Conseil d'État de Belgique — Raad van State — ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.758 (2024-05-16)
Samenvatting (NL) :
Arrest nr 259.758 van 16 mei 2024 Ruimtelijke ordening, stedenbouw, leefmilieu
en aanverwante aangelegenheden - Bouwvergunningen en gemengde vergunningen
Beslissing : Vernietiging Overschrijving en verwijzing
--- TEXTE INTÉGRAL DE L'ARRÊT ---
RAAD VAN STATE, AFDELING BESTUURSRECHTSPRAAK
VIIe KAMER
ARREST
nr. 259.758 van 16 mei 2024
in de zaak A. 239.845/VII-42.172
In zake :
het VLAAMSE GEWEST
bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaat Veerle Tollenaere
kantoor houdend te 9000 Gent
Koning Albertlaan 128
bij wie woonplaats wordt gekozen
tegen :
de NV BOUWMATERIALEN VAN PELT
bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaat Peter Flamey
kantoor houdend te 2018 Antwerpen
Jan Van Rijswijcklaan 16
bij wie woonplaats wordt gekozen
eveneens bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaat Mark Ballon
kantoor houdend te 2000 Antwerpen
Britselei 39
-------------------------------------------------------------------------------------------------I. Voorwerp van het beroep
Het cassatieberoep, ingesteld op 17 augustus 2023, strekt tot de
nietigverklaring van arrest nr. RvVb-A-2223-1072 van de Raad voor
Vergunningsbetwistingen van 13 juli 2023 in de zaak 2122-RvVb-0643-A.
II. Verloop van de rechtspleging
Het cassatieberoep is toelaatbaar verklaard bij beschikking van
22 september 2023.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.758
‡BGFYMFDCA-BFGIGHT‡
VII-42.172-1/14
De verwerende partij heeft een memorie van antwoord ingediend
en de verzoekende partij heeft een memorie van wederantwoord ingediend.
Eerste auditeur Wouter De Cock heeft op 19 januari 2024 een
verslag opgesteld, op grond van artikel 16 van het koninklijk besluit van
30 november 2006 ‘tot vaststelling van de cassatie-procedure bij de Raad van
State’.
De partijen zijn opgeroepen voor de terechtzitting, die heeft
plaatsgevonden op 18 april 2024.
Staatsraad Francis Van Nuffel heeft verslag uitgebracht.
Advocaat Veerle Tollenaere, die verschijnt voor de verzoekende
partij en advocaat Glenn Declercq, die loco advocaten Peter Flamey en
Mark Ballon verschijnt voor de verwerende partij, zijn gehoord.
Eerste auditeur Wouter De Cock heeft een met dit arrest
eensluidend advies gegeven.
Er is toepassing gemaakt van de bepalingen op het gebruik der
talen, vervat in titel VI, hoofdstuk II, van de wetten op de Raad van State,
gecoördineerd op 12 januari 1973.
III. Feiten
3.1.
De deputatie van de provincieraad van Antwerpen verleent aan
de verwerende partij een omgevingsvergunning voor het veranderen door
uitbreiding en wijziging, van een inrichting voor de productie van bouwmaterialen.
F.N. tekent bij de verzoekende partij bestuurlijk beroep aan tegen die beslissing.
3.2.
De verwerende partij vraagt op 6 oktober 2021 om de
beslissingstermijn te verlengen. De verzoekende partij gaat hierop in en past de
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.758
‡BGFYMFDCA-BFGIGHT‡
VII-42.172-2/14
uiterste beslissingsdatum aan naar 22 januari 2022. Op 19 januari 2022 dient de
verwerende partij bij de verzoekende partij een “gewijzigde projectinhoud” in,
bestaande uit gewijzigde plannen en bijkomende informatie. De verzoekende partij
beslist hierop om een nieuw openbaar onderzoek te organiseren, en verlengt de
beslissingstermijn tot 23 maart 2022. Met een beslissing van 23 maart 2022
verklaart de verzoekende partij het bestuurlijk beroep gegrond, en weigert zij de
omgevingsvergunning.
3.3.
De
verwerende
partij
stelt
bij
de
Raad
voor
Vergunningsbetwistingen een beroep in tot vernietiging van de beslissing van
23 maart 2022. In een tussenarrest van 30 maart 2023 werpt de Raad voor
Vergunningsbetwistingen ambtshalve een middel op, waarna hij het debat heropent
om de partijen toe te laten hierover standpunt in te nemen.
3.4.
Het bestreden arrest verklaart het ambtshalve opgeworpen
middel gegrond, en vernietigt de bestreden beslissing.
IV. Ontvankelijkheid van het cassatieberoep
Eerste exceptie
De verwerende partij werpt op dat de verzoekende partij niet
getuigt van het vereiste belang bij het cassatieberoep omdat hierin enkel wordt
opgekomen tegen het eindarrest van de Raad voor Vergunningsbetwistingen, en
niet tegen het tussenarrest van 30 maart 2023. In dat tussenarrest deed de Raad
voor Vergunningsbetwistingen volgens de verwerende partij immers reeds
uitspraak over de toepasselijke regelgeving, en in het eindarrest zou de Raad enkel
nog hebben onderzocht hoe die (interpretatie van) de regelgeving diende toegepast
te worden op de feitelijke gegevens van de zaak. Het oordeel van de Raad voor
Vergunningsbetwistingen in het tussenarrest van 30 maart 2023 zou dus overeind
blijven ook indien het eindarrest zou worden vernietigd. Een gebeurlijk nieuw
onderzoek na cassatie zou niet meer kunnen leiden tot een andere interpretatie van
de toepassing van de regelgeving.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.758
‡BGFYMFDCA-BFGIGHT‡
VII-42.172-3/14
Beoordeling van de eerste exceptie
In het tussenarrest van 30 maart 2023 werpt de Raad voor
Vergunningsbetwistingen ambtshalve een middel op, waarvan hij oordeelt dat het
de openbare orde aanbelangt. Hij stelt vervolgens vast dat dit middel nog niet aan
tegenspraak werd onderworpen, zodat het gepast is om het debat op dit punt te
heropenen.
In het tussenarrest heeft de Raad van Vergunningsbetwistingen
geen enkele beslissing genomen, noch over de feiten, noch over de op de feiten toe
te passen regels, noch over de interpretatie van deze regels. De uiteenzetting in het
tussenarrest van het ambtshalve opgeworpen middel is louter te beschouwen als
een geheel van feitelijke en juridische argumenten, en niet als een definitieve
beoordeling ervan. Met de heropening van het debat werd aan de partijen de
gelegenheid gegeven tegenspraak te voeren over al deze feitelijke en juridische
argumenten.
De exceptie mist dan ook feitelijke grondslag, en wordt
verworpen.
Tweede exceptie
De verwerende partij werpt vervolgens op dat het cassatieberoep
niet ontvankelijk is omdat het de Raad van State zou verplichten om de feiten
opnieuw te beoordelen.
Beoordeling van de tweede exceptie
De vraag of de Raad van State uitgenodigd wordt om een
feitelijke beoordeling te maken, kan maar onderzocht worden in het kader van de
beoordeling van de middelen tot cassatie. Een middel dat de Raad van State
verplicht de feiten opnieuw te beoordelen, is niet ontvankelijk. De eventuele
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.758
‡BGFYMFDCA-BFGIGHT‡
VII-42.172-4/14
omstandigheid dat een dergelijk onontvankelijk middel zou worden opgeworpen,
leidt echter niet tot de niet-ontvankelijkheid van het cassatieberoep. De exceptie
wordt verworpen.
V. Onderzoek van het middel tot cassatie
Uiteenzetting van het middel
De verzoekende partij voert de schending aan van de artikelen
66, § 2 en § 3, 66, §2/1 en 64 van het decreet van 25 april 2014 ‘betreffende de
omgevingsvergunning’.
Zij komt op tegen de volgende beoordeling van het bestreden
arrest :
“5.2.
Eén van de krachtlijnen van het Omgevingsvergunningsdecreet betreft het
streven naar een geïntegreerde vergunningverlening, waarvan tijdswinst één
van de doelstellingen is. Verder worden de proceduretermijnen afgebakend
en wordt de overschrijding ervan gesanctioneerd.
Het ontwerp van Omgevingsvergunningsdecreet (Parl.St. Vl.Parl. 2013-14,
nr. 2334/1, 12 en 49) stelt over het oorspronkelijke artikel 66 (destijds
aangemerkt als artikel 64) hierover onder meer:
‘… De VCRO en het Milieuvergunningsdecreet voorzagen niet altijd in
een sanctie bij het overschrijden van de proceduretermijnen. Dat heeft in
het verleden al geleid tot aanzienlijke vertraging en financiële
consequenties voor de aanvrager van de vergunning. Om de beoogde
tijdswinst te verzekeren, voert het decreet beperkte proceduretermijnen in.
Vervolgens bakent het decreet per procedurefase de termijn af en
sanctioneert de overschrijding ervan.
(…)
Voor wat betreft de beslissingstermijnen is de voorziene sanctie
afhankelijk van de aanleg waarin het dossier wordt beslist. Als in eerste
administratieve aanleg binnen de voorziene termijn geen beslissing is
genomen, heeft dat tot gevolg dat de vergunning is geweigerd. Als in
tweede administratieve aanleg geen beslissing is genomen, heeft dat tot
gevolg dat het beroep is afgewezen en herleeft de beslissing uit eerste
administratieve aanleg. Vervaltermijnen scheppen een duidelijk beeld. De
ondernemers zijn zeker dat hun aanvraag binnen de korte voorziene
termijnen zal zijn afgewikkeld.
(…)
Artikel 64
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.758
‡BGFYMFDCA-BFGIGHT‡
VII-42.172-5/14
Dit artikel bevat de beslissingstermijnen. Het decreet bevat steeds een
duidelijke beslissingstermijn, die een vervaltermijn is.(…)
Er is een verlenging van de termijn van rechtswege voorzien met dertig
dagen in drie beperkt voorkomende gevallen. De bevoegde overheid kan
niet geval per geval beslissen de termijn te verlengen. In geval van een
van rechtswege verlenging van de termijn wordt de aanvrager hiervan per
beveiligde zending op de hoogte gebracht vóór de einddatum van de
normale beslissingstermijn.
De termijnen gaan steeds in de dag na de datum dat her beroep
ontvankelijk en volledig wordt verklaard, of bij ontstentenis van een
beslissing hierover, de dertigste dag na de datum van het indienen van het
beroep. ...’
Artikel 66, § 2/1 Omgevingsvergunningsdecreet was niet opgenomen in de
originele tekst van dit decreet, maar werd ingevoegd bij artikel 137 van het
decreet van 18 december 2015 houdende diverse bepalingen inzake
omgeving, natuur, landbouw en energie (BS 29 december 2015). Een
summiere toelichting bij de toevoeging kan worden gelezen in het verslag bij
dat ontwerp van wijzigingsdecreet dat stelt dat ‘de beslissingstermijn van een
vergunningsaanvraag (…) in het bestaande decreet in die gevallen van
rechtswege verlengd (wordt). Nu wordt een verlenging van de
beslissingstermijn ook mogelijk na een gemotiveerde aanvraag van de
vergunningsaanvrager’ (Parl.St. Vl. Parl. 2014-2015, nr. 459/5, 5).
6.
6.1.
Zowel de [verwerende partij in cassatie] als de [verzoekende partij in
cassatie] geven in hun aanvullende nota’s aan dat, zoals blijkt uit het
administratief dossier (de gebeurtenissen en mededelingen opgenomen in het
Omgevingsloket, de (aanvullende) plannen, de bestreden beslissing, …) de
eerste gebeurtenis van 6 oktober 2021 een ‘gemotiveerd verzoek van de
vergunningsaanvrager’
in
de
zin
van
artikel
66,
§2/1
Omgevingsvergunningsdecreet betreft.
Het verzoek is ingewilligd op 7 oktober 2021 en gaf aanleiding tot een
(eerste) termijnverlenging waardoor uiterste beslissingsdatum is verschoven
naar 22 januari 2022.
Dat ‘gemotiveerd verzoek’ verwijst naar (a) planaanpassingen met
betrekking tot ‘de verplaatsbare constructies die boven de leidingen zullen
geplaatst worden’ na overleg met ‘PPS Pipelines’, (b) planaanpassingen met
betrekking tot groenzone en locatie opslagboxen ‘in functie van het gRUP’.
Verder zijn in het Omgevingsloket geen ‘gebeurtenissen’ terug te vinden die
aan dit gemotiveerd verzoek zijn gekoppeld.
6.2.
Een volgende relevante gebeurtenis, gekend als de tweede gebeurtenis van
19 januari 2022 betreft ‘Een gewijzigde projectinhoud werd overgemaakt’.
De gewestelijke omgevingsambtenaar heeft dit wijzigingsverzoek op
20 januari 2022 aanvaard met de volgende mededeling:
‘Op 19 januari 2022 heeft u een nieuwe versie overgemaakt in
bovenvermeld dossier.
Hierbij beslis ik tot het aanvaarden van de nieuwe versie.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.758
‡BGFYMFDCA-BFGIGHT‡
VII-42.172-6/14
Gelet op de inhoud van de nieuwe versie dient een openbaar onderzoek
georganiseerd te worden. Het aanvaarden van dit wijzigingsverzoek heeft
tot gevolg dat de behandelingstermijn van uw vergunningsaanvraag van
rechtswege wordt verlengd met 60 dagen, conform artikel 66, § 2 van het
Omgevingsvergunningsdecreet.’
Deze gebeurtenis betreft een ‘wijzigingsverzoek’ in de zin van artikel 64
Omgevingsvergunningsdecreet,
dat
volgens
de
gewestelijke
omgevingsambtenaar een geval voorzien bij artikel 66, § 2
Omgevingsvergunningsdecreet betreft (‘1° als met toepassing van artikel 64,
derde lid, een openbaar onderzoek georganiseerd wordt’).
Die gebeurtenis gaf aanleiding tot organisatie van een nieuw openbaar
onderzoek en een nieuwe adviesronde én tot een nieuwe (tweede)
termijnverlenging waardoor uiterste beslissingsdatum is verschoven naar 23
maart 2022.
De ‘gewijzigde projectinhoud’ omvat volgens het Omgevingsloket
gewijzigde plannen, bijkomende informatie over de groenbuffer en
mailverkeer met ‘PPS Pipelines’. Uit de vergelijking van de laatste
versiegeschiedenis (in het loket aangeduid als “V7”) met de versie die op
26 april 2021 (‘V6’) is ingediend, blijkt dat er dus nieuwe plannen zijn
opgeladen op 19 januari 2022 met als bestandsnaam:
- BA_Opslagboxen1_2en3_Inplantingsplan_Nieuw_01.pdf
- BA_Opslagbox1_Grondplan_Nieuw_01.pdf
- BA_Opslagbox2_Grondplan_Nieuw_01.pdf
- BA_Opslagbox3_Grondplan_Nieuw_01.pdf
Die gewijzigde plannen worden in de bestreden beslissing omschreven als:
- ‘een aangepast groenplan’
- ‘een aangepast plan waarbij de leidingstraten, zoals voorzien in artikel 8
van het gRUP ‘Van Pelt’ worden weergegeven (‘opslagboxen 2’)’.
6.3.
Blijkens de stukken van het dossier kan niet ernstig worden betwist dat de
beide gebeurtenissen (van 6 oktober 2021 en 19 januari 2022) dezelfde
feitelijke grondslag hebben, met name de indiening van gewijzigde plannen.
Datzelfde feit (de gewijzigde plannen) is door de (aangestelde van de)
[verzoekende partij in cassatie] ten onrechte dubbel gekwalificeerd namelijk
- als een ‘gemotiveerd verzoek’ in de zin van artikel 63, § 2/1
Omgevingsvergunningsdecreet én
- als een ‘wijzigingsverzoek met openbaar onderzoek’ in de zin van artikel
63, § 2 Omgevingsvergunningsdecreet, waardoor de beslissingstermijn
ten onrechte twee maal met 60 dagen werd verlengd.
Artikel 66, § 2/1 Omgevingsvergunningsdecreet vangt aan met de zinsnede
‘Met behoud van de toepassing van paragraaf 2…’ en artikel 66, § 2
Omgevingsvergunningsdecreet vangt in dezelfde zin aan [met] ‘Met behoud
van de toepassing van paragraaf 2/1…’. Beide paragrafen staan met andere
woorden niet los van elkaar maar moeten samen worden gelezen, en geven
aan dat de toepassing van de ene paragraaf, de toepassing van de andere niet
uitsluit. Terwijl zowel artikel 66, § 2 Omgevingsvergunningsdecreet als
[artikel] 66, § 2/1 Omgevingsvergunningsdecreet op zich slechts eenmalig
kunnen dienen als grond om de in artikel 66, § 1, 1° of
2°
Omgevingsvergunningsdecreet bedoelde termijn te verlengen, is in beginsel
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.758
‡BGFYMFDCA-BFGIGHT‡
VII-42.172-7/14
een verlenging van de beslissingstermijn in toepassing van artikel 66, § 2
Omgevingsvergunningsdecreet en vervolgens in toepassing van artikel 66,
§ 2/1 Omgevingsvergunningsdecreet (of omgekeerd) dus niet per definitie
uitgesloten.
Daaruit volgt, zoals ook duidelijk aangegeven in de Memorie van Toelichting
(zie vorige randnummers), ook dat een termijnverlenging op grond van
artikel 66, § 2/1 Omgevingsvergunningsdecreet (dit wil zeggen op verzoek
van de aanvrager) noodzakelijk slaat op andere mogelijke redenen tot uitstel
dan de drie limitatief opgesomde gevallen waarvan sprake in artikel 66, § 2
Omgevingsvergunningsdecreet. Eenzelfde feitelijke omstandigheid mag dus
niet ‘dubbel’ gekwalificeerd worden en mag geen aanleiding zijn of geven
tot een dubbele termijnverlenging.”
De verzoekende partij formuleert hiertegen volgende grieven :
“15. De Raad vertrekt in het arrest van het feit dat :
- artikel 66, § 2 Omgevingsvergunningsdecreet en [artikel] 66, § 2/1
Omgevingsvergunningsdecreet op zich slechts eenmalig kunnen dienen
als grond om de beslissingstermijn te verlengen ;
- een
verlenging
in
toepassing
van
artikel
66,
§
2
Omgevingsvergunningsdecreet en vervolgens in toepassing van artikel
66, § 2/1 Omgevingsvergunningsdecreet (of omgekeerd) mogelijk is
- een termijnverlenging op grond van artikel 66, § 2/1
Omgevingsvergunningsdecreet (dit wil zeggen op verzoek van de
aanvrager) noodzakelijk slaat op andere mogelijke redenen tot uitstel dan
de drie limitatief opgesomde gevallen waarvan sprake in artikel 66, § 2
Omgevingsvergunningsdecreet
Wat dit laatste punt betreft, verwijst de Raad naar ‘de Memorie van
Toelichting’, waaruit dit duidelijk zou blijken.
[…]. De Raad voor Vergunningsbetwistingen noemt [de passage waarnaar
hij verwijst] ‘een summiere toelichting’ in ‘het verslag bij het ontwerp van
wijzigingsdecreet’, dat artikel 66, § 2/1 heeft toegevoegd in het
Omgevingsvergunningsdecreet. De passage luidt:
‘de beslissingstermijn van een vergunningsaanvraag (…) in het bestaande
decreet in drie gevallen van rechtswege verlengd (wordt). Nu wordt een
verlenging van de beslissingstermijn ook mogelijk na een gemotiveerde
aanvraag van de vergunningsaanvrager’ (Parl. St. Vl. Parl. 2014-2015,
nr. 459/5, 5).’
Hieruit blijkt geenszins dat een gemotiveerde aanvraag van de
vergunningsaanvrager, noodzakelijk op andere mogelijke redenen tot uitstel
dan de drie limitatief opgesomde gevallen in artikel 66, § 2
Omgevingsvergunningsdecreet moet slaan.
De Raad voor Vergunningsbetwistingen oordeelt dat de termijnverlengingen
conform artikel 66, § 2 Omgevingsvergunningsdecreet en [artikel] 66, § 2/1
Omgevingsvergunningsdecreet op zich slechts eenmalig kunnen worden
gebruikt, maar dat ze wel alle twee (na elkaar) mogelijk zijn.
Waar de Raad oordeelt dat de twee mogelijkheden tot termijnverlenging op
andere redenen moeten steunen, schendt [hij] weliswaar deze bepalingen.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.758
‡BGFYMFDCA-BFGIGHT‡
VII-42.172-8/14
- De Raad voor Vergunningsbetwistingen oordeelt in het bestreden arrest
dat de twee termijnverlengingen in het dossier gebaseerd zijn op ‘eenzelfde
feitelijke grondslag’.
Op pagina 14 van het bestreden arrest, waar de vragen worden geciteerd uit
het tussenarrest, blijkt dat de Raad voor Vergunningsbetwistingen onder
‘feitelijke grondslag’ ‘de redenen’ van (het verzoek tot) termijnverlenging
begrijpt.
Zelfs indien wordt aanvaard dat een gemotiveerde aanvraag van de
vergunningsaanvrager uit artikel 66, § 2/1 Omgevingsvergunningsdecreet,
noodzakelijk op andere mogelijke redenen tot uitstel dan de drie limitatief
opgesomde gevallen in artikel 66, § 2 Omgevingsvergunningsdecreet moet
slaan, moet worden vastgesteld dat de aankondiging van het indienen van
gewijzigde plannen en een beslissing conform artikel 64, derde lid
Omgevingsvergunningsdecreet om een openbaar onderzoek te organiseren
bij een gewijzigde aanvraag, niet om dezelfde redenen gaat in de zin van de
artikelen 66, § 2 en 66, § 2/1 van het Omgevingsvergunningsdecreet. De
organisatie van een openbaar onderzoek is een reden die van rechtswege tot
verlenging leidt.
- De eerste termijnverlenging in het voorliggend dossier was een
‘gemotiveerd verzoek van de vergunningsaanvrager’, in de zin van artikel
66, § 2/1 Omgevingsvergunningsdecreet en wordt ook zo door de Raad voor
Vergunningsbetwistingen op deze manier gelezen en aangeduid […].
In dit gemotiveerd verzoek werd aangekondigd dat de plannen zouden
worden gewijzigd (groenzone, opslagboxen en eventueel na een overleg met
PPS pipelines ivm constructies boven de leidingen).
(Het was dus de bedoeling van de aanvrager om de tijd te krijgen om overleg
te plegen en alle nodige voorbereidingen te treffen om de wijzigingsaanvraag
in te dienen. Na kennisname van een bezwaar, advies, verslag van een
omgevingsambtenaar,… besluit de aanvrager in vele gevallen dat hij de
plannen op basis daarvan wil wijzigen en vraagt dan aan de
vergunningverlenende overheid de tijd om de wijziging voor te bereiden. Het
is onmogelijk om onmiddellijk gewijzigde plannen ter beschikking te
hebben.)
Een wijziging aan de plannen vereist -op grond van artikel 64
Omgevingsvergunningsdecreet- een verzoek van de aanvrager […]. De
overheid kan dit dus niet op eigen initiatief.
De Raad voor Vergunningsbetwistingen oordeelde reeds in eerdere arresten
dat artikel 66, § 2/1 Omgevingsvergunningsdecreet geen vereisten over de
aard en de omvang van de motieven oplegt en dat ook het al dan niet
inwilligen niet aan vereisten is onderworpen. De verwerende partij moet in
de bestreden beslissing niet [aangeven] waarom zij het verzoek tot
termijnverlenging van de aanvrager inwilligt. […]
In het bestreden arrest wordt niet betwist -noch door één van de partijen- dat
een gemotiveerde aanvraag tot een termijnverlenging (artikel 66, § 2/1
Omgevingsvergunningsdecreet) om gewijzigde plannen te kunnen indienen,
mogelijk is. Herhaald kan worden dat de overheid zelf geen wijziging van de
aanvraag kan indienen of formuleren.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.758
‡BGFYMFDCA-BFGIGHT‡
VII-42.172-9/14
Hieruit blijkt reeds dat het indienen van gewijzigde plannen op zich geen
verlenging op grond van artikel 66, § 2 Omgevingsvergunningsdecreet kan
meebrengen.
18. Na het overleg en de voorbereiding werden de gewijzigde plannen door
de aanvrager, thans verwerende partij in cassatie, ingediend en deze
wijziging werd aanvaard door de omgevingsambtenaar.
Bij het aanvaarden van de gewijzigde projectinhoud en dus de concrete
kennisname van de gewijzigde plannen, kwam weliswaar vast te staan dat de
vergunningverlenende overheid een nieuw openbaar onderzoek zou
organiseren in toepassing van artikel 64 Omgevingsvergunningsdecreet.
De Raad voor Vergunningsbetwistingen meent dat het indienen van een
gewijzigde projectinhoud ‘eenzelfde feitelijke grondslag’ of reden heeft als
het gemotiveerd verzoek van de vergunningsaanvrager en er dus sprake is
van een ‘dubbele’ kwalificering.
Het geval waarbij met toepassing van artikel 64, derde lid,
Omgevingsvergunningsdecreet dus bij (kennisname van) een wijziging van
de aanvraag, een openbaar onderzoek wordt georganiseerd, geeft nochtans
conform artikel 66, § 2 Omgevingsvergunningsdecreet van rechtswege een
verlenging van de beslissingstermijn van 60 dagen. De reden van de
termijnverlenging uit artikel 66, § 2 Omgevingsvergunningsdecreet is dus de
organisatie van een openbaar onderzoek in toepassing van artikel 64, [derde
lid] Omgevingsvergunningsdecreet.
Artikel 66, § 2 Omgevingsvergunningsdecreet heeft net tot doel om indien
een wijziging aan de vergunningsaanvraag gebeurt (artikel 64
Omgevingsvergunningsdecreet), de mogelijkheid om een openbaar
onderzoek te organiseren te voorzien en dus het betrokken publiek toe te laten
om van de gewijzigde plannen kennis te nemen. Indien tot de organisatie van
een openbaar onderzoek wordt besloten, dan is de beslissingstermijn van
rechtswege verlengd.
Niet elke wijziging van de aanvraag zal tot een nieuw openbaar onderzoek
aanleiding geven.
Een besluit tot organisatie van een openbaar onderzoek kan maar volgen
nadat de gewijzigde plannen zijn ingediend. Op dat ogenblik moet de
overheid nagaan of een openbaar onderzoek zal worden georganiseerd.
Het is derhalve niet de gewijzigde vergunningsaanvraag op zich die de
termijn van rechtswege verlengt. Het is de organisatie van het openbaar
onderzoek over de gewijzigde aanvraag conform artikel 64, § 3
Omgevingsvergunningsdecreet.
De Raad voor Vergunningsbetwistingen schendt derhalve artikel 64 én
[artikel] 66, § 2 Omgevingsvergunningsdecreet, door te oordelen dat de
termijnverlenging van rechtswege – die volgt uit de organisatie van een
nieuw openbaar onderzoek- dezelfde feitelijke oorzaak heeft als de
termijnverlenging die werd toegestaan conform artikel 66, § 2/1
Omgevingsvergunningsdecreet, met name de aangekondigde wijziging van
de aanvraag.
De organisatie van een nieuw openbaar onderzoek conform artikel 64, derde
lid Omgevingsvergunningsdecreet, is een op zichzelf staande reden die
aanleiding geeft tot een -van rechtswege- termijnverlenging.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.758
‡BGFYMFDCA-BFGIGHT‡
VII-42.172-10/14
- De Raad voor Vergunningsbetwistingen verwijst in het arrest onder 5.2
naar de krachtlijnen van het Omgevingsvergunningsdecreet, waaronder het
streven naar een geïntegreerde vergunningverlening, waarvan tijdswinst één
van de doelstellingen is.
In de rechtspraak van deze Raad werd trouwens reeds herhaaldelijk verwezen
naar het feit dat de decreetgever een ‘oplossingsgericht vergunnen’ voor
ogen stond ‘waarbij zowel de belangen van derden als de belangen van de
aanvrager worden gevrijwaard’ (Parl.St. Vl.Parl., 2013-14, nr. 2371/1, 34).
Het was de bedoeling van de decreetgever om de aanvrager de mogelijkheid
te geven om in de loop van de beroepsprocedure de plannen te wijzigen.
De beslissing of hierover een openbaar onderzoek wordt georganiseerd; staat
hiervan los en vloeit voort uit artikel 64 Omgevingsvergunningsdecreet.
Indien aan de aanvrager een mogelijkheid wordt gegeven om een verlenging
van de beslissingstermijn aan te vragen om alles voor te bereiden om
gewijzigde plannen in te dienen, dan moet het oordeel van de overheid over
de vraag of over de -uiteindelijk ingediende- gewijzigde plannen een nieuw
openbaar onderzoek wordt georganiseerd, eveneens mogelijk blijven.
Indien er na het indienen van een gewijzigde aanvraag -wat enkel door de
aanvrager kan- geen mogelijkheid (tijd) meer is om een openbaar onderzoek
te organiseren -wat door de overheid moet worden beslist- dan gaat dit in
tegen artikel 64 Omgevingsvergunningsdecreet en de bedoeling om
oplossingsgericht te vergunnen.
Wanneer een openbaar onderzoek wordt georganiseerd, vindt van
rechtswege een verlenging van de beslissingstermijn plaats conform artikel
66, § 2 Omgevingsvergunningsdecreet.
De Raad voor Vergunningsbetwistingen geeft aan de toepassing van de
artikelen 66, § 2 en 66,§ 2/1 Omgevingsvergunningsdecreet een te beperkte
en onjuiste invulling. Deze druist trouwens ook in tegen de bedoeling van de
decreetgever. Wanneer een aanvrager in eerste instantie 60 dagen de tijd
krijgt om overleg te plegen en alle nodige voorbereidingen te treffen om de
wijzigingsaanvraag in te dienen, is een tweede termijnverlenging een louter
logische en ook noodzakelijke stap om het wijzigingstraject te kunnen
vervolgen en correct te kunnen beoordelen met een nieuw openbaar
onderzoek.
Indien op dat ogenblik geen nieuw openbaar onderzoek meer kan worden
georganiseerd na kennisname van de wijzigingsaanvraag, worden de
vermelde bepalingen geschonden en druist dit in tegen de doelstelling inzake
het oplossingsgericht vergunnen.
Oordelen dat een termijnverlenging voor een wijziging van de plannen en het
organiseren van een openbaar onderzoek over deze plannen op eenzelfde feit
berusten en geen twee verlengingen van termijn zouden kunnen meebrengen,
brengt mee dat enkel nog beperkte wijzigingen van de plannen mogelijk
zouden zijn (zonder openbaar onderzoek). Dit schendt de vermelde
bepalingen.
- In het bestreden arrest wordt derhalve ten onrechte gesteld dat de
weigeringsbeslissing van 23 maart 2022 buiten de beslissingstermijn werd
genomen. Artikel 66, § 3 van het Omgevingsvergunningsdecreet wordt
geschonden.”
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.758
‡BGFYMFDCA-BFGIGHT‡
VII-42.172-11/14
Beoordeling
De artikelen 64 en 66, § 2 en § 2/1, van het decreet van 25 april
2014 ‘betreffende de omgevingsvergunning’ luiden als volgt :
“Artikel 64.
In beroep kunnen wijzigingen aan de vergunningsaanvraag worden
aangebracht.
Het openbaar onderzoek over de gewijzigde vergunningsaanvraag is niet
vereist als aan de volgende voorwaarden is voldaan : […]
Als niet voldaan is aan de voorwaarden, vermeld in het tweede lid, kan de
bevoegde overheid, vermeld in artikel 52, beslissen om over de gewijzigde
vergunningsaanvraag een openbaar onderzoek te organiseren. In
voorkomend
geval
wint
ze
het
advies
van
de
omgevingsvergunningscommissie, vermeld in artikel 16, § 1, of de adviezen,
vermeld in artikel 59, alsnog, dan wel een tweede keer in.
Als niet voldaan is aan de voorwaarden, vermeld in het tweede lid, en de
bevoegde overheid geen openbaar onderzoek heeft georganiseerd over de
gewijzigde vergunningsaanvraag, houdt deze overheid bij haar beslissing
geen rekening met de wijzigingen aan de vergunningsaanvraag.”
“Artikel 66. […]
§ 2. Met behoud van de toepassing van paragraaf 2/1 wordt de
beslissingstermijn van rechtswege eenmalig met zestig dagen verlengd in de
volgende gevallen:
1° als met toepassing van artikel 64, derde lid, een openbaar onderzoek
georganiseerd wordt;
2° […]
3° […]
De mededeling van de termijnverlenging wordt aan de aanvrager en de
beroepsindiener verzonden vóór de einddatum van de beslissingstermijn.
§ 2/1. Met behoud van de toepassing van paragraaf 2 wordt de
beslissingstermijn op gemotiveerd verzoek van de vergunningsaanvrager
eenmalig met zestig dagen verlengd.
De mededeling van de termijnverlenging wordt aan de aanvrager en de
beroepsindiener verzonden vóór de einddatum van de beslissingstermijn.”
Artikel 66, § 2, bepaalt aldus dat de termijn om een beslissing te
nemen over de vergunningsaanvraag in laatste bestuurlijke aanleg, van rechtswege
wordt verlengd met zestig dagen, als met toepassing van artikel 64, derde lid, een
openbaar onderzoek wordt georganiseerd.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.758
‡BGFYMFDCA-BFGIGHT‡
VII-42.172-12/14
Deze verlenging geldt “met behoud van de toepassing van
paragraaf 2/1”. Hieruit volgt dat de verlenging van de beslissingstermijn op grond
van artikel 66, § 2, niet eraan in de weg staat dat de beslissingstermijn nog verder
wordt verlengd na een verzoek daartoe van de aanvrager. Evenmin wordt de
toepassing van deze bepaling verhinderd door een eerdere verlenging van de
beslissingstermijn na een verzoek daartoe van de aanvrager.
De omstandigheid dat de beslissingstermijn “van rechtswege”
wordt verlengd als met toepassing van artikel 64, derde lid, een openbaar
onderzoek wordt georganiseerd, betekent dat geen enkele andere feitelijke of
juridische omstandigheid die verlenging nog kan verhinderen. Ook de eventuele
omstandigheid dat de beslissingstermijn na een verzoek van de aanvrager al eerder
werd verlengd met toepassing van artikel 66, § 2/1, waarbij de feitelijke grondslag
van het verzoek tot verlenging dezelfde zou zijn als van de wijziging van de
aanvraag die de aanleiding is tot het openbaar onderzoek, staat aldus niet in de weg
van de verlenging van de beslissingstermijn op grond van artikel 66, § 2.
Het bestreden arrest stelt vast dat :
- de beslissingstermijn met toepassing van artikel 66, § 2/1 werd verlengd tot
22 januari 2022 ;
- de verzoekende partij op 20 januari 2022 beslist om een openbaar onderzoek te
organiseren met toepassing van artikel 64, derde lid.
Door te oordelen dat de beslissingstermijn niet opnieuw werd
verlengd met zestig dagen en op 22 januari 2022 afliep, zodat de op 23 maart 2022
genomen beslissing buiten de beslissingstermijn werd genomen, schendt het
bestreden arrest artikel 66, § 2, van het decreet van 25 april 2014 ‘betreffende de
omgevingsvergunning’.
Het middel is in die mate gegrond.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.758
‡BGFYMFDCA-BFGIGHT‡
VII-42.172-13/14
BESLISSING
-
De Raad van State vernietigt arrest nr. RvVb-A-2223-1072 van de Raad
voor Vergunningsbetwistingen van 13 juli 2023 in de zaak 2122-RvVb-0643A.
-
Dit arrest dient te worden overgeschreven in de registers van de Raad voor
Vergunningsbetwistingen en melding ervan moet worden gemaakt op de kant
van het vernietigde arrest.
-
De zaak wordt verwezen naar de anders samengestelde Raad voor
Vergunningsbetwistingen.
-
De verwerende partij wordt verwezen in de kosten van het cassatieberoep,
begroot op een rolrecht van 200 euro, een bijdrage van 24 euro en een
rechtsplegingsvergoeding van 770 euro, die verschuldigd is aan de
verzoekende partij.
Dit arrest is uitgesproken te Brussel, op zestien mei tweeduizend vierentwintig,
door de Raad van State, VIIe kamer, samengesteld uit:
Carlo Adams,
kamervoorzitter,
Francis Van Nuffel,
staatsraad,
Frédéric Vanneste,
staatsraad,
bijgestaan door
Bart Tettelin,
griffier.
De griffier
De voorzitter
Bart Tettelin
Carlo Adams
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.758
‡BGFYMFDCA-BFGIGHT‡
VII-42.172-14/14