Conseil d'État de Belgique — Raad van State — ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.077 (2024-06-11)
Samenvatting (NL) :
Arrest nr 260.077 van 11 juni 2024 Sociale zaken en volksgezondheid -
Rusthuizen Beslissing : Verwerping
--- TEXTE INTÉGRAL DE L'ARRÊT ---
RAAD VAN STATE, AFDELING BESTUURSRECHTSPRAAK
VOORZITTER VAN DE XIVe KAMER
ARREST
nr. 260.077 van 11 juni 2024
in de zaak A. 242.038/XIV-39.439
In zake:
de NV RESIDENTIE OFELIA
bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaat Benjamin Herman
kantoor houdend te 8300 Knokke-Heist
Natiënlaan 237
bij wie woonplaats wordt gekozen
tegen:
de VLAAMSE GEMEENSCHAP
bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaten Evelyne Maes en Brecht Vroonen
kantoor houdend te 3000 Leuven
Arnoud Nobelstraat 34/0101
bij wie woonplaats wordt gekozen
-------------------------------------------------------------------------------------------------I. Voorwerp van de vordering
1.
De vordering, ingesteld op 30 mei 2024, strekt tot de schorsing
bij uiterst dringende noodzakelijkheid van de tenuitvoerlegging van het besluit van
22 mei 2024 van de secretaris-generaal tot intrekking van de erkenning en sluiting
van een woonzorgvoorziening.
II. Verloop van de rechtspleging
2.
De verwerende partij heeft een nota en een administratief dossier
ingediend.
De partijen zijn opgeroepen voor de terechtzitting, die heeft
plaatsgevonden op 7 juni 2024, om 11 uur.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.077
XIV-39.439-1/43
Staatsraad Chantal Bamps heeft verslag uitgebracht.
Advocaat Benjamin Herman, die verschijnt voor de verzoekende
partij en advocaten Evelyne Maes en Brecht Vroonen, die verschijnen voor de
verwerende partij, zijn gehoord.
Eerste auditeur Anja Somers heeft een met dit arrest eensluidend
advies gegeven.
Er is toepassing gemaakt van de bepalingen op het gebruik der
talen, vervat in titel VI, hoofdstuk II, van de wetten op de Raad van State,
gecoördineerd op 12 januari 1973.
III. Feiten
3.1.
De verzoekende partij is de initiatiefneemster en uitbaatster van
een woonzorgvoorziening. Zij beschikt over een erkenning van onbepaalde duur
onder het nummer PE 1321 voor maximaal 41 woongelegenheden.
3.2.
Sinds
2012
worden
er
met
betrekking
tot
de
woonzorgvoorziening vier aanmaningen gestuurd om ernstige tekorten op de
erkenningsvoorwaarden te remediëren. Daarvan leiden twee aanmaningen tot een
voornemen tot schorsing of voornemen tot intrekking van de erkenning. Deze
voornemens worden uiteindelijk niet omgezet in een beslissing tot schorsing of
intrekking van de erkenning.
3.3.
In het inspectieverslag van 14 februari 2023 met kenmerk
V-2023-BEPU-0005 worden meerdere ernstige tekorten vastgesteld op de
erkenningsvoorwaarden voor woonzorgvoorzieningen, vervat in bijlage 11 bij het
van het besluit van de Vlaamse regering van 28 juni 2019 ‘betreffende de
programmatie,
de
erkenningsvoorwaarden
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.077
en
de
subsidieregeling
voor
XIV-39.439-2/43
woonzorgvoorzieningen en verenigingen voor mantelzorgers en gebruikers’
(hierna: het besluit van de Vlaamse regering van 28 juni 2019).
In het inspectieverslag wordt daarnaast eveneens vastgesteld dat
de tekorten uit de inspectieverslagen van 21 november 2022 met kenmerk
V-2022-BEPU-0020 en van 13 december 2022 met kenmerk V-2022-BEPU-0022
niet of nog niet volledig waren weggewerkt.
3.4.
Op 16 maart 2023 maant de secretaris-generaal van het
Departement Zorg, de verzoekende partij aan om zich te conformeren naar de
erkenningsvoorwaarden.
In
deze
aanmaning,
die
is
gesteund
op
het
inspectieverslag van 14 februari 2023 met kenmerk V-2023- BEPU-0005, wordt
de verzoekende partij verzocht om binnen 15 dagen na ontvangst van de
aanmaning een remediëringsplan in te dienen, waarin alle genomen maatregelen en
een timing van uitvoering worden beschreven. In de brief van de aanmaning wordt
eveneens meegedeeld dat de verzoekende partij onder verhoogd toezicht wordt
geplaatst.
3.5.
Op 31 maart 2023 dient de verzoekende partij een eerste
remediëringsplan in, met de melding dat de termijn van 15 dagen te kort was en dat
bijkomende foto’s en materiaal kunnen worden gevraagd.
Op 5 april 2023 deelt het Departement Zorg de verzoekende
partij mee dat het remediëringsplan onduidelijk en onvolledig is opgesteld en
wordt gevraagd, binnen een termijn van 15 dagen, de nodige bewijsstukken van de
remediëring over te maken.
Op 20 april 2023 maakt de verzoekende partij een nieuw en
bijkomende remediëringsplan over, waarin bij meerdere tekorten wordt
aangegeven dat zij ondertussen zijn geremedieerd.
3.6.
In het inspectieverslag van 24 april 2023 met kenmerk
V-2023-BEPU-0012, opgesteld naar aanleiding van het inspectiebezoek op 21
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.077
XIV-39.439-3/43
april 2023, worden meerdere tekorten vastgesteld op de erkenningsvoorwaarden
voor woonzorgvoorzieningen. In het voornoemde inspectieverslag worden
vooreerst identieke tekorten als in het inspectieverslag van 14 februari 2023
opnieuw vastgesteld. Deze tekorten hebben betrekking op: de infrastructuur, de
medicatieveiligheid, de handhygiëne, de hulp- en dienstverlening, de continuïteit
zorgverlening, de organisatie en werking.
Daarnaast worden bijkomende tekorten vastgesteld inzake:
infrastructuur, hulp- en dienstverlening, zorgpraktijk, continuïteit van de
zorgverlening en inspraak/klachten.
3.7.
In het inspectieverslag van 13 september 2023 met kenmerk
V-2023-JOBE-0040 worden opnieuw meerdere tekorten vastgesteld op de
erkenningsvoorwaarden voor woonzorgvoorzieningen. In dit inspectieverslag
worden andermaal identieke tekorten als in het inspectieverslag van 14 februari
2023 opnieuw vastgesteld. Deze tekorten hebben betrekking op: de infrastructuur,
de personeelsformatie, de medicatieveiligheid, de hulp- en dienstverlening en de
organisatie en werking.
Eveneens worden bijkomende tekorten vastgesteld inzake: het
profiel van de bewoners, de infrastructuur, de personeelsformatie, de
medicatieveiligheid, de handhygiëne, de continuïteit van de zorgverlening en de
organisatie en werking.
3.8.
Op 18 december 2023 neemt de secretaris-generaal van het
Departement Zorg het voornemen tot intrekking van de erkenning van de
verzoekende partij. Dit voornemen tot intrekking steunt op de tekortkomingen die
zijn vastgesteld in het inspectieverslag van 14 februari 2023 met kenmerk
V-2023-BEPU-0005 en die, blijkens de latere inspectieverslagen (inspectieverslag
van 24 april 2023 met kenmerk V-2023-BEPU-0012 en inspectieverslag van 13
september 2023 met kenmerk V-2023-JOBE-0040) niet zijn geremedieerd.
Daarnaast wordt gemotiveerd dat de nieuwe, bijkomstige tekorten die in de latere
inspectieverslagen
(inspectieverslag
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.077
van
24
april
2023
met
kenmerk
XIV-39.439-4/43
V-2023-BEPU-0012 en inspectieverslag van 13 september 2023 met kenmerk
V-2023-JOBE-0040) werden vastgesteld, de noodzaak dat de erkenning dient te
worden ingetrokken, bevestigen.
De integrale motivering luidt:
“Ik deel u hierbij formeel mijn voornemen mee om de erkenning van het
woonzorgcentrum R. O., in te trekken. In artikel 66, §1 van het decreet van
15 februari 2019 ‘betreffende de woonzorg’ wordt bepaald dat de intrekking van de
erkenning van rechtswege de sluiting van het woonzorgcentrum tot gevolg heeft.
Het woonzorgcentrum R. O., beheerd door NV R. O., werd bij het besluit van de
administrateur-generaal van 28 oktober 2012 erkend voor onbepaalde duur onder
nummer PE 1321 voor maximaal 41 woongelegenheden met ingang van
1 september 2012.
In het inspectieverslag van 10 maart 202314 met kenmerk V-2023-BEPU-0005
werden meerdere ernstige tekorten vastgesteld op de erkenningsvoorwaarden voor
woonzorgcentra, vervat in bijlage 11 bij het besluit van de Vlaamse Regering van 28
juni 2019 ‘betreffende de programmatie, de erkenningsvoorwaarden en de
subsidieregeling voor woonzorgvoorzieningen en verenigingen voor mantelzorgers
en gebruikers’. Uit dat inspectieverslag kon ook worden vastgesteld dat tekorten uit
de inspectieverslagen van 1 januari 2023 met kenmerk V-2022-BEPU-0020 en van
6 januari 2023 met kenmerk V-2022-BEPU-0022 niet of nog niet volledig werden
weggewerkt.
De volgende tekorten werden vastgesteld in het inspectieverslag met kenmerk
V-2023-BEPU-0005:
Infrastructuur
- Niet alle kamers beschikken over een aparte sanitaire cel met een toilet en een
wastafel
− BVR 28/06/2019, bijlage 11, art. 52, 1˚ en 2˚ (WZC voor 2009), art. 53, 2˚ en 3˚
(WZC na 2009), art. 54, 2de lid, 1˚ en 2˚ (WZC na 2017) en art. 55. De individuele
sanitaire cellen van de bewoners zijn niet rolstoeltoegankelijk.
- Het raamoppervlak in de bewonerskamers bedraagt niet minstens 1/6 van de netto
vloeroppervlakte − BVR 28/06/2019, bijlage 11, art. 52, 7˚ (WZC voor 2009), art.
53, 8˚ (WZC na 2009), art. 54, 8ste lid, 1˚ (WZC na 2017).
- De infrastructuur garandeert onvoldoende de veiligheid van de bewoners: de
traphallen zijn niet beveiligd − BVR 28/06/2019, bijlage 11, art. 23 en art. 54, 6de
lid, 3˚ (WZC na 2017).
- De infrastructuur garandeert onvoldoende de veiligheid van de bewoners: de
ramen kunnen niet beveiligd worden − BVR 28/06/2019, bijlage 11, art. 23 en art.
51, 24˚.
- De breedte van de gangen voldoet niet aan de erkenningsvoorwaarden – BVR
28/06/2019, bijlage 11, art. 52, 8˚ (WZC voor 2009), art. 53, 9˚ (WZC na 2009),
art.54, 6de lid, 2˚ (WZC na 2017).
- Er is geen systeem van zonnewering voorzien − BVR 28/06/2019, bijlage 11, art.
51, 16˚ en art. 54, 8ste lid, 5˚.
- De individuele sanitaire cellen zijn niet aangepast aan de behoeften van een
rolstoelgebruiker: er werden geen handgrepen aan beide kanten van het toilet
voorzien
− BVR 28/06/2019, bijlage 11, art. 52, 1˚ en 2˚ (WZC voor 2009), art. 53, 2˚ en 3˚
(WZC na 2009), art. 54, 2de lid, 1˚ en 2˚ (WZC na 2017) en art. 55.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.077
XIV-39.439-5/43
- De individuele sanitaire cellen zijn niet aangepast aan de behoeften van een
rolstoelgebruiker: er is geen vrije draaicirkel met diameter van minstens 1,5 meter −
BVR 28/06/2019, bijlage 11, art. 52, 1˚ en 2˚ (WZC voor 2009), art. 53, 2˚ en 3˚
(WZC na 2009), art. 54, 2de lid, 1˚ en 2˚ (WZC na 2017) en art. 55.
- De individuele sanitaire cellen zijn niet aangepast aan de behoeften van een
rolstoelgebruiker: de spiegel is niet aangepast aan de rolstoelgebruiker (aangepaste
hoogte of kantelbaar) − BVR 28/06/2019, bijlage 11, art. 52, 1˚ en 2˚ (WZC voor
2009), art. 53, 2˚ en 3˚ (WZC na 2009), art. 54, 2de lid, 1˚ en 2˚ (WZC na 2017) en
art. 55.
- Niet overal in de gemeenschappelijke ruimtes is er een oproepsysteem beschikbaar
− BVR 28/06/2019, bijlage 11, art. 51,20˚.
- Niet in alle bewonerskamers is er een oproepsysteem beschikbaar dat bereikbaar is
vanuit het bed en vanuit de zetel − BVR 28/06/2019, bijlage 11, art. 51,20˚.
- Niet in elke individuele sanitaire cel is bij het toilet een permanent oproepsysteem
voorzien dat gemakkelijk bereikbaar is voor de bewoner − BVR 28/06/2019, bijlage
11, art. 51,20˚.
Personeel
- Er zijn onvoldoende zorgkundigen: er is een tekort van 1,75 vte − BVR
28/06/2019, bijlage 11, art. 45, §2.
- Er is onvoldoende verplegend personeel: er is een tekort van 0,33 vte – BVR
28/06/2019, bijlage 11, art. 45, §2.
Medicatieveiligheid
- In het woonzorgleefplan ontbreken de bijzonderheden m.b.t. het toedienen van de
medicatie − BVR 28/06/2019, bijlage 11, art. 23, art. 29, 2˚, e en art. 30, 2˚ en 3˚.
- Medicatie die vooraf wordt klaargezet, is niet identificeerbaar tot op het moment
van toedienen − BVR 28/06/2019, bijlage 11, art. 23.
- Op de medicatiefiche ontbreken de nodige gegevens m.b.t. de ‘medicatie indien
nodig’ (de indicatie, de dosis, de maximum dosis per 24u en het interval voor
toediening) − BVR 28/06/2019, bijlage 11, art. 23, art. 29, 2˚, e en art. 30, 2˚ en 3˚.
- Medicatie wordt niet op naam van de bewoner bewaard − BVR 28/06/2019 bijlage
11, art. 23.
- Het toedienen van de medicatie wordt niet consequent geregistreerd – BVR
28/06/2019, bijlage 11 art. 23, art. 29, 2˚, e en art. 30, 2˚, h.
- Men beschikt niet over een medisch attest voor bewoners die zelf hun medicatie
beheren − BVR 28/06/2019, bijlage 11, art. 23 en art. 30, 2˚, d.
- Men heeft geen systeem om de openingsdatum van geneesmiddelen met beperkte
houdbaarheid na opening op te volgen − BVR 28/06/2019, bijlage 11, art. 23.
- De medicatiepletter(s) bevat(ten) medicatieresten − BVR 28/06/2019, bijlage 11,
art. 23.
Handhygiëne
- Er hangen niet bij elke wastafel in het gemeenschappelijk sanitair en de
verpleegpost instructies uit m.b.t. een correcte handhygiëne − BVR 28/06/2019,
bijlage 11, art. 23, art. 26, 1ste lid, 8˚ en 2de lid.
- Er wordt niet bij elke wastafel in het gemeenschappelijk sanitair en de
verpleegpost een aangepaste vuilbak (niet met de hand te bedienen) voorzien −
BVR 28/06/2019, bijlage 11, art. 23, art. 26, 1ste lid, 8˚ en 2de lid.
- Niet alle medewerkers passen de algemeen geldende basisvoorschriften inzake
handhygiëne in de praktijk toe − BVR 28/06/2019, bijlage 11, art. 23 en art. 26, 1ste
lid, 8˚ en 2de lid.
Hulp- en dienstverlening
- In het woonzorgleefplan ontbreekt informatie m.b.t. de sociale anamnese
(loopbaan, hobby’s, interesses, samenstelling gezin en belangrijke
levensgebeurtenissen) – BVR 28/06/2019, bijlage 11, art. 30, 2˚.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.077
XIV-39.439-6/43
- Het zorg− en ondersteuningsplan bevat geen actuele instructies m.b.t. wassen,
kleden, verplaatsen, toiletbezoek, continentie en eten voor alle zorgmomenten –
BVR 28/06/2019, bijlage 11, art. 30, 2˚.
- Het zorg− en ondersteuningsplan bevat geen actuele instructies m.b.t. de baddag −
BVR 28/06/2019, bijlage 11, art. 30, 2˚.
- Het zorg− en ondersteuningsplan bevat geen actuele instructies m.b.t. de toe te
passen vrijheidsbeperkende maatregelen − BVR 28/06/2019, bijlage 11, art. 30, 2˚.
- Het zorg− en ondersteuningsplan bevat geen actuele instructies m.b.t. de
specifieke zorgen − BVR 28/06/2019, bijlage 11, art. 30, 2˚.
- De waarden van de parameters, worden niet volgens de instructies van de arts
geregistreerd − BVR 28/06/2019, bijlage 11, art. 30 en art. 29, 2˚.
- Niet alle aanwezige disciplines noteren observaties m.b.t. de bewoner in het
woonzorgleefplan −BVR 28/06/2019, bijlage 11, art. 30, 2˚.
- Men kan niet aantonen dat de bewoner en/of familie betrokken werd(en) bij de
beslissing m.b.t. de fysieke vrijheidsbeperkende maatregel(en) − BVR 28/06/2019,
bijlage 11, art. 31.
- Men kan niet aantonen dat in geval van wondzorg voor elke wonde een
wondzorgfiche wordt opgemaakt − BVR 28/06/2019, bijlage 11, art. 30, 2˚.
Continuïteit zorgverlening
- Er is geen 24u/24u verpleegkundige permanentie − BVR 28/06/2019, bijlage 11,
art. 63 .
Observaties rondgang
- De bewoners worden onvoldoende respectvol bejegend – Woonzorgdecreet
15/02/2019, art. 4, §1, 2˚.
- Aan de bewoner wordt niet altijd, binnen handbereik en in een gemakkelijk te
hanteren recipiënt, drinkbaar water ter beschikking gesteld − BVR 28/06/2019,
bijlage 11, art. 32, 6˚.
- De bewoner kan vanuit het bed het licht niet bedienen − BVR 28/06/2019, bijlage
11, art. 51, 21˚.
- Niet in alle lokalen is de verwarming, ventilatie en verlichting aangepast aan de
bestemming van het lokaal − BVR 28/06/2019, bijlage 11, art. 51, 13˚.
- Men neemt onvoldoende maatregelen om de veiligheid van de bewoners te
garanderen: medicatie en verzorgingsproducten worden niet veilig bewaard − BVR
28/06/2019, bijlage 11, art. 23 en art. 51, 4˚.
- Men neemt onvoldoende maatregelen om de veiligheid van de bewoners te
garanderen − BVR 28/06/2019, bijlage 11, art. 23.
- Het menu wordt niet minstens één dag op voorhand aan de bewoners meegedeeld
− BVR 28/06/2019, bijlage 11, art. 32, 5˚.
- Het animatieprogramma wordt niet bekend gemaakt − BVR 28/06/2019, bijlage
11, art. 29, 7˚, c.
- De dagprijzen, extra vergoedingen en de regeling van voorschotten ten gunste van
derden werden niet geafficheerd op een zichtbare plaats − Besluit van de Vlaamse
Regering van 30 november 2018 houdende de uitvoering van het decreet van 18 mei
2018 houdende de Vlaamse sociale bescherming, art. 509/1.
- De privacy van de bewoners wordt onvoldoende gerespecteerd − BVR
28/06/2019, bijlage 11, art. 23, art. 31, 2de lid, 2˚, art. 51, 1˚, 2˚ en 4˚, art. 54, 4de lid
(WZC na 2017).
Op 16 maart 2023 werd u een aanmaning toegestuurd voor het woonzorgcentrum R.
O. Deze aanmaning was gesteund op het inspectieverslag V-2023-BEPU-0005. U
werd aangemaand om het agentschap binnen 15 dagen na ontvangst van deze brief,
rekening houdend met de vastgestelde nietconformiteiten, schriftelijk te melden
welke concrete maatregelen de voorziening heeft genomen om aan alle
erkenningsvoorwaarden voor woonzorgcentra te voldoen. Er werd gesteld dat u dit
moet doen aan de hand van een gemotiveerd actieplan met een beschrijving van alle
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.077
XIV-39.439-7/43
genomen maatregelen en een timing van uitvoering. Het actieplan moet vergezeld
worden van de nodige bewijsstukken.
Op 31 maart 2023 heeft u een remediëringsplan bezorgd als antwoord op de
aanmaning. U geeft in uw communicatie zelf aan dit onder voorbehoud te doen van
verduidelijking na overleg met juridische en andere adviseurs. U stelde dat de
termijn van vijftien dagen hiervoor te kort was.
Op 5 april 2023 werd u een ontvangstmelding voor dit actie- en remediëringsplan
bezorgd. In deze ontvangstmelding werd duidelijk gesteld dat het plan onduidelijk
en onvolledig is opgesteld. Niet alle tekorten werden in het plan opgenomen en niet
van elk tekort werd in detail de ondernomen stappen omschreven. Er wordt
gevraagd in deze brief om binnen de vijftien dagen, waar mogelijk de nodige
bewijsstukken door te sturen van de remediëring. Verder wordt gevraagd de
effectieve personeelslijst van februari en maart 2023 aan het agentschap over te
maken met aanduiding van de functie van de personeelsleden in plaats van de
geplande lijst van april.
Op 20 april 2023 heeft u een nieuw en bijkomend remediëringsplan ingestuurd. Dit
remediëringsplan is zeer chaotisch: de eerste 21 pagina’s hebben betrekking op
residentie Yasmina; het plan bevat foto’s zonder context. De effectieve
personeelslijst van februari en maart 2023 met aanduiding van de functie van de
personeelsleden werd in deze reactie niet overgemaakt aan het agentschap.
In het inspectieverslag van 17 mei 2023 met kenmerk V-2023-BEPU-0012 werden
opnieuw, meerdere ernstige tekorten vastgesteld op de erkenningsvoorwaarden
voor woonzorgcentra, vervat in bijlage 11 bij het stambesluit. Ondanks de
aanmaning en het daaropvolgende remediëringsplan, werden de volgende tekorten
uit het inspectieverslag van 10 maart 2023 met kenmerk V-2023-BEPU-0005
opnieuw vastgesteld in het inspectieverslag van 17 mei 2023 met kenmerk
V-2023-BEPU-0012:
Infrastructuur
- Niet alle kamers beschikken over een aparte sanitaire cel met een toilet en een
wastafel
− BVR 28/06/2019, bijlage 11, art. 52, 1˚ en 2˚ (WZC voor 2009), art. 53, 2˚ en 3˚
(WZC na 2009), art. 54, 2de lid, 1˚ en 2˚ (WZC na 2017) en art. 55. De individuele
sanitaire cellen van de bewoners zijn niet rolstoeltoegankelijk.
- Het raamoppervlak in de bewonerskamers bedraagt niet minstens 1/6 van de netto
vloeroppervlakte − BVR 28/06/2019, bijlage 11, art. 52, 7˚ (WZC voor 2009), art.
53, 8˚ (WZC na 2009), art. 54, 8ste lid, 1˚ (WZC na 2017).
- De infrastructuur garandeert onvoldoende de veiligheid van de bewoners: de
traphallen zijn niet beveiligd − BVR 28/06/2019, bijlage 11, art. 23 en art. 54, 6de
lid, 3˚ (WZC na 2017).
- De breedte van de gangen voldoet niet aan de erkenningsvoorwaarden – BVR
28/06/2019, bijlage 11, art. 52, 8˚ (WZC voor 2009), art. 53, 9˚ (WZC na 2009), art.
54, 6de lid, 2˚ (WZC na 2017).
- De zonnewering werd niet overal waar nodig geïnstalleerd − BVR 28/06/2019,
bijlage 11, art. 51, 16˚ en art. 54, 8ste lid, 5˚.
- De individuele sanitaire cellen zijn niet aangepast aan de behoeften van een
rolstoelgebruiker: er is geen vrije draaicirkel met diameter van minstens 1,5 meter −
BVR 28/06/2019, bijlage 11, art. 52, 1˚ en 2˚ (WZC voor 2009), art. 53, 2˚ en 3˚
(WZC na 2009), art. 54, 2de lid, 1˚ en 2˚ (WZC na 2017) en art. 55.
Medicatieveiligheid
- Op de medicatiefiche ontbreken de nodige gegevens m.b.t. de ‘medicatie indien
nodig’ (de indicatie, de dosis, de maximum dosis per 24u en het interval voor
toediening) − BVR 28/06/2019, bijlage 11, art. 23, art. 29, 2˚, e en art. 30, 2˚ en 3˚.
- Medicatie die vooraf wordt klaargezet, is niet identificeerbaar tot op het moment
van toedienen −BVR 28/06/2019, bijlage 11, art. 23.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.077
XIV-39.439-8/43
- De medicatiepletter(s) bevat(ten) medicatieresten − BVR 28/06/2019, bijlage 11,
art. 23.
- Men heeft geen systeem om de openingsdatum van geneesmiddelen met beperkte
houdbaarheid na opening op te volgen − BVR 28/06/2019, bijlage 11, art. 23.
Handhygiëne
- Niet alle medewerkers passen de algemeen geldende basisvoorschriften inzake
handhygiëne in de praktijk toe − BVR 28/06/2019, bijlage 11, art. 23 en art. 26, 1ste
lid, 8˚ en 2de lid.
Hulp- en dienstverlening
- In het woonzorgleefplan ontbreekt informatie m.b.t. de sociale anamnese
(loopbaan, hobby’s, interesses, samenstelling gezin en belangrijke
levensgebeurtenissen) – BVR 28/06/2019, bijlage 11, art. 30, 2˚.
- Het zorg− en ondersteuningsplan bevat geen actuele instructies m.b.t. wassen,
kleden, verplaatsen, toiletbezoek, continentie en eten voor alle zorgmomenten –
BVR 28/06/2019, bijlage 11, art. 30, 2˚.
- Het zorg− en ondersteuningsplan bevat geen actuele instructies m.b.t. de baddag −
BVR 28/06/2019, bijlage 11, art. 30, 2˚.
- Het zorg− en ondersteuningsplan bevat geen actuele instructies m.b.t. de
specifieke zorgen − BVR 28/06/2019, bijlage 11, art. 30, 2˚.
- Men kan niet aantonen dat de bewoner en/of familie betrokken werd(en) bij de
beslissing m.b.t. de fysieke vrijheidsbeperkende maatregel(en) − BVR 28/06/2019,
bijlage 11, art. 31.
- Men kan niet aantonen dat in geval van wondzorg voor elke wonde een
wondzorgfiche wordt opgemaakt − BVR 28/06/2019, bijlage 11, art. 30, 2˚.
- Niet alle aanwezige disciplines noteren observaties m.b.t. de bewoner in het
woonzorgleefplan − BVR 28/06/2019, bijlage 11, art. 30, 2˚.
Continuïteit zorgverlening
- Er is geen 24u/24u verpleegkundige permanentie − BVR 28/06/2019, bijlage 11,
art. 63.
Observaties rondgang
- Het animatieprogramma wordt niet bekend gemaakt − BVR 28/06/2019, bijlage
11, art. 29, 7˚, c.
- Het menu wordt niet minstens één dag op voorhand aan de bewoners meegedeeld
− BVR 28/06/2019, bijlage 11, art. 32, 5˚
In het inspectieverslag van 13 oktober 2023 met kenmerk V-2023-JOBE-0040
werden opnieuw, meerdere ernstige tekorten vastgesteld op de
erkenningsvoorwaarden voor woonzorgcentra, vervat in bijlage 11 bij het
stambesluit. Ondanks de aanmaning en het daaropvolgende remediëringsplan,
werden de volgende tekorten uit het inspectieverslag van 10 maart 2023 met
kenmerk V-2023-BEPU-0005 opnieuw vastgesteld in het inspectieverslag van 13
oktober 2023 met kenmerk V-2023-JOBE-0040:
Infrastructuur
- Het raamoppervlak in de bewonerskamers bedraagt niet minstens 1/6 van de netto
vloeroppervlakte − BVR 28/06/2019, bijlage 11, art. 52, 7˚ (WZC voor 2009), art.
53, 8˚ (WZC na 2009), art. 54, 8ste lid, 1˚ (WZC na 2017).
- De breedte van de gangen voldoet niet aan de erkenningsvoorwaarden – BVR
28/06/2019, bijlage 11, art. 52, 8˚ (WZC voor 2009), art. 53, 9˚ (WZC na 2009), art.
54, 6de lid, 2˚ (WZC na 2017).
- De infrastructuur garandeert onvoldoende de veiligheid van de bewoners: de
traphallen zijn niet beveiligd − BVR 28/06/2019, bijlage 11, art. 23 en art. 54, 6de
lid, 3˚ (WZC na 2017).
- Niet in alle bewonerskamers is er een oproepsysteem beschikbaar dat bereikbaar is
vanuit het bed en vanuit de zetel − BVR 28/06/2019, bijlage 11, art. 51,20˚.
Personeelsformatie
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.077
XIV-39.439-9/43
- Er zijn onvoldoende zorgkundigen: er is een tekort van 1,46 vte − BVR
28/06/2019, bijlage 11, art. 45, §2.
Medicatieveiligheid
- Op de medicatiefiche ontbreken de nodige gegevens m.b.t. de ‘medicatie indien
nodig’ (de indicatie, de dosis, de maximum dosis per 24u en het interval voor
toediening) − BVR 28/06/2019, bijlage 11, art. 23, art. 29, 2˚, e en art. 30, 2˚ en 3˚.
- Medicatie die vooraf wordt klaargezet, is niet identificeerbaar tot op het moment
van toedienen − BVR 28/06/2019, bijlage 11, art. 23.
Hulp- en dienstverlening
- Het zorg− en ondersteuningsplan bevat geen actuele instructies m.b.t. wassen,
kleden, verplaatsen, toiletbezoek, continentie en eten voor alle zorgmomenten –
BVR 28/06/2019, bijlage 11, art. 30, 2˚.
- Niet alle aanwezige disciplines noteren observaties m.b.t. de bewoner in het
woonzorgleefplan − BVR 28/06/2019, bijlage 11, art. 30, 2˚.
- Men kan niet aantonen dat de bewoner en/of familie betrokken werd(en) bij de
beslissing m.b.t. de fysieke vrijheidsbeperkende maatregel(en) − BVR 28/06/2019,
bijlage 11, art. 31.
Observaties rondgang
- Men neemt onvoldoende maatregelen om de veiligheid van de bewoners te
garanderen: onderhoudsproducten worden niet veilig bewaard − BVR 28/06/2019,
bijlage 11, art. 23.
In het remediëringsplan van 31 maart 2023 en het nieuw en bijkomend
remediëringsplan van 20 april 2023 wordt, op bepaalde infrastructuurtekorten na,
niet vermeld binnen welke remediëringstermijn de tekorten zullen worden
weggewerkt. Bij de meeste tekorten wordt simpelweg gesteld dat ze zijn
geremedieerd, met een korte beschrijving van de manier waarop er werd
geremedieerd (Bijv. ‘Nagekeken en aangepast. Is geremedieerd’ of ‘Nadruk werd
nogmaals gelegd [bij het personeel]. Is geremedieerd’).
Ondanks de beweringen in het remediëringsplan dat de tekorten geremedieerd zijn,
konden in het inspectieverslag van 17 mei 2023 met kenmerk V-2023-BEPU-0012
en in het inspectieverslag van 13 oktober 2023 met kenmerk V-2023-JOBE-0040
toch opnieuw veel dezelfde tekorten worden vastgesteld.
Voor bepaalde infrastructurele problemen (zoals het glasoppervlak van het raam
van de kamers en de rolstoeltoegankelijkheid van de sanitaire cellen) wordt in het
remediëringsplan gewezen op renovatiewerken, die tegen november 2023 klaar
zouden zijn. Op het moment van de bezoeken die hebben geleid tot het
inspectieverslag van 17 mei 2023 met kenmerk V-2023-BEPU-0012 en het
inspectieverslag van 13 oktober 2023 met kenmerk V-2023-JOBE-0040, waren
deze renovatiewerken nog niet afgewerkt.
Echter, zelfs al zouden deze renovatiewerken intussen zijn uitgevoerd, zijn er nog
steeds
meerdere,
aanzienlijke
en
aanhoudende
tekorten
op
de
erkenningsvoorwaarden.
Gelet op al het voorgaande, en rekening houdend met het actie-en remediëringsplan
van 31 maart 2023 en het nieuw en bijkomend remediëringsplan van 20 april 2023,
is het departement van mening dat de beheersinstantie niet langer kan instaan voor
de continue en duurzame zorg en ondersteuning in een thuisvervangend milieu aan
ouderen met een complexe zorg- en ondersteuningsvraag, die er permanent
verblijven, in een aangepaste infrastructuur en binnen een organisatorisch geheel
(art. 33 Woonzorgdecreet). Het departement acht de bovenstaande redenen
voldoende om het voornemen tot intrekking van de erkenning van het
woonzorgcentrum R. O., te nemen.
In het inspectieverslag van 17 mei 2023 met kenmerk V-2023-BEPU-0012 worden
bovendien meerdere bijkomende ernstige tekorten vastgesteld op de
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.077
XIV-39.439-10/43
erkenningsvoorwaarden voor woonzorgcentra, vervat in bijlage 11 bij het
stambesluit.
Het feit dat, na een aanmaning en remediëringsplan, bijkomend ernstige tekorten
worden vastgesteld, bevestigt de noodzaak dat de erkenning dient te worden
ingetrokken. De volgende tekorten werden in het inspectieverslag van 17 mei 2023
met kenmerk V-2023-0012 bijkomend vastgesteld:
Infrastructuur
- Niet overal in de gemeenschappelijke toiletten en bij het toilet in de
gemeenschappelijke badkamers is een permanent oproepsysteem voorzien dat
gemakkelijk bereikbaar is voor de bewoner − BVR 28/06/2019, bijlage 11, art.
51,20˚.
- De individuele sanitaire cellen zijn niet aangepast aan de behoeften van een
rolstoelgebruiker: er werden geen handgrepen aan beide kanten van het toilet
voorzien
− BVR 28/06/2019, bijlage 11, art. 52, 1˚ en 2˚ (WZC voor 2009), art. 53, 2˚ en 3˚
(WZC na 2009), art. 54, 2de lid, 1˚ en 2˚ (WZC na 2017) en art. 55.
Hulp- en dienstverlening
- Het woonzorgleefplan bevat geen informatie m.b.t. de medische voorgeschiedenis,
huidige diagnose en allergieën − BVR 28/06/2019, bijlage 11, art. 30, 3˚.
- De bewoners worden niet minstens maandelijks gewogen − BVR 28/06/2019,
bijlage 11, art. 29, 2˚.
Zorgpraktijk
- Men kan niet aantonen dat de zorgtaken uitgevoerd worden door gekwalificeerd
personeel − BVR 28/06/2019, bijlage 11, art. 45, §2.
- Men kan niet aantonen dat de bewoners altijd de nodige hulp krijgen bij de
dagelijkse verzorging − BVR 28/06/2019, bijlage 11, art. 29, 2˚.
Continuïteit zorgverlening
- Sommige personeelsleden beheersen de Nederlandse taal niet − BVR 28/06/2020,
bijlage 11, art. 45, 6˚ .
Inspraak/klachten
- De gebruikersraad vergadert niet minstens één keer per trimester − BVR
28/06/2019, bijlage 11, art. 41, §1.
- Het woonzorgcentrum kan onvoldoende aantonen dat de opmerkingen en
suggesties die aan bod kwamen in de gebruikersraad worden gehoord, opgevolgd en
teruggekoppeld aan de gebruikersraad − BVR 28/06/2019, bijlage 11, art. 41, §2.
Daarnaast werden er in het inspectieverslag van 13 oktober 2023 met kenmerk
V-2023- JOBE-0040 opnieuw meerdere bijkomende ernstige tekorten vastgesteld
op de erkenningsvoorwaarden voor woonzorgcentra, vervat in het
Woonzorgdecreet en in bijlage 11 bij het stambesluit. Het feit dat, na een aanmaning
en remediëringsplan, en een nieuw inspectieverslag met ernstige tekorten,
bijkomende ernstige tekorten worden vastgesteld, bevestigt opnieuw de noodzaak
dat de erkenning dient te worden ingetrokken. De volgende tekorten werden in het
inspectieverslag van 13 oktober 2023 met kenmerk V-2023-JOBE-0040 bijkomend
vastgesteld:
Profiel bewoners
Meer dan 10% van de bewoners zijn jonger dan 65 jaar. Men kan niet voor al deze
bewoners een verslag van een interdisciplinair team (bestaande uit minstens een
maatschappelijk assistent en een behandelend arts) voorleggen waaruit blijkt dat er
voor de gebruiker in zijn woonomgeving geen gepaste opvang beschikbaar is en dat
de opname in het WZC beantwoordt aan de zorg en ondersteuningsvragen van de
gebruiker in kwestie − BVR 28/09/2019, bijlage 11, art. 58, §1.
Infrastructuur
- Niet in alle gemeenschappelijke badkamers en gemeenschappelijke toiletten werd
er een spiegel voorzien die −indien nodig− aangepast of aanpasbaar is aan
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.077
XIV-39.439-11/43
rolstoelgebruikers (aangepaste hoogte of kantelbaar) − BVR 28/06/2019, bijlage 11,
art. 26, 2de lid en art. 51, 3˚.
- Niet overal in de gangen werden aan beide zijden leuningen aangebracht – BVR
28/06/2019, bijlage 11, art. 51, 18˚.
- Het aantal rolstoeltoegankelijke gemeenschappelijke toiletten voldoet niet aan de
erkenningsvoorwaarden: er zijn geen rolstoeltoegankelijke gemeenschappelijke
toiletten voorzien bij elke zit− en eetruimte − BVR 28/06/2019, bijlage 11, art. 51,
3˚.
Personeelsformatie
- Er zijn onvoldoende begeleiders wonen en leven: er is een tekort van 0,50 vte –
BVR 28/06/2019, bijlage 11, art. 45, §1, 3˚.
- Er is onvoldoende keuken− en onderhoudspersoneel − BVR 28/06/2019, bijlage
11, art. 45, §1, 2˚.
Medicatieveiligheid
- Het aantal toegediende eenheden insuline bij een variabel schema wordt niet
consequent geregistreerd − BVR 28/06/2019, bijlage 11, art. 23, art. 29, 2˚, e en art.
30, 2˚, h.
Handhygiëne
- Er wordt niet bij elke wastafel in het gemeenschappelijk sanitair en de
verpleegpost een dispenser met papieren wegwerphanddoekjes voorzien − BVR
28/06/2019, bijlage 11, art. 23, art. 26, 1ste lid, 8˚ en 2de lid.
Hulp- en dienstverlening
- Het woonzorgleefplan bevat geen informatie m.b.t. de medische voorgeschiedenis,
huidige diagnose en allergieën − BVR 28/06/2019, bijlage 11, art. 30, 3˚.
- De bewoners worden niet minstens maandelijks gewogen − BVR 28/06/2019,
bijlage 11, art. 29, 2˚.
Continuïteit zorgverlening
- Sommige personeelsleden beheersen de Nederlandse taal niet − BVR 28/06/2020,
bijlage 11, art. 45, 6˚ .
Observaties rondgang
- Er wordt onvoldoende aandacht besteed aan een verzorgd uiterlijk van de
bewoners − Woonzorgdecreet 15/02/2019, art. 4, §1, 2˚.
- art. 4, §1, 2˚ Het dagelijkse onderhoud is onvoldoende − BVR 28/06/2019, bijlage
11, art. 51, 10˚, 11˚ en art. 29, 1˚, b.
- Het structurele onderhoud is onvoldoende − BVR 28/06/2019, bijlage 11, art. 51,
10˚, 11˚ en art. 29, 1˚, b.
Deze bijkomende tekorten tonen ten overvloede aan dat de beheersinstantie niet
langer kan instaan voor de continue en duurzame zorg en ondersteuning in een
thuisvervangend milieu aan ouderen met een complexe zorg- en
ondersteuningsvraag, die er permanent verblijven, in een aangepaste infrastructuur
en binnen een organisatorisch geheel (art. 33 Woonzorgdecreet).
Tot slot is het woonzorgcentrum R. O. in het verleden reeds het voorwerp geweest
van verscheidene handhavingsprocedures. Handhavingsprocedures worden slechts
uitzonderlijk en enkel bij ernstige tekortkomingen opgestart. Slechts 3% van de
woonzorgcentra wordt onderworpen aan een handhavingsprocedure.
Sinds 2015 werden er met betrekking tot het woonzorgcentrum R. O. vier
aanmaningen gestuurd om ernstige tekorten op de erkenningsvoorwaarden te
remediëren. Daarvan leidden twee aanmaningen tot een voornemen tot schorsing of
intrekking van de erkenning. Deze voornemens werden uiteindelijk niet omgezet in
een beslissing tot schorsing of intrekking van de erkenning, waardoor
woonzorgcentrum R. O. telkens opnieuw de kans kreeg om de ernstige tekorten te
remediëren.
De hierboven vermelde inspectieverslagen tonen aan dat de beheersinstantie van het
woonzorgcentrum R. O. niet in staat is om de ernstige tekorten op de
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.077
XIV-39.439-12/43
erkenningsvoorwaarden op een structurele en duurzame manier aan te pakken en te
remediëren. Bovendien situeren deze tekorten zich op 7 verschillende domeinen in
het inspectieverslag van 10 maart 2023 met kenmerk V-2023-BEPU-0005 en zelfs
op 9 verschillende domeinen in het inspectieverslag van 13 oktober 2023 met
kenmerk V- 2023-JOBE-0040. Aldus stellen de hierboven vermelde
inspectieverslagen vast dat, ondanks de vele kansen die de beheersinstantie van het
woonzorgcentrum R. O. heeft gekregen om te remediëren, er nog steeds vele,
verschillende en ernstige tekorten op de erkenningsvoorwaarden blijven bestaan en
zelfs erbij komen.
Om al deze reden deel ik u, in overeenstemming met artikel 19 en artikel 20 van het
besluit van de Vlaamse Regering van 5 juni 2009 “betreffende de procedures voor
woonzorgvoorzieningen en verenigingen van gebruikers en mantelzorgers”,
formeel mijn voornemen mee om de erkenning van het woonzorgcentrum R. O., in
te trekken.”
3.9.
Op 16 januari 2024 dient de verzoekende partij bezwaar in bij de
Adviescommissie voor Voorzieningen van Welzijn, Volksgezondheid, Gezin en
(Kandidaat-) Pleegzorgers (hierna: de Adviescommissie) tegen het voornemen tot
intrekking.
3.10.
Op 14 maart 2024 en 25 april 2024 organiseert de
Adviescommissie de hoorzittingen. Op 13 maart 2024 maakt de verzoekende partij
een aanvullende nota aan de Adviescommissie over. In antwoord daarop dient het
Departement Zorg op 21 maart 2024 een nota in.
Op 3 mei 2024 brengt de Adviescommissie haar advies uit,
waarin het bezwaar van de verzoekende partij ongegrond wordt verklaard, op
grond van de volgende overwegingen:
“De commissie gaat niet over tot een nieuwe, eigen beoordeling van de situatie,
maar spreekt zich uit over de genomen beslissing en de opvolging daarvan. Daarbij
kan ze rekening houden met de feitelijke evoluties in het dossier tot de dag van de
zitting, voor zover die betrouwbaar zijn aangetoond. Zij gaat na of die beslissing in
overeenstemming is met de wettelijke regeling, met de algemene rechtsbeginselen
en met de beginselen van behoorlijk bestuur, of zij procedureel correct tot stand
gekomen is en of zij redelijk verantwoord en opportuun is.
Het voornemen van het departement tot intrekking van de erkenning is gebaseerd op
artikel 19 van het Procedurebesluit. De commissie stelt vast dat het voornemen
voldoende inhoudelijk onderbouwd was. De initiatiefnemer heeft sindsdien wel
inspanningen geleverd, maar er zijn nog steeds structurele tekorten; ook is het van
belang om tekorten duurzaam te remediëren. De werking is onvoldoende
bijgestuurd en er kunnen onvoldoende garanties worden gegeven met betrekking tot
de zorg, gelet op de aanhoudende tekorten. Daarbij is niet louter rekening te houden
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.077
XIV-39.439-13/43
met de vaststellingen in het laatste inspectieverslag, maar ook met het proces
doorheen de jaren.
Na kennis te hebben genomen van het administratief dossier, inclusief het
bezwaarschrift, en na de hoorzitting, beschouwt de commissie dit bezwaarschrift
ongegrond. Het departement heeft het dossier, gelet op de historiek, correct
beoordeeld en heeft gehandeld binnen het geldend reglementair kader.”
3.11.
Op 22 mei 2024 besluit de secretaris-generaal van het
Departement Zorg tot intrekking van de erkenning en sluiting van de
woonzorgvoorziening, op grond van de volgende overwegingen:
“Dit besluit is gebaseerd op de volgende motieven:
- het woonzorgcentrum R. O., beheerd door de NV R. O., is erkend voor onbepaalde
duur onder het nummer PE 1321 voor maximaal 41 woongelegenheden;
- op 14 februari 2023 heeft Zorginspectie een inspectiebezoek uitgevoerd in
voornoemd woonzorgcentrum, waarbij verschillende en ernstige tekorten op de
erkenningsvoorwaarden werden vastgesteld en deze vaststellingen werden
opgenomen in het inspectieverslag met kenmerk V-2023-BEPU-0005;
- op 16 maart 2023 werd aan voornoemd woonzorgcentrum R. O. een aanmaning
verstuurd waarin de beheersinstantie werd verzocht om zich te schikken naar de
erkenningsvoorwaarden voor woonzorgcentra en om binnen vijftien dagen na
ontvangst van de aanmaning schriftelijk mee te delen welke concrete maatregelen er
genomen zullen worden om aan alle erkenningsvoorwaarden te voldoen. Dit diende
te gebeuren aan de hand van een gemotiveerd actieplan met een beschrijving van
alle genomen maatregelen en een timing van uitvoering. Het actieplan moet
vergezeld worden van de nodige bewijsstukken;
- op 31 maart 2023 heeft de voornoemde beheersinstantie een remediëringsplan,
onder voorbehoud van verduidelijking na overleg met juridische en andere
adviseurs, ingestuurd als antwoord op de aanmaning;
- op 5 april 2023 heeft het Departement Zorg een ontvangstmelding bezorgd aan de
voornoemde beheersinstantie waarbij duidelijk werd gesteld dat het plan
onduidelijk en onvolledig was opgesteld, aangezien niet alle tekorten in het plan
werden opgenomen en niet voor elk tekort in detail de ondernomen stappen werden
omschreven;
- in dezelfde brief van 5 april 2023 werd gevraagd om binnen vijftien dagen de
nodige bewijsstukken van de remediëring door te sturen en om de effectieve
personeelslijsten van februari en maart 2023 in te sturen;
- op 20 april 2023 heeft de voornoemde beheersinstantie een nieuw en bijkomende
remediëringsplan ingestuurd. In dit remediëringsplan werd bij veel tekorten
aangegeven dat zij ondertussen waren geremedieerd;
- de beheersinstantie heeft geen effectieve personeelslijsten ingestuurd, zoals
gevraagd bij brief van 5 april 2023;
- op 21 april 2023 heeft Zorginspectie een nieuw inspectiebezoek uitgevoerd in
voornoemd woonzorgcentrum, waarbij verschillende en ernstige tekorten op de
erkenningsvoorwaarden werden vastgesteld en deze vaststellingen werden
opgenomen in het inspectieverslag met kenmerk V-2023-BEPU-0012;
- op 8 september 2023 heeft Zorginspectie een nieuw inspectiebezoek uitgevoerd in
voornoemd woonzorgcentrum, waarbij verschillende en ernstige tekorten op de
erkenningsvoorwaarden werden vastgesteld en deze vaststellingen werden
opgenomen in het inspectieverslag met kenmerk V-2023-JOBE-0040;
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.077
XIV-39.439-14/43
- Ondanks dat de beheersinstantie in haar remediëringsplan had gesteld dat bepaalde
tekorten waren geremedieerd, werden vele van deze tekorten opnieuw vastgesteld in
de inspectieverslagen met kenmerk V-2023-BEPU-0012 en V-2023-JOBE-0040;
- op 26 december 2023 werd een gemotiveerd voornemen tot intrekking van de
erkenning van het woonzorgcentrum R. O., aangetekend aan NV R. O. bezorgd;
- op 16 januari 2024 bezorgde de NV R. O. een gemotiveerd bezwaarschrift tegen
het voornemen tot intrekking van de erkenning bezorgd aan het Departement Zorg;
- op 16 januari 2024 werd de ontvangst van dit bezwaarschrift bevestigd door het
Departement Zorg;
- op 17 januari 2024 werden de stukken bij het bezwaarschrift nog bezorgd aan het
Departement Zorg;
- op 19 januari 2024 werd het bezwaarschrift, samen met het administratief dossier,
door het Departement Zorg bezorgd aan het secretariaat van de Adviescommissie
voor Voorzieningen van Welzijn, Volksgezondheid, Gezin en (Kandidaat-)
Pleegzorgers;
- op 4 maart 2024 heeft Zorginspectie een nieuw inspectiebezoek uitgevoerd in
voornoemd woonzorgcentrum, waarbij verschillende en ernstige tekorten op de
erkenningsvoorwaarden werden vastgesteld en deze vaststellingen werden
opgenomen in het inspectieverslag met kenmerk ZI-2024-00695;
- op 13 maart 2024 bezorgde de NV R. O. een bijkomende nota aan de
Adviescommissie; als antwoord hierop bezorgde het Departement Zorg op 21 maart
2024 een nota aan de Adviescommissie;
- de kamer van Welzijnsvoorzieningen van de Adviescommissie voor
Voorzieningen van Welzijn, Volksgezondheid en Gezin en (Kandidaat-)
Pleegzorgers heeft de vraag tot heroverweging van het voornemen tot intrekking
van de erkenning behandeld tijdens de zittingen van 14 maart 2024 en 25 april 2024
en heeft de afvaardiging van de NV R. O., het Departement Zorg en Zorginspectie
gehoord;
- het advies met nummer 2024_06_ACW van 3 mei 2024 werd op 3 mei 2024
bezorgd aan het Departement Zorg;
- de adviescommissie adviseerde de vraag tot heroverweging van het voornemen tot
intrekking van de erkenning als volgt in het advies met nummer 2024_06_ACW:
(…)
- de intrekking van de erkenning van een woonzorgcentrum heeft de sluiting van dat
woonzorgcentrum tot gevolg;
- de gedwongen verhuizing heeft een ernstige impact op de levenskwaliteit van de
getroffen ouderen, aangezien zij hun vertrouwde omgeving moeten verlaten;
- er moeten maatregelen worden genomen om de verdere huisvesting van de
bewoners die momenteel in de voorziening verblijven te realiseren en de uitvoering
van deze maatregelen moeten het voorwerp uitmaken van een voorafgaande overleg
tussen de burgemeester en de voorzitter van het bijzonder comité sociale dienst van
de gemeente in kwestie en het Departement Zorg;
- het is billijk voor de betrokken bewoners dat de sluiting van het woonzorgcentrum
voldoende in de tijd wordt gespreid, zodat zij de kans krijgen om een volwaardig
alternatief te vinden.”
Dit is het bestreden besluit.
IV. Herinnering aan de schorsingsvoorwaarden
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.077
XIV-39.439-15/43
Krachtens artikel 17, §§ 1 en 4, van de gecoördineerde wetten op
de Raad van State kan tot schorsing van de tenuitvoerlegging bij uiterst dringende
noodzakelijkheid slechts worden besloten onder de dubbele voorwaarde dat
minstens één ernstig middel wordt aangevoerd dat de nietigverklaring van de akte
of het reglement prima facie kan verantwoorden en dat een uiterst dringende
noodzakelijkheid voorhanden is die onverenigbaar is met de behandelingstermijn
van de gewone vordering tot schorsing.
V. Ernst van de middelen
A. Eerste middel
Uiteenzetting van het middel
5.
De verzoekende partij voert in een eerste middel de schending
aan “van de regels met betrekking tot de openbaarheid van bestuur, en meer in het
bijzonder de artikelen II.2 en II. 34, 4° van het Bestuursdecreet van 7 december
2018, het wettigheids- of legaliteitsbeginsel, het patere legem quam ipse
fecisti-beginsel en van de algemene beginselen van behoorlijk bestuur, in het
bijzonder,
het
zorgvuldigheidsbeginsel,
het
gelijkheids-
en
non-discriminatiebeginsel, het redelijkheids-en evenredigheidsbeginsel en het
rechtszekerheids- en vertrouwensbeginsel”, doordat de secretaris-generaal van het
Departement Zorg enerzijds niet over de bevoegdheid beschikt om de verzoekende
partij onder verhoogd toezicht te plaatsen en anderzijds de secretaris-generaal de
aanmaning, het verhoogd toezicht en het voornemen tot intrekking niet mag
publiceren op een publiek toegankelijke website.
Ter adstructie van het middel benadrukt de verzoekende partij in
een eerste middelonderdeel in essentie dat wie de maatregel van verhoogd toezicht
krijgt opgelegd, op de zwarte lijst wordt geplaatst en dat niettegenstaande de
bijzonder grote impact van deze zwarte lijst, het systeem van het verhoogd toezicht
in tegenstelling tot andere handhavingsmaatregelen niet juridisch is verankerd en
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.077
XIV-39.439-16/43
het een maatregel betreft die door de administratie naar eigen goedvinden wordt
ingevuld en toegepast.
Volgens de verzoekende partij beschikt de administratie niet
over de bevoegdheid om een dergelijke maatregel op te leggen. Het verhoogd
toezicht is een systeem dat is uitgewerkt door de secretaris-generaal, die aldus een
normatieve bevoegdheid uitoefent. De secretaris-generaal bepaalt wanneer een
voorziening onder verhoogd toezicht wordt geplaatst, namelijk wanneer de
voorziening een aanmaning ontvangt en onder welke voorwaarden deze maatregel
wordt opgeheven, namelijk het realiseren van minstens twee positieve inspecties,
terwijl volgens de verzoekende partij te dezen geen besluit voorligt dat een
normatieve bevoegdheid overdraagt aan de secretaris-generaal. Aan de
secretaris-generaal van het Departement Zorg werd middels het besluit van de
Vlaamse
regering
van
5
juni
2009
‘betreffende
de
procedure
van
woonzorgvoorzieningen en verenigingen van gebruikers en mantelzorgers’
(hierna: het besluit van de Vlaamse regering van 5 juni 2009) wel een individuele
beslissingsbevoegdheid overgedragen. Te dezen ligt volgens de verzoekende partij
een delegatiebesluit met een duidelijk kader voor, terwijl de secretaris-generaal
binnen dit delegatiekader een maatregel, met name het verhoogd toezicht, oplegt
die hem niet uitdrukkelijk is toegewezen. Bovendien is het systeem van verhoogd
toezicht een maatregel binnen de handhavingsprocedure met het oog op de
intrekking of schorsing van de erkenning. Niet alleen de sancties op zich, maar ook
de bevoegdheden die zich in de voorbereidingsfase van de sancties bevinden,
vereisen volgens de verzoekende partij in de regel een strikte wettelijke basis,
welke volgens haar niet kan worden gevonden in artikel 3 van het decreet van 19
januari 2018 ‘houdende het overheidstoezicht in het kader van het gezondheids- en
welzijnsbeleid’ (hierna: het decreet van 19 januari 2018), dat bepaalt dat de
inspecteurs de bevoegdheden, vermeld in dat decreet, uitoefenen met het oog op
het toezicht op de naleving van de regelgeving in het kader van het
gezondheidsbeleid en het welzijns- en gezinsbeleid en dat onder regelgeving niet
alleen wetgeving wordt verstaan, maar ook geformaliseerde afspraken. De
verzoekende partij benadrukt dat de zorginspectie uiteraard over de bevoegdheid
beschikt om haar eigen werking te organiseren en bepaalde voorzieningen
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.077
XIV-39.439-17/43
frequenter te inspecteren en voegt daaraan toe dat uit de toelichting van
secretaris-generaal M. blijkt dat het systeem van verhoogd toezicht geen zaak van
interne organisatie van de zorginspectie is, maar een specifieke maatregel betreft
dewelke door de secretaris-generaal van het Departement Zorg wordt genomen,
temeer nu het verhoogd toezicht veel verder gaat dan een loutere intensifiëring van
de inspectie. Bijgevolg kan artikel 3 van het decreet van 19 januari 2018 volgens de
verzoekende partij niet als juridische grondslag dienen, zodat naast het
wettigheidsbeginsel, eveneens het zorgvuldigheidsbeginsel, het gelijkheids- en
non-discriminatiebeginsel en het rechtszekerheids- en vertrouwensbeginsel, zijn
geschonden. Tot slot laat de verzoekende partij, verwijzend naar arrest nr. 245.628
van 3 oktober 2019 van de Raad van State nog gelden dat de aanmaning, waarbij de
voorziening eveneens onder verhoogd toezicht wordt geplaatst, net zoals een
voornemen, een voorbereidende handeling is, welke, bij enige onwettigheid,
ontvankelijk als vernietigings- of schorsingsgrond worden aangevoerd in een
beroep tegen een eindbeslissing bij de Raad van State.
In het tweede middelonderdeel benadrukt de verzoekende partij
dat er evenmin een juridische grondslag voorhanden is om erover te communiceren
dat een voorziening onder verhoogd toezicht is geplaatst. Niettegenstaande artikel
II.2 van het Bestuursdecreet een verplichting voor de overheidsinstanties inhoudt
om actief, op eigen initiatief, te informeren over hun beleid, regelgeving en
dienstverlening, telkens als dat nuttig, belangrijk of noodzakelijk is, benadrukt de
verzoekende partij dat het beleid en de beslissingen evenwel wettig moeten zijn en
vermits er volgens haar geen juridische grondslag bestaat voor het verhoogd
toezicht, er bijgevolg daarover niet kan worden gecommuniceerd.
Tot slot laat de verzoekende partij on het kopje “Belang bij het
middel” nog gelden dat het verhoogd toezicht een onderdeel uitmaakt van een
handhavingstraject dat te dezen de intrekking van de erkenning en de sluiting van
de voorziening beoogt. Zij wijst er op dat de intrekking van de erkenning een
sanctie is die onder het toepassingsgebied valt van artikel 6 van het Europees
Verdrag voor de Rechten van de Mens en de fundamentele vrijheden (hierna:
EVRM) en dat krachtens artikel II. 34, 4° van het Bestuursdecreet geen
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.077
XIV-39.439-18/43
bestuursdocumenten openbaar kunnen worden gemaakt “die uitsluitend ten
behoeve van de strafvordering of de vordering van een administratieve sanctie zijn
opgesteld, zolang de mogelijkheid blijft bestaan om een strafsanctie of een
administratieve sanctie op te leggen”. De verzoekende partij benadrukt dat zij wel
degelijk belang heeft bij het middel, nu haar door de publicatie een waarborg werd
ontnomen, namelijk dat het handhavingstraject binnen een juridisch kader en met
respect voor haar rechten wordt gevoerd. Door het verhoogd toezicht en de
publicatie ervan werd zij geconfronteerd met leveranciers die niet meer wilden
leveren, met problemen bij aanwerving van personeel, … De negatieve publicatie
heeft er volgens de verzoekende partij precies voor gezorgd dat het voor haar
moeilijker werd om haar te organiseren en tegemoet te komen aan de tekorten. Het
verhoogd toezicht en vooral de publicatie hadden aldus een contraproductief
effect. Deze publicatie van het verhoogd toezicht op een publieke website had
volgens haar ook als gevolg dat de stellers van de bestuurshandeling en de
voorbereidende handelingen (bijv. de Adviescommissie en de zorginspectie)
worden beïnvloed.
Beoordeling
6.
De in het eerste middel door de verzoekende partij aangevoerde
grieven zijn gericht tegen de beslissing van 16 maart 2023, in de mate zij onder
verhoogd toezicht wordt geplaatst. In een eerste middelonderdeel wordt de
onwettigheid van het plaatsen onder verhoogd toezicht opgeworpen, in een tweede
middelonderdeel wordt een gebrek aan juridische grondslag om daarover te
communiceren aangevoerd. De verzoekende partij voert met andere woorden de
onwettigheid van het verhoogd toezicht en van de gevoerde communicatie
daarover aan ter staving van de onwettigheid van het bestreden besluit.
7.
Wat het eerste middelonderdeel betreft, laat de verzoekende
partij gelden dat het onder verhoogd toezicht plaatsen een voorbereidende
handeling is, welke, bij enige onwettigheid, ontvankelijk als vernietigings- of
schorsingsgrond kan worden aangevoerd in een beroep tegen een eindbeslissing bij
de Raad van State. Deze redenering van de verzoekende partij kan, zoals wordt
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.077
XIV-39.439-19/43
opgeworpen door de verwerende partij, slechts worden bijgevallen indien de
beslissing om haar onder verhoogd toezicht te plaatsen een voorbereidende
handeling is in het kader van een complexe rechtshandeling, zijnde een geheel van
opeenvolgende bestuurshandelingen die beogen specifiek de eindbeslissing van
die complexe verrichting tot stand te brengen. Enkel indien een voorbereidende
beslissing deel uitmaakt van een complexe administratieve rechtshandeling, kan
haar onwettigheid ontvankelijk worden aangevoerd ter staving van het beroep dat
binnen de beroepstermijn is ingesteld tegen de eindbeslissing.
Met de verwerende partij dient te worden vastgesteld dat de
beslissing tot verhoogd toezicht, een intensievere opvolging door de Zorginspectie
van de voorziening of deze aan de erkenningsvoorwaarden voldoet beoogt en niet
wordt opgelegd met als specifieke betrachting de intrekking van de erkenning als
zijnde de eindbeslissing, nu gelet op de te dezen relevante bepalingen, noch in de
artikelen 64, eerste lid, en 66 van het decreet van 15 februari 2019 ‘betreffende de
woonzorg’ (hierna: het Woonzorgdecreet), noch in de artikelen 19, 20, 21, 28, 39
en 40 van het besluit van de Vlaamse regering van 5 juni 2009, enige rechtsgrond
voorhanden is waaruit kan worden afgeleid dat de beslissing om een voorziening
onder verhoogd toezicht te plaatsen een voorbereidende handeling betreft bij het
nemen van het thans bestreden besluit. Evenmin vormt de plaatsing onder
verhoogd toezicht van een voorziening een aan het bestreden besluit ten grondslag
liggend motief.
In zoverre de verzoekende partij, zich steunend op arrest nr.
245.628 van de Raad van State, nog laat gelden dat de aanmaning, waarbij de
voorziening eveneens onder verhoogd toezicht wordt geplaatst, net zoals een
voornemen, een voorbereidende handeling is, geeft de verzoekende partij een
verkeerde lezing van het arrest, nu in het voornoemde arrest niet werd geoordeeld
dat een voornemen tot intrekking, a fortiori de aanmaning, een voorbereidende
handeling zou zijn in het kader van de sluiting van een voorziening, doch wel werd
geoordeeld dat het voornemen van een beslissing waartegen een bezwaar mogelijk
is, geen uitvoerbare beslissing is waartegen een beroep tot nietigverklaring op
ontvankelijke wijze kan worden ingesteld.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.077
XIV-39.439-20/43
Gelet op het voorgaande dient te worden vastgesteld dat het
onder verhoogd toezicht plaatsen van een voorziening, geen voorbereidende
handeling uitmaakt in het kader van het genomen bestreden besluit. Het middel
gericht tegen het verhoogd toezicht kan bijgevolg niet op ontvankelijke wijze
worden aangevoerd ter vernietiging van het thans bestreden besluit.
Het eerste middelonderdeel is niet ontvankelijk.
8.
In zoverre de verzoekende partij, in het tweede middelonderdeel,
laat gelden dat er evenmin een juridische grondslag voorhanden is om erover te
communiceren dat een voorziening onder verhoogd toezicht is geplaatst, volstaat
de vaststelling dat, gelet op het voorgaande, om dezelfde redenen evenmin de
aangevoerde vermeende onwettigheid van de communicatie van het verhoogd
toezicht op ontvankelijke wijze ter staving van de beoogde nietigverklaring van het
bestreden besluit kan worden aangevoerd.
Het tweede middelonderdeel is evenmin ontvankelijk.
Conclusie
9.
Het eerste middel is niet ontvankelijk.
B. Tweede middel
Uiteenzetting van het middel
10.
De verzoekende partij voert in een tweede middel de schending
aan van artikel 19 van het besluit van de Vlaamse regering van 5 juni 2009, van het
patere legem quam ipse fecisti-beginsel en van de algemene beginselen van
behoorlijk bestuur, in het bijzonder, het zorgvuldigheidsbeginsel, het gelijkheidsen non-discriminatiebeginsel, het redelijkheids-en evenredigheidsbeginsel en het
rechtszekerheids- en vertrouwensbeginsel, doordat artikel 19 van het besluit van de
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.077
XIV-39.439-21/43
Vlaamse regering van 5 juni 2009 bepaalt dat de aanmaning een termijn dient te
bevatten om zich te schikken naar de erkenningsvoorwaarden en de
secretaris-generaal van het Departement Zorg dienaangaande heeft aangegeven dat
een voorziening 1 jaar de tijd heeft om haar werking te verbeteren, terwijl de
aanmaning geen termijn bevat en het voornemen tot intrekking van de erkenning
dateert van december 2023, zijnde 9 maanden na de aanmaning.
Ter adstructie van het middel laat de verzoekende partij in een
eerste middelonderdeel in essentie gelden dat de aanmaning van 16 maart 2023
niet beantwoordt aan de voorwaarden gesteld in het besluit van de Vlaamse
regering van 5 juni 2009, nu de aanmaning dient aan te duiden binnen welke
termijn de beheersinstantie zich naar de erkenningsvoorwaarden moet schikken,
daar een intrekking van een erkenning pas kan gebeuren indien de beheersinstantie
“niet aantoont dat zij zich naar die erkenningsvoorwaarden heeft geschikt binnen
de termijn die de administratie in de aanmaning heeft bepaald.” De verzoekende
partij benadrukt dat in de aanmaning weliswaar een termijn was opgenomen
waarbinnen een actieplan diende te worden bezorgd, een termijn om zich in regel
te stellen, ontbrak evenwel. Derhalve kon volgens de verzoekende partij de
aanmaning niet gelden als startpunt voor een intrekkingsprocedure en is de
aanmaning onwettig.
In een tweede middelonderdeel wijst de verzoekende partij er op
dat indien de Raad van State zou oordelen dat het verhoogd toezicht als een
beleidsnorm dient te worden beschouwd, de overheid van die norm enkel kan
afwijken zo daarvoor in redelijkheid aanvaardbare motieven bestaan. Algemene
beginselen van behoorlijk bestuur zoals die met betrekking tot de gelijkheid, de
rechtszekerheid en een consistent overheidsoptreden, kunnen volgens de
verzoekende partij in het gedrang komen zo het bestuur op een willekeurige wijze
van eerder geformuleerde beleidsnormen afwijkt. Verwijzend naar een toelichting
gegeven in de commissie van het Vlaams Parlement door de secretaris-generaal
van het Departement Zorg in de Commissie voor Welzijn, Volksgezondheid,
Gezin en Armoedebestrijding waarin werd gesteld dat “Een voorziening onder
verhoogd toezicht krijgt sedert het voorjaar van 2022 een jaar om haar werking
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.077
XIV-39.439-22/43
voldoende en duurzaam te verbeteren. Ze moet minstens twee opeenvolgende
goede inspectieverslagen krijgen. Op die manier wordt vermeden dat
voorzieningen de werking snel verbeteren om daarna opnieuw te slabakken. Het
agentschap wil duidelijk zien dat de verbetering duurzaam in de werking is
ingebed. De termijn van een jaar komt overeen met actie 10 van het actieplan want
vroeger had een voorziening meer tijd om tekorten weg te werken. Als een
voorziening daar niet in slaagt, wordt een bijkomende handhavingsmaatregel
getroffen” benadrukt de verzoekende partij dat te dezen het voornemen tot
intrekking amper 9 maanden na de instelling van het systeem van het verhoogd
toezicht volgde.
Beoordeling
Vooraf – analyse van het middel
11.
In een tweede middel wordt door de verzoekende partij de
schending aangevoerd van artikel 19 van het besluit van de Vlaamse regering van 5
juni 2009, van het patere legem quam ipse fecisti-beginsel en van de algemene
beginselen van behoorlijk bestuur, in het bijzonder het zorgvuldigheidsbeginsel,
het
gelijkheids-
en
non-discriminatiebeginsel,
het
redelijkheids-en
evenredigheidsbeginsel en het rechtszekerheids- en vertrouwensbeginsel.
Op het eerste gezicht kunnen die bepalingen en/of beginselen
niet allen worden betrokken op elk van de door de verzoekende partij in het middel
aangevoerde grieven en argumenten. Voor de behandeling van dit middel ziet de
Raad van State het in de huidige stand van het geding zo:
In wat op het eerste gezicht een eerste grief kan worden
genoemd, wordt in het eerste middelonderdeel de schending van artikel 19 van het
besluit van de Vlaamse regering van 5 juni 2009 aangevoerd doordat in de
aanmaning geen termijn werd vermeld waarin de verzoekende partij zich diende te
schikken naar de erkenningsvoorwaarden.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.077
XIV-39.439-23/43
Daarenboven is, in wat een tweede grief lijkt te zijn, het
vertrouwensbeginsel geschonden doordat, zoals wordt aangevoerd in het tweede
middelonderdeel, de secretaris-generaal van het Departement Zorg in de bevoegde
commissie bij het Vlaams parlement heeft aangegeven dat voorzieningen onder
verhoogd toezicht, één jaar de tijd krijgen om hun werking voldoende en duurzaam
te verbeteren en het voornemen tot intrekking al na negen maanden werd genomen
nadat de verzoekende partij onder verhoogd toezicht is geplaatst.
Het middel wordt vanuit dat oogpunt onderzocht.
Eerste grief: schending van artikel 19 van het besluit van de Vlaamse regering van
5 juni 2009 – eerste middelonderdeel
12.
Artikel 19, § 2, van het besluit van de Vlaamse regering van 5
juni 2009 luidt:
Ҥ 2 De secretaris-generaal kan een voornemen tot wijziging, schorsing of
intrekking van de erkenning alleen nemen nadat:
1° de beheersinstantie aangetekend met kennisgeving van ontvangst een aanmaning
van de administratie heeft ontvangen om zich te schikken naar de
erkenningsvoorwaarden, vermeld in de aanmaning;
2° de beheersinstantie in kwestie niet aantoont dat zij zich naar die
erkenningsvoorwaarden heeft geschikt binnen de termijn die de administratie in de
aanmaning heeft bepaald.”
De door de verzoekende partij ontvangen aanmaning luidt:
“Omwille van de blijvend vastgestelde en nieuw vastgestelde tekorten op
erkenningsvoorwaarden in het woonzorgcentrum, maan ik u aan om mij binnen 15
dagen na ontvangst van deze brief, rekening houdend met de vastgestelde
niet-conformiteiten, schriftelijk te melden welke concrete maatregelen de
voorziening heeft genomen om aan alle erkenningsvoorwaarden voor
woonzorgcentra te voldoen. U moet dit doen aan de hand van een gemotiveerd
actieplan met een beschrijving van alle genomen maatregelen en een timing van
uitvoering.”
13.
De verzoekende partij kan niet gevolgd worden dat de
aanmaning ten onrechte geen termijn zou vermelden waarbinnen de
beheersinstantie zich naar de erkenningsvoorwaarden zou moeten schikken. In de
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.077
XIV-39.439-24/43
aanmaning wordt aan de verzoekende partij gevraagd om een remediëringsplan in
te dienen binnen een termijn van 15 dagen na ontvangst van de aanmaning, waarin
een beschrijving wordt gegeven van alle genomen maatregelen ter voldoening aan
alle erkenningsvoorwaarden voor woonzorgvoorzieningen, met een timing van
uitvoering. Deze door de verzoekende partij vooropgestelde termijn van
remediëring, niettegenstaande vrij te bepalen, diende door haar gerespecteerd te
worden om zich te schikken naar alle erkenningsvoorwaarden.
Los van het feit dat aan de verzoekende partij in het voornemen
tot intrekking de vrijheid werd gegeven om, weliswaar binnen een redelijke termijn
haar tekorten te remediëren, volstaat de vaststelling dat i) in het remediëringsplan
van 31 maart 2023 voor de renovatie een termijn “tegen 2023” werd vooropgezet
en de overige maatregelen werden vermeld als zijnde “geremedieerd”, ii) na een
schrijven van de verwerende partij, de verzoekende partij haar remediëringsplan
aanvulde en respectievelijk de termijnen “tegen 2023”, “eind 2023” en “november
2023” werden vermeld en iii) het voornemen tot intrekking van de erkenning met
de sluiting als gevolg op 18 december 2023 werd genomen, wat overeenstemt met
de door de verzoekende partij aangegeven timing van het gemotiveerde actieplan
zoals opgelegd door de aanmaning. Uit niets blijkt dat de door de verzoekende
partij, vrij bepaalde, vooropgestelde termijn tot remediëring niet zou zijn
gerespecteerd door de verwerende partij.
Uit wat voorafgaat volgt dat de verzoekende partij op het eerste
gezicht, geen schending van artikel 19 van het besluit van de Vlaamse regering van
5 juni 2009 aantoont.
Het eerste middelonderdeel is niet ernstig.
Tweede grief: schending van het vertrouwensbeginsel – tweede middelonderdeel
14.
Het vertrouwensbeginsel houdt in dat het bestuur de rechtmatige
verwachtingen, die de burger uit het bestuursoptreden put, niet mag beschamen. De
burger moet kunnen vertrouwen op een vaste gedragslijn van de overheid of op
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.077
XIV-39.439-25/43
regelmatige toezeggingen of beloften die de overheid in een concreet geval heeft
gedaan. Als rechtmatige verwachtingen kunnen worden beschouwd de
verwachtingen die de burger in redelijkheid heeft kunnen puren uit het
bestuursoptreden. Indien een normaal voorzichtige en oplettende burger had
moeten weten dat de gewekte verwachtingen eventueel niet zouden kunnen of
mogen worden gehonoreerd, kan de burger zich niet op het vertrouwensbeginsel
beroepen.
15.
Nog daargelaten het gegeven dat in de aanmaning van 16 maart
2023 de verzoekende partij zelf werd verzocht om binnen 15 dagen na ontvangst
een remediëringsplan in te dienen, waarin alle genomen maatregelen en een timing
van uitvoering worden beschreven en haar aldus de kans werd geboden om zelf een
termijn van remediëring te bepalen, waarbij, zoals hoger wordt aangegeven,
uiterlijk “november 2023” werd vooropgesteld, volstaat de vaststelling dat geen
rechtsgrond voorhanden is waaruit blijkt dat aan een voorziening een termijn van
één jaar wordt toegestaan om de in de aanmaning vermelde tekortkomingen, te
remediëren. Evenmin werd aan de verzoekende partij in enerlei aanmaning of
beslissing tot verhoogd toezicht een termijn van één jaar toegekend om haar
tekorten te remediëren, zodat zij onmogelijk kan voorhouden dat zij de rechtmatige
verwachting had dat zij één jaar had om de tekorten te remediëren. Het louter feit
dat de secretaris-generaal tijdens een gedachtewisseling in de bevoegde
Commissie van het Vlaams Parlement heeft aangegeven dat een voorziening onder
verhoogd toezicht, één jaar krijgt om haar werking voldoende en duurzaam te
verbeteren, doet, zoals terecht wordt opgeworpen door de verwerende partij, geen
rechten ontstaan in hoofde van de voorzieningen.
Uit wat voorafgaat volgt dat de verzoekende partij op het eerste
gezicht, geen schending van het vertrouwensbeginsel aantoont.
Het tweede middelonderdeel is niet ernstig.
Conclusie
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.077
XIV-39.439-26/43
Uit wat voorafgaat volgt dat de verzoekende partij op het eerste
gezicht, geen schending noch van artikel 19 van het besluit van de Vlaamse
regering van 5 juni 2009, noch van het vertrouwensbeginsel aantoont.
Wat de door de verzoekende partij aangevoerde schending
betreft van de andere in het middel aangevoerde beginselen, wordt er, bij gebrek
van een specifieke argumentatie dienaangaande, van uitgegaan dat deze grieven,
op het eerste gezicht, geacht moeten worden ofwel samen te vallen met wat
hiervóór al is besproken, ofwel niet ontvankelijk te zijn.
Het tweede middel is niet ernstig.
C. Derde middel
Uiteenzetting van het middel
17.
De verzoekende partij voert in een derde middel de schending
aan van artikel 3 van het decreet van 19 januari 2018, van artikel 19 van het besluit
van de Vlaamse regering van 5 juni 2009, van de artikelen 2 en 3 van de wet van 29
juli 1991 ‘betreffende de uitdrukkelijke motivering van de bestuurshandelingen’
(hierna: de wet van 29 juli 1991), van het wettigheidsbeginsel en het patere legem
quam ipse fecisti-beginsel en van de algemene beginselen van behoorlijk bestuur,
in
het
bijzonder,
het
zorgvuldigheidsbeginsel,
het
gelijkheids-
en
non-discriminatiebeginsel, het onpartijdigheidsbeginsel, het redelijkheids-en
evenredigheidsbeginsel, het rechtszekerheids- en vertrouwensbeginsel en het
materieel motiveringsbeginsel, doordat enkel de vermeende tekorten die vermeld
zijn in de aanmaning in overweging kunnen worden genomen, terwijl het
bestreden besluit zich steunt op vermeende tekorten die niet zijn opgenomen in de
aanmaning, op een aantal niet uitzonderlijke tekorten en op inspectieverslagen die
niet objectief zijn.
Ter adstructie van het middel laat de verzoekende partij in een
eerste middelonderdeel gelden dat bij de aanmaning het inspectieverslag van 10
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.077
XIV-39.439-27/43
maart 2023 met kenmerk V-2023-BEPU-0005 is gevoegd “waarin de tekorten
staan die aanleiding geven tot deze aanmaning”, terwijl in het voornemen tot
intrekking wordt gesteld:
“In het inspectieverslag van 17 mei 2023 met kenmerk V-2023-BEPU-0012 worden
bovendien meerdere bijkomende ernstige tekorten vastgesteld op de
erkenningsvoorwaarden voor woonzorgcentra, vervat in bijlage 11 bij het
stambesluit.”
“Daarnaast werden er in het inspectieverslag van 13 oktober 2023 met kenmerk
V-2023-JOBE-0040 opnieuw meerdere bijkomende ernstige tekorten vastgesteld
op de erkenningsvoorwaarden voor woonzorgcentra”
en bijgevolg wordt verwezen naar vermeende bijkomende ernstige gebreken. Deze
bijkomende ernstige gebreken kunnen volgens de verzoekende partij het
voornemen tot intrekking en het uiteindelijk bestreden besluit niet ondersteunen,
nu luidens artikel 19, § 2, 2°, van het besluit van de Vlaamse regering van 5 juni
2009 de secretaris-generaal een voornemen tot wijziging, schorsing of intrekking
van de erkenning alleen kan nemen nadat de beheersinstantie in kwestie niet
aantoont dat zij zich naar die erkenningsvoorwaarden heeft geschikt binnen de
termijn die de administratie in de aanmaning heeft bepaald. Indien men ook
bijkomende gebreken die aan bod kwamen in latere inspectieverslagen had willen
meenemen in de beoordeling, had men volgens de verzoekende partij hiervoor ook
een aanmaning moeten versturen, hetgeen het Departement Zorg niet heeft gedaan.
Vervolgens geeft de verzoekende partij een korte duiding
betreffende het door haar overgemaakte remediëringsplan en besluit dat uit het
laatste inspectieverslag van 4 maart 2024 blijkt dat quasi alle gebreken uit het
inspectieverslag van 10 maart 2023 dat aanleiding heeft gegeven tot de aanmaning,
zijn weggewerkt en dat de weerhouden tekortkomingen, “geen uitzonderlijke
zaken” betroffen.
In een tweede middelonderdeel betoogt de verzoekende partij dat
de zorginspectie tijdens de hoorzitting aangaf “dat de vaststellingen in het laatste
inspectieverslag niet uitzonderlijk zijn, maar dat het wel uitzonderlijk is dat er
sinds 2010 ongeveer 30 inspectiebezoeken hebben plaatsgevonden” en dat deze
redenering werd overgenomen in het advies van de Adviescommissie waarin werd
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.077
XIV-39.439-28/43
gesteld dat “ niet louter rekening [is] te houden met de vaststellingen van het laatste
inspectieverslag, maar ook met het proces doorheen de jaren.”, terwijl het aantal
inspectiebezoeken op zich geen afdoende motivering is om het bestreden besluit te
schragen, temeer nu de vaststellingen, gelijklopend zijn met andere voorzieningen
die niet worden gehandhaafd.
De verzoekende partij benadrukt dat in het bestreden besluit
wordt verwezen naar het proces doorheen de jaren, terwijl, het gehele traject
beschouwd, dient te worden vastgesteld dat nooit een schorsing, laat staan een
intrekking werd uitgesproken, zodat een beoordeling op grond van “het proces
doorheen de jaren” geen afdoende motivering vormt voor het bestreden besluit. Dit
klemt volgens de verzoekende partij des te meer nu het Departement Zorg op basis
van niet uitzonderlijke tekortkomingen een beslissing neemt om een erkenning in
te trekken terwijl bovendien de periode van verhoogd toezicht nog lopende is.
Temeer nu deze tekorten volgens de verzoekende partij helemaal niet
onoverkomelijk zijn en er evenmin sprake is van een lage zorgkwaliteit of een
gevaar voor het welzijn en het welleven van de bewoner. Gelet op het breed
instrumentarium aan maatregelen waarover het Departement Zorg beschikt
(schorsing, beschermende maatregelen…) wordt geen afdoende motivering
gegeven waarom meteen de meest ingrijpende maatregel wordt genomen.
Daarnaast laat de verzoekende partij gelden dat haar tekorten ook
gelijklopend zijn met andere voorzieningen die niet worden gehandhaafd. Citerend
uit een inspectieverslag van ongekende datum wijst zij dienaangaande op, volgens
haar,
tekorten
op
het
vlak
van
infrastructuur,
personeelsinzet
en
medicatieveiligheid. Het feit dat op basis van deze “verslagen”, volgens de
verzoekende partij niet wordt gehandhaafd, maakt duidelijk dat het Departement
Zorg zeer selectief heeft gehandeld.
In een derde middelonderdeel legt de verzoekende partij
andermaal de nadruk op de functionele scheiding tussen de zorginspectie en de
secretaris-generaal van het Departement Zorg en beklemtoont dat uit het advies
van de Adviescommissie, waarin wordt aangegeven dat de “Zorginspectie stelt dat
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.077
XIV-39.439-29/43
het niet mogelijk is om maar één enkel verslag te kijken om daaruit gevolgen te
trekken, maar dat naar het gehele traject gekeken moet worden om de opgelegde
maatregel van intrekking te kaderen”, blijkt dat de Zorginspectie de
functiescheiding niet heeft gerespecteerd en dat het volgens de verzoekende partij
duidelijk is dat de Zorginspectie, inspecties heeft uitgevoerd met de loutere
bedoeling opdat het Departement Zorg over motieven zou beschikken om de
erkenning in te trekken.
Beoordeling
Vooraf – analyse van het middel
18.
In een derde middel wordt door de verzoekende partij de
schending aangevoerd van artikel 3 van het decreet van 19 januari 2018, van artikel
19 van het besluit van de Vlaamse regering van 5 juni 2009, van de artikelen 2 en 3
van de wet van 29 juli 1991, van het wettigheidsbeginsel en het patere legem quam
ipse fecisti-beginsel en van de algemene beginselen van behoorlijk bestuur, in het
bijzonder,
het
zorgvuldigheidsbeginsel,
het
gelijkheids-
en
non-discriminatiebeginsel, het onpartijdigheidsbeginsel, het redelijkheids-en
evenredigheidsbeginsel, het rechtszekerheids- en vertrouwensbeginsel en het
materieel motiveringsbeginsel.
Op het eerste gezicht kunnen die bepalingen en/of beginselen
niet allen worden betrokken op elk van de door de verzoekende partij in het middel
aangevoerde grieven en argumenten. Voor de behandeling van dit middel ziet de
Raad van State het in de huidige stand van het geding zo:
In wat op het eerste gezicht een eerste grief kan worden
genoemd, wordt, in het eerste middelonderdeel, de schending aangevoerd van
artikel 19 van het besluit van de Vlaamse regering van 5 juni 2009 doordat het
voornemen tot intrekking en het uiteindelijk bestreden besluit enkel mogen steunen
op de tekorten die in de aanmaning werden vermeld.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.077
XIV-39.439-30/43
In wat een tweede grief lijkt te zijn, wordt, in het tweede
middelonderdeel, de schending aangevoerd van de artikelen 2 en 3 van de wet van
29 juli 1991 en van de materielemotiveringsverplichting, doordat een verwijzing
naar het aantal inspectiebezoeken en het proces doorheen de jaren geen afdoende
motivering kan zijn, de vastgestelde tekorten niet uitzonderlijk zijn en niet
afdoende werd gemotiveerd waarom er voor de meest ingrijpende maatregel werd
gekozen.
In wat een derde grief lijkt te zijn, wordt, in het tweede
middelonderdeel,
de
schending
aangevoerd
van
het
gelijkheids-
en
niet-discriminatiebeginsel, nu in een andere woonzorgvoorziening, waar eveneens
tekorten werden vastgesteld, geen handhaving zou zijn opgestart.
In wat een vierde grief lijkt te zijn, wordt in het tweede
middelonderdeel, de schending aangevoerd van het onpartijdigheidsbeginsel, nu
de verzoekende partij van oordeel is dat het Departement Zorg zeer selectief heeft
gehandeld.
In wat een vijfde grief lijkt te zijn, wordt in het tweede
middelonderdeel,
de
schending
opgeworpen
van
het
redelijkheids-en
evenredigheidsbeginsel, vermits het Departement Zorg ook had kunnen kiezen
voor het opleggen van een schorsing of van beschermende maatregelen.
In wat een zesde grief lijkt te zijn, wordt in het derde
middelonderdeel, de schending aangevoerd van artikel 3 van het decreet van
19 januari 2018, nu er een functionele scheiding tussen het Departement Zorg en
de Zorginspectie bestaat en de verzoekende partij uit een verklaring van de
Zorginspectie tijdens de zitting van de Adviescommissie afleidt dat deze
functiescheiding niet zou zijn gerespecteerd, temeer daar de Zorginspectie de
inspecties zou hebben uitgevoerd met de loutere bedoeling het Departement Zorg
motieven te geven om de erkenning in te trekken.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.077
XIV-39.439-31/43
Eerste grief: schending van artikel 19 van het besluit van de Vlaamse regering van
5 juni 2009 – eerste middelonderdeel
19.
Het voornemen tot intrekking vertrekt vanuit de ernstige tekorten
die zijn vermeld in de aanmaning van 16 maart 2023. Deze tekorten zijn de
tekorten
uit
het
inspectieverslag
V-2023-
BEPU-005.
Het
betrokken
inspectieverslag somt kort samengevat tekorten op aangaande de sanitaire cellen;
het
glasoppervlak
van
de
kamers;
het
oproepsysteem
in
bepaalde
gemeenschappelijke ruimtes; de valpreventie in de traphal; de breedte van de
gangen; de handgrepen in de sanitaire cellen; de beveiliging van de ramen; de
zonnewering; de spiegels voor rolstoelgebruikers; het oproepsysteem in
bewonerskamer en sanitaire cel; de aanpassingen voor rolstoelgebruikers; de
vaststellingen in verband met de personeelsformatie (onvoldoende zorgkundigen
en onvoldoende verplegend personeel); de vaststellingen in verband met de
medicatieveiligheid; de vaststellingen in verband met de handhygiëne; de
vaststellingen in verband met het woonzorgleefplan (beperkte sociale anamnese
voor 2 bewoners, ontbrekende informatie op het zorg- en ondersteuningsplan); de
vaststellingen in verband met registraties; de ontbrekende observaties; de
vaststellingen in verband met de fysieke vrijheidsbeperkende maatregelen; de
ontbrekende wondzorgfiche en de ontbrekende 24u/24u verpleegkundige
permanentie. Daarnaast werden er vaststellingen gedaan in verband met de
behandeling van de bewoners, het voorhanden zijn van water, bediening van het
licht, aanpassing van verwarming, ventilatie en verlichting aan de bestemming van
het lokaal, garanderen van de veiligheid van de bewoners, het menu, het
animatieprogramma, afficheren van de prijzen en respecteren van de privacy van
de bewoners.
In het voornemen tot intrekking wordt tevens benadrukt dat deze
tekorten blijvend worden vastgesteld in het inspectieverslag van 24 april 2023 met
kenmerk V-2023-BEPU-0012 en in het inspectieverslag van 13 september 2023
met kenmerk V-2023-JOBE-0040, waarna uitdrukkelijk wordt gesteld dat het
Departement Zorg deze ernstige en aanhoudende tekorten op zich voldoende acht
om het voornemen tot intrekking te nemen. Bijgevolg dient te worden vastgesteld
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.077
XIV-39.439-32/43
dat, anders dan de verzoekende partij het ziet, het voornemen tot intrekking is
gesteund op de tekorten waarvoor een aanmaning werd verstuurd en waarvoor zij
de kans heeft gekregen om een remediëringsplan op te stellen.
Daarnaast
wordt
in
het
voornemen
tot
intrekking
volledigheidshalve bijkomende tekorten opgesomd die in het inspectieverslag van
24 april 2023 met kenmerk V-2023-BEPU-0012 en in het inspectieverslag van
13 september 2023 met kenmerk V-2023-JOBE-0040 werden vastgesteld. Deze
bijkomende tekorten tonen, volgens het voornemen tot intrekking, “ten overvloede
aan dat de beheersinstantie niet langer kan instaan voor de continue en duurzame
zorg en ondersteuning (…)”. Bijgevolg lijkt op het eerste gezicht te kunnen worden
vastgesteld dat het voornemen tot intrekking en het uiteindelijk bestreden besluit
steunen op de tekortkomingen uit het aan de aanmaning ten grondslag liggende
inspectieverslag V-2023-BEPU-005, terwijl de bijkomende tekorten dienen
beschouwd te worden als zijnde argumenten ten overvloede die een nadere context
geven waarbinnen het voornemen tot intrekking werd genomen.
Het gegeven dat de verzoekende partij in het verzoekschrift zelf
aangeeft dat er op 4 maart 2024 nog steeds bepaalde tekorten niet waren
geremedieerd, volstaat op zich om geheel in overeenstemming met de aanmaning
de volgende stap in de procedure, voorzien bij het besluit van de Vlaamse regering
van 5 juni 2009, te zetten en te besluiten tot een voornemen tot intrekking en de
uiteindelijke intrekking, nu de aanmaning vereist dat de voorziening aantoont dat
zij zich naar de erkenningsvoorwaarden heeft geschikt. Het gegeven dat in het
voornemen tot intrekking, als grondslag voor het thans bestreden besluit, tevens
wordt verwezen naar andere dan in de aanmaning opgenomen tekorten om de ernst
van de situatie te schetsen, doet geen afbreuk aan het voorgaande.
Uit wat voorafgaat volgt, dat de verzoekende partij op het eerste
gezicht, geen schending van artikel 19 van het besluit van de Vlaamse regering van
5 juni 2009 aantoont.
Het eerste middelonderdeel is niet ernstig.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.077
XIV-39.439-33/43
Tweede grief: schending van de artikelen 2 en 3 van de wet van 29 juli 1991 en de
materiëlemotiveringsverplichting – tweede middelonderdeel
20.
De artikelen 2 en 3 van de wet van 29 juli 1991 verplichten de
administratieve overheid in de akte de juridische en feitelijke overwegingen op te
nemen die aan de beslissing ten grondslag liggen, en dat op “afdoende” wijze.
Het afdoend karakter van de motivering betekent dat de motivering pertinent moet
zijn, dit wil zeggen dat ze duidelijk met de beslissing te maken moet hebben, en dat
ze draagkrachtig moet zijn, dit wil zeggen dat de aangehaalde redenen moeten
volstaan om de beslissing te dragen. De belangrijkste bestaansreden van de
motiveringsplicht, zoals die wordt opgelegd door de voormelde wet van 29 juli
1991, bestaat erin dat de betrokkene in de hem aanbelangende beslissing zelf de
motieven moet kunnen aantreffen op grond waarvan ze werd genomen, opdat de
betrokkene met kennis van zaken zou kunnen uitmaken of het aangewezen is de
beslissing met een annulatieberoep te bestrijden.
De
materiëlemotiveringsplicht
houdt
in
dat
iedere
administratieve rechtshandeling moet steunen op motieven waarvan het feitelijk
bestaan naar behoren is bewezen en die in rechte ter verantwoording van die
handeling in aanmerking kunnen worden genomen. Bij de beoordeling van de
naleving van de materiëlemotiveringsplicht is de Raad van State niet bevoegd om
zijn oordeel omtrent de feiten in de plaats te stellen van het oordeel van de
administratieve overheid. Hij is enkel bevoegd om desgevraagd na te gaan of de
administratieve overheid is uitgegaan van de juiste feitelijke gegevens, of zij die
correct heeft beoordeeld en of zij op grond daarvan binnen de perken van de
redelijkheid tot haar besluit is kunnen komen. Voorts mag enkel met de formeel
uitgedrukte motieven rekening worden gehouden.
21.
Er dient te worden vastgesteld dat het bestreden besluit wat de
juridische overwegingen betreft, uitdrukkelijk verwijst naar artikel 64, eerste lid,
van het Woonzorgdecreet. Voorts verwijst de formele motivering ook naar de
artikelen 19, 23, 39 en 40 van het besluit van de Vlaamse regering van 5 juni 2009
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.077
XIV-39.439-34/43
en naar artikel 22, §2, tweede lid, van het besluit van de Vlaamse regering van
12 juli 2013 ‘betreffende de Adviescommissie voor Voorzieningen van Welzijn,
Volksgezondheid en Gezin en (Kandidaat-) pleegzorgers’, als de grond waarop het
bestreden besluit is genomen. Deze juridische verwijzingen zijn voldoende
duidelijk en precies en geven derhalve op afdoende wijze, het “wettelijk kader” en
de “rechtsgrondslag” weer, los van de vaststelling dat de verzoekende partij niet
aanvoert noch a fortiori aannemelijk maakt dat het voor haar niet mogelijk is om,
eventueel na het inwinnen van juridisch advies, de toepasselijke bepalingen van de
regelgeving te vinden.
22.
Bij het onderzoek naar het afdoende karakter van de formele-
motiveringsplicht moet voorts worden rekening gehouden met het geheel van de
formele motivering en niet met een of meerdere - door de verzoekende partij
geciteerde en bekritiseerde - onderdelen van de motivering op zich. De motivering
in
haar
geheel
moet
immers
afdoende
zijn.
Daarnaast
houdt
de
materiëlemotiveringsplicht in dat iedere administratieve rechtshandeling moet
steunen op motieven waarvan het feitelijk bestaan naar behoren is bewezen en die
in rechte ter verantwoording van die handeling in aanmerking kunnen worden
genomen.
Wat de feitelijke overwegingen betreft die aan de beslissing ten
grondslag liggen laat de verzoekende partij in essentie gelden dat i) het aantal
inspectiebezoeken geen afdoende motivering is, nu volgens de verzoekende partij
één inspectiebezoek om de zes maanden niet uitzonderlijk is; ii) er eerder nog geen
schorsing of intrekking werd uitgesproken, zodat het proces doorheen de jaren
geen afdoende motivering kan zijn; iii) de tekorten die werden vastgesteld, niet
uitzonderlijk zijn en er geen sprake is van een lage zorgkwaliteit of gevaar voor het
welzijn en welleven van de bewoners en iv) niet afdoende werd gemotiveerd
waarom er voor de meest ingrijpende maatregel werd gekozen.
Er dient te worden vastgesteld dat de verzoekende partij in haar
aangevoerde betoog zeer selectief te werk gaat. Het bestreden besluit is immers
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.077
XIV-39.439-35/43
niet louter gebaseerd op de hiervoor door haar uit hun context getrokken
bekritiseerde motieven.
Uit de motivering, zoals integraal weergegeven onder
randnummer 3.11, blijkt dat het bestreden besluit is gesteund op vele ernstige
tekorten herhaaldelijk vastgesteld in de inspectieverslagen. In het inspectieverslag
van 10 maart 2023 werden verscheidene ernstige tekorten vastgesteld, waarvoor
een aanmaning werd verstuurd op 16 maart 2023. Naar aanleiding van bijkomende
inspecties werden dezelfde, als in het aan de aanmaning ten grondslag liggend
inspectieverslag,
én
bijkomende
ernstige
tekorten
vastgesteld
in
de
inspectieverslagen van respectievelijk 24 april 2023 en 13 september 2023. De
verslagen werden ter kennis gebracht van de verzoekende partij, waarbij zij de
kans kreeg de vastgestelde tekorten te remediëren. Het op 18 december 2023
genomen voornemen tot intrekking, steunt op de niet geremedieerde
tekortkomingen uit het aan de aanmaning ten grondslag liggende inspectieverslag
van 10 maart 2023, waarbij de eveneens vermelde vastgestelde bijkomende
tekorten naar aanleiding van de inspectieverslagen van respectievelijk 24 april
2023 en 13 september 2023 argumenten ten overvloede zijn die een nadere context
geven waarbinnen het voornemen tot intrekking werd genomen. In haar advies stelt
de Adviescommissie vast dat het voornemen tot intrekking voldoende inhoudelijk
onderbouwd was, maar, niettegenstaande de voorziening wel inspanningen heeft
geleverd er nog steeds structurele tekorten zijn, waarbij zij het belang om de
tekorten
duurzaam
te
remediëren
onderstreept.
Tevens
benadrukt
de
Adviescommissie dat de werking onvoldoende is bijgestuurd en er onvoldoende
garanties kunnen worden gegeven met betrekking tot de zorg, gelet op de
aanhoudende tekorten. Het gegeven dat de Adviescommissie in fine ook rekening
houdt met “het proces doorheen de jaren”, doet geen afbreuk aan de voorgaande
vaststelling en kan hoogstens als een overtollig motief worden beschouwd.
In zoverre de verzoekende partij betoogt dat de Zorginspectie in
de Adviescommissie heeft aangegeven “dat de tekorten niet uitzonderlijk zijn,
maar het aantal inspectiebezoeken wel” en dat het aantal inspectiebezoeken geen
afdoende motivering is, dient met de verwerende partij te worden vastgesteld dat
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.077
XIV-39.439-36/43
de verklaring van de Zorginspectie bij de Adviescommissie uit haar context wordt
getrokken, nu de Zorginspectie louter antwoordt op een vraag van de verzoekende
partij waarin wordt gepolst of er sprake is van een uitzonderlijke situatie in de
woonzorgvoorziening. Los van het gegeven dat de Zorginspectie tijdens de
hoorzitting van de Adviescommissie heeft aangegeven dat de vaststellingen in het
laatste inspectieverslag niet uitzonderlijk zijn, maar dat het wel uitzonderlijk is dat
er sinds 2010 ongeveer 30 inspectiebezoeken hebben plaatsgevonden bij de
verzoekende partij, daarbij benadrukkend dat “die voornamelijk werden ingegeven
door klachten en dat gelet op alle remediëringsmogelijkheden die werden gegeven
er nog steeds veel tekorten worden vastgesteld [en dat de] Zorginspectie stelt dat
het niet mogelijk is om naar één enkel verslag te kijken om daaruit gevolgen te
trekken, maar dat naar het gehele traject gekeken moet worden om de opgelegde
maatregel van intrekking te kaderen”, volstaat de vaststelling, zoals tevens blijkt
uit de tussenkomst van het Departement Zorg, opgenomen in het advies van de
Adviescommissie en benadrukt door de verwerende partij “dat de vragen van
verzoekende partij niet gericht zijn tot de bevoegde partij in kwestie daar het niet
aan Zorginspectie toekomt om te oordelen of de opgelegde maatregel redelijk is,
aangezien de rol van Zorginspectie beperkt is tot het doen van de vaststellingen ter
plaatse”. Anders dan de verzoekende partij het ziet, geeft het door de Zorginspectie
gegeven antwoord hoogstens een duiding bij het hele handhavingsproject en de
terugkerende vastgestelde tekorten ondanks de remediëringskansen, het maakt
geen, zoals kan worden afgeleid uit de voornoemde tussenkomst van het
Departement Zorg, aan het bestreden besluit ten grondslag liggende motivering uit.
In zoverre de verzoekende partij nog laat gelden dat niet
afdoende werd gemotiveerd waarom er voor de meest ingrijpende maatregel werd
gekozen, volstaat de vaststelling dat het geheel van de vaststellingen en motieven
leidt tot het besluit dat de verzoekende partij niet in staat is om de ernstige tekorten
op de erkenningsvoorwaarden op een structurele en duurzame manier aan te
pakken en te remediëren, wat volstaat om het bestreden besluit te schragen.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.077
XIV-39.439-37/43
Uit wat voorafgaat volgt dat de verzoekende partij op het eerste
gezicht, geen schending van de artikelen 2 en 3 van de wet van 29 juli 1991, noch
van de materiëlemotiveringsverplichting aantoont.
Derde grief: schending van het gelijkheids- en niet-discriminatiebeginsel – tweede
middelonderdeel
23.
De
grondwettelijke
regels
van
de
gelijkheid
en
de
niet-discriminatie, zoals vervat in de artikelen 10 en 11 van de Grondwet, vereisen
dat allen die zich in eenzelfde toestand bevinden op gelijke wijze worden
behandeld. Het gelijkheidsbeginsel belet dat er een willekeurig onderscheid wordt
gemaakt tussen burgers. De grondwettelijke regels van de gelijkheid en de
niet-discriminatie sluiten niet uit dat een verschil in behandeling tussen bepaalde
categorieën van personen wordt ingesteld, voor zover dat verschil op een objectief
criterium berust en het redelijk verantwoord is. Dezelfde regels verzetten er zich
overigens tegen dat categorieën van personen, die zich ten aanzien van de
aangevochten maatregel in wezenlijk verschillende situaties bevinden, op
identieke wijze worden behandeld, zonder dat daarvoor een redelijke
verantwoording bestaat. Het bestaan van een dergelijke verantwoording moet
worden beoordeeld rekening houdende met het doel en de gevolgen van de
betwiste maatregel en met de aard van de terzake geldende beginselen. Het
gelijkheidsbeginsel is geschonden wanneer vaststaat dat geen redelijk verband van
evenredigheid bestaat tussen de aangewende middelen en het beoogde doel.
24.
In zoverre de verzoekende partij laat gelden dat haar tekorten
ook gelijklopend zijn met andere voorzieningen die niet worden gehandhaafd,
volstaat de vaststelling dat het louter selectief citeren uit één inspectieverslag van
ongekende datum zonder enige duiding ter verduidelijking op zich niet volstaat om
een vermeende schending van het gelijkheids- en niet-discriminatiebeginsel aan te
tonen.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.077
XIV-39.439-38/43
Uit wat voorafgaat volgt dat de verzoekende partij op het eerste
gezicht, geen schending van het gelijkheids- en niet-discriminatiebeginsel
aantoont.
Vierde
grief:
schending
van
het
onpartijdigheidsbeginsel
–
tweede
middelonderdeel
25.
Het onpartijdigheidsbeginsel, voor zover van toepassing op
organen van het actief bestuur, waarborgt zowel de persoonlijke onpartijdigheid
van de personeelsleden en de leden van bestuurlijke organen die mede een
beslissing nemen, als de structurele onpartijdigheid van die personeelsleden en
bestuurlijke organen op het vlak van de organisatie van deze organen, het verloop
van de procedure en het tot stand komen van hun beslissingen.
26.
In zoverre de verzoekende partij laat gelden dat het Departement
Zorg zeer selectief heeft gehandeld, en zich te dezen beperkt tot het poneren van
een standpunt zonder enig begin van bewijs gesteund op concrete en verifieerbare
gegevens, die op hun merites door de Raad van State kunnen worden onderzocht,
volstaat deze loutere aanname op het eerste gezicht niet om aan te tonen dat het
onpartijdigheidsbeginsel werd geschonden.
Uit wat voorafgaat volgt dat de verzoekende partij op het eerste
gezicht, geen schending van het onpartijdigheidsbeginsel aantoont.
Vijfde grief: schending van het redelijkheids-en evenredigheidsbeginsel – tweede
middelonderdeel
27.
Een schending van het redelijkheidsbeginsel (of van het
proportionaliteitsbeginsel dat er een bijzondere toepassing van is) als algemeen
beginsel van behoorlijk bestuur, veronderstelt dat de overheid bij het nemen van de
beslissing onredelijk heeft gehandeld, met andere woorden dat zij de haar
toegekende discretionaire beoordelings- of beleidsvrijheid onjuist heeft gebruikt.
Van een schending van het redelijkheidsbeginsel (en van het proportionaliteitsECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.077
XIV-39.439-39/43
beginsel) kan slechts sprake zijn wanneer een beslissing, waarvan is vastgesteld dat
ze berust op deugdelijke grondslagen, inhoudelijk dermate afwijkt van het normale
beslissingspatroon of, nog, er een zodanige wanverhouding bestaat tussen die
motieven en de inhoud van de beslissing, dat het niet denkbaar is dat een andere
zorgvuldig handelende administratieve overheid in dezelfde omstandigheden tot
die besluitvorming zou komen of die beslissing zou nemen. De Raad van State is in
de uitoefening van zijn wettigheidstoezicht enkel bevoegd om, desgevraagd, na te
gaan of de administratieve overheid op grond van de juiste en correct beoordeelde
feitelijke gegevens, in redelijkheid tot de bestreden beslissing is kunnen komen.
Het komt de Raad van State evenwel niet toe zijn beoordeling in de plaats te stellen
van die van de bevoegde administratieve overheid.
28.
In zoverre de verzoekende partij laat gelden dat de intrekking een
disproportionele, onredelijke en onevenredige maatregel is en het Departement
Zorg ook had kunnen kiezen voor het opleggen van een schorsing of het nemen van
beschermende maatregelen, nu het over een breed instrumentarium aan
maatregelen beschikt, volstaat de vaststelling dat het feit dat de verzoekende partij
de tekortkomingen niet onoverkomelijk of uitzonderlijk vindt en de eerdere
handhavingsprocedures niet ernstig genoeg acht, weliswaar getuigt van een eigen
visie, doch op het eerste gezicht niet aantoont dat de verwerende partij de grenzen
van de redelijkheid zou hebben overschreden.
Uit wat voorafgaat volgt dat de verzoekende partij op het eerste
gezicht, geen schending van het redelijkheids-en evenredigheidsbeginsel aantoont.
Conclusie
29.
Het tweede middelonderdeel is niet ernstig.
Zesde grief: schending van artikel 3 van het decreet van 19 januari 2018 – derde
middelonderdeel
30.
Artikel 3 van het decreet van 19 januari 2018, als onderdeel van
hoofdstuk 2 “Uitoefening van toezichtstaken”, luidt:
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.077
XIV-39.439-40/43
“Art. 3
De inspecteurs oefenen de bevoegdheden, vermeld in dit decreet, uit met het oog op
het toezicht op de naleving van de regelgeving in het kader van het
gezondheidsbeleid en het welzijns- en gezinsbeleid. Onder regelgeving wordt niet
alleen wetgeving verstaan, maar ook geformaliseerde afspraken.
Bij de uitoefening van de bevoegdheden, vermeld in dit decreet, dragen de
inspecteurs er zorg voor dat de middelen die ze aanwenden, passend en
noodzakelijk zijn voor dat toezicht.
Het toezicht wordt op stukken of ter plaatse uitgeoefend.”
In zoverre de verzoekende partij benadrukt dat er een functionele
scheiding tussen het Departement Zorg en de Zorginspectie zou bestaan en zij uit
een verklaring van de Zorginspectie tijdens de zitting van de Adviescommissie
afleidt dat deze functiescheiding niet zou zijn gerespecteerd, kan haar betoog
evenmin worden bijgevallen.
Uit het administratief dossier blijkt dat de inspecties werden
uitgevoerd
door
de
Zorginspectie
waarbij
de
vaststellingen
in
de
inspectieverslagen werden opgenomen. Niet blijkt dat het handhavingstraject door
andere dan de bevoegde organen van het Departement Zorg zou zijn uitgevoerd. In
zoverre de verzoekende partij uit een verklaring van de Zorginspectie bij de
Adviescommissie afleidt dat de Zorginspectie de functiescheiding niet zou hebben
gerespecteerd, volstaat de vaststelling dat, nu het slechts op uitdrukkelijk verzoek
van de verzoekende partij was dat de Zorginspectie antwoordde dat naar het gehele
traject moet gekeken worden om de opgelegde maatregel te kaderen en bovendien
het Departement Zorg uitdrukkelijk verklaarde dat “de vragen van verzoekende
partij niet gericht [waren] tot de bevoegde partij in kwestie daar het niet aan
Zorginspectie toekomt om te oordelen of de opgelegde maatregel redelijk is,
aangezien de rol van Zorginspectie beperkt is tot het doen van de vaststellingen ter
plaatse”, de beweringen van de verzoekende partij uitgaan van een verkeerde
voorstelling van de feiten. Zij maakt met haar aangevoerde betoog op het eerste
gezicht niet aannemelijk dat de Zorginspectie haar decretale opdracht, die erin
bestaat om de inspecties uit te voeren, niet zou hebben gerespecteerd en zich op het
domein van het Departement Zorg zou hebben begeven dat instaat om de naleving
van de erkenningsvoorwaarden af te dwingen.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.077
XIV-39.439-41/43
In zoverre de verzoekende partij tot slot aanvoert dat de
Zorginspectie de inspecties zou hebben uitgevoerd met de loutere bedoeling het
Departement Zorg motieven te geven om de erkenning in te trekken en daarbij de
frequentie van de inspecties bekritiseerd en de objectiviteit van de
inspectieverslagen lijkt in twijfel te trekken, laat het zich verstaan dat het op het
eerste gezicht niet onlogisch lijkt dat de Zorginspectie in het kader van een
handhavingstraject bijkomende inspecties uitvoert. Dit gegeven op zich toont,
zoals terecht wordt opgemerkt door de verwerende partij, geenszins aan dat de
Zorginspectie louter inspecties uitvoert om het Departement Zorg motieven tot de
intrekking van de erkenning te geven. Evenmin maakt de verzoekende partij, aan
de hand van deze aannames, aannemelijk dat de objectiviteit van de
inspectieverslagen zou moeten in twijfel worden getrokken.
Uit wat voorafgaat volgt dat de verzoekende partij op het eerste
gezicht, geen schending van artikel 3 van het decreet van 19 januari 2018 aantoont.
Het derde middelonderdeel is niet ernstig.
Conclusie
32.
Uit wat voorafgaat volgt dat de verzoekende partij op het eerste
gezicht, noch een schending van artikel 19 van het besluit van de Vlaamse regering
van 5 juni 2009, van de artikelen 2 en 3 van de wet van 29 juli 1991 en van artikel
3
van
het
decreet
van
19
januari
2018,
noch
van
de
materielemotiveringsverplichting, het gelijkheids- en niet-discriminatiebeginsel,
het onpartijdigheidsbeginsel en het redelijkheids-en evenredigheidsbeginsel,
aantoont.
Wat de door de verzoekende partij aangevoerde schending
betreft van de andere in het middel aangevoerde beginselen, wordt er, bij gebrek
van een specifieke argumentatie dienaangaande van uitgegaan dat deze grieven, op
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.077
XIV-39.439-42/43
het eerste gezicht, geacht moeten worden ofwel samen te vallen met wat hiervóór
al is besproken, ofwel niet ontvankelijk te zijn.
Het derde middel is niet ernstig.
33.
Er is niet voldaan aan ten minste één van de voorwaarden gesteld
in artikel 17, §§ 1 en 4, van de gecoördineerde wetten op de Raad van State die
cumulatief vervuld moeten zijn wil een vordering tot schorsing bij uiterst
dringende noodzakelijkheid worden toegewezen.
BESLISSING
- De Raad van State verwerpt de vordering.
- De verzoekende partij wordt verwezen in de kosten van de vordering tot
schorsing bij uiterst dringende noodzakelijkheid, begroot op een rolrecht van
200 euro, een bijdrage van 24 euro en een rechtsplegingsvergoeding van 770
euro, die verschuldigd is aan de verwerende partij.
Dit arrest is uitgesproken te Brussel, op elf juni tweeduizend vierentwintig, door de
Raad van State, XIVe kamer, samengesteld uit:
Chantal Bamps,
waarnemend voorzitter, staatsraad,
bijgestaan door
Joris Casneuf,
griffier.
De griffier
De voorzitter
Joris Casneuf
Chantal Bamps
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.077
XIV-39.439-43/43
