Conseil d'État de Belgique — Raad van State — ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.999 (2024-06-04)
Samenvatting (NL) :
Arrest nr 259.999 van 4 juni 2024 Economische zaken - Energie (subsidies,
premies), behalve stedenbouwkundige en milieuvergunningen Beslissing :
Verwerping Depersonalisatie
--- TEXTE INTÉGRAL DE L'ARRÊT ---
RAAD VAN STATE, AFDELING BESTUURSRECHTSPRAAK
XIVe KAMER
ARREST
nr. 259.999 van 4 juni 2024
in de zaak A. 236.889/XIV-39.347
In zake :
XXXX
bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaten Chris Schijns en Jef Goffings
kantoor houdend te 3600 Genk
Grotestraat 122
bij wie woonplaats wordt gekozen
tegen :
het VLAAMSE GEWEST, vertegenwoordigd door het
VLAAMS ENERGIE- EN KLIMAATAGENTSCHAP (VEKA)
bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaten Damien Verhoeven, Bert Van Herreweghe en Vincent
Verbelen
kantoor houdend te 1000 Brussel
Keizerslaan 3
bij wie woonplaats wordt gekozen
-------------------------------------------------------------------------------------------------I. Voorwerp van het beroep
Het beroep, ingesteld op 25 juli 2022, strekt tot de
nietigverklaring van de beslissing van het intern verzelfstandigd agentschap
zonder rechtspersoonlijkheid van de Vlaamse overheid Vlaams Energie- en
Klimaatagentschap van 27 juni 2022 waarbij “de aanvraag in het kader van de call
voor de ondersteuning van middelgrote installaties o.b.v. zonne-energie en kleine
en middelgrote windturbines wordt geweigerd aan [verzoeker].”.
II. Verloop van de rechtspleging
De verwerende partij heeft een memorie van antwoord
ingediend en verzoeker heeft een memorie van wederantwoord ingediend.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.999
XIV-39.347-1/9
Eerste auditeur Alexander Van Steenberge heeft een verslag
opgesteld.
Verzoeker heeft een laatste memorie met verzoek tot
voortzetting van de rechtspleging ingediend. De verwerende partij heeft een laatste
memorie ingediend.
De partijen zijn opgeroepen voor de terechtzitting, die heeft
plaatsgevonden op 27 maart 2024.
Kamervoorzitter Geert Debersaques heeft verslag uitgebracht.
Advocaat Jef Goffings, die verschijnt voor verzoeker en
advocaat Vincent Verbelen, die verschijnt voor de verwerende partij, zijn gehoord.
Eerste auditeur Alexander Van Steenberge heeft een met dit
arrest eensluidend advies gegeven.
Er is toepassing gemaakt van de bepalingen op het gebruik der
talen, vervat in titel VI, hoofdstuk II, van de wetten op de Raad van State,
gecoördineerd op 12 januari 1973.
III. Feiten
3.1.
Op 14 maart 2022 dient de nv Werkhuizen Hengelhoef
Industrial Contracting, waarbij verzoeker, als CEO ervan, als contactpersoon is
aangeduid, een steunaanvraag in bij het intern verzelfstandigd agentschap zonder
rechtspersoonlijkheid
van
de
Vlaamse
overheid
Vlaams
Energie-
en
Klimaatagentschap (hierna: het VEKA) in het kader van calls voor het jaar 2022
voor het indienen van steunaanvragen voor middelgrote installaties op basis van
zonne-energie en kleine en middelgrote windturbines.
3.2.
Op 21 april 2022 kent de administrateur-generaal van het
VEKA, in een collectieve beslissing, onder meer aan de nv Werkhuizen
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.999
XIV-39.347-2/9
Hengelhoef Industrial Contracting een eenmalige subsidie toe voor een bedrag van
maximaal 43.957,38 euro. Het dossiernummer is C1_[XXXX]_0332.
De artikelen 2 en 9 van die beslissing luiden:
“Art. 2. De steun wordt uitbetaald conform de voorwaarden opgenomen in
artikel 7.11.4 van het Energiebesluit van 19 november 2010.
Het uit te betalen steunbedrag is gelijk aan de aangevraagde steun, in
overeenstemming met artikel 7.11.3, §3, elfde en twaalfde lid, van het
Energiebesluit van 19 november 2010.
Het steunbedrag wordt betaald via een overschrijving naar het rekeningnummer
van de aanvrager, zoals opgegeven in de subsidieaanvraag.”
“Art. 9. Als blijkt dat de begunstigden de toekenningsvoorwaarden, vermeld in dit
besluit, alsook de voorwaarden vastgesteld door de wet van 16 mei 2003 tot
vaststelling van de algemene bepalingen die gelden voor begrotingen, de controle
op de subsidies en voor de boekhouding van de gemeenschappen en de gewesten,
het decreet van 29 maart 2019 houdende de Vlaamse Codex Overheidsfinanciën
en het besluit van de Vlaamse Regering van 17 mei 2019 ter uitvoering van de
Vlaamse Codex Overheidsfinanciën van 29 maart 2019, niet respecteren dan zal
de uitbetaling van de subsidie door het Vlaams Energie- en Klimaatagentschap
worden stopgezet en worden reeds uitgekeerde bedragen teruggevorderd.”
3.3.
Met een brief, gedateerd op 22 april 2022, meldt de
administrateur-generaal van het VEKA aan verzoeker:
“Hierbij meld ik u dat uw steunaanvraag in het kader van de call voor de
ondersteuning van middelgrote installaties o.b.v. zonne-energie en kleine en
middelgrote windturbines is weerhouden voor financiële steun.
U wordt een subsidie voorzien van 43.957,38 euro op ordernummer […]. Dit
ordernummer dient op elke factuur vermeld te worden.
De datum waarop u dit schrijven in ontvangst nam geldt als de betekening van de
beslissing over uw steunaanvraag. Indien u in uw aanvraagformulier hier mee
instemde komt de bezorgdatum van de documenten in uw E-BOX overeen met de
datum van betekening. Conform artikel 7.11.3, §3 van het Energiebesluit van
19 november 2010 (hierna: Energiebesluit) mag u na deze datum van
kennisgeving van de beslissing met de investering starten.
Graag vestig ik daarbij uw aandacht op artikel 7.11.3, §4 van het Energiebesluit
waarbij u uiterlijk 60 dagen na de betekening van deze beslissing een bewijs van
het stellen van een bankwaarborg ten gunste van het Vlaamse Gewest moet
bezorgen aan het Vlaams Energie- en Klimaatagentschap. De bankwaarborg
bedraagt 7,5% van het toegekende steunbedrag en minstens 2.000 euro. Als dit
gevraagde bewijs niet binnen deze vooropgestelde termijn wordt bezorgd, wordt u
drie jaar vanaf de datum van de betekening van de beslissing uitgesloten van
deelname aan de call voor de ondersteuning van middelgrote installaties op basis
van zonne-energie en kleine en middelgrote windturbines.”
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.999
XIV-39.347-3/9
De elektronische ondertekening van deze brief door de
administrateur-generaal draagt de vermelding: “getekend op: 2022-04-22 13:30:37
Voorts blijkt uit deze brief dat hij betrekking heeft op het
dossiernummer C1_[XXXX]_0332.
3.4.
Met een e-mail van 30 mei 2022 om 9u09 meldt het VEKA aan
verzoeker:
“[…]
Met deze e-mail herinneren we u graag aan de termijn van 60 dagen na de
betekening van de beslissing voor het indienen van deze borgtocht/bankwaarborg
voor uw project in het Energieportaal. De datum van de betekening van de
beslissing is de dag waarop u de notificatiebrief ontvangen heeft, waarin
meegedeeld werd dat u steun zal ontvangen via de call groene stroom voor uw
project.
Dit is een essentiële stap om uw steunaanvraag succesvol te volbrengen. Het niet
tijdig stellen van de waarborg én het niet tijdig bezorgen van een bewijs daarvan in
het Energieportaal heeft tot gevolg dat de aanvrager het recht op de
investeringssteun verliest en dat de aanvrager voor drie jaar uitgesloten wordt
voor deelname aan de call groene stroom
[…].”
3.5.
Op 20 juni 2022 stelt de nv Werkhuizen Hengelhoef Industrial
Contracting ten gunste van het VEKA een borg voor een bedrag van 3.296,80 euro
bij de bank BNP Paribas Fortis.
Deze borgstelling wordt op 20 juni 2022 door de voornoemde
bank aangetekend verstuurd naar het VEKA.
3.6.
Bij brief van 27 juni 2022 deelt de administrateur-generaal van
het VEKA aan verzoeker mee dat zijn steunaanvraag “in het kader van de call voor
de ondersteuning van middelgrote installaties o.b.v. zonne-energie en kleine en
middelgrote windturbines, voor een Overige PV-installaties niet weerhouden is.”
De motieven van deze beslissing zijn vermeld in de bijlage bij de
voornoemde brief. Die stelt:
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.999
XIV-39.347-4/9
“Bijlage 1: De beoordeling van uw subsidieaanvraag
Een correcte borgstelling voor een goedgekeurde subsidieaanvraag bestaat
conform artikel 7.11.3, §4 van het Energiebesluit van 19 november 2010 uit het
tijdig en correct bezorgen van een digitaal afschrift ervan via het door het Vlaams
Energie en Klimaatagentschap ter beschikking gestelde elektronisch formulier.
Voor dit project werd geen borg gesteld, conform artikel 7.11.3, §4 van
Energiebesluit van 19 november 2010.
Als gevolg hiervan wordt u, conform voornoemd artikel uit het Energiebesluit, als
aanvrager voor drie jaar vanaf de datum van de betekening van de beslissing
uitgesloten van deelname aan de call voor de ondersteuning van middelgrote
installatie op basis van zonne-energie en kleine en middelgrote windturbines. U
verliest tevens het recht op steun voor deze voorliggende subsidieaanvraag.”
Als kenmerk is het dossiernummer vermeld, met name
C1_[XXXX]_0332.
Dit is de bestreden beslissing.
IV. Ontvankelijkheid – Gebrek aan hoedanigheid
Uiteenzetting van de door het auditoraat ambtshalve opgeworpen exceptie
In het auditoraatsverslag wordt ambtshalve het gebrek aan
hoedanigheid in hoofde van verzoeker opgeworpen, in essentie omdat verzoeker in
eigen naam het voorliggende beroep heeft ingediend zonder dat hij de adressant is
van de bestreden beslissing. De adressant van de bestreden beslissing is immers de
nv Werkhuizen Hengelhoef Industrial Contracting, die te dezen geen partij is in het
geding.
Standpunt van de partijen
De verwerende partij betwist in de memorie van antwoord onder
het kopje “verzoekschrift is onontvankelijk: [verzoeker] heeft geen persoonlijk
belang” het belang van verzoeker, erop wijzend dat het verzoeker en niet de
rechtspersoon nv Werkhuizen Hengelhoef Industrial Contracting is, die de
verzoekende partij is in de voorliggende procedure. Verzoeker is niet de
aanvrager/begunstigde van de steun maar enkel de contactpersoon, terwijl de
aanvrager en begunstigde van de steun de voormelde rechtspersoon is, zoals blijkt
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.999
XIV-39.347-5/9
uit de steunaanvraag en de beslissing van het VEKA houdende toekenning van
steun. Evenmin is het verzoeker die de borg heeft gesteld, noch is het verzoeker die
wordt uitgesloten van de call of waaraan de steun wordt ontzegd.
In de laatste memorie sluit de verwerende partij zich aan bij de
exceptie opgeworpen door het auditoraat.
Verzoeker antwoordt in de memorie van wederantwoord onder
het kopje “Het belang van de verzoekende partij” dat hij een subsidie misloopt van
43.957,38 euro en dat de nietigverklaring hem een direct en persoonlijk voordeel
verschaft, wat hij detailleert. Hij wijst er ten overvloede op dat hij persoonlijk werd
aangeschreven ter kennisgeving van de bestreden beslissing. Hij is zelf de
bestemmeling van de bestreden beslissing en enkel hij kon, met andere woorden,
het voorliggende beroep indienen.
In de laatste memorie wijst verzoeker erop dat hij door de
verwerende partij werd aangeduid als de bestemmeling van de bestreden beslissing
en dat enkel hij het beroep kon indienen. Indien het verzoekschrift zou worden
ingediend door de nv Werkhuizen Hengelhoef Industrial Contracting, zou wellicht
de verwerende partij de niet-ontvankelijkheid opnieuw opwerpen, argumenterend
in dat geval dat het de huidige verzoeker en niet de voornoemde rechtspersoon is
die is aangeduid als bestemmeling.
Beoordeling
De hoedanigheid of procesbevoegdheid is het vermogen om een
geschil bij de rechter aan te brengen met het verzoek er uitspraak over te doen. Een
verzoekende partij dient over de vereiste hoedanigheid te beschikken om het
beroep tot nietigverklaring in te stellen. Deze vereiste van hoedanigheid
–procesbevoegdheid of kwaliteit – dient te worden onderscheiden van de vereiste
van het belang.
Een verzoekende partij kan in eigen naam geen vordering
instellen die erop gericht is een aanspraak die haar niet toebehoort, alsnog
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.999
XIV-39.347-6/9
gerealiseerd te zien worden. Zij beschikt in dit geval niet over de vereiste
hoedanigheid om het beroep tot nietigverklaring in te stellen (RvS (A.V.)
15 januari 2019, nr. 243.406, ECLI:BE:RVSCE:2019:ARR.243.406, Van
Dooren).
Opdat een verzoekende partij de vereiste hoedanigheid zou
hebben bij het beroep ingediend in eigen naam, is vereist dat zij een zekere
persoonlijke en individuele band vertoont met de bestreden beslissing, dat de
bestreden beslissing haar benadeelt en zij, aldus, beschikt over het vereiste belang
om de vernietiging ervan te benaarstigen.
De rechtsvordering waarvan het specifieke opzet erin bestaat een
geweigerd voordeel alsnog te verkrijgen, kan alleen worden ingesteld door diegene
die op dat voordeel aanspraak kan maken. Alleen aan die persoon kan immers dat
voordeel worden verleend.
De
bestreden
beslissing
kan
derhalve
enkel
worden
aangevochten door degene wiens steunaanvraag, naar de beslissing stelt, niet werd
“weerhouden”, of namens wie die aanvraag niet werd “weerhouden”.
In de voorliggende zaak dient te worden vastgesteld dat het
annulatieberoep door verzoeker is ingesteld, wat inhoudt dat de hoedanigheid in
zijnen hoofde moet worden onderzocht.
Uit de gegevens van de zaak blijkt dat de steunaanvraag van
14 maart 2022 is ingediend voor de nv Werkhuizen Hengelhoef Industrial
Contracting (supra, punt 3.1), alsook dat aan die rechtspersoon bij beslissing van
21 april 2022 (supra, punt 3.2.) de steun werd toegekend. De voornoemde
rechtspersoon is derhalve de begunstigde van de steun. Voorts blijkt uit de
bestreden beslissing en inzonderheid uit de vermelding van het dossiernummer, dat
die duidelijk betrekking heeft op deze steunaanvraag. De bestreden beslissing richt
zich derhalve tot de voornoemde rechtspersoon die immers ziet dat de steun
waarom hij heeft verzocht, niet werd “weerhouden” om de redenen uiteengezet in
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.999
XIV-39.347-7/9
de bestreden beslissing. Het betreft derhalve het ontnemen van een aanspraak die
toebehoort aan de voornoemde rechtspersoon.
Verzoeker is, al is hij naar hij stelt CEO van de rechtspersoon,
een natuurlijke persoon die in rechte te onderscheiden is van de nv Werkhuizen
Hengelhoef Industrial Conctracting. Hij is dus niet de adressant van de bestreden
beslissing. De omstandigheid dat de kennisgeving van de steun, alsook van de
bestreden beslissing, (louter) is gericht aan hem verandert hieraan niets. Hij is
immers door de aanvragende rechtspersoon (uitdrukkelijk) aangewezen als de
contactpersoon wat deze steunaanvraag betreft, zodat die kennisgeving is gebeurd
in zijn hoedanigheid van (gemandateerde) contactpersoon van de nv Werkhuizen
Hengelhoef Industrial Contracting. Dat hij, als CEO, ook een eigen belang zou
hebben bij het beroep, is te dezen in rechte niet relevant nu die
ontvankelijkheidsvereiste moet worden onderscheiden van de in het geding zijnde
eis van hoedanigheid of procesbekwaamheid.
Uit wat voorafgaat volgt dat verzoeker die in eigen naam het
voorliggende beroep heeft ingediend, beoogt een aanspraak die hem niet
toebehoort, alsnog gerealiseerd te zien. Hij beschikt in het voorliggende geschil
daartoe niet over de vereiste hoedanigheid om het beroep tot nietigverklaring in te
stellen.
De ambtshalve opgeworpen exceptie is in de aangegeven mate
gegrond.
Het beroep is niet ontvankelijk.
BESLISSING
-
De Raad van State verwerpt het beroep.
-
Verzoeker wordt verwezen in de kosten van het beroep tot
nietigverklaring, begroot op een rolrecht van 200 euro, een bijdrage van
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.999
XIV-39.347-8/9
22 euro en een rechtsplegingsvergoeding van 770 euro, die verschuldigd is
aan de verwerende partij.
- Bij de publicatie van dit arrest door de Raad van State wordt de identiteit
van verzoeker niet bekendgemaakt.
Dit arrest is uitgesproken te Brussel, op vier juni tweeduizend vierentwintig, door
de Raad van State, XIVe kamer, samengesteld uit:
Geert Debersaques,
kamervoorzitter,
Chantal Bamps,
staatsraad,
Kaat Leus,
staatsraad,
bijgestaan door
Johan Pas,
griffier.
De griffier
De voorzitter
Johan Pas
Geert Debersaques
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.999
XIV-39.347-9/9
