Conseil d'État de Belgique — Raad van State — ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.125 (2024-06-14)
Samenvatting (NL) :
Arrest nr 260.125 van 14 juni 2024 Justitie - Penitentiair recht (met
inbegrip van cassatie) Beslissing : Verwerping Depersonalisatie
--- TEXTE INTÉGRAL DE L'ARRÊT ---
RAAD VAN STATE, AFDELING BESTUURSRECHTSPRAAK
IXe KAMER
ARREST
nr. 260.125 van 14 juni 2024
in de zaak A. 239.902/IX-10.310
In zake:
XXXX
bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaat Sven Boullart
kantoor houdend te 9000 Gent
Voskenslaan 419
bij wie woonplaats wordt gekozen
eveneens bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaat Hans Rieder
kantoor houdend te 9000 Gent
Recollettenlei 39
tegen:
- de BELGISCHE STAAT, vertegenwoordigd door de
minister
van Justitie
2. de DIRECTEUR-GENERAAL VAN DE PENITENTIAIRE
INRICHTINGEN
bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaat Karine Van Gulck
kantoor houdend te 2600 Berchem
Deken De Winterstraat 26
bij wie woonplaats wordt gekozen
-------------------------------------------------------------------------------------------------I. Voorwerp van het cassatieberoep
Het cassatieberoep, ingesteld op 28 augustus 2023, strekt tot de
nietigverklaring van beslissing BC/23-0131 van de beroepscommissie van de
Centrale toezichtsraad voor het gevangeniswezen van 28 juli 2023.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.125
IX-10.310-1/16
II. Verloop van de rechtspleging
Bij beschikking nr. 15.591 van 18 september 2023 is het
cassatieberoep toelaatbaar verklaard.
De eerste verwerende partij heeft een memorie van antwoord
ingediend en de verzoekende partij heeft een memorie van wederantwoord
ingediend.
Eerste auditeur Alexander Van Steenberge heeft een verslag
opgesteld.
De verzoekende partij heeft gevraagd dat de procedure wordt
voortgezet.
De partijen zijn opgeroepen voor de terechtzitting, die heeft
plaatsgevonden op 15 april 2024.
Kamervoorzitter Geert Van Haegendoren heeft verslag
uitgebracht.
Advocaat Sven Boullart, die verschijnt voor de verzoekende
partij en advocaat Lynn Lieckens, die loco advocaat Karine Van Gulck verschijnt
voor de verwerende partijen, zijn gehoord.
Eerste auditeur Alexander Van Steenberge heeft een met dit
arrest eensluidend advies gegeven.
Er is toepassing gemaakt van de bepalingen op het gebruik der
talen, vervat in titel VI, hoofdstuk II, van de wetten op de Raad van State,
gecoördineerd op 12 januari 1973.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.125
IX-10.310-2/16
III. Feiten
Met de thans bestreden beslissing BC/23-0131 doet de
beroepscommissie van de Centrale toezichtsraad voor het gevangeniswezen op 28
juli 2023 uitspraak over een beroep van huidige verzoeker in cassatie tegen een
beslissing van de directeur-generaal van de penitentiaire inrichtingen van 19 juni
2023 tot hernieuwing van de plaatsing van verzoeker in een individueel bijzonder
veiligheidsregime (“IBVR”).
In de bestreden beslissing schetst de beroepscommissie de
nuttige feiten ter beoordeling van het beroep. Dit feitenrelaas leert het volgende.
Verzoeker komt op 14 oktober 2022 aan in de penitentiaire
instelling te Beveren nadat hij vanuit Zwitserland uitgeleverd was aan België.
Diezelfde dag wordt hem een bijzondere veiligheidsmaatregel opgelegd, die tot
driemaal toe hernieuwd wordt. De bijzondere veiligheidsmaatregel en de
vernieuwingen worden gedeeltelijk vernietigd door de klachtencommissie.
Op 10 november 2022 neemt de directeur-generaal van de
penitentiaire inrichtingen een beslissing tot IBVR, die door de beroepscommissie
wordt vernietigd.
Op 22 december 2022 neemt de directeur-generaal een nieuwe
beslissing tot IBVR.
Op 17 februari 2023 neemt de directeur-generaal een beslissing
tot hernieuwing van de plaatsing in IBVR. Op 23 maart 2023 verklaart de
beroepscommissie het beroep van verzoeker hiertegen gedeeltelijk gegrond, wat
het glasbezoek van de ouders van verzoeker betreft.
Ter uitvoering van deze beslissing van de beroepscommissie
neemt de directeur-generaal op 29 maart 2023 een nieuwe beslissing, waarin hij
verwijst naar vertrouwelijke informatie om het bezoek achter glas voor de ouders
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.125
IX-10.310-3/16
te handhaven. Verzoeker tekent opnieuw beroep aan tegen deze beslissing. De
beroepscommissie verklaart dat beroep op 15 april 2023 gegrond. Zij stelt haar
beslissing in de plaats, zodat het bezoek van de ouders niet meer zou moeten
plaatsvinden in een lokaal voorzien van een transparante wand om de bezoekers
te scheiden.
Op 20 april 2023 besluit de directeur-generaal tot een
hernieuwing van het IBVR van 22 december 2022. De beroepscommissie
verklaart verzoekers beroep hiertegen ontvankelijk en gedeeltelijk gegrond op 15
juni 2023. Zij stelt haar beslissing in de plaats, zodat het bezoek van de ouders
niet meer zou moeten plaatsvinden in een lokaal voorzien van een transparante
wand om de bezoekers te scheiden.
Op 1 juni 2023 hernieuwt de directeur-generaal het IBVR. De
maatregel van beperking van bezoek wordt gemilderd om tegemoet te komen aan
verzoekers vraag om bezoek van zijn minderjarige kind te ontvangen.
Op 19 juni 2023 neemt de directeur-generaal een beslissing tot
hernieuwing van het IBVR voor de periode van 20 juni 2023 tot 18 augustus
2023. Het IBVR omvat de volgende maatregelen:
“- Uitsluiting van deelname aan gemeenschappelijke activiteiten;
- Systematische controle van uitgaande en inkomende briefwisseling;
- Glasbezoek, behalve voor zijn advocaat. Het bezoek van [het kind] en de
eigen ouders van [verzoeker] kan doorgaan in de vorm van individueel
bezoek aan tafel, onder volgende strikte en dwingende voorwaarden:
· het individueel tafelbezoek vindt plaats in de jury-beraadslagings-ruimte
(waar ook, op andere momenten, het bezoek met zijn advocaten doorgaat)
· het bezoek vindt plaats in aanwezigheid van 2 leden van het penitentiair
bewakingspersoneel en met een verbod van overdracht van documenten
en voorwerpen
· fysiek contact is beperkt tot een korte begroeting bij aanvang en einde
van het bezoek.
- Gedeeltelijke ontzegging van het gebruik van de telefoon;
- Systematische toepassing van het onderzoek aan de kledij;
- Ontnemen of onthouden van scherpe of gevaarlijke voorwerpen;
- Observatie om de 120 minuten. Tussen 21 u en 6 u 10 wordt deze
controle niet uitgevoerd om de nachtrust maximaal te respecteren.
- Verplicht verblijf in de aan hem toegewezen verblijfsruimte.”
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.125
IX-10.310-4/16
Op 28 juli 2023 verklaart de beroepscommissie verzoekers
beroep tegen deze beslissing ongegrond.
IV. Regelmatigheid van de rechtspleging
De Belgische Staat, vertegenwoordigd door de minister van
Justitie, was geen partij in het geschil bij de beroepscommissie. Enkel de
directeur-generaal van de penitentiaire inrichtingen was betrokken als verwerende
partij. Daaruit volgt dat enkel de laatstgenoemde te beschouwen is als verweerder
in cassatie en dat de Belgische Staat buiten de zaak moet worden gesteld.
Hierna wordt met “de verwerende partij” enkel nog de
directeur-generaal van de penitentiaire inrichtingen bedoeld.
De verwerende partij verklaart dat de memorie van antwoord,
ingediend door de Belgische Staat, ook aan haar toegerekend mag worden.
V. Ontvankelijkheid van het beroep
Exceptie
Verzoeker beschikt volgens de verwerende partij niet (meer)
over het vereiste belang. Hij kan met een vernietiging niets bereiken. De
gevolgen van het ondergane veiligheidsregime kunnen niet meer ongedaan
worden gemaakt: de maatregel werd immers al ondergaan en is verstreken. Een
eventuele vernietiging van een beslissing tot het opleggen van een IBVR in het
verleden zou aan verzoeker geen rechtstreeks voordeel meer opleveren dat is
verbonden aan het verdwijnen van de bestreden akte uit de rechtsorde. Die
vernietiging zou voor het verleden immers in rechte geen enkel rechtstreeks
gevolg meer hebben: voor de betrokken periode kan geen ander regime meer
worden georganiseerd. De bestreden beslissing was reeds achterhaald op het
ogenblik dat verzoeker het cassatieberoep instelde: het bestreden IBVR verstreek
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.125
IX-10.310-5/16
op 18 augustus 2023 en werd vervangen door een nieuwe beslissing IBVR die
inging op 19 augustus 2023. Inmiddels is er ook reeds een nieuwe beslissing van
2 oktober 2023 tot verdere plaatsing in een IBVR, die loopt tot 16 december
2023. Het louter nastreven van een precedentwaarde verleent aan verzoeker geen
belang, vermits artikel 6 GerW aan de rechterlijke uitspraken precedentwaarde
ontzegt. De eventuele intentie om op grond van een uitspraak van de Raad van
State een vordering tot schadevergoeding in te stellen, houdt geen voldoende en
rechtstreeks belang in. De latere beslissingen van de directeur-generaal inzake de
plaatsing in een individueel bijzonder veiligheidsregime zijn geen loutere
verlenging van de beslissing van 19 juni 2023. Elke nieuwe beslissing inzake
IBVR is een op zichzelf staande beslissing, waarbij alle formele en inhoudelijke
voorwaarden van een eerste beslissing vervuld moeten zijn. De beslissing kan
slechts worden hernieuwd na een voorafgaand verzoek van de directeur, dat
vergezeld gaat van een psycho-medisch verslag en met inachtneming van de
bepalingen van artikel 118, §§ 1 tot 4, van de basiswet van 12 januari 2005
‘betreffende het gevangeniswezen en de rechtspositie van de gedetineerden’
(“basiswet”).
Beoordeling
Met de exceptie lijkt de verwerende partij ervan uit te gaan dat
verzoeker met huidig cassatieberoep de vernietiging vordert van de plaatsing in
IBVR, terwijl het voorwerp van zijn vordering de vernietiging is van de
beslissing van de beroepscommissie.
De finaliteit van een cassatieberoep bestaat erin om de
vermeend onwettige uitspraak van het administratief rechtscollege teniet te doen,
waarna de zaak voor een nieuwe beoordeling aan het rechtscollege wordt
voorgelegd, zodat verzoeker in cassatie een nieuwe kans verwerft op een voor
hem gunstiger uitspraak van dat rechtscollege.
Dat verzoeker de hem opgelegde maatregel volledig heeft
ondergaan op het ogenblik van de uitspraak over zijn cassatieberoep, ontneemt
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.125
IX-10.310-6/16
hem niet het belang bij zijn beroep. De mogelijkheid om na cassatie bij de
beroepscommissie een gunstiger beslissing te verkrijgen, bestaat immers nog
steeds. Verbreekt de Raad van State de voorliggende beslissing van de
beroepscommissie, dan zal deze laatste in functie van de vernietigingsgrond
kunnen of moeten vaststellen dat de beslissing van 19 juni 2023 onwettig aan
verzoeker is opgelegd. Voor zover de gevolgen van de vernietigde beslissing niet
meer ongedaan gemaakt kunnen worden, kan zij in voorkomend geval aan
verzoeker een niet-financiële tegemoetkoming toekennen (artikel 158, § 4, iuncto
artikel 162, § 3, van de basiswet). De verwerende partij toont niet aan dat de
beroepscommissie na een eventuele vernietiging van de bestreden uitspraak
noodzakelijk zal moeten besluiten tot verwerping wegens een gebrek aan belang
bij het beroep tegen de beslissing van de directeur-generaal, inzonderheid omdat
de bestreden maatregel zijn volle uitwerking heeft gehad.
Verzoeker heeft als partij die in het geding voor de
beroepscommissie in het ongelijk is gesteld het vereiste belang bij het instellen
van zijn cassatieberoep. De exceptie wordt verworpen.
VI. Onderzoek van het enige middel
Uiteenzetting van het middel
Het enige middel is genomen uit de schending van artikel 149
van de Grondwet. Verzoeker vat het middel als volgt samen (voetnoot
weggelaten):
“1. Artikel 149 van de Grondwet bepaalt dat elk vonnis met redenen
omkleed is.
Deze verplichting geldt ook voor de Beroepscommissie gezien deze een
administratief rechtscollege uitmaakt.
2. Deze motiveringsverplichting houdt in dat de bodemrechter moet
antwoorden op de middelen of de argumentatie van de betrokkene.
3. Verzoekende partij heeft in zijn beroep van 26 juni 2023 een schending
ingeroepen van de artikelen 3 en 6 EVRM tegen de beslissing van 19 juni
2023.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.125
IX-10.310-7/16
De bestreden beslissing beantwoordt dit zelfstandig middel uit het beroep
niet, terwijl dit middel een afzonderlijke juridische betwisting voert in
vergelijking met de overige middelen uit het beroep.
Door het middel gegrond op de aangevoerde schending van de artikelen 3
en 6 EVRM niet te beantwoorden, schendt de bestreden beslissing
artikel 149 van de Grondwet.”
In de memorie van wederantwoord preciseert verzoeker dat het
middel geenszins betrekking heeft op een schending van de artikelen 3 en 6 van
het Europees Verdrag over de rechten van de mens (EVRM), maar op de
schending van artikel 149 van de Grondwet.
Hij merkt op dat de niet-proportionaliteit slechts één deelaspect
is dat werd aangevoerd in het kader van de schending van artikel 3 EVRM. Hij
heeft tevens aangevoerd dat de opgelegde maatregelen leiden tot ernstige fysieke
en psychosociale ongemakken en dat deze maatregelen systematisch worden
toegepast, wat volgens hem neerkomt op een onmenselijke en vernederende
behandeling.
Er werd geenszins onderzocht of de opgelegde maatregelen al
dan niet neerkomen op een onmenselijke en vernederende behandeling. De
verwerende partij kan hoegenaamd niet beweren dat de beroepscommissie de
genomen maatregelen heeft geëvalueerd in het licht van artikel 3 EVRM en
artikel 4 van het Handvest van de Grondrechten van de Europese Unie. Zij heeft
louter geoordeeld dat er geen reden is om te twijfelen aan de billijkheid en
proportionaliteit van de genomen maatregelen vermits de maatregelen
mondjesmaat worden “versoepeld”.
Wat artikel 6 EVRM betreft, is in het beroepsschrift
aangevoerd dat “de bestreden beslissing in strijd (is) met artikel 6 EVRM, nu
geen enkele tegenspraak door verzoeker mogelijk is, hetgeen kennelijk zijn
rechten van verdediging schendt”. Het recht op tegenspraak in het kader van
artikel 6 EVRM is ruimer dan louter het al dan niet vrijgeven van informatie of
de zogenaamde garantie van de rechterlijke controle. De beroepscommissie heeft
het uitdrukkelijk over haar eigen inzage in het register overeenkomstig de
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.125
IX-10.310-8/16
bepalingen in artikel 8, § 1, van de basiswet. Zij benadrukt bovendien dat zij op
die manier de rechten van verdediging conform artikel 6 EVRM wenst te
garanderen, maar laat uitdrukkelijk na om een afdoende en met redenen omkleed
antwoord te bieden op de aangevoerde schending van artikel 6 EVRM voor wat
betreft de schending van het recht op tegenspraak van verzoeker.
Beoordeling
Artikel 149 van de Grondwet, in zoverre het bepaalt dat elk
vonnis met redenen is omkleed, vermeldt een regel die onafscheidbaar is van de
opdracht tot berechting van een geschil. Deze regel geldt voor elk rechtscollege
en dus ook voor de beroepscommissie.
De door artikel 149 van de Grondwet aan de rechter opgelegde
verplichting om zijn rechterlijke uitspraak te motiveren heeft het karakter van een
vormvereiste met beperkte draagwijdte. Een uitspraak is gemotiveerd wanneer de
rechter duidelijk en ondubbelzinnig de redengeving uiteenzet – al ware die
redengeving verkeerd of onwettig – die hem ertoe brengt de beslissing te nemen.
Bij de beoordeling of artikel 149 van de Grondwet is nageleefd
is bijgevolg niet de vraag aan de orde of in de beslissing een verkeerde
beoordeling van de feitelijke gegevens is uitgedrukt. Wanneer de motivering een
verkeerde gevolgtrekking in rechte maakt, kan dit een schending van de wet
uitmaken, maar is er nog geen sprake van een motiveringsgebrek. Het gaat er dan
ook niet om of de motivering omstandig of juist is. Alleen een gemis aan
motivering – of daarmee gelijkgestelde gevallen, zoals tegenstrijdigheid in de
motieven – maakt een schending uit van artikel 149 van de Grondwet.
Deze jurisdictionele motiveringsplicht houdt ook in dat het
rechtscollege expliciet of impliciet moet antwoorden op de middelen van de
betrokkene, op zijn minst wanneer die middelen de strekking van zijn beslissing
kunnen beïnvloeden, maar worden afgewezen. De motiveringsplicht moet de
partijen en de Raad van State toelaten zich ervan te vergewissen of het
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.125
IX-10.310-9/16
rechtscollege de voorgelegde gegevens heeft onderzocht en daadwerkelijk op de
middelen heeft geantwoord.
De bodemrechter is niet ertoe gehouden te antwoorden op de
argumenten die een verzoekende partij ter staving van haar middel heeft
aangevoerd, maar die geen afzonderlijk middel uitmaken.
Het middel dat de schending van artikel 149 van de Grondwet
aanvoert, kan slechts ontvankelijk zijn in zoverre het de bestreden beslissing
verwijt dat het rechtscollege daarin niet de redenen opgeeft waarop zijn beslissing
steunt of niet antwoordt op de middelen die de eiser voor dat rechtscollege heeft
aangevoerd. Het middel is daarentegen niet ontvankelijk in zoverre het aanvoert
dat de vermelde redenen onjuist of onwettig zijn of dat het rechtscollege de
aangevoerde middelen niet afdoende weerlegt.
15.1.
Verzoeker heeft bij de beroepscommissie als derde klacht de
schending aangevoerd van de artikelen 3 en 6 EVRM en van artikel 4 van het
Handvest.
Verzoeker zet hierin uiteen dat de bestreden beslissing
resulteert in “een lijden dat enig onvermijdbaar malaise van de hechtenis
overschrijdt”. Hij merkt op dat de eenzame opsluiting zijn mentale gezondheid
ernstig aantast. Hij wijst op de lange periode van isolement, het onbestaande
contact met medegedetineerden, de beperking van educatieve activiteiten in de
cel en de afwezigheid van zinvolle recreatiemogelijkheden. Eenzame opsluiting,
zelfs in de gevallen waarin er slechts sprake is van relatieve isolatie, dient
volgens verzoeker uitzonderlijk te blijven en “moet gebaseerd zijn op gegronde
motieven”. De opgelegde maatregelen moeten “actueel verantwoord en
proportioneel” zijn. Er is daarbij een “ernstige inhoudelijke motivering” vereist
bij een verlengde periode van eenzame opsluiting en de beslissing moet het
mogelijk maken “vast te stellen dat de autoriteiten een herbeoordeling hebben
uitgevoerd”. Hij stelt dat de bestreden beslissing “dan ook in strijd is met artikel 3
van het EVRM, nu deze verzoeker blootstelt aan ontberingen die het
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.125
IX-10.310-10/16
onvermijdelijke lijden (dat inherent is aan detentie) te boven gaan en neerkomen
op een onmenselijke en vernederende behandeling”. Hij concludeert dat de hem
opgelegde maatregel “niet noodzakelijk noch wettig verantwoord is, minstens
disproportioneel, onredelijk en onbillijk”.
15.2.
Uit deze uiteenzetting mocht de beroepscommissie afleiden dat
verzoeker doelt, eensdeels, op de eis tot motivering van de hernieuwing van de
hem opgelegde maatregel en, anderdeels, de proportionaliteit ervan.
15.3.
De beroepscommissie oordeelt over de motiveringsplicht bij de
hernieuwing van een IBVR en over de proportionaliteit van de opgelegde
maatregel in de volgende bewoordingen (voetnoten weggelaten):
“De beroepscommissie is van oordeel dat de motivering van de directeurgeneraal voldoende elementen bevat, die wijzen op een nog steeds actueel
vluchtrisico. Het risico op ontvluchting kan gelden als een voortdurende
bedreiging voor de veiligheid. Dat er nog geen incidenten zijn gebeurd,
betekent niet dat er geen actuele dreiging is. De directeur-generaal kan
zich in dat kader terecht beroepen op de geactualiseerde vertrouwelijke
informatie die hij verkrijgt van de veiligheidsdiensten.
Men vermeldt ook collusiegevaar als mogelijke bedreiging voor de
veiligheid, waarvan de beroepsindiener zegt dat dit nooit eerder ter sprake
kwam en dat geen basis kan zijn voor beperkende maatregelen tijdens een
detentie. De beroepscommissie is echter van oordeel dat dat ook een
gevaar voor de externe of interne veiligheid kan inhouden, zodat de
directeur-generaal hiervoor maatregelen kan nemen om de veiligheid te
kunnen garanderen.
Door telkens geactualiseerde info te verkrijgen voor een nieuwe
beoordeling van de nood van beperkende maatregelen, garandeert de
directeur-generaal dat de beoordeling rekening houdt met de meest
recente situatie en met eventuele nieuwe elementen. Op die manier kan hij
op een zorgvuldige en geïnformeerde manier het veiligheidsrisico
inschatten. De beslissing van 19 juni 2023 is daarom genomen rekening
houdend met de laatste stand van zaken en is gebaseerd op actuele
informatie over het ontvluchtingsrisico en risico op collusie.
[…]
De beroepscommissie dient tot slot te beoordelen of de beslissing redelijk
is, bij een afweging van alle in aanmerking komende belangen. De
beslissing tot hernieuwing van een IBVR vereist een afweging van
verschillende belangen, enerzijds het kunnen vrijwaren van de veiligheid
binnen de gevangenis en anderzijds de toestand en de belangen van de
gedetineerde. Het IBVR moet proportioneel zijn, zowel wat de duur als
wat de omvang betreft.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.125
IX-10.310-11/16
Zowel uit het medisch als uit het psychomedisch verslag blijkt dat er geen
strikte medische contra-indicaties zijn. Wel geven zowel de psychiater en
de arts mee dat er voldoende humaan contact moet zijn. Zoals de
psychiater ook stelt, verhoogt de psychische druk bij de beroepsindiener,
hoe langer hij in isolatie zit en zal men op termijn moeten nagaan of er
toch enige versoepelingen mogelijk zijn om menselijk contact te
verhogen. De beroepscommissie benadrukt in dat kader ook op dat men
bij iedere hernieuwing steeds de afweging van belangen voor ogen moet
houden en moet nagaan of het regime nog proportioneel is. Deze
afweging moet ook steeds voldoende blijken uit de motivering van de
beslissing.
De beroepscommissie is van oordeel dat de maatregelen op dit moment
proportioneel zijn om de interne en externe veiligheid te garanderen.
Het regime van beroepsindiener heeft sinds zijn aankomst bepaalde
versoepelingen heeft ondergaan. Hij is intussen overgeplaatst naar een
verblijfsruimte waar hij beschikt over stromend water, een frigo, een
normaal bed, TV, Prison cloud en telefoon op cel. Er zijn al
versoepelingen geweest over de observatie en beroepsindiener heeft al
extra voorwerpen op cel gekregen. Ook op vlak van beweging zijn er al
versoepelingen doorgevoerd. Zo krijgt hij toegang tot een grotere
wandeling en krijgt hij individuele fitnessmomenten. Wat het sociaal
contact betreft, zijn er reeds telefoonnummers toegevoegd naar dewelke
hij kan bellen en is er reeds glasbezoek toegekend met een aantal
personen. Men heeft bij deze hernieuwing ook individueel tafelbezoek
toegestaan met zijn [kind] en de eigen ouders, in uitvoering van eerdere
beslissingen van de beroepscommissie.
De beroepscommissie besluit dat er op dat vlak waar mogelijk toch
tegemoet gekomen is aan de bezwaren van de beroepsindiener, aan de
adviezen in de medische verslagen en aan de opmerkingen van de
beroepscommissie.
Met de versoepeling van het glasbezoek naar individueel tafelbezoek met
de eigen ouders en met zijn [kind] houdt de beslissing rekening met de
gezondheidstoestand van de beroepsindiener en diens nood aan humaan
contact. Uit de voorgaande medische verslagen bleek dat het glasbezoek
met de eigen ouders zwaar doorwoog op de psychische toestand van de
beroepsindiener. Ook is er nu tegemoet gekomen aan de bezorgdheid over
de begeleiding door een derde, vreemde persoon bij het bezoek van zijn
[kind]. De eigen ouders kunnen [zijn kind] nu begeleiden, wat de eerste
contactmomenten serener zal laten verlopen.
De beroepscommissie ziet geen reden om het bezoek niet in de
juryberaadslagingsruimte te laten doorgaan. De directeur-generaal geeft
aan in zijn verweer dat ze voldoende gevarieerd speelgoed ter beschikking
zullen stellen, wanneer zijn [kind] op bezoek komt. Op die manier kan het
bezoek doorgaan op een manier die comfortabel is voor het kind en kan
de ruimte toch kindvriendelijk worden ingericht.
Op de vraag voor deelname aan de gemeenschappelijke wandeling of de
sportmomenten in dezelfde ruimte met andere gedetineerden, is de
beroepscommissie van oordeel dat de weigering door de directeurgeneraal niet onwettig of onredelijk is. Gelet op het aanhoudend gevaar op
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.125
IX-10.310-12/16
ontvluchting en collusie, is de beroepscommissie van oordeel dat een
beperking van contacten met de buitenwereld en met medegedetineerden
op dit moment geoorloofd is. Zoals gesteld in haar eerdere beslissing, ziet
de beroepscommissie voorlopig geen mogelijkheid om deze waarborg op
een andere manier te verzekeren dan via een uitsluiting van de
gemeenschappelijke wandeling of een beperking van contact met
medegedetineerden. Een verscherpt en voortdurend toezicht is bij een
wandeling of een gemeenschappelijk sportmoment in ieder geval
moeilijker te organiseren en te garanderen dan bij een bezoek.
Het argument dat het verbod voor scherpe of gevaarlijke voorwerpen
overbodig is geworden, omdat beroepsindiener al een aantal voorwerpen
op cel heeft, volgt de beroepscommissie niet. Zoals de directeur-generaal
stelt heeft hij nog geen onbeperkte toegang tot alle voorwerpen, zodat het
doel van deze maatregel niet volledig uitgehold is. De maatregel heeft dus
wel degelijk nog nut en de motivering van de directeur-generaal om deze
te behouden om het gevaar voor derden te vermijden volstaat.
De beroepscommissie besluit dat er geen elementen zijn om de beslissing
van de directeur-generaal tot hernieuwing van het IBVR als onwettig of
onredelijk te beschouwen.”
15.4.
Hoewel de beroepscommissie in haar beoordeling geen
expliciete melding maakt van artikel 3 EVRM en artikel 4 van het Handvest, kan
uit de hiervóór aangehaalde motivering worden achterhaald waarom zij van
oordeel
is
dat
het
aan
verzoeker
opgelegde
individueel
bijzonder
veiligheidsregime het onvermijdelijke lijden niet te boven gaat, waardoor er
volgens haar geen sprake is van een onmenselijke of vernederende behandeling.
De beroepscommissie heeft eveneens aangegeven dat en
waarom het IBVR volgens haar afdoende is gemotiveerd.
Verzoeker mag het met die beoordeling oneens zijn, maar de
beroepscommissie heeft hiermee voldaan aan de in het middel aangevoerde
jurisdictionele motiveringsplicht.
16.1.
Verzoeker heeft in zijn beroepsschrift in zijn derde klacht
weliswaar naast een schending van artikel 3 EVRM ook de schending van
“artikel 6 van het EVRM” vermeld omdat “geen enkele tegenspraak door
verzoeker mogelijk is”, zonder evenwel te preciseren welk onderdeel van artikel
6 EVRM hij viseert en zonder die grief nader uit te werken. Deze grief vormt
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.125
IX-10.310-13/16
bijgevolg geen ontvankelijk argument waarop de beroepscommissie afzonderlijk
moest antwoorden.
16.2.
Weliswaar heeft verzoeker in het tweede onderdeel van zijn
eerste klacht, afgeleid uit de schending van “artikel 116 en verdere” van de
basiswet, de motivering betwist die verwijst naar de veiligheidsrisico’s, welke
volgens hem na de zoveelste verlenging van het veiligheidsregime geen actuele
beoordeling uitmaakt van de concrete omstandigheden en zijn gedragingen. In het
kader van die grief merkt hij op dat hij de bedoelde informatie niet kan toetsen op
haar juistheid, wat volgens hem een manifeste schending uitmaakt van zijn recht
van verdediging zoals gewaarborgd door artikel 6 EVRM.
16.3.
Los van de vraag of deze opmerking wel een afzonderlijk
argument is waarop de beroepscommissie een antwoord moest geven, moet
worden vastgesteld dat zij in de bestreden beslissing overweegt wat volgt:
“Door telkens geactualiseerde info te verkrijgen voor een nieuwe
beoordeling van de nood van beperkende maatregelen, garandeert de
directeur-generaal dat de beoordeling rekening houdt met de meest
recente situatie en met eventuele nieuwe elementen. Op die manier kan hij
op een zorgvuldige en geïnformeerde manier het veiligheidsrisico
inschatten. De beslissing van 19 juni 2023 is daarom genomen rekening
houdend met de laatste stand van zaken en is gebaseerd op actuele
informatie over het ontvluchtingsrisico en risico op collusie.
Omtrent het vertrouwelijk karakter van deze informatie herhaalt de
beroepscommissie haar eerder standpunt. Het is nog steeds
gerechtvaardigd om de informatie niet ter beschikking te stellen van
beroepsindiener aangezien de kennisgeving ervan de openbare veiligheid
in het algemeen en de interne en externe veiligheid van de
gevangenisinstelling in het bijzonder in gevaar zou kunnen brengen.
Opnieuw benadrukt de beroepscommissie dat zij door de systematische
inzage in het register conform art. 8 § 1 laatste lid van de basiswet de
waarborgen van de gedetineerde zeer ernstig neemt en de rechterlijke
controle conform artikel 6 EVRM wenst te garanderen, zodat er geen
sprake zou zijn van een schending van de rechten van verdediging.”
16.4.
Zodoende heeft de beroepscommissie zich uitgesproken over
de rechten van verdediging van verzoeker.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.125
IX-10.310-14/16
In zoverre is het middel ongegrond.
De schending van artikel 149 van de Grondwet is niet
aangetoond, waardoor het enige middel dient te worden verworpen.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.125
IX-10.310-15/16
BESLISSING
-
De Belgische Staat, vertegenwoordigd door de minister van Justitie, wordt
buiten de zaak gesteld.
-
De Raad van State verwerpt het cassatieberoep.
-
De verzoekende partij wordt verwezen in de kosten van het
cassatieberoep, begroot op een rolrecht van 200 euro en een bijdrage van 24
euro.
-
Bij de publicatie van dit arrest door de Raad van State wordt de identiteit
van de verzoekende partij niet bekendgemaakt.
Dit arrest is uitgesproken te Brussel, op veertien juni tweeduizend vierentwintig,
door de Raad van State, IXe kamer, samengesteld uit:
Geert Van Haegendoren,
kamervoorzitter,
Jurgen Neuts,
staatsraad,
Jim Deridder,
staatsraad,
bijgestaan door
Tiny Temmerman,
griffier.
De griffier
De voorzitter
Tiny Temmerman
Geert Van Haegendoren
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.125
IX-10.310-16/16