Conseil d'État de Belgique — Raad van State — ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.070 (2024-06-07)
Samenvatting (NL) :
Arrest nr 260.070 van 7 juni 2024 Ruimtelijke ordening, stedenbouw, leefmilieu
en aanverwante aangelegenheden - Stedenbouw en ruimtelijke ordening -
Reglementen Beslissing : Verwerping
--- TEXTE INTÉGRAL DE L'ARRÊT ---
RAAD VAN STATE, AFDELING BESTUURSRECHTSPRAAK
Xe KAMER
ARREST
nr. 260.070 van 7 juni 2024
in de zaak A. 236.657/X-18.178
In zake :
- de BV T.
- de BV Y.B.
bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaat Joris Claes
kantoor houdend te 2000 Antwerpen
Graaf van Hoornestraat 51
bij wie woonplaats wordt gekozen
en eveneens bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaat Stijn Verbist
kantoor houdend te 3550 Heusden-Zolder
Pastoor Paquaylaan 184
tegen :
de GEMEENTE SCHILDE
bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaten Reiner Tijs en Joram Maes
kantoor houdend te 2000 Antwerpen
Stijfselrui 48 bus 101
bij wie woonplaats wordt gekozen
2. het VLAAMSE GEWEST
-------------------------------------------------------------------------------------------------I. Voorwerp van het beroep
Het beroep, ingesteld op 21 juni 2022, strekt tot de nietig-
verklaring van het besluit van de gemeenteraad van de gemeente Schilde van
21 februari 2022 houdende de definitieve vaststelling van het gemeentelijk
ruimtelijk uitvoeringsplan ‘Turnhoutsebaan Oost’.
II. Verloop van de rechtspleging
De verzoekende partijen hebben een toelichtende memorie
ingediend.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.070
X-18.178-1/21
Eerste auditeur Ronny Vercruyssen heeft een verslag opgesteld.
De verzoekende partijen hebben een laatste memorie ingediend.
De eerste verwerende partij heeft een laatste memorie ingediend.
De partijen zijn opgeroepen voor de terechtzitting, die heeft
plaatsgevonden op 24 mei 2024.
Staatsraad Stephan De Taeye heeft verslag uitgebracht.
Advocaat Joris Claes, die verschijnt voor de verzoekende partij,
en advocaat Joram Maes, die verschijnt voor de eerste verwerende partij, zijn
gehoord.
Eerste auditeur Ronny Vercruyssen heeft een met dit arrest
eensluidend advies gegeven.
Er is toepassing gemaakt van de bepalingen op het gebruik der
talen, vervat in titel VI, hoofdstuk II, van de wetten op de Raad van State,
gecoördineerd op 12 januari 1973.
III. Feiten
3.1.
Het plangebied van het bestreden gemeentelijk ruimtelijk
uitvoeringsplan ‘Turnhoutsebaan Oost’ (hierna: het gemeentelijk RUP) bevindt
zich in het oosten van de gemeente Schilde. Doorheen het plangebied loopt de
Turnhoutsebaan N12, een gewestweg die Antwerpen en Turnhout met elkaar
verbindt. Het plangebied is gelegen buiten de dorpskern van Schilde en grenst aan
het grondgebied van Zoersel en aan de Antitankgracht.
Volgens het bij koninklijk besluit van 3 oktober 1979
vastgestelde gewestplan Antwerpen heeft het plangebied (hierna geel omrand)
diverse planologische bestemmingen (reservatiedienstbaarheidsgebied, agrarisch
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.070
X-18.178-2/21
gebied, gebied voor ambachtelijke bedrijven en voor KMO’s, gebied voor
dagrecreatie, woongebied met landelijk karakter):
De feitelijke toestand van het plangebied wordt in de
toelichtingsnota bij het gemeentelijk RUP als volgt grafisch weergegeven:
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.070
X-18.178-3/21
3.2.
De verzoekende partijen zijn eigenaars van meerdere percelen,
gelegen aan de Turnhoutsebaan binnen het plangebied. De percelen worden sinds
de jaren 1960 gebruikt voor het stallen van en de handel in voertuigen. De eerste
verzoekende partij verkoopt caravans en kocht haar percelen eind 2020. Ze
gebruikt ze voor het stallen van haar onverkochte voorraad. De tweede
verzoekende partij verhuurt haar percelen al meer dan 20 jaar aan een
vennootschap die auto’s verhuurt. De verzoekende partijen situeren hun percelen
als volgt (rood omrand) in hun verzoekschrift:
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.070
X-18.178-4/21
3.3.
Op 27 november 2017 keurt het college van burgemeester en
schepenen van de gemeente Schilde de visienota voor het gemeentelijk RUP goed.
3.4.
Blijkens de startnota van december 2018 worden de volgende
zones in het plangebied voorzien:
“- Zone A: cluster van KMO en detailhandel met recreatie, verder
opgedeeld in:
o Zone A1: grootschalige detailhandel, ambachtelijke bedrijven en
KMO;
o Zone A2: ambachtelijke bedrijven en KMO.
- Zone B: wonen en handel langs de Turnhoutsebaan, verder opgedeeld in:
o Zone B1: wonen ten noorden van de Turnhoutsebaan;
o Zone B2: woongebied met landelijk karakter ter hoogte van Klein
Waterstraat;
o Zone B3: woonparkgebied.
- Zone C: wonen achter de Turnhoutsebaan.
- Zone D: ruimte voor natuur en agrarische activiteiten, ook omschreven als
‘ruimte voor landschap, natuur en landbouw’.”
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.070
X-18.178-5/21
Grafisch worden deze zones als volgt weergegeven:
De percelen van de verzoekende partijen worden ondergebracht
in de zone D. Volgens de startnota moet deze zone uitgroeien tot een extra
bufferzone voor de Antitankgracht en moet zij de biologisch waardevolle
elementen versterken. Voor de in die zone aanwezige zonevreemde bedrijvigheid
wordt een uitdoofscenario voorzien.
3.5.
Van 18 maart 2019 tot en met 17 mei 2019 vindt de
inspraakprocedure met betrekking tot de startnota plaats. De verzoekende partijen
maken daarbij kenbaar dat zij een project willen uitwerken dat coherent is met de
andere zones. Als invulling van de zone denken zij aan bedrijvenunits voor
ambachten zoals kleinhandel, dakdekkers, loodgieters, autoverhuur of showrooms.
3.6.
In september 2020 maakt de gemeente een scopingnota op.
Daarin wordt het voorstel van de startnota (randnummer 3.4) grotendeels
behouden, met dien verstande dat de percelen ten oosten van verzoeksters’
percelen (hierna: de oostelijk gelegen percelen) (rood omrand) worden opgenomen
in de zone A2 in de plaats van in de zone D:
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.070
X-18.178-6/21
3.7.
Op 26 mei 2021 beslist het team Milieueffectrapportage van de
Vlaamse overheid (hierna: team Mer) dat geen planmilieueffectrapport
(hierna: plan-MER) moet worden opgemaakt.
3.8.
Op 21 juni 2021 stelt de gemeenteraad van de gemeente Schilde
het ontwerp van het gemeentelijk RUP voorlopig vast.
3.9.
Van 16 augustus 2021 tot en met 14 oktober 2021 wordt een
openbaar onderzoek over het ontwerp van het gemeentelijk RUP gehouden.
3.10.
Op 13 oktober 2021 dient de eerste verzoekende partij een
bezwaar in tegen het ontwerp van het gemeentelijk RUP.
3.11.
Op 13 december 2021 verleent de gemeentelijke commissie voor
ruimtelijke ordening van de gemeente Schilde (hierna: de Gecoro) een advies over
het ontwerp van het gemeentelijk RUP.
3.12.
Met het bestreden besluit van 21 februari 2022 stelt de
gemeenteraad van de gemeente Schilde het gemeentelijk RUP definitief vast. De
percelen van de verzoekende partijen worden bestemd tot gemengd openruimtegebied (artikel 8). Ook de stedenbouwkundige voorschriften (overgangsmaatregelen) van artikel 2.6 van het gemeentelijk RUP vinden er toepassing op.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.070
X-18.178-7/21
3.13.1.
Het verordenend grafisch plan van het gemeentelijk RUP is het
volgende:
De erbij horende legende luidt:
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.070
X-18.178-8/21
3.13.2.
De stedenbouwkundige voorschriften van artikel 8 ‘gemengd
openruimtegebied’ van het gemeentelijk RUP luiden:
“8.1. Bestemming
- grondgebonden agrarische activiteiten
- landschapszorg, natuurbehoud en -ontwikkeling
- zacht recreatief en educatief medegebruik
8.2. Inrichting
Agrarische activiteiten
- alle werken, handelingen en wijzigingen die nodig of nuttig zijn voor de
bedrijfsvoering van landbouwbedrijven zijn toegelaten
Landschapszorg
- alle werken, handelingen en wijzigingen moeten van die aard zijn dat ze
het aanwezige landschap niet in het gedrang brengen en waar mogelijk
versterken
- de oprichting van kleine landschapselementen is toegelaten
Natuur
- inrichtings- en beheersmaatregelen met het oog op natuurbehoud en
-ontwikkeling zijn toegelaten
- inrichtingsmaatregelen met het oog op het verhogen van de
faunapasseerbaarheid zijn toegelaten
Constructies
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.070
X-18.178-9/21
- bestaande vergunde constructies mogen behouden blijven en hersteld
worden
- nieuwe constructies zijn niet toegelaten, uitgezonderd:
- schuilhokken voor dieren van max. 25 m²
- de inrichting van informatiedragers, wegwijzers en meubilair
- tijdelijke constructies.”
3.13.3.
De stedenbouwkundige voorschriften van artikel 2.6 van het
gemeentelijk RUP bepalen:
“2.6. Overgangsmaatregelen
Bestaande vergunde of vergund geachte activiteiten en hierbij horende
gebouwen die afwijken van de planvoorschriften:
- kunnen behouden blijven en verbouwd worden binnen de
bestaande volumes en voor zover deze activiteiten geen
rook-, reuk-, lawaai- en/of andere hinder veroorzaken die
schadelijk is voor de hoofd- en nevenbestemmingen van het gebied
- kunnen niet herbouwd of uitgebreid worden
- enkel in geval van heirkracht is herbouw wel toegelaten
Bestaande vergunde of vergund geachte woningen die afwijken van de
planvoorschriften kunnen behouden blijven en verbouwd worden.
Uitbreiding van deze bebouwing is mogelijk indien de uitbreiding past
binnen de geldende planvoorschriften. Bij herbouw en nieuwbouw dient de
volledige woning gerealiseerd te worden volgens de geldende
planvoorschriften.”
3.13.4.1.
De stedenbouwkundige bestemmingsvoorschriften van artikel 6
‘ambachtelijke bedrijvigheid en kmo’ bepalen:
“6.1. Bestemming
Hoofdbestemming
- ambachtelijke bedrijvigheid en KMO
Uitgesloten bestemmingen
- autonome kantoren.”
3.13.4.2.
De stedenbouwkundige inrichtingsvoorschriften van artikel 6
‘ambachtelijke bedrijven en kmo’ bepalen:
“6.2. Inrichting
6.2.1 Algemeen
de site moet worden ingericht volgens een totaalconcept waarbij wordt
ingezet op:
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.070
X-18.178-10/21
- de realisatie van een samenhangend geheel passend binnen en afgestemd
op de omgeving
- een landschappelijke integratie t.o.v. de achterliggende open ruimte
- een integratie en afstemming op de omliggende wegenis en de
functies/karakter hier aanwezig
- de totstandkoming van een duurzame en toekomstgerichte KMO-zone
- een groene uitstraling zonder hierbij het functioneren van de
bestemmingszone met grootschalige detailhandel te hypothekeren
- een veilige en kwaliteitsvolle ontsluiting voor voetgangers, fietsers en
OV-gebruikers
Ontwikkelingsplan/masterplan
Voor de ontwikkeling van de zone voor ambachtelijke bedrijvigheid en
KMO of een gedeelte ervan moet steeds uitgegaan worden van een
samenhangende algemene ontwikkeling volgens een globaal plan. Om dit
te kunnen beoordelen dient de nodige informatie aan de vergunningsaanvraag toegevoegd te worden. Dit kan aan de hand van een
ontwikkelingsplan met aanduiding van bebouwde zones, onbebouwde
zones, groenaanleg, parkeervoorzieningen, voetgangerstracé… Dit
ontwikkelingsplan wordt informatief bij de aanvraag tot
omgevingsvergunning gevoegd.
Indien slechts een gedeelte van de site onderwerp uitmaakt van de
vergunningsaanvraag en/of er sprake is van een gefaseerde ontwikkeling
dient duidelijk aangetoond te worden hoe deze ontwikkeling kadert binnen
een totaalbeeld op de site.
Buitenverlichting
Bij de keuze van verlichting moet steeds worden gekozen voor gerichte
verlichting. De draagkracht van de omgeving dient daarbij te worden
gerespecteerd. Lichtverstrooiing wordt maximaal vermeden door het
gebruik van aangepaste verlichtingsarmaturen en neerwaartse verlichting,
accentverlichting of oriëntatieverlichting.
6.2.2 Bebouwde ruimte
Kencijfers
- B/T: max. 0,4
- V/T: max. 0,5
Inplanting en vormgeving
- doordachte inplanting van de bedrijfsvolumes zowel in functie van het
functioneren van het gebied als in functie van de ruimtelijke kwaliteit en
uitstraling
- maximale clustering van de bebouwing
- richting Turnhoutsebaan dient ook een volwaardig en kwalitatief
straatbeeld ontwikkeld te worden
- de gevels worden afgewerkt als volwaardige gevels zowel qua
materiaalgebruik als qua vormgeving
- een massieve blinde gevel dient vermeden te worden
- met het oog op een kwalitatief straatbeeld dient bijzondere
aandacht besteed te worden aan het uitwerken van het laden en
lossen
Bouwhoogte
- minimaal 4 m en maximaal 12 m
Dak
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.070
X-18.178-11/21
- dakvorm is vrij
- technische installaties en constructies moeten architecturaal geïntegreerd
worden
Functies
- kantoorruimten in functie van de hoofdbestemming zijn toegelaten en
worden maximaal op de verdieping voorzien
- conciërgewoningen zijn toegelaten mits:
- het gebouw voor ambachtelijke bedrijvigheid of KMO een
minimale BVO heeft van 600 m²
- de conciërgewoning en het bedrijfsvolume een architecturaal
geheel vormen
- de conciërgewoning een maximale BVO heeft van 200 m²
- de conciërgewoning niet op het gelijkvloers wordt voorzien
- toonzalen zijn toegelaten mits:
- deze gekoppeld is aan de productie of verwerking van individuele
bedrijven
- ze maximaal 50% bedragen van de gelijkvloerse BVO
- deze op de gelijkvloerse verdieping wordt voorzien
6.2.3 Onbebouwde ruimte
Ontsluiting en parkeren
- voor elke ontwikkeling dient tijdens de vergunningsaanvraag aangetoond
te worden dat er voldoende parkeerplaatsen en fietsenstalplaatsen voorzien
worden ten behoeve van werknemers, bezoekers en vrachtverkeer
- de ontsluiting van de verschillende bedrijven wordt maximaal gebundeld
en georganiseerd langs de Klein Waterstraat
- laden en lossen wordt georganiseerd aan de achterzijde van de bedrijven
via lusvormige bedieningswegen waar ook hulpdiensten gebruik van
kunnen maken
- de parkeerplaatsen dienen uitgevoerd te worden in waterdoorlatende
materialen
- bij het verleggen van buurtweg 18 dient rekening gehouden te worden met
de noodzaak van een alternatieve ontsluiting (gemotoriseerd verkeer) voor
percelen waarvan de ontsluiting afhankelijk is van het originele tracé van
buurtweg nr.18 (Oudebaan)
Groen en kwalitatief karakter
- G/T: min. 0,15 berekend op perceelsniveau
- de ruimte die niet wordt ingenomen door bebouwing en verharding dient
een kwalitatieve groene invulling te krijgen gebruikmakend van
streekeigen plantmateriaal.”
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.070
X-18.178-12/21
IV. Onderzoek van de middelen
A. Eerste middel
Uiteenzetting van het middel
4.1.
De verzoekende partijen voeren in een eerste middel de
schending aan van de artikelen 1.1.4, 2.1.2, § 3, 2.2.5, § 1, 2.2.21, §§ 5 en 6, van de
Vlaamse Codex Ruimtelijke Ordening (hierna: VCRO), de artikelen 10 en 11 van
de Grondwet, de algemene beginselen van behoorlijk bestuur, meer bepaald het
materiëlemotiverings-, zorgvuldigheids-, redelijkheids-,
rechtszekerheids- en
vertrouwensbeginsel,
gedeelte
alsook
van
het
richtinggevend
van
het
gemeentelijk ruimtelijk structuurplan van de gemeente Schilde (hierna: GRS).
4.2.
In een eerste middelonderdeel wijzen de verzoekende partijen
erop dat krachtens artikel 1.1.4 VCRO een duurzame ruimtelijke ordening centraal
moet staan. Er dient een zorgvuldige en correcte ruimtelijke afweging van alle
relevante behoeften en planopties te gebeuren. In casu blijkt niet dat de
belangenafweging daadwerkelijk is gebeurd, minstens is zij niet met voldoende
zorgvuldigheid gebeurd. Nergens blijkt uit waarom de oostelijk gelegen percelen
finaal in de KMO-zone van het gemeentelijk RUP werden opgenomen, en er wordt
voorbijgegaan aan het feit dat er reeds decennia lang bedrijfsvoering op
verzoeksters’ percelen aanwezig is. Er blijkt nergens uit dat de belangen van de
verzoekende partijen daadwerkelijk afgewogen werden bij de totstandkoming van
het gemeentelijk RUP.
4.3.
In hun tweede middelonderdeel betogen de verzoekende partijen
dat stedenbouwkundige voorschriften niet zo algemeen of vaag geformuleerd
mogen zijn dat ze onvoldoende rechtszekerheid bieden. In casu worden sommige
stedenbouwkundige voorschriften dermate vaag geformuleerd dat de verzoekende
partijen grotendeels in het ongewisse blijven over de concrete invulling van het
plangebied.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.070
X-18.178-13/21
In de eerste plaats bekritiseren de verzoekende partijen de
intrinsieke vaagheid en contradicties van de artikelen 2.6 en 8 van de
stedenbouwkundige voorschriften. De indruk wordt gewekt dat hun activiteiten
onder zekere condities kunnen worden voortgezet en dat bestaande vergunde
constructies behouden mogen blijven, maar de stedenbouwkundige voorschriften
schieten
manifest
tekort
op
het
vlak
van
rechtszekerheid.
De
overgangsmaatregelen van artikel 2.6 doen veel twijfel rijzen over de mogelijkheid
om vergunde/vergund geachte activiteiten die van de planbestemming afwijken
verder te zetten. Het begrip “hinder” wordt zeer ruim gedefinieerd en de overheid
krijgt een grote vrijheid om de activiteiten van de verzoekende partijen tegen te
werken of stop te zetten. Bovendien spreekt men inzake de constructies zelfs niet
over “vergund geacht”, maar enkel over “vergund”. Artikel 8 bepaalt verder dat
alle werken, handelingen en wijzigingen het landschap niet in het gedrang mogen
brengen. Bovendien wordt herbouwen en uitbreiden onmogelijk gemaakt voor de
verzoekende partijen.
In de tweede plaats bekritiseren de verzoekende partijen de
vaagheid van artikel 6 van de stedenbouwkundige voorschriften, dat uitgebreide
ontwikkelings- en uitbreidingsmogelijkheden voor KMO’s voorziet. Er is een zeer
ruime invulling door een latere omgevingsvergunningsaanvraag mogelijk.
Artikel 6 blijft te veel steken in algemeenheden en verschuift de concrete invulling
van de zone te veel door naar een latere omgevingsvergunningsaanvraag. De enige
zekerheid die artikel 6 biedt, is dat de in de zone aanwezige KMO’s een zeer grote
vrijheid krijgen om de site in te vullen.
4.4.
In een derde middelonderdeel wijzen de verzoekende partijen
erop dat de plannende overheid slechts in zeer uitzonderlijke gevallen van het
richtinggevend gedeelte van een structuurplan kan afwijken, meer bepaald bij
uitgebreid te verantwoorden, onvoorziene ontwikkelingen van de ruimtelijke
behoeften of om dringende sociale, economische of budgettaire redenen. De
gemeente Schilde is ten onrechte van mening dat het gemeentelijk RUP in
overeenstemming is met de “vigerende beleidsvisies”. Het richtinggevend gedeelte
van het GRS voorziet zowel een versterking en uitbreiding van bestaande lokale
bedrijventerreinen als het behoud van het Antitankkanaal als een groengordel.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.070
X-18.178-14/21
Beide doelstellingen zijn met elkaar te verzoenen. Desalniettemin is de gemeente
Schilde op onrechtmatige wijze afgeweken van het richtinggevend gedeelte van
het GRS door sommige bestaande lokale bedrijven wel rechtszekerheid te geven en
de verzoekende partijen niet. Een deugdelijke verantwoording daarvoor is er niet.
Beoordeling
5.1.
Uit de stukken van het dossier blijkt dat de plannende overheid
met de bestemming van verzoeksters’ percelen tot gemengd openruimtegebied
(artikel 8 van het gemeentelijk RUP, zie randnummer 3.13.2), conform het GRS en
overeenkomstig het provinciaal ruimtelijk structuurplan van de provincie
Antwerpen, in een bijkomende groenbuffer voor het naastgelegen anti-tankkanaal
heeft willen voorzien. Evengoed overeenkomstig het GRS, wordt ook met de
bestaande handelsactiviteiten op verzoeksters’ percelen rekening gehouden. Zo
wordt in een regeling voorzien waarbij de handel aldaar in principe kan worden
voortgezet, mits deze activiteit geen hinder veroorzaakt die schadelijk is voor de
bestemmingen van het gemengd openruimtegebied (artikel 2.6 van het
gemeentelijk RUP, zie randnummer 3.13.3). De Gecoro bevestigt een en ander
ook:
“Voorliggend RUP kadert ook voor uw situatie rechtszekerheid. Indien uw
bedrijfsvoering namelijk stamt uit de jaren 1960 is deze vergund geacht.
M.b.t. voorliggend RUP houdt dit in dat de activiteiten kunnen behouden
blijven en de daarbij horende gebouwen verbouwd kunnen worden binnen
de bestaande volumes en voor zover deze activiteiten geen rook-, reuk-,
lawaai- en/of andere hinder veroorzaken die schadelijk is voor de hoofd- en
nevenbestemmingen van het gebied. Herbouw en uitbreiding worden niet
toegelaten.”
5.2.
De plannende overheid heeft aldus wel degelijk overeenkomstig
het GRS gehandeld én heeft bij de planopmaak met verzoeksters’ belangen
rekening gehouden. Een schending van artikel 1.1.4 VCRO ligt niet voor.
5.3.
De verzoekende partijen overtuigen er verder niet van dat de op
hun percelen van toepassing zijnde stedenbouwkundige voorschriften tekort
zouden schieten op het vlak van rechtszekerheid. Zij zijn het duidelijk niet eens
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.070
X-18.178-15/21
met die voorschriften, die er onder meer in voorzien dat de “bestaande vergunde of
vergund geachte activiteiten en hierbij horende gebouwen die afwijken van de
planvoorschriften” “kunnen behouden blijven en verbouwd worden binnen de
bestaande volumes”, op voorwaarde dat “deze activiteiten geen rook-, reuk-,
lawaai- en/of andere hinder veroorzaken die schadelijk is voor de hoofd- en
nevenbestemmingen van het gebied”, maar tonen daarmee de onwettigheid ervan
nog niet aan.
In het licht van de door artikel 8 voorziene bestemmingen als
“landschapszorg, natuurbehoud en -ontwikkeling” en “zacht recreatief en
educatief medegebruik”, komt het vereiste van artikel 2.6 (randnummer 3.13.3) de
Raad van State niet als onredelijk voor. Dit geldt nog meer, nu de verzoekende
partijen er zelf op wijzen dat hun “activiteiten” een “zeer weinig milieuhinderlijk
karakter” hebben.
5.4.
Dat verzoeksters’ percelen, anders dan de oostelijk gelegen
percelen, finaal niet als zone voor ambachtelijke bedrijvigheid en kmo worden
bestemd maar wel als gemengd openruimtegebied, wordt afdoende verantwoord
door de onderscheiden ligging ervan. Waar de oostelijk gelegen percelen
aansluiten bij de gewestplanbestemming gebied voor ambachtelijke bedrijven en
kmo’s, sluiten verzoeksters’ percelen aan bij het Anti-Tankkanaal, een groengebied met de gewestplanbestemming parkgebied waarvoor de plannende
overheid, zoals gezien, overeenkomstig het GRS en het PRS de groenbuffer wenst
te versterken. De verzoekende partijen tonen niet aan dat de uitbreiding van de
zone voor ambachtelijke bedrijvigheid en KMO met (enkel) de oostelijk gelegen
percelen onrechtmatig zou zijn.
Hun
betoog
dat
de
stedenbouwkundige
bestemmings-
voorschriften van artikel 6, van toepassing op de oostelijk gelegen percelen, al te
flexibel zouden zijn, wordt door de verzoekende partijen evenmin aannemelijk
gemaakt, temeer nu zij niet concreet ingaan op de inrichtingsvoorschriften die voor
deze zone gelden (zie randnummer 3.13.4.2).
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.070
X-18.178-16/21
5.5.
Het middel wordt in zijn geheel verworpen.
B. Tweede middel
Uiteenzetting van het middel
De verzoekende partijen voeren in een tweede middel de
schending aan van artikel 4.2.3 van het decreet van 5 april 1995 ‘houdende
algemene bepalingen inzake milieubeleid’ (hierna: DABM), alsook van het
materiëlemotiverings- en zorgvuldigheidsbeginsel.
Zij betwisten dat geen plan-MER voor het bestreden gemeentelijk RUP is vereist omdat het betrekking zou hebben op een klein gebied op lokaal
niveau én omdat uit de doorgevoerde MER-screening zou blijken dat de mogelijke
negatieve milieueffecten van het plan niet aanzienlijk zijn. Een loutere verwijzing
naar de beperkte omvang van een RUP kan niet volstaan om te besluiten dat er
sprake zou zijn van een “klein gebied op lokaal niveau”. Ook een RUP van
beperkte omvang kan aanleiding geven tot aanzienlijke milieueffecten. De
toepassing van artikel 4.2.3, § 3, DABM vereist een omstandige en concrete
motivering die zich niet enkel mag beperken tot de beperkte omvang van het
plangebied, maar die zich evenzeer dient te focussen op de kenmerken van het
plan, de omvang ervan en de te verwachten milieueffecten. Er wordt voorbijgegaan
aan het feit dat het plangebied langsheen een drukke gewestweg gelegen is, waarbij
een divers aantal functies reeds decennia met elkaar verweven zijn. Het team Mer
verwijst naar de uitgebrachte adviezen en naar de inspraakreacties om te beslissen
dat er geen plan-MER-plicht is. Dit standpunt wordt echter niet concreet
gemotiveerd.
Beoordeling
7.1.
Daargelaten de vraag naar verzoeksters’ belang bij hun kritiek
op de ontoereikendheid van het milieueffectonderzoek, nu zijzelf hun percelen ten
volle voor bedrijvigheid wensen aan te wenden (zie randnummer 3.5), kan alvast
hun betoog geen bijval vinden dat ten onrechte zou zijn geoordeeld dat het
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.070
X-18.178-17/21
gemeentelijk RUP niet van rechtswege plan-MER-plichtig is omdat dit het gebruik
bepaalt van een klein gebied op lokaal niveau.
7.2.
Zoals
onder
meer
in
herinnering
is
gebracht
in
’s Raads arrest nr. 247.467 van 29 april 2020, moeten de woorden “een klein
gebied” in artikel 4.2.3 van het DABM wel degelijk begrepen worden als een
zuiver kwantitatief criterium, en dient het meer bepaald te gaan om een gebied
waarvan de omvang – in vergelijking met het grondgebied van de lokale
bestuursinstantie – gering is.
Zoals vastgesteld bij de plan-MER-screening, heeft het
plangebied een oppervlakte van circa 28,5 ha, wat overeenkomt met een
percentage van 0,8% van het totale grondgebied van de gemeente Schilde, dat circa
3600 ha bedraagt. In redelijkheid moet het plangebied dan ook als een klein gebied
in de zin van artikel 4.2.3 van het DABM worden beschouwd.
7.3.
Verder gaat de plan-MER-screening op afdoende wijze in op de
mogelijk te verwachten milieueffecten van het gemeentelijk RUP, waarbij de
conclusie luidt dat geen aanzienlijke milieueffecten worden verwacht. De
verzoekende partijen tonen het tegendeel niet aan.
7.4.
Het middel is ongegrond.
C. Derde middel
Uiteenzetting van het middel
De verzoekende partijen voeren in een derde middel de
schending aan van artikel 1 van het Eerste Aanvullend Protocol bij het Europees
Verdrag voor de Rechten van de Mens (hierna: EAP EVRM), het grondwettelijk
gelijkheidsbeginsel, de artikelen II.3 en II.4 van het Wetboek Economisch Recht
(hierna: WER) en de algemene beginselen van behoorlijk bestuur, meer bepaald
het materiëlemotiverings-, zorgvuldigheids-, redelijkheids-, rechtszekerheids- en
vertrouwensbeginsel.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.070
X-18.178-18/21
Zij betogen dat het ongestoord genot van hun eigendom
buitensporig wordt ingeperkt zonder dat hiervoor een duidelijke reden van
algemeen belang voorhanden is. Onder het eerste middel werd reeds uiteengezet
dat de verzoekende partijen kennelijk ongelijk behandeld worden ten aanzien van
andere percelen die wel in de KMO-zone van het gemeentelijk RUP opgenomen
worden. De stedenbouwkundige voorschriften van die KMO-zone bieden tal van
ontwikkelingsmogelijkheden die de verzoekende partijen niet genieten. Het lijdt
dan ook geen twijfel dat de toekomstige ontwikkelingsmogelijkheden van hun
percelen manifest gehypothekeerd wordt. De verzoekende partijen dienen een
“excessive burden” te dragen, zonder dat hiervoor een dwingende reden van
algemeen belang voorligt en waarbij het recht op ondernemen wordt
gehypothekeerd.
Beoordeling
9.1.
Artikel 1 EAP EVRM luidt:
“Bescherming van eigendom
Iedere natuurlijke of rechtspersoon heeft recht op het ongestoord genot van
zijn eigendom. Aan niemand zal zijn eigendom worden ontnomen behalve
in het algemeen belang en onder de voorwaarden voorzien in de wet en in
de algemene beginselen van internationaal recht.
De voorgaande bepalingen tasten echter op geen enkele wijze het recht aan,
dat een Staat heeft om die wetten toe te passen, die hij noodzakelijk
oordeelt om het gebruik van eigendom te reguleren in overeenstemming
met het algemeen belang of om de betaling van belastingen of andere
heffingen of boeten te verzekeren.”
De artikelen II.3 en II.4 WER bepalen:
“Artikel II.3
Iedereen is vrij om enige economische activiteit naar keuze uit te oefenen.
Artikel II.4
De vrijheid van ondernemen wordt uitgeoefend met inachtneming van de in
België van kracht zijnde internationale verdragen, van het algemeen
normatief kader van de economische unie en de monetaire eenheid zoals
vastgesteld door of krachtens de internationale verdragen en de wet,
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.070
X-18.178-19/21
alsmede van de wetten die de openbare orde en de goede zeden betreffen en
van de bepalingen van dwingend recht.”
9.2.
Uit de geschonden geachte bepalingen volgt geen absoluut recht
op de bescherming van eigendom of ondernemen. Een mogelijke beperking
daarvan wordt uitdrukkelijk voorzien in respectievelijk artikel 1, tweede lid,
EAP EVRM en artikel II.4 WER.
9.3.
Zoals reeds werd vastgesteld bij de beoordeling van het
eerste middel (randnummer 5.1), kunnen de verzoekende partijen hun handelsactiviteiten in principe voor onbepaalde tijd verderzetten, voor zover zij voldoen
aan de door artikel 2.6 van het gemeentelijk RUP gestelde vereisten. In het licht
daarvan doen zij geen gebrek aan een billijk evenwicht aannemen tussen hun recht
op eigendom en ondernemen, enerzijds, en de uit het gemeentelijk RUP volgende
beperkingen van deze rechten, anderzijds.
9.4.
Een schending van de aangevoerde rechtsregels wordt niet
aangetoond.
9.5.
Het middel is ongegrond.
V. Kosten
De verzoekende partijen hebben voor hun beroep tot
nietigverklaring 633 euro betaald. Er is reden hun het per vergissing betaalde
bedrag van 211 euro terug te geven.
BESLISSING
- De Raad van State verwerpt het beroep.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.070
X-18.178-20/21
-
De verzoekende partijen worden, elk voor de helft, verwezen in de kosten
van het beroep tot nietigverklaring, begroot op een rolrecht van 400 euro, op
een bijdrage van 22 euro en op een rechtsplegingsvergoeding van 770 euro,
die verschuldigd is aan de eerste verwerende partij.
-
Het door de verzoekende partijen te veel betaalde bedrag van 211 euro
wordt aan hen terugbetaald.
Dit arrest is uitgesproken te Brussel, op zeven juni tweeduizend vierentwintig,
door de Raad van State, Xe kamer, samengesteld uit:
Johan Lust,
kamervoorzitter,
Stephan De Taeye,
staatsraad,
David D’Hooghe,
staatsraad,
bijgestaan door
Silvan De Clercq,
griffier.
De griffier
De voorzitter
Silvan De Clercq
Johan Lust
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.070
X-18.178-21/21