk zouden zijn, maar
wel over het enkele feit dat de voorgenomen verkoop van vrij verkrijgbare
wapens op de beurs FACTS toelaten een gevaar voor de openbare orde en de
openbare veiligheid zou kunnen uitmaken. De voorgestelde prejudiciële vraag
kan derhalve niet bijdragen tot de oplossing van het geschil. Het ontbreken van
formele vereisten, beoordelingscriteria en de bepaling van het procedureverloop
voor de beoordeling van de aanvraag tot toelating, staat los van de inhoud van de
bestreden beslissing.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.637
IX-10.053-16/41
Het eerste middel is in die mate niet ontvankelijk, bij gebrek
aan belang.
Net
zomin
kan
het
betoog
inzake
de
inhoud
van
omzendbrief 2011 de bestreden beslissing vitiëren, omdat de toelating is
geweigerd om redenen van openbare orde en veiligheid die volgens het
tussenarrest standhouden en niet op grond van een motief dat volgt uit die
omzendbrief. Overigens zou het buiten toepassing laten van (hoofdstuk 17 van)
omzendbrief 2011 er niet aan in de weg staan dat de minister, met het oog op een
behoorlijke feitenvinding en een zorgvuldige besluitvorming, adviezen mag
inwinnen van de lokale politiediensten of de procureur des Konings om zich met
kennis van zaken over de aanvraag uit te spreken.
Het middel, dat uitgaat van een andere rechtsopvatting, faalt in
die mate naar recht.
Het eerste middel wordt verworpen.
B. Tweede middel
Uiteenzetting van het middel
van
Het tweede middel is genomen uit de schending van artikel 13
de
dienstenrichtlijn,
de
artikelen
II.3
en
II.4
WER
en
het
zorgvuldigheidsbeginsel en het redelijkheidsbeginsel als algemene beginselen
van behoorlijk bestuur.
Verzoekster voert aan dat zij voor haar evenement op 6 en 7
april 2019 een aanvraag had ingediend voor het verkrijgen van een toelating voor
het verhandelen van vrij verkrijgbare wapens, zoals bedoeld in artikel 19, eerste
lid, 5°, van de wapenwet. De verwerende partij heeft toentertijd geoordeeld dat
die aanvraag laattijdig is en zij heeft daarbij erop gewezen dat een nieuwe
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.637
IX-10.053-17/41
aanvraag drie maanden vóór datum moet worden ingediend om de aanvraag tijdig
te kunnen behandelen. Gelet op die mededeling mocht verzoekster er
redelijkerwijze van uitgaan dat toekomstige aanvragen binnen een doorlooptijd
van maximaal drie maanden zouden worden afgehandeld. Om daaraan tegemoet
te komen, heeft verzoekster haar aanvraag voor het evenement op 19 en 20
oktober 2019 ingediend op 7 juni 2019. Voor het evenement op 4 en 5 april 2020
is de aanvraag ingediend op 4 december 2019 en voor het evenement op 24 en 25
oktober 2020 op 30 juni 2020. Verzoekster mocht er dan ook op vertrouwen dat
uiterlijk op respectievelijk 7 september 2019, 4 maart 2020 en 30 september 2020
een beslissing over de toelatingsaanvraag zou worden genomen. De verwerende
partij heeft haar aanvragen evenwel niet binnen een redelijke termijn behandeld
en evenmin binnen de gestelde termijn van drie maanden. De initiële
weigeringsbesluiten dateren immers van 15 oktober 2019 en 3 april 2020, dit is
ruim na de termijn van drie maanden na het indienen van de aanvragen en
bovendien slechts enkele dagen vóór het evenement zelf. De bestreden beslissing
is zelfs pas bezorgd op 26 oktober 2020, hetgeen na de data is waarop het
evenement was gepland. In de mate dat de bestreden beslissing een
herstelbeslissing vormt na de intrekking van de beslissingen van 15 oktober 2019
en 3 april 2020, is ook deze beslissing genomen na de data waarop de
evenementen waren gepland. Zo al niet moet worden besloten, met toepassing
van artikel 13 van de dienstenrichtlijn, dat de aanvragen wegens het uitblijven
van een uitdrukkelijke beslissing op respectievelijk 7 september 2019, 4 maart
2020 en op 30 september 2020 geacht moeten worden te zijn ingewilligd, zodat
de bestreden beslissing om die reden onwettig is, doorkruist de timing van de
besluitvorming de vrijheid van handel en nijverheid of de vrijheid van
ondernemen. In elk geval is de behandelingstermijn van dien aard, dat hij precies
het ontmoedigend effect heeft dat de Europese wetgever wil vermijden. Zelfs als
het aanvaardbaar zou worden geacht dat de wetgever een beursorganisator
onderwerpt aan een vergunningsstelsel indien er op de beurs ook vrij verkrijgbare
wapens zullen worden verkocht door derden-standhouders, valt niet in te zien
welke de dwingende reden van algemeen belang kan zijn om de beslissing slechts
enkele dagen vóór de betrokken beurs te nemen. Deze timing maakt het
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.637
IX-10.053-18/41
onmogelijk om de activiteiten waarvoor toelating is gevraagd te organiseren en
holt ook elke vorm van rechtsbescherming uit. Dit is een aanfluiting van het vrije
ondernemerschap. Het late tijdstip waarop de weigeringsbeslissing wordt
genomen is dan ook in strijd met artikel 13 van de dienstenrichtlijn en de
artikelen II.3 en II.4 WER. Verzoekster merkt nog op dat de laattijdige
behandeling van haar aanvragen geenszins aan haar kan worden toegeschreven.
Zij heeft bij het indienen van haar aanvragen immers rekening gehouden met de
voorgestelde behandelingstermijn van drie maanden. In de aanvragen is ook
verduidelijkt voor welk evenement zij de toelating wenst en zij heeft de
verwerende partij ingelicht over de economische gevolgen die aan het verkrijgen
van de toelating kunnen worden verbonden. Tot slot heeft zij de verwerende
partij ook herhaaldelijk aangemaand om een beslissing te nemen en geïnformeerd
naar de stand van haar dossiers.
In de memorie van wederantwoord merkt verzoekster op dat de
verwerende partij niet antwoordt op de aangevoerde schending van de dienstenrichtlijn en de artikelen II.3 en II.4 WER.
Het argument van de verwerende partij dat zij moet beslissen in
functie van het gevaar dat het te koop stellen van de wapens kan betekenen voor
de openbare orde en veiligheid, verwijst volgens verzoekster naar mogelijke
beoordelingscriteria ten gronde van een aanvraag, zonder dat deze door de
regelgever zijn bepaald. Het tweede middel heeft echter betrekking op het gebrek
aan regels omtrent de beslissingstermijn en de niet-naleving van een feitelijk
vooropgestelde beslissingstermijn van drie maanden.
Het
argument
van
de
verwerende
partij
dat
zonder
noodzakelijke informatie geen beslissing kan worden genomen, kan verzoekster
evenmin overtuigen. De verwerende partij verwijst daarmee immers opnieuw, zij
het impliciet, naar inhoudelijke, blijkbaar noodzakelijke bij de besluitvorming te
betrekken beoordelingscriteria die niet door de regelgever zijn bepaald en naar
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.637
IX-10.053-19/41
een procedurele vereiste – het verplicht inwinnen van adviezen bij bepaalde
organen – die niet door de regelgever is bepaald.
In de mate dat de verwerende partij stelt dat een beslissing
binnen drie maanden evenzeer te laat zou komen, repliceert verzoekster dat zij
niet inziet hoe de verwerende partij dan kan beweren dat de bestreden beslissing
zelf wel binnen een redelijke termijn zou zijn genomen. De verwerende partij
betwist in elk geval niet dat de bestreden beslissing een mogelijk rechtsherstel in
natura voor de rechter uitsluit en evenmin dat het voor verzoekster niet mogelijk
is om, zelfs indien de beslissing gunstig zou zijn, binnen de luttele dagen die nog
resten voor de beurs, de nodige schikkingen te treffen met de betrokken
standhouders.
Tot slot stelt verzoekster dat de verwerende partij niet kan worden bijgevallen waar zij vragen stelt bij haar diligentie inzake het indienen van de
aanvraagdossiers. Zij argumenteert dat zij het evenement tweemaal per jaar
organiseert met een tussenperiode van ongeveer zes maanden. Indien een
behandelingstermijn van vier maanden niet volstaat om uitsluitsel te krijgen over
een aanvraag, dient zij haar aanvraag voor een volgend evenement voor te
bereiden op het moment dat het vorige evenement plaatsvindt. Op die manier
doorkruist het indienen van een aanvraagdossier, waarvoor zij een groot aantal
documenten moet verzamelen en indienen, de organisatie van het evenement dat
aan de aanvraag voorafgaat. Een dergelijke werkwijze is om praktische redenen
niet haalbaar. Bovendien kan de verwerende partij bezwaarlijk van verzoekster
eisen dat zij rekening houdt met een behandelingstermijn die beduidend langer is
dan de termijn die zij zelf heeft gecommuniceerd. Ook de aard en de inhoud van
de adviezen verantwoorden de onredelijke behandelingstermijn niet. De adviezen
die in de verschillende aanvraagdossiers zijn verleend, vertonen grote
gelijkenissen en vallen in wezen terug op vaststellingen tijdens de beurs die
plaatsvond in het najaar van 2018. De verwerende partij kan niet beweren dat de
redactie van deze adviezen meerdere weken in beslag zou hebben genomen.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.637
IX-10.053-20/41
In haar laatste memorie na het aanvullend auditoraatsverslag
betoogt verzoekster dat het middel in eerste instantie uitgaat van een schending
van artikel 13 van de dienstenrichtlijn en de artikelen II.3 en II.4 WER. Pas
indien abstractie van die regels wordt gemaakt, wordt de schending van de
redelijke termijn aangevoerd.
Voorts stelt zij dat indien aan artikel 19, eerste lid, 5°, van de
wapenwet de draagwijdte wordt gegeven dat de verkoop van vrij verkrijgbare
wapens op beurzen enkel mogelijk is na toelating, het stelsel van de stilzwijgende
vergunning (artikel 13 van de dienstenrichtlijn) meteen wordt uitgesloten zodat
het past om de in het eerste middel voorgestelde prejudiciële vraag te stellen.
Verzoekster acht het ook onredelijk dat haar belang bij het
middel in vraag wordt gesteld en stelt dat aan de zelfs door een richtlijn
beschermde eis om een beslissing binnen een redelijke termijn te verkrijgen niet
de conclusie beantwoordt om haar het belang te ontzeggen om een dergelijke
grief voor de bevoegde rechter aan te voeren. In het kader van het rechtsherstel
moet het bestuur bovendien wel rekening houden met de uitspraak van de
strafrechter en kan het weigeringsargument niet langer in aanmerking worden
genomen. In het tussenarrest heeft de Raad van State daarover geen enkele
uitspraak gedaan.
Beoordeling
De wapenwet legt geen termijn op waarbinnen een beslissing
moet worden genomen over de aanvraag, bedoeld in artikel 19, eerste lid, 5°, van
de wapenwet.
In tussenarrest nr. 256.380 van 27 april 2023 heeft de Raad van
State geoordeeld dat de verwerende partij de door verzoekster gevraagde
toelating mocht weigeren omwille van een gevaar voor de openbare orde en de
openbare veiligheid.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.637
IX-10.053-21/41
Een vernietiging van de bestreden beslissing wegens een
schending van het redelijkheidsbeginsel of het zorgvuldigheidsbeginsel omdat de
bestreden beslissing niet binnen een redelijke termijn is genomen, doet geen
afbreuk aan de vaststelling dat de toelating geweigerd mocht worden omwille van
een gevaar voor de openbare orde en veiligheid en kan verzoekster derhalve geen
voordeel opleveren, omdat verzoekster na een eventuele nietigverklaring nog niet
over een toelating beschikt en op de verwerende partij evenmin, louter omwille
van een schending van de redelijke termijn, de rechtsplicht rust om haar toelating
te geven (zie ook sub 23). Verzoekster heeft dan ook geen belang bij de kritiek
dat de bestreden beslissing niet binnen een redelijke termijn is genomen.
De verwijzing naar de artikelen II.3 en II.4 WER kan het niet
anders doen zien. Die artikelen luiden:
“Art. II.3. Iedereen is vrij om enige economische activiteit naar keuze uit te
oefenen.
Art. II.4. De vrijheid van ondernemen wordt uitgeoefend met inachtneming
van de in België van kracht zijnde internationale verdragen, van het
algemeen normatief kader van de economische unie en de monetaire
eenheid zoals vastgesteld door of krachtens de internationale verdragen en
de wet, alsmede van de wetten die de openbare orde en de goede zeden
betreffen en van de bepalingen van dwingend recht.”
De Raad van State heeft in zijn tussenarrest nr. 256.380 van
27 april 2023 overwogen dat de verwerende partij bij het nemen van de bestreden
beslissing mocht oordelen dat er ernstige indicaties zijn die wijzen op inbreuken
op de wapenwet gedurende voorgaande beurzen waardoor er mag worden
gevreesd dat ook bij een volgende beurs zich onregelmatigheden zullen
voordoen, zodat de openbare orde en veiligheid in het gedrang dreigen te komen.
De artikelen II.3 en II.4 WER verhinderen niet dat de verwerende partij de
toelating weigert indien er zoals in casu een gevaar bestaat voor de openbare orde
en de openbare veiligheid.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.637
IX-10.053-22/41
In die mate is het middel niet ontvankelijk, bij gebrek aan
belang.
Wat betreft de ingeroepen schending van artikel 13 van de
dienstenrichtlijn wordt in de eerste plaats verwezen naar de beoordeling van het
eerste middel.
Overigens heeft de wetgever de dienstenrichtlijn omgezet met
de artikelen III.2 en volgende WER, zodat een rechtstreeks inroepen van de
richtlijn geen doel treft, tenzij verzoekster kan aantonen dat deze niet (tijdig) of
niet correct is omgezet. Verzoekster schrijft zelf in haar inleidend verzoekschrift:
“In beginsel hebben richtlijnen geen directe werking. Een richtlijn heeft
wel directe werking in de Belgische rechtsorde wanneer de
omzettingstermijn voor de betrokken richtlijn is verstreken en indien de
richtlijn duidelijke en onvoorwaardelijke bepalingen bevat die geen
verdere substantiële interne uitvoeringsmaatregel door communautaire of
nationale overheden behoeven om het gewilde effect op nuttige wijze te
bereiken.”
Vervolgens laat zij echter na dit concreet op de voorliggende
zaak te betrekken.
Verzoekster kan in het bijzonder niet worden bijgevallen in
haar zienswijze dat wanneer geen uitdrukkelijke beslissing tot toelating wordt
verleend binnen een redelijke termijn, de toelating geacht moet worden impliciet
te zijn verleend. Artikel 19, eerste lid, 5°, van de wapenwet maakt de verkoop van
vrij verkrijgbare wapens enkel mogelijk na toelating. Gelet op de doelstellingen
van de wapenwet, is een regeling die de vrije verkoop van wapens op beurzen
verbiedt tenzij uitzonderlijk een uitdrukkelijke ministeriële toelating is verleend,
naar het oordeel van de Raad van State gerechtvaardigd door een dwingende
reden van algemeen belang, als bedoeld in artikel III.9, vierde lid, WER. Artikel
I.3, 1°, WER vermeldt in het bijzonder, ter uitvoering overigens van artikel 13,
lid 4, in samenhang met artikel 4, 8), van de dienstenrichtlijn, de openbare orde
en de openbare veiligheid bij de “dwingende redenen van algemeen belang”. Met
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.637
IX-10.053-23/41
de verwerende partij wordt dan ook ingestemd, waar zij in de bestreden beslissing
schrijft dat de wapenwet een principieel verbod invoert op de verkoop op beurzen
van vrij verkrijgbare wapens en dat “[h]et uitblijven van een toelating […]
derhalve ook niet [kan] worden geïnterpreteerd als een stilzwijgend goedkeuren,
precies omdat de verkoop op dergelijke beurzen in principe verboden is”.
Het tweede middel is, voor zover ontvankelijk, ongegrond.
C. Derde middel
Uiteenzetting van het middel
Het derde middel is genomen uit de schending van de artikelen
2 en 3 van de wet van 29 juli 1991 ‘betreffende de uitdrukkelijke motivering van
de bestuurshandelingen’ en het “recht om een standpunt uiteen te zetten”, het
zorgvuldigheidsbeginsel
en
de
materiëlemotiveringsplicht
als
algemene
beginselen van behoorlijk bestuur.
Verzoekster voert aan dat zij op 28 september 2020 haar
hoorrecht heeft uitgeoefend en haar standpunten met betrekking tot de negatieve
adviezen aan de verwerende partij heeft bezorgd. In dat schrijven worden de vier
redenen uit de vroegere communicatie hernomen en toegepast op de ontvangen
adviezen. Ook in het kader van voorgaande aanvraagdossiers heeft verzoekster
haar hoorrecht uitgeoefend.
Volgens verzoekster rust op de verwerende partij een strengere
formele- en materiëlemotiveringsplicht aangezien zij verzoekster in het kader van
elke aanvraag schriftelijk heeft gehoord met betrekking tot de nakende
weigeringsbeslissing en verzoekster telkens precies en concreet haar standpunt
naar voor heeft gebracht. De verwerende partij is in het kader van deze
motiveringsplicht ertoe gehouden om in de bestreden beslissing aan te geven op
grond van welke motieven de argumenten van verzoekster zijn verworpen.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.637
IX-10.053-24/41
Verzoekster is van oordeel dat in de bestreden beslissing geen
afdoende motieven kunnen worden gevonden die verklaren waarom haar ernstig
en pertinent verweer de verwerende partij niet heeft overtuigd om de gevraagde
toelating te verlenen. Vervolgens bespreekt zij uitvoerig haar verweermiddelen en
de beoordeling ervan door de verwerende partij.
In de memorie van wederantwoord stelt verzoekster dat de
verwerende partij in belangrijke mate voorbijgaat aan het middel. Vervolgens
beantwoordt zij de door de verwerende partij aangehaalde argumenten.
Zij betoogt dat de vaststelling dat er geen normatieve regel is
die het hoorrecht regelt, het precies mogelijk maakt om de schending ervan op te
werpen. Aangezien de verwerende partij haar de mogelijkheid heeft gegeven om
haar standpunt kenbaar te maken, is zij, ook bij afwezigheid van een bepaling in
de wapenwet die in deze mogelijkheid voorziet, ertoe gehouden om dit standpunt
bij de beoordeling van de aanvraag te betrekken. Indien het standpunt van
verzoekster niet wordt bijgevallen, dient de verwerende partij dit op grond van
afdoende motieven te motiveren. De verwerende partij is die verplichting niet op
een correcte wijze nagekomen.
Voorts argumenteert verzoekster dat wanneer een bestuur een
rechtsonderhorige in kennis stelt van het feit dat het bestuur het voornemen heeft
om een beslissing in een bepaalde zin te nemen en daarvoor verwijst naar “het
procesverbaal
met
nummer
GE.36.LA.074029/2018
en
het
navolgend
procesverbaal 027353/2019”, er redelijkerwijze van moet worden uitgegaan dat
deze processen-verbaal gekend zijn door dat bestuur, dat de inhoud daarvan een
belangrijk beoordelingselement vormt en dat deze dus ter beschikking moeten
zijn van de rechtsonderhorige, zodat deze zijn standpunt hierover kan meedelen.
Deze vereisten zijn niet nageleefd. De repliek dat de procureur een afschrift van
deze processen-verbaal zou hebben geweigerd, kan mogelijk feitelijk correct zijn,
maar verantwoordt niet dat deze processen-verbaal toch in de besluitvorming
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.637
IX-10.053-25/41
worden betrokken, als een soort gezagsargument teneinde materiële draagkracht
aan de beslissing te geven. Het tegendeel is correct. De stelling van de
verwerende partij dat de procureur in zijn adviezen eigenlijk het belang van deze
processen-verbaal heeft bevestigd, zodat de verwerende partij op het advies van
de procureur kon terugvallen en steunen zonder de inhoud ervan te kennen, is
onjuist. In werkelijkheid verwijst de procureur in de verleende adviezen immers
steeds naar het eerste proces-verbaal GE.36.LA.74029/2018, zodat in de
bestreden beslissing enkel al om die reden ten onrechte ook naar het tweede
proces-verbaal wordt verwezen. Deze verwijzing betreft dus een louter
gezagsargument, terwijl het bestuur het betrokken proces-verbaal niet eens in zijn
bezit heeft. Een bestuur kan geen aanvraag weigeren op grond van feiten waarvan
het de inhoud niet kent. Dergelijke motivering vormt niet het resultaat van een
zorgvuldig onderzoek en is niet correct, noch afdoende. Ook het feit dat het
advies niet preciseert wie zal worden gedagvaard, het feit dat de verklaringen van
de procureur des Konings een zekere ernst en waarachtigheid vertonen en het feit
dat het advies moet worden gelezen samen met de vaststellingen van de lokale
politie wijzigen niets aan het voorgaande. De verwerende partij bevestigt immers
dat de bestreden beslissing steunt op vaststellingen waarvan zij de inhoud niet
kende op het moment dat ze werd genomen, waardoor deze vaststellingen geen
draagkrachtig motief kunnen vormen waarop de beslissing kan steunen.
In haar laatste memorie na het aanvullend auditoraatsverslag
vraagt verzoekster dat de Raad van State het middel zou onderzoeken en er
uitspraak over zou doen. Zoniet dreigt het bestuur de in dit middel bekritiseerde
motieven nog eens te hernemen in de herstelbeslissing. In geval van een
vernietiging van de bestreden beslissing zal het motief dat de Raad in het
tussenarrest afdoende heeft bevonden niet langer opgaan. In het kader van een
herstelbeslissing moet het bestuur zich schikken naar het oordeel van de
strafrechter, wat ook geldt voor de Raad van State.
Beoordeling
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.637
IX-10.053-26/41
De wapenwet noch de uitvoeringsbesluiten ervan voorzien in
een verplichting tot het horen van de betrokkene. Voor zover de bestreden
beslissing een weigering inhoudt om een door verzoekster gevraagd voordeel te
verlenen, is de beslissing niet onderworpen aan tegenspraak. Voor zover
verzoekster aldus een toelating aanvraagt tot het verkopen van vrij verhandelbare
wapens op haar beurs, is het bestreden besluit in de regel niet onderworpen aan
tegenspraak en diende zij niet te worden gehoord. Bij de aanvraag van een
voordeel volstaat het in beginsel dat de aanvrager in zijn aanvraag alle nuttige
elementen kan laten gelden.
Overigens blijkt uit het administratief dossier dat verzoekster
de mogelijkheid werd geboden om haar standpunt kenbaar te maken, wat
verzoekster ook uitdrukkelijk erkent in de toelichting bij het middel. Zij heeft
bijgevolg in haar aanvragen en bij herhaling in haar beroepschriften kunnen
uiteenzetten waarom zij meent aanspraak te kunnen maken op de toelating.
De formelemotiveringsplicht vereist niet dat het bestuur
afzonderlijk antwoordt op elk argument dat door de betrokkene wordt
aangevoerd. Het volstaat vanuit het oogpunt van de formelemotiveringsplicht dat
verzoekster de redenen kan achterhalen die het bestuur tot zijn oordeel hebben
gebracht opdat zij zich op het vlak van de motieven ertegen kan verweren met de
middelen die het recht haar ter beschikking stelt.
De bestreden beslissing voldoet hieraan.
Uit een lezing van de bestreden beslissing blijkt bovendien dat
de door verzoekster aangevoerde argumenten bij de besluitvorming zijn
betrokken. De verwerende partij is evenwel van oordeel dat deze geen afbreuk
doen aan de vaststelling dat uit de ingewonnen adviezen blijkt dat tijdens
voorgaande beurzen inbreuken op de wapenwet zijn vastgesteld en dat omwille
van de illegale verkoop van verboden wapens verzoekster zal worden vervolgd.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.637
IX-10.053-27/41
Wat de materiëlemotiveringsplicht betreft, heeft de Raad van
State in zijn tussenarrest nr. 256.380 van 27 april 2023 reeds geoordeeld dat de
verwerende partij op het moment van de weigeringsbeslissing mocht oordelen dat
er ernstige indicaties zijn die wijzen op inbreuken op de wapenwet gedurende
voorgaande beurzen. Het betreft het proces-verbaal GE.36.LA.74029/2018
waarvoor verzoekster zou worden vervolgd en weliswaar nadien is vrijgesproken,
maar ook bijvoorbeeld het advies van de lokale politie van 14 juli 2020 waarin
wordt vermeld dat tijdens de voorgaande beurzen is vastgesteld dat er verboden
wapens werden verhandeld. De verwerende partij mocht vervolgens aannemen
dat ook bij een volgende beurs een reëel risico bestond op onregelmatigheden,
zodat de openbare orde en de openbare veiligheid in het gedrang dreigen te
komen.
Deze motivering van de bestreden beslissing is afdoende. De
verwerende partij heeft in het voorliggende geval zorgvuldig gehandeld door de
gevraagde toelating te weigeren wanneer zij werd geconfronteerd met het procesverbaal waarvoor verzoekster zou worden vervolgd en de negatieve adviezen van
de lokale politie.
Daarbij moet worden opgemerkt dat de Raad van State in het
tussenarrest heeft geoordeeld dat het bestaan zelf van een proces-verbaal op basis
waarvan tot strafrechtelijke vervolging is overgegaan in dit geval volstaat om de
toelating tot verkoop van vrij verkrijgbare wapens op beurzen te weigeren.
De Raad heeft vastgesteld dat de verwerende partij op het
ogenblik waarop zij haar weigeringsbeslissing nam, op grond van de op dat
ogenblik beschikbare gegevens, de gevraagde toelating mocht weigeren. Dat een
beslissing thans, rekening houdend met nieuwe feiten, anders zou kunnen luiden,
is geen grond om tot de onwettigheid te kunnen besluiten van de toentertijd
genomen beslissing, laat staan om ze te vernietigen.
Het derde middel is ongegrond.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.637
IX-10.053-28/41
D. Vierde middel
Uiteenzetting van het middel
Het vierde middel is genomen uit de schending van artikel 19,
eerste lid, 5°, van de wapenwet, de artikelen 2 en 3 van de wet van 29 juli 1991
‘betreffende de uitdrukkelijke motivering van de bestuurshandelingen’, het zorgvuldigheidsbeginsel, het materiëlemotiveringsbeginsel en het evenredigheidsbeginsel.
Verzoekster voert aan dat de verwerende partij het dossier niet
zorgvuldig heeft onderzocht. Zij argumenteert dat de bestreden beslissing steunt
op twee ongunstige adviezen waarin vermeende inbreuken op de wapenwet
worden vermeld die zijn vastgesteld tijdens een editie van het evenement in 2018.
Uit de adviezen blijkt dat de feiten waarop de verwerende partij steunt
vermeldingen betreffen in processen-verbaal. Die vermeldingen worden door de
verwerende partij aangenomen zonder de feitelijke vaststellingen uit de
processen-verbaal aan een eigen zorgvuldig onderzoek te onderwerpen, terwijl
verzoekster omtrent die vaststellingen een toelichting heeft gegeven en heeft
gewezen op de maatregelen die zijn genomen na de beweerde inbreuken.
Minstens blijkt dat de vaststellingen uit de processen-verbaal, op het moment dat
de bestreden beslissing is genomen, niet hebben geleid tot een veroordeling van
verzoekster. Dit wordt bevestigd in de verleende adviezen, waarin wordt gesteld
dat de vaststellingen uit slechts één van de processen-verbaal, aanleiding zouden
geven tot een dagvaarding. Bij gebrek aan een veroordeling op grond van de
vermelde vaststellingen, mag de verwerende partij haar beslissing niet steunen op
de vermelde feiten, zonder deze aan een eigen zorgvuldig onderzoek te
onderwerpen. Bovendien hebben de vastgestelde feiten betrekking op
gedragingen van bepaalde standhouders en bezoekers tijdens beurzen in 2018 en
2019. Uit niets blijkt dat de verwerende partij heeft nagegaan of deze
standhouders ook aanwezig zouden zijn op de beurs waarvoor toelating wordt
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.637
IX-10.053-29/41
gevraagd. Evenmin heeft de verwerende partij overwogen om toelating te
verlenen onder de voorwaarde dat bepaalde standhouders niet aanwezig mogen
zijn, hoewel verzoekster haar op die mogelijkheid heeft gewezen. Een dergelijke
minder verregaande maatregel zou ook het beoogde resultaat hebben. In de
bestreden beslissing wordt niet verduidelijkt waarom dit voorstel van verzoekster
niet is overwogen. Voorts hebben de adviezen betrekking op de verkoop van
verboden wapens. De aangevraagde toelating beoogt echter niet verboden wapens
toe te laten en het is onduidelijk, ook al omdat de bestreden beslissing op dit punt
elke motivering mist, waarom een vaststelling inzake de verkoop van verboden
wapens pertinent is om een aanvraag die betrekking heeft op de verkoop van vrij
verkrijgbare wapens, te weigeren. Mogelijk meent de verwerende partij dat de
verkoop van vrij verkrijgbare wapens hand in hand gaat met de verkoop van
verboden wapens, of minstens dat de verkoop van verboden wapens wordt
bedreven door standhouders die vrij verkrijgbare wapens aanbieden. Indien dit al
correct zou zijn, wat niet blijkt, is het weinig vanzelfsprekend om de weigering
van de toelating te beschouwen als een doeltreffende maatregel om de verkoop
van verboden wapens tegen te gaan. De bestreden beslissing bevat geen enkele
afdoende motivering waarom de meest verregaande maatregel – de weigering van
de toelating – is aangewezen om een vermeend probleem van verkoop van
verboden wapens het hoofd te bieden. In dat verband merkt verzoekster ook op
dat de twee vorige edities van haar beurs – op 6 en 7 april 2019 en op 19 oktober
2019 – zonder noemenswaardige incidenten zijn verlopen en dat er geen
verboden wapens op de beurs werden aangetroffen. De verwerende partij heeft dit
gegeven, hoewel zij ervan in kennis is gesteld, op geen enkele manier bij haar
beoordeling betrokken. Nochtans worden vaststellingen die betrekking hebben op
een editie uit 2018 wél bij de beoordeling betrokken zonder dat wordt
gemotiveerd hoe deze vaststellingen relevant zijn voor de beoordeling van de
veiligheid van het komende evenement. Vervolgens merkt verzoekster op dat de
verwerende partij het advies van de lokale politiezone van Gent lijkt bij te vallen
dat de maatregelen die verzoekster neemt om schendingen van de
wapenwetgeving tegen te gaan, niet afdoende zijn om de veiligheid van de
bezoekers te kunnen garanderen. Uit niets blijkt echter dat de politie het
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.637
IX-10.053-30/41
aanvraagdossier van verzoekster, waarin concrete voorstellen zijn gedaan ter
beheersing van het vermeende probleem, concreet bij haar advisering heeft
betrokken. Verzoekster heeft bovendien, na kennis te hebben genomen van het
advies van de lokale politie van 14 juli 2020 in haar brieven van 28 september
2020 en 9 oktober 2020 uitgebreid de maatregelen toegelicht die zij naar
aanleiding van het evenement op 24 en 25 oktober 2020 heeft genomen teneinde
inbreuken op de wapenwetgeving te voorkomen. De verwerende partij heeft niet
onderzocht of die maatregelen als afdoende kunnen worden beschouwd om
eventuele risico’s voor de openbare veiligheid tot een aanvaardbaar niveau in te
perken. Dit klemt des te meer omdat die maatregelen het resultaat waren van
intensief overleg met de verwerende partij zelf. Bovendien heeft verzoekster bij
de organisatie van voorgaande evenementen telkens de wijzigingen doorgevoerd
die de verwerende partij in haar communicatie heeft voorgesteld, precies met oog
op het optimaal verzekeren van de openbare veiligheid op deze evenementen.
Voorts voert verzoekster aan dat de bestreden beslissing niet
steunt op motieven die feitelijk of juridisch als afdoende kunnen worden
beschouwd. Zij argumenteert dat de verwerende partij stelt dat geen toelating kan
worden verleend omwille van het feit dat het parket de feiten waarvoor een
proces-verbaal is opgesteld ernstig genoeg vindt om verzoekster te dagvaarden
“in het najaar 2020”. Eind 2020 heeft verzoekster nog steeds geen weet van enige
dagvaarding en de feiten hebben in elk geval nog niet geleid tot een veroordeling,
waardoor ze bezwaarlijk afdoende grond kunnen vormen om een weigering op te
steunen. Voorts is verzoekster ook van oordeel dat vaststellingen met betrekking
tot vorige evenementen geen afdoende motieven kunnen vormen om de
weigeringsbeslissing te dragen. De verwerende partij wordt geacht in te schatten
in welke mate de maatregelen, genomen voor het evenement waarvoor de
toelating wordt gevraagd, toelaten de openbare orde te vrijwaren en de risico’s te
dekken die kunnen ontstaan door het toelaten van handel in vrij verkrijgbare
wapens op de beurs. De vermelde vaststellingen hebben echter geen betrekking
op de maatregelen die verzoekster heeft voorgesteld.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.637
IX-10.053-31/41
Ten slotte voert verzoekster aan dat de bestreden beslissing een
toets aan het evenredigheidsbeginsel niet doorstaat. Dienaangaande argumenteert
zij dat zij in het kader van haar aanvraag heeft gewezen op het belang dat zij
hecht aan het verkrijgen van de toelating voor het verkopen van vrij verkrijgbare
wapens op haar beurs namelijk omdat de verkoop van deze attributen bijdraagt
aan de volledige beleving die zij aan haar bezoekers wil aanbieden. De
verwerende partij dient dit belang af te wegen tegen de vrijwaring van de
openbare orde en publieke veiligheid. Uit niets blijkt dat deze afweging is
gebeurd, wat de bestreden beslissing reeds onwettig maakt. En indien de
afweging wel wordt gemaakt, beschikt de verwerende partij niet enkel over de
mogelijkheid om op basis van het resultaat daarvan de aangevraagde toelating toe
te kennen of te weigeren, maar ook om de gevraagde toelating te verlenen onder
bepaalde voorwaarden. Dergelijke voorwaarden zouden toelaten de risico’s voor
de openbare orde en veiligheid tot een aanvaardbaar niveau te beperken, zonder
buitensporig negatieve gevolgen voor verzoekster te veroorzaken. De verwerende
partij heeft echter geen dergelijke voorwaarden opgelegd en zij heeft zelfs niet
onderzocht en gemotiveerd of de openbare belangen eveneens konden worden
gevrijwaard door het opleggen van de door verzoekster voorgestelde of andere
voorwaarden.
34.
Verzoekster repliceert in de memorie van wederantwoord dat
het loutere feit dat het parket beslist te vervolgen geenszins volstaat om de
aanvraag te weigeren. Zij argumenteert dat de beslissing dient te worden
gedragen door rechtens verantwoorde motieven die blijken uit de beslissing of uit
het administratief dossier. Processen-verbaal waarvan de inhoud geheim wordt
gehouden door het parket om het strafonderzoek te kunnen voeren, kunnen
derhalve geen rechtsgeldige motieven vormen om tot een zorgvuldige beslissing
te komen. Bovendien volgt uit het loutere feit dat het parket beslist om te
vervolgen niet automatisch dat de processen-verbaal strafbare feiten bevatten die
verzoekster kunnen worden verweten. Dit geldt des te meer daar verzoekster de
feiten betwist, zoals zij ook doet voor de correctionele rechtbank. Tijdens de
aanvraagprocedure zijn de processen-verbaal dan aan verzoekster bezorgd,
waarna zij op de vaststellingen heeft gereageerd. De verwerende partij heeft
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.637
IX-10.053-32/41
echter nagelaten de inhoud van de vaststellingen bij de besluitvorming te
betrekken en te motiveren waarom de reactie van verzoekster niet kan overtuigen
om de gevraagde toelating te verlenen.
Voorts stelt verzoekster dat de beoordeling van haar beursreglement niet in de bestreden beslissing aan bod komt en bijgevolg een
motivering post factum is. Zij wijst erop dat haar beursreglement is voorgelegd
aan de federale wapendienst en diens goedkeuring heeft gekregen, zodat de
verwerende partij bezwaarlijk in dit stadium van de procedure kan stellen dat de
inhoud van het reglement één van de redenen is om de aanvraag te weigeren.
Bovendien kan het reglement geenszins worden gelezen als een poging van
verzoekster om haar verantwoordelijkheden te ontlopen. Het reglement bevat een
afzonderlijk hoofdstuk over de wapenregelgeving en het beoogt precies om
inbreuken op de wapenwet te vermijden en maakt de standhouders attent op hun
verplichtingen. Verzoekster vraagt uitdrukkelijk van haar standhouders om
kennis te nemen van het reglement en het te aanvaarden. Er is dan ook geen enkel
causaal verband tussen het beursreglement van verzoekster en vermeende
inbreuken op voorgaande beurzen.
Ten slotte stelt verzoekster dat de beoordeling van het gebrek
aan incidenten tijdens de laatste edities van het evenement eveneens een
motivering post factum betreft. Zij merkt daarbij op dat de verwerende partij de
aanvraag weigert omwille van vermeende inbreuken in 2018, maar vervolgens
stelt zij uit een gebrek aan vergelijkbare vaststellingen op latere edities van het
evenement niet te kunnen afleiden dat de geplande editie veilig zal verlopen.
Indien vaststellingen uit het verleden door de verwerende partij worden gebruikt
om het risico op incidenten op het geplande evenement in te schatten, dient een
afwezigheid van dergelijke vaststellingen op gelijkwaardige wijze op de
besluitvorming te wegen. De verwerende partij stelt ook ten onrechte dat het
dossier weinig informatie zou bevatten over de maatregelen die verzoekster heeft
genomen en zal nemen om de naleving van de wapenregelgeving te verzekeren.
Na het indienen van haar aanvraag heeft verzoekster herhaaldelijk met de
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.637
IX-10.053-33/41
verwerende partij gecommuniceerd en de bijkomende veiligheidsmaatregelen
uitgebreid toegelicht. De verwerende partij heeft echter nagelaten deze
maatregelen aan een zorgvuldig onderzoek en een gemotiveerde beoordeling te
onderwerpen en zij kan dan ook bezwaarlijk thans voor de Raad van State
betwisten dat de maatregelen een gunstig effect hebben op de veiligheid van de
evenementen waarop geen incidenten zijn vastgesteld.
In haar laatste memorie na het aanvullend auditoraatsverslag
stelt verzoekster dat de Raad van State in het tussenarrest heeft overwogen dat
“de verwerende partij bij het nemen van de bestreden beslissing kon oordelen dat
er ernstige indicaties zijn die wijzen op inbreuken op de wapenwet gedurende
voorgaande beurzen waardoor er mag worden gevreesd dat ook bij een volgende
beurs zich onregelmatigheden zullen voordoen, zodat de openbare orde en
veiligheid in het gedrang dreigen te komen”. De Raad heeft enkel overwogen dat
de beslissing vanuit die optiek niet onwettig is, maar hij heeft niet geoordeeld dat
er geen andere redenen voorhanden zouden zijn die de wettigheid van de
bestreden beslissing in het gedrang brengen.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.637
IX-10.053-34/41
Beoordeling
In tussenarrest nr. 256.380 van 27 april 2023 heeft de Raad van
State geoordeeld dat de verwerende partij de door verzoekster gevraagde
toelating mocht weigeren nu zij op het moment van de weigeringsbeslissing
mocht oordelen dat er ernstige indicaties zijn die wijzen op inbreuken op de
wapenwet gedurende voorgaande beurzen – het betreft proces-verbaal
GE.36.LA.74029/2018 waarvoor verzoekster zou worden vervolgd en nadien is
vrijgesproken maar ook bijvoorbeeld het advies van de lokale politie van 14
juli 2020 waarin wordt vermeld dat tijdens de voorgaande beurzen is vastgesteld
dat er verboden wapens werden verhandeld – waardoor er mag worden gevreesd
dat ook bij een volgende beurs zich onregelmatigheden zullen voordoen, zodat de
openbare orde en de openbare veiligheid in het gedrang dreigen te komen.
Die vaststelling volstaat om het vierde middel te verwerpen.
Het vierde middel is ongegrond.
E. Vijfde middel
Uiteenzetting van het middel
Het vijfde middel is genomen uit de schending van de artikelen
33, 105 en 108 van de Grondwet, artikel 19, eerste lid, 5°, van de wapenwet,
artikel 4 van de wet van 31 december 1963 ‘betreffende de civiele bescherming’,
de artikelen 182 en 187 van de wet van 15 mei 2007 ‘betreffende de civiele
veiligheid’, “de bevoegdheid van de steller van de akte”, het “beginsel van de
onafhankelijkheid
van
het
administratieve
beleid”
en
het
materiëlemotiveringsbeginsel als algemeen beginsel van behoorlijk bestuur.
Verzoekster voert aan dat de verwerende partij in de motivering
van de bestreden beslissing heeft overwogen dat de ernstige indicaties die wijzen
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.637
IX-10.053-35/41
op inbreuken op de wapenwet tijdens voorgaande beurzen doen besluiten dat ook
op toekomstige beurzen, die qua voorwerp en organisatie identiek zijn aan deze
voorgaande beurzen, zich onregelmatigheden zullen voordoen. Aldus geeft de
verwerende partij te kennen dat zij voor toekomstige beurzen van verzoekster, die
qua voorwerp en organisatie identiek zijn, ook geen toelating voor de verkoop
van vrij verkrijgbare wapens zal verlenen. Hiermee overschrijdt de verwerende
partij haar bevoegdheid om toelatingen in het kader van artikel 19, eerste lid, 5°,
van de wapenwet te verlenen. De bevoegdheid van de verwerende partij wordt
immers afgebakend door het voorwerp van de aanvraag om toelating en
verzoekster heeft het voorwerp van haar aanvragen telkens tot de betrokken beurs
beperkt. Artikel 19, eerste lid, 5°, van de wapenwet voorziet geen mogelijkheid
voor de minister om toelatingen of weigeringen uit te spreken inzake
evenementen die niet het voorwerp vormen van een concrete aanvraag. Door in
de bestreden beslissing reeds aan te geven dat ook toekomstige aanvragen van
verzoekster voor gelijkaardige evenementen zullen worden geweigerd, anticipeert
de verwerende partij op deze toekomstige aanvragen, terwijl zij enkel bevoegd is
om reeds ingediende aanvragen te beoordelen. Evenmin beschikt zij over de
mogelijkheid om het voorwerp van de aanvraag uit te breiden of te wijzigen. Een
dergelijke voorafname op toekomstige toelatingsaanvragen vormt ook geen
rechtens aanvaardbaar motief waarop de bestreden beslissing kan steunen. De
verwerende partij voert bovendien ook een algemene verordenende bepaling in
waaraan toekomstige aanvragen van verzoekster zullen worden getoetst. Uit het
motief van de bestreden beslissing blijkt immers dat alle evenementen met een
bepaald voorwerp en organisatie worden uitgesloten van het verkrijgen van een
toelating voor de verkoop van vrij verkrijgbare wapens. Artikel 19, eerste lid, 5°,
van de wapenwet voorziet echter geen algemene reglementaire bevoegdheid voor
de minister om voorwaarden voor de toelatingsaanvragen te bepalen, maar
behoudt deze mogelijkheid voor aan de Koning. De minister oefent derhalve de
aan hem toegekende bevoegdheid om toelatingsaanvragen te beoordelen niet uit
op een wijze die door de regelgeving is voorgeschreven.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.637
IX-10.053-36/41
Voorts voert verzoekster aan dat de verwerende partij in de
motivering van de bestreden beslissing heeft overwogen dat de beurzen van 4 en
5 april 2020 en 24 en 25 oktober 2020 niet hebben plaatsgevonden ingevolge de
maatregelen genomen om de verspreiding van COVID-19 te beperken, waardoor
de aanvragen die op deze beurzen betrekking hebben hun voorwerp hebben
verloren. Hiermee overschrijdt de verwerende partij opnieuw haar bevoegdheid.
Artikel 19, eerste lid, 5°, van de wapenwet stelt de organisatie van een
handelsbeurs immers niet afhankelijk van de toelating van de verwerende partij.
De aanvraag die in het kader van artikel 19, eerste lid, 5°, van de wapenwet aan
de verwerende partij wordt gericht, heeft enkel betrekking op het administratieve
wapenbeleid op beurzen en heeft geen uitstaans met het administratieve beleid
inzake gezondheid. Het is de minister van Binnenlandse Zaken die bevoegd is om
via maatregelen ter bescherming van de civiele veiligheid uitvoering te geven aan
het administratieve gezondheidsbeleid en hierbij te bepalen welke evenementen
al dan niet kunnen worden georganiseerd, gelet op het risico op verspreiding van
COVID-19. Het is niet de bevoegdheid van de verwerende partij om te oordelen
of het laten doorgaan van de evenementen van verzoekster een schending inhoudt
van de door de minister van Binnenlandse Zaken genomen maatregelen. Door in
de beoordeling van de aanvragen van verzoekster voor de beurzen van 4 en 5
april 2020 en 24 en 25 oktober 2020 te verwijzen naar de destijds geldende
coronamaatregelen, laat de verwerende partij haar besluit steunen op
overwegingen die verband houden met de uitvoering van een administratief
beleid waarvoor zij niet bevoegd is. Hiermee betreedt de verwerende partij een
domein waarvoor zij niet bevoegd is en schendt zij het principe van de
onafhankelijke uitvoering van het administratief beleid.
In de memorie van wederantwoord betwist verzoekster de
stelling van de verwerende partij dat in de bestreden beslissing enkel uitspraak
wordt gedaan over de evenementen waarop de gevraagde toelating betrekking
heeft. Zij argumenteert dat wordt verwezen naar vaststellingen gedaan op de
beurs in de herfst van 2018 om te besluiten dat er ook bij een volgende beurs, die
qua voorwerp en organisatie identiek is aan de beurs van 2018, incidenten
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.637
IX-10.053-37/41
worden gevreesd. Bovendien is reeds meermaals gebleken dat zowel de
verwerende partij als de adviserende instanties blijven verwijzen naar de
vaststellingen die gedaan zijn op de beurs van 2018 om de aanvragen van
verzoekster af te wijzen. De voorgaande adviezen van deze instanties en de
weigeringsbeslissingen van de verwerende partij bevatten immers telkens zeer
gelijkaardige motieven, waarbij in essentie enkel wordt verwezen naar procesverbaal GE.36.LA.74029/2018 van 29 september 2018. Verzoekster stelt dat zij
de
vaststellingen
uit
dit
proces-verbaal
heeft
gekaderd,
eventuele
tenlasteleggingen heeft betwist en bijkomende maatregelen heeft genomen die in
elke aanvraag worden toegelicht. De verwerende partij laat echter telkens na om
zowel het verweer als de bijkomende maatregelen van verzoekster bij het
onderzoek van de aanvragen te betrekken en toont hiermee aan dat zij reeds op
toekomstige aanvragen anticipeert.
Voorts benadrukt verzoekster dat de verwerende partij de
aanvraag heeft getoetst aan bepalingen waarvoor zij niet bevoegd is, namelijk de
destijds geldende coronamaatregelen. De stelling van de verwerende partij dat de
reden voor het annuleren van de beurzen zonder belang is, kan volgens
verzoekster niet worden bijgevallen. Zij argumenteert dat zij een aanvraag heeft
ingediend overeenkomstig artikel 19, eerste lid, 5°, van de wapenwet, met als
doel een toelating te krijgen om haar standhouders op haar evenementen vrij
verkrijgbare wapens te laten verkopen en dat zij er alle belang bij heeft om te
worden beschouwd als een organisatie waaraan, voor de beurs waarop de
individuele aanvraag betrekking heeft, die toelating kan worden verleend. Het is
aan de verwerende partij om in te schatten of die toelating op een verantwoorde
wijze kan worden verleend. Artikel 19, eerste lid, 5°, van de wapenwet bevat
echter geen criterium dat de verwerende partij toelaat om in te schatten of het
evenement waarvoor de toelating wordt gevraagd, ook effectief zal plaatsvinden.
Het is aldus aan de verwerende partij om te oordelen of de toelating kan worden
verleend, maar niet om te oordelen of de verleende toelating nog nuttig door
verzoekster kan worden gebruikt.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.637
IX-10.053-38/41
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.637
IX-10.053-39/41
Beoordeling
In zoverre verzoekster beweert dat met de bestreden beslissing
ook de toelating voor de verkoop van vrij verkrijgbare wapens op toekomstige
beurzen – dus later dan die van 24 en 25 oktober 2020 – wordt geweigerd, moet
worden vastgesteld dat die opvatting feitelijke grondslag mist. In de bestreden
beslissing wordt enkel uitspraak gedaan over en de toelating geweigerd voor de
evenementen waarop de aanvraag betrekking heeft. Bovendien kan een al dan
niet onwettige overweging over toekomstige beurzen de beslissing met
betrekking tot de aangevraagde evenementen niet vitiëren.
De verwerende partij overschrijdt haar bevoegdheid niet,
wanneer zij louter feitelijk constateert dat de beurzen van 4 en 5 april 2020 en 24
en 25 oktober 2020 niet konden plaatsvinden wegens de destijds geldende
coronamaatregelen, waardoor de toelatingsaanvraag van verzoekster zonder
voorwerp is gevallen. De omstandigheid dat verzoekster minstens een moreel
belang heeft bij haar beroep, staat los van de vraag of de verwerende partij mocht
vaststellen dat een beslissing over de aanvraag met toepassing van artikel 19,
eerste lid, 5°, van de wapenwet niet langer dienstig was.
Een schending van de in het middel aangevoerde bepalingen en
beginselen is niet aangetoond. Het vijfde middel is ongegrond.
BESLISSING
-
De Raad van State verwerpt het beroep.
-
De verzoekende partij wordt verwezen in de kosten van het beroep tot
nietigverklaring, begroot op een rolrecht van 200 euro, een bijdrage van
20 euro en een rechtsplegingsvergoeding van 770 euro, die verschuldigd is
aan de verwerende partij.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.637
IX-10.053-40/41
Dit arrest is uitgesproken te Brussel, op vijfentwintig april tweeduizend
vierentwintig, door de Raad van State, IXe kamer, samengesteld uit:
Geert Van Haegendoren,
kamervoorzitter,
Wouter Pas,
staatsraad,
Jurgen Neuts,
staatsraad,
bijgestaan door
Tiny Temmerman,
griffier.
De griffier
De voorzitter
Tiny Temmermans
Geert Van Haegendoren
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.637
IX-10.053-41/41
