Conseil d'État de Belgique — Raad van State — ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.147 (2024-06-17)
Samenvatting (NL) :
Arrest nr 260.147 van 17 juni 2024 Overheidsopdrachten en openbare werken
- Overheidsopdrachten Beslissing : Verwerping
--- TEXTE INTÉGRAL DE L'ARRÊT ---
RAAD VAN STATE, AFDELING BESTUURSRECHTSPRAAK
VOORZITTER VAN DE XIIe KAMER
ARREST
nr. 260.147 van 17 juni 2024
in de zaak A. 241.883/XII-9495
In zake:
de BV BEZÕE
gevestigd te 2980 Zoersel
Eindhovensebaan 9
tegen:
de STAD GENK
bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaten Chris Schijns en Dieter Torfs
kantoor houdend te 3600 Genk
Grotestraat 122
bij wie woonplaats wordt gekozen
-------------------------------------------------------------------------------------------------I. Voorwerp van de vordering
1.
De vordering, ingesteld op 11 mei 2024, strekt tot de schorsing
bij uiterst dringende noodzakelijkheid van de tenuitvoerlegging van de beslissing
van het college van burgemeester en schepenen van de stad Genk van 16 april 2024
waarbij de plaatsingsprocedure voor de opdracht ‘Raamovereenkomst voor het
leveren van elektrische fietsen [ten behoeve van] Groep Genk’ wordt stopgezet.
II. Verloop van de rechtspleging
2.
De verwerende partij heeft een nota ingediend.
De partijen zijn opgeroepen voor de terechtzitting, die heeft
plaatsgevonden op 28 mei 2024.
Kamervoorzitter Paul Lemmens heeft verslag uitgebracht.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.147
XII-9495-1/25
N.L., zaakvoerder, die verschijnt voor de verzoekende partij, en
advocaat Dieter Torfs, die verschijnt voor de verwerende partij, zijn gehoord.
Adjunct-auditeur Anke Meskens, daartoe gemachtigd bij
beslissing van de auditeur-generaal van 28 februari 2024, heeft een met dit arrest
eensluidend advies gegeven.
Er is toepassing gemaakt van de bepalingen op het gebruik der
talen, vervat in titel VI, hoofdstuk II, van de wetten op de Raad van State,
gecoördineerd op 12 januari 1973.
III. Feiten
3.1.
De stad Genk schrijft een overheidsopdracht voor leveringen uit
met als benaming ‘Raamovereenkomst voor het leveren van elektrische fietsen [ten
behoeve van] Groep Genk’.
De opdracht wordt bekendgemaakt in het Bulletin der
Aanbestedingen van 25 september 2023.
3.2.
Onder punt I.2, ‘Identiteit van de aanbesteder’, van het bestek,
met referentie 2023-100/AA, wordt bepaald dat de stad Genk zal optreden als
aankoopcentrale voor een aantal “aanbestedende overheden of aanbestedende
entiteiten”.
Onder hetzelfde punt wordt nog het volgende bepaald in verband
met de maximale waarde van de opdracht:
“Deze raamovereenkomst heeft een maximale waarde, over de volledige
looptijd van de opdracht, [van] 600.000 euro incl. btw. De aanbestedende
overheid wijst de inschrijvers erop dat bij de bepaling van de vermelde
maximale waarde niet is uitgegaan van de vermoedelijke hoeveelheden die
in de inventaris zijn opgenomen en deze maximale waarde bijgevolg geen
indicatie vormt voor het offertebedrag waarmee kan worden ingeschreven.
Het betreft daarentegen de maximale waarde van de raamovereenkomst,
vastgesteld op basis van de maximaal te bestellen hoeveelheden over alle
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.147
XII-9495-2/25
opdrachten die binnen de raamovereenkomst kunnen worden geplaatst
heen. Er worden geen minimale afnames gegarandeerd.
Om de omvang van de opdracht te kunnen controleren, zullen de uitgaven
binnen de raamovereenkomst worden gemonitord en zullen indien nodig
maatregelen worden genomen om […] te voorkomen dat de maximale
waarde van de opdracht zou worden overschreden.”
3.3.
Er zijn zeven inschrijvers, waaronder de verzoekende partij.
3.4.
Op 18 december 2023 informeert de verzoekende partij naar de
voortgang van de gunningsprocedure. Op 19 december 2023 antwoordt de
verwerende partij als volgt:
“Momenteel zijn we bezig met het nazicht van de offertes en zullen op
korte termijn overgaan tot gunning van de opdracht.”
Op 16 januari 2024 vraagt de verzoekende partij nogmaals of een
beslissing al is genomen, dan wel een gunningsverslag is opgesteld. Op 18 januari
2024 antwoordt de verwerende partij dat “door omstandigheden” nog geen
beslissing is genomen, en dat er in de loop van de maand “nog gecommuniceerd
[zal] worden”.
Op 22 februari 2024 informeert de verzoekende partij andermaal
naar de stand van zaken. Op 23 februari 2024 laat de verwerende partij het
volgende weten:
“Helaas kan ik op dit moment vertellen dat het dossier nog steeds on hold
staat en er door het bestuur nog geen beslissing werd genomen”.
Met een e-mail van 1 maart 2024, gericht aan de burgemeester,
de schepenen en de fractieleiders in de gemeenteraad van de verwerende partij,
beklaagt de verzoekende partij zich over het uitblijven van een beslissing, en
vraagt zij zich af wat de redenen daarvoor kunnen zijn. Op 8 maart 2024 stuurt zij
een herinneringsmail. Dezelfde dag antwoordt de burgemeester dat hij de vraag
opneemt met zijn diensten en hierop “zo snel als mogelijk” terugkomt.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.147
XII-9495-3/25
3.5.
Op 12 maart 2024 beslist het college van burgemeester en
schepenen van de verwerende partij om de plaatsingsprocedure stop te zetten. Die
beslissing wordt gemotiveerd als volgt:
“Aanleiding en context
In het kader van de opdracht ‘Raamovereenkomst voor het leveren van
elektrische fietsen [ten behoeve van] Groep Genk’ werd een bestek met nr.
2023-100/AA opgesteld door de dienst Aankoop.
De uitgave voor deze opdracht wordt geraamd op € 619.834,71 excl. btw of
€ 750.000,00 incl. 21% btw.
[…]
Argumentatie
Gezien het huidige beschikbare budget om effectief afroepen te plaatsen uit
de raamovereenkomst nog slechts ¼ bedraagt van het oorspronkelijke
voorziene budget, wordt voorgesteld om de lopende gunningsprocedure
stop te zetten. Er bestaat immers geen zekerheid dat de gekozen leverancier
de fietsen tegen dezelfde eenheidsprijs kan leveren zoals opgenomen in zijn
offerte en waarbij hij zich vermoedelijk gebaseerd heeft op de aantallen
opgenomen in de inventaris van het bestek.
Rekening houdende met het voorgaande, is het aangewezen af te zien van
de gunning van deze opdracht en de procedure later eventueel opnieuw op
te starten.
In samenwerking met de dienst Mobiliteit zal verder onderzocht worden op
welke manier aan de korte termijn behoefte kan voldaan worden.”
Met een e-mail van 18 maart 2024 en een op 20 maart 2024 ter
post aangetekend schrijven stelt de verwerende partij de verzoekende partij in
kennis van de beslissing om de opdracht stop te zetten.
3.6.
Op 2 april 2024 dient de verzoekende partij een vordering tot
schorsing bij uiterst dringende noodzakelijkheid in, gericht tegen de voornoemde
beslissing van 12 maart 2024.
3.7.
Na kennisneming van het verzoekschrift tot schorsing beslist het
college van burgemeester en schepenen op 16 april 2024 om zijn beslissing van
12 maart 2024 tot stopzetting van de plaatsingsprocedure in te trekken. Die
beslissing is gemotiveerd als volgt:
“Aanleiding en context
Bij beslissing van het college van burgemeester en schepenen
d.d. 12.03.2024 (2024_CBS_00852) werd de plaatsingsprocedure van een
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.147
XII-9495-4/25
raamovereenkomst voor het leveren en onderhoud van elektrische fietsen
[ten behoeve van] Groep Genk stopgezet.
Argumentatie
In deze beslissing werd de stopzetting van de plaatsingsprocedure als volgt
gemotiveerd:
Gezien het huidige beschikbare budget om effectief afroepen te
plaatsen uit de raamovereenkomst nog slechts ¼ bedraagt van het
oorspronkelijke voorziene budget, wordt voorgesteld om
de lopende gunningsprocedure stop te zetten. Er bestaat immers
geen zekerheid dat de gekozen leverancier de fietsen tegen dezelfde
eenheidsprijs kan leveren zoals opgenomen in zijn offerte en
waarbij hij zich vermoedelijk gebaseerd heeft op de aantallen
opgenomen in de inventaris van het bestek.
Deze motivering is echter enigszins dubbelzinnig. Deze motivering wijst
niet voldoende duidelijk op de schaarste aan publieke middelen waarmee
stad Genk haar investeringen en werking financiert, het gegeven dat
financiële projecties in het meerjarenplan tweemaal per jaar worden
bijgestuurd gezien er continue meerdere financiële noden zijn op het vlak
van investeringen en exploitatie-opdrachten van stad Genk, het naderende
einde van de huidige legislatuurcyclus alsook o.a. het meerjarig karakter
van de raamovereenkomst tot 31/12/2027 en het gegeven dat stad Genk zou
optreden als aankoopcentrale voor meerdere entiteiten.
Inmiddels diende een kandidaat een verzoekschrift tot schorsing bij uiterst
dringende noodzakelijkheid in bij de Raad van State […] wegens een
gebrekkige motivering.
Bijgevolg is het aangewezen om de beslissing van het college van
burgemeester en schepenen d.d. 12.03.2024 (2024_CBS_00852) in te
trekken en in een navolgende beslissing de motivering tot stopzetting van
de gunning te hernemen en te verduidelijken.”
3.8.
Met een afzonderlijk besluit van dezelfde datum beslist het
college van burgemeester en schepenen opnieuw tot stopzetting van de opdracht.
Deze beslissing tot stopzetting van 16 april 2024 is de thans bestreden beslissing.
Die beslissing is gemotiveerd als volgt:
“Aanleiding en context
In het kader van de opdracht ‘Raamovereenkomst voor het leveren van
elektrische fietsen [ten behoeve van] Groep Genk’ werd een bestek met
nr. 2023-100/AA opgesteld door de dienst Aankoop.
De uitgave voor deze opdracht werd geraamd op een maximum van
€ 600.000,00 incl. 21% btw (waarvan € 300.000,00 incl. btw voor Stad
Genk).
[…]
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.147
XII-9495-5/25
De schaarste aan publieke middelen voor financiering van de investeringen
en de recurrente werking van stad Genk is toegenomen door de
opeenvolging van crisissen in het huidige meerjarenplan samen met een
ongunstige evolutie in de algemene financiële economische context (hoge
inflatie, hoge rente, zwakke conjunctuur, …). Meerdere projecten vragen
daarvoor extra financiële middelen in de voorbije maanden. Vanuit het
gegeven dat financiële projecties in het meerjarenplan tweemaal per jaar
worden bijgestuurd en rekening houdende met de vaststelling dat er
meerdere financiële noden zijn op het vlak van investeringen en
exploitatie-opdrachten van stad Genk, zijn er als resultante minder
mogelijkheden in de vooruitzichten van het meerjarenplan om voldoende
budgettaire middelen vrij te kunnen houden en maken t.o.v. de vorig jaar in
september geraamde opdrachtwaarde van de meerjarige raamovereenkomst
voor elektrische fietsen tot 31/12/2027. Gezien het naderende einde van de
huidige legislatuurcyclus en het gegeven dat stad Genk zou optreden als
aankoopcentrale voor meerdere entiteiten is het ook niet aangewezen om
daarvoor nog extra financieringsbronnen aan te gaan die een weerslag op
het volgende meerjarenplan 2026-2031 zouden hebben.
Rekening houdende met het voorgaande, is het noodzakelijk af te zien van
de gunning van deze opdracht en de procedure later eventueel opnieuw op
te starten.
In samenwerking met de dienst Mobiliteit zal verder onderzocht worden op
welke manier aan de korte termijn behoefte kan voldaan worden.”
3.9.
Met een e-mail van 17 april 2024 brengt de verwerende partij de
twee beslissingen van 16 april 2024 ter kennis van de inschrijvers, waaronder de
verzoekende partij.
Een tweede kennisgeving volgt met een aangetekende brief,
gedateerd op 19 april 2024. De brief is op het postkantoor afgegeven op 19 april
2024. Ze is aan de verzoekende partij aangeboden en afgegeven op 26 april 2024.
3.10.
Bij arrest nr. 259.612 van 24 april 2024 verklaart de Raad van
State de vordering tot schorsing bij uiterst dringende noodzakelijkheid, gericht
tegen de eerste stopzettingsbeslissing (van 12 maart 2024 – zie overweging 3.5)
zonder voorwerp, minstens onontvankelijk bij gebrek aan belang van de
verzoekende partij.
3.11.
Op 11 mei 2024 dient de verzoekende partij de voorliggende
vordering tot schorsing bij uiterst dringende noodzakelijkheid in.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.147
XII-9495-6/25
IV. Ontvankelijkheid van de vordering
A. Tijdigheid van de vordering
Standpunt van de partijen
4.
De
verwerende
partij
werpt
een
eerste
exceptie
van
onontvankelijkheid van de vordering op, afgeleid uit de laattijdigheid ervan.
De verwerende partij wijst erop dat de kennisgeving van de
bestreden beslissing, beginpunt van de termijn van vijftien dagen, is gebeurd met
een e-mail van 17 april 2024 en met een aangetekend schrijven van 19 april 2024.
In hoofdorde voert zij aan dat de verzoekende partij op de e-mail
van 17 april 2024 repliceerde met een e-mail van dezelfde datum. Om die reden
was de laatste datum om de vordering in te stellen 1 mei 2024, eventueel verlengd
naar 2 mei 2024. De vordering, ingesteld op 11 mei 2024, is dan laattijdig.
Subsidiair, voor het geval enkel met de aangetekende zending
rekening gehouden zou mogen worden, voert de verwerende partij aan dat de
termijn van vijftien dagen een aanvang neemt op de datum van verzending van de
aangetekende zending, d.i. op 19 april 2024. Ook dan is het verzoekschrift,
ingediend op 11 mei 2024, laattijdig.
5.
In haar verzoekschrift en ter terechtzitting voert de verzoekende
partij aan dat de aangetekende brief van 19 april 2024, waarmee de bestreden
beslissing haar ter kennis is gebracht, haar pas op 26 april 2024 is aangeboden. In
die omstandigheden is haar vordering, ingesteld op 11 mei 2024, binnen de termijn
van vijftien dagen ingesteld.
Zij voert aan dat de vertraging die de aanbieding van de
aangetekende brief heeft opgelopen, een vertraging bij de postdienst is, waarvoor
zij niet verantwoordelijk is.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.147
XII-9495-7/25
Beoordeling
6.
Artikel 23, § 3, van de wet van 17 juni 2013 ‘betreffende de
motivering, de informatie en de rechtsmiddelen inzake overheidsopdrachten,
bepaalde opdrachten voor werken, leveringen en diensten en concessies’ (hierna:
rechtsbeschermingswet), bepaalt dat de vordering tot schorsing op straffe van
niet-ontvankelijkheid wordt ingediend binnen een termijn van vijftien dagen.
Artikel 23, § 1, eerste lid, bepaalt dat die termijn begint te lopen “vanaf de
bekendmaking, de kennisgeving of de kennisneming van de rechtshandeling, al
naargelang”. Artikel 23, § 1, tweede lid, bepaalt dat, “wanneer deze wet een
mededelingsplicht oplegt, in geval van niet-gelijktijdige zendingen, […] de
termijnen [beginnen] te lopen vanaf de dag van de laatste verzending”.
Artikel 9 van de rechtsbeschermingswet bepaalt dat de
aanbestedende overheid onmiddellijk na het nemen van de beslissing om af te zien
van het plaatsen van de opdracht, de gemotiveerde beslissing meedeelt aan de
betrokken kandidaten, deelnemers en inschrijvers. Artikel 9/1, § 1, bepaalt dat de
aanbestedende instantie onmiddellijk de in artikel 9 bedoelde mededeling doet “per
fax, per e-mail of via de elektronische platformen […] en, dezelfde dag, per
aangetekende zending”.
Volgens artikel 68 van de rechtsbeschermingswet gebeurt de
berekening van de in deze wet bepaalde termijnen “overeenkomstig Verordening
(EEG, Euratom) nr. 1182/71 van de Raad van 3 juni 1971 houdende vaststelling
van de regels die van toepassing zijn op termijnen, data en aanvangs- en
vervaltijden [hierna: verordening 1182/71] in het recht van de Europese
Unie”. Artikel 3, lid 1, van die verordening bepaalt dat “wanneer een in dagen [...]
omschreven termijn ingaat op het ogenblik waarop een gebeurtenis of handeling
plaatsvindt, [...] de dag waarop deze gebeurtenis of handeling plaatsvindt, niet bij
de termijn [wordt] inbegrepen”. Artikel 3, lid 4, van de verordening bepaalt dat,
“indien de laatste dag van een anders dan in uren omschreven termijn een feestdag,
een zondag of een zaterdag is, […] deze termijn [dan afloopt] bij het einde van het
laatste uur van de daaropvolgende werkdag”.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.147
XII-9495-8/25
7.1.
Overeenkomstig artikel 9 van de rechtsbeschermingswet diende
de bestreden beslissing aan onder meer de verzoekende partij te worden
meegedeeld. Op grond van artikel 23, § 1, eerste lid, van dezelfde wet ging de in
artikel 23, § 3 bepaalde termijn in met die “kennisgeving”. Te dezen is de
bestreden beslissing aan de verzoekende partij meegedeeld, eerst met een e-mail
van 17 april 2024, daarna met een aangetekende brief van 19 april 2024.
Overeenkomstig artikel 23, § 1, tweede lid, van de rechtsbeschermingswet, dient in
een dergelijk geval de laatste van beide data als beginpunt van de termijn te worden
genomen.
Tussen de partijen bestaat betwisting over de vraag op welke dag
de mededeling geacht moet zijn te zijn verricht: volgens de verwerende partij is dat
de dag waarop zij de aangetekende brief aan de post heeft afgegeven (19 april
2024), volgens de verzoekende partij is dat de dag waarop de post die brief aan
haar heeft aangeboden en afgegeven (26 april 2024).
7.2.
De Raad van State stelt vast dat artikel 23, § 1, eerste lid, van de
rechtsbeschermingswet het heeft over de “bekendmaking, de kennisgeving of de
kennisneming” van de betrokken beslissing, en dat artikel 23, § 1, tweede lid, dat
specifiek handelt over het geval dat er twee niet-gelijktijdige zendingen zijn, het
heeft over de laatste “verzending”. Ook in artikel 11, eerste lid, van de
rechtsbeschermingswet, dat betrekking heeft op de wachttermijn die de
aanbestedende overheid in acht moet nemen wanneer zij een gunningsbeslissing
heeft genomen – bepaling die te dezen weliswaar niet van toepassing is -, worden
de woorden “mededeling” en “verzending” gebruikt.
De tekst van die bepalingen is aldus een sterk argument om te
dezen de datum van de verzending van de aangetekende brief, dit wil zeggen
19 april 2024, als beginpunt van de termijn van vijftien dagen te nemen.
7.3.
De
termijnregeling
vervat
in
artikel
23
van
de
rechtsbeschermingswet vormt de omzetting in het interne recht van artikel 2quater
van richtlijn 89/665/EEG van de Raad van 21 december 1989 ‘houdende de
coördinatie van de wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen betreffende de
toepassing van de beroepsprocedures inzake het plaatsen van overheidsopdrachten
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.147
XII-9495-9/25
voor leveringen en voor de uitvoering van werken’, ingevoegd bij richtlijn
2007/66/EG van het Europees Parlement en de Raad van 11 december 2007. Dat
artikel 2quater luidt als volgt:
“Wanneer een lidstaat bepaalt dat beroep tegen een besluit van een
aanbestedende dienst dat is genomen in het kader van of met betrekking tot
een onder Richtlijn 2014/24/EU of Richtlijn 2014/23/EU vallende
gunningsprocedure, binnen een bepaalde termijn moet worden ingesteld,
bedraagt deze termijn ten minste 10 kalenderdagen, ingaande op de dag na
de datum waarop het besluit van de aanbestedende dienst per faxbericht of
langs elektronische weg aan de inschrijver of gegadigde is gezonden of,
indien van andere communicatiemiddelen gebruik wordt gemaakt,
bedraagt deze termijn hetzij ten minste 15 kalenderdagen, ingaande op de
dag na de datum waarop het besluit van de aanbestedende dienst aan de
inschrijver of gegadigde is gezonden, hetzij ten minste 10 kalenderdagen,
ingaande op de dag na de datum van ontvangst van het besluit van de
aanbestedende dienst. […].”
De Belgische wetgever heeft ervoor geopteerd om een termijn
van 15 kalenderdagen te bepalen. Die termijn vangt, volgens de richtlijn, aan op de
dag na die waarop het betrokken besluit aan de inschrijver of gegadigde is
“gezonden”.
Ook artikel 2quater van de richtlijn biedt aldus steun voor de
interpretatie dat de termijn van vijftien dagen begint te lopen vanaf de verzending
van de aangetekende brief.
7.4.
Die interpretatie wordt bevestigd door de parlementaire
voorbereiding van de wet waarbij de bepalingen die thans artikel 23 van de
rechtsbeschermingswet vormen, in de rechtsorde zijn opgenomen.
Die bepalingen waren oorspronkelijk vervat in artikel 65/23 van
de wet van 24 december 1993 ‘betreffende de overheidsopdrachten voor
aanneming van werken, leveringen en diensten’, ingevoegd bij de wet van
23 december 2009. De bepalingen die thans vervat zijn in artikel 11 van de wet
rechtsbescherming,
over
de
wachttermijn
na
het
nemen
van
een
gunningsbeslissing, waren toen vervat in artikel 65/11 van de wet van 24 december
1993. Volgens artikel 65/11 mocht de sluiting van de opdracht niet plaatsvinden
vóór het verstrijken van een termijn van vijftien dagen “die ingaat de dag nadat de
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.147
XII-9495-10/25
gemotiveerde gunningsbeslissing aan de betrokken kandidaten en inschrijvers […]
is verzonden”. In verband met die laatste bepaling werd in de memorie van
toelichting onder meer het volgende gesteld:
“Er is voor geopteerd om de dag na de verzendingsdatum als vertrekdatum
van de termijn te nemen. Alhoewel deze benadering in principe minder
voordelig is voor de geadresseerde, is ervoor geopteerd om redenen van
rechtszekerheid. De ontvangstdatum vormt immers een onzeker element
bij de berekening van de termijn, terwijl de verzendingsdatum objectief kan
worden bepaald. De langere termijn die de Belgische wetgever toestaat en
de verzending van de betrokken informatie via elektronische middelen
kunnen de nadelen verbonden aan deze berekeningsvorm in ruime mate
opvangen, met name bekeken vanuit het standpunt van de buitenlandse
inschrijvers.
Om ervoor te zorgen dat potentiële verzoekers zo vlug mogelijk worden
geïnformeerd, wordt in eerste instantie voorzien in een verzending per
telefax, e-mail of een ander elektronisch middel. Om reden van juridisch
bewijs wordt tegelijk ook voorzien in een verzending bij aangetekende
brief” (memorie van toelichting bij het ontwerp dat geleid heeft tot de wet
van 23 december 2009, Parl. St. Kamer, nr. 52-2276/001, p. 24).
Uit die passus blijkt dat de wetgever welbewust gekozen heeft
voor de verzendingsdatum als vertrekpunt van de wachttermijn van vijftien dagen,
en niet de ontvangstdatum. De redenen die hij daarvoor aanhaalde, en de
verantwoording voor het “minder voordelig” behandelen van de geadresseerde,
golden vanzelfsprekend ook voor de met de wachttermijn overeenstemmende
termijn van vijftien dagen voor het instellen van een vordering tot schorsing bij
uiterst dringende noodzakelijkheid, bedoeld in artikel 65/23 (thans artikel 23, § 3,
van de rechtsbeschermingswet).
7.5.
De conclusie is dan ook dat de gebeurtenis die de termijn heeft
doen ingaan, de verzending van de aangetekende brief van 19 april 2024 is.
De Raad van State merkt hierbij op dat de verzoekende partij al
eerder op de hoogte was van het bestaan en de motieven van de bestreden
beslissing, met name via de e-mail van 17 april 2024.
8.
Gelet op artikel 3, lid 1, van verordening 1182/71, nam de
termijn van vijftien dagen om tegen de thans bestreden beslissing een vordering tot
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.147
XII-9495-11/25
schorsing bij uiterst dringende noodzakelijkheid bij de Raad van State in te stellen,
een aanvang op de dag na die dag, dus op 20 april 2024. De termijn van vijftien
dagen verstreek derhalve op 4 mei 2024. Aangezien die dag een zaterdag was,
werd de termijn met toepassing van artikel 3, lid 4, van verordening 1182/71
verlengd tot de eerstvolgende werkdag, dus tot 6 mei 2024.
Het inleidend verzoekschrift is elektronisch ingediend op 11 mei
2024, dus buiten de termijn.
9.
De exceptie is gegrond.
Deze vaststelling volstaat om de vordering te verwerpen. In de
gegeven omstandigheden acht de Raad van State het niettemin wenselijk om,
weliswaar ten overvloede, in te gaan op de andere excepties en op het door de
verzoekende partij ingeroepen middel.
B. Belang bij de vordering
Standpunt van de partijen
10.
De verwerende partij werpt een tweede exceptie van
onontvankelijkheid van de vordering op, afgeleid uit een gebrek aan belang van de
verzoekende partij bij de vordering.
De verwerende partij voert aan dat de verzoekende partij niet
aannemelijk maakt dat, indien de plaatsingsprocedure niet stopgezet zou zijn, de
opdracht zonder meer aan haar gegund had moeten worden. Daarnaast wijst zij
erop dat de stopzetting van de plaatsingsprocedure tot gevolg heeft dat de opdracht
aan geen enkele inschrijver kan worden gegund. De verzoekende partij kan dan
ook geen voordeel halen uit haar vordering.
11.
In haar verzoekschrift voert de verzoekende partij aan dat zij
voldoet aan de kwalitatieve selectiecriteria om de opdracht uit te voeren, en dat zij
een regelmatige offerte heeft ingediend. Zij wordt geconfronteerd met een
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.147
XII-9495-12/25
stopzettingsbeslissing die voor haar definitieve rechtsgevolgen met zich brengt. Zij
meent dan ook belang bij haar vordering te hebben.
Beoordeling
12.
Volgens artikel 15 van de rechtsbeschermingswet, gelezen in
samenhang met artikel 14 van die wet, kan de Raad van State de tenuitvoerlegging
van “beslissingen van de aanbestedende instanties” schorsen “op verzoek van elke
persoon die een belang heeft of heeft gehad om een bepaalde opdracht […] te
krijgen en die door de beweerde schending is of dreigt te worden benadeeld”.
Te dezen bestaat de bestreden beslissing erin dat de
plaatsingsprocedure wordt stopgezet. Die beslissing verhindert aldus dat de
verzoekende partij, zoals ook elke andere inschrijver, nog een kans maakt op de
gunning van de opdracht. Een vernietiging van de stopzettingsbeslissing zou ertoe
leiden dat de verzoekende partij opnieuw een kans maakt om de opdracht gegund
te krijgen.
In die omstandigheden beschikt de verzoekende partij als
inschrijver op het eerste gezicht over het rechtens vereiste belang om de schorsing
te vorderen van de tenuitvoerlegging van die beslissing. Het feit dat ook de andere
inschrijvers dan de kans krijgen om de opdracht gegund te krijgen, doet daaraan
geen afbreuk.
13.
De exceptie is niet ernstig.
C. Vertegenwoordiging van de verzoekende partij
Standpunt van de partijen
14.
De
verwerende
partij
werpt
een
derde
exceptie
van
onontvankelijkheid van de vordering op, afgeleid uit het feit dat de verzoekende
partij haar statuten niet bij haar verzoekschrift heeft gevoegd, en zij ook niet
bewijst dat de beslissing om in rechte te treden is genomen door haar bevoegde
orgaan. Zij verwijst naar de artikelen 3, 4°, en 3bis, eerste lid, 1°, van het besluit
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.147
XII-9495-13/25
van de Regent van 23 augustus 1948 ‘tot regeling van de rechtspleging voor de
afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State’ (hierna: algemeen
procedurereglement).
15.
Ter terechtzitting legt de verzoekende partij haar statuten neer.
Haar vertegenwoordiger verklaart dat hij de enige zaakvoerder is.
Beoordeling
16.
Artikel 3, 4°, van het algemeen procedurereglement bepaalt dat
de verzoekende partij bij haar verzoekschrift voegt, indien zij een rechtspersoon is:
“een afschrift van haar gepubliceerde statuten en van haar gecoördineerde
geldende statuten en, indien deze rechtspersoon niet door een advocaat wordt
vertegenwoordigd, een afschrift van de akte van aanstelling van haar organen,
alsmede het bewijs dat het daartoe bevoegde orgaan beslist heeft in rechte te
treden”. Artikel 3bis, eerste lid, 1°, van dat reglement bepaalt dat het
verzoekschrift niet op de rol wordt ingeschreven indien, “uitgaande van een
rechtspersoon, het niet vergezeld gaat van de stukken opgesomd in artikel 3, 4°”.
De artikelen 3 en 3bis van het algemeen procedurereglement zijn
bij artikel 8, tweede lid, van het koninklijk besluit van 5 december 1991 ‘tot
bepaling van de rechtspleging in kort geding voor de Raad van State’ van
toepassing verklaard op de vordering tot schorsing. Artikel 16, § 1, van het
laatstgenoemde besluit bevat echter bijzondere bepalingen voor het verzoekschrift
waarmee een vordering in geval van uiterst dringende noodzakelijkheid wordt
ingediend.
Noch bij dat artikel 16, § 1, noch bij enige andere bepaling zijn
de artikelen 3 en 3bis van het algemeen procedurereglement van toepassing
verklaard op de procedure bij uiterst dringende noodzakelijkheid.
17.
Overigens blijkt uit de ter terechtzitting neergelegde statuten dat
N.L. voor een onbepaalde duur is aangesteld als enige zaakvoerder van de
verzoekende partij. In die hoedanigheid is hij bevoegd om namens de verzoekende
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.147
XII-9495-14/25
partij te beslissen om de voorliggende vordering in te stellen en ook om de
verzoekende partij ter terechtzitting te vertegenwoordigen.
18.
De exceptie kan niet aangenomen worden.
V. Herinnering aan de schorsingsvoorwaarden
19.
Zoals hiervoor is overwogen, wordt hierna ten overvloede
onderzocht of voldaan is aan de materiële voorwaarden om een schorsing van de
tenuitvoerlegging van de bestreden beslissing te kunnen bevelen.
Krachtens artikel 17, §§ 1 en 4, van de gecoördineerde wetten op
de Raad van State, gelezen in samenhang met de artikelen 15 en 31 van de
rechtsbeschermingswet, moet dan enkel worden onderzocht of in de voorliggende
vordering tot schorsing die is ingesteld volgens de procedure bij uiterst dringende
noodzakelijkheid, een ernstig middel of een klaarblijkelijke onwettigheid wordt
aangevoerd.
VI. Onderzoek van het enig middel
Uiteenzetting van het middel
20.1.
In een enig middel voert de verzoekende partij de schending aan
van de artikelen 12 en 13 van het besluit van de Vlaamse regering van 30 maart
2018 ‘over de beleids- en beheerscyclus van de lokale en de provinciale besturen’,
het beginsel patere legem quam ipse fecisti, de formele motiveringsplicht vervat in
de artikelen 2 en 3 van de wet van 29 juli 1991 ‘betreffende de uitdrukkelijke
motivering van de bestuurshandelingen’, het zorgvuldigheidsbeginsel en de
materiële motiveringsplicht.
Het middel is gericht tegen de motieven van de bestreden
beslissing om de plaatsingsprocedure stop te zetten. De verzoekende partij wijst
erop dat de verwerende partij in die beslissing aanvoert dat “de schaarste aan
publieke middelen voor financiering van de investeringen en de recurrente werking
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.147
XII-9495-15/25
van de stad Genk is toegenomen door de opvolging van crisissen in het huidige
meerjarenplan”. Die motieven moeten gelezen worden in samenhang met de
motieven van de eerdere (thans ingetrokken) beslissing van 12 maart 2024 om de
plaatsingsprocedure stop te zetten. Daarin werd gesteld dat er maar ¼ budget is. In
die eerdere beslissing werd ook verwezen naar bedragen van de opdracht die niet
overeenkwamen met de bedragen in de aanbesteding of in de meerjarenplanning.
Tegen die motieven voert de verzoekende partij drie grieven aan,
die zij structureert in drie onderdelen.
20.2.
In een eerste onderdeel voert de verzoekende partij aan dat de
verwerende partij de plaatsingsprocedure pas in een laat stadium ervan heeft
stopgezet. Aldus heeft de verwerende partij niet gehandeld als een goed huisvader
en zijn de door haar ingeroepen redenen niet geloofwaardig.
Zij wijst erop dat de voorziene uitgaven voor de opdracht op
19 september 2023 door de gemeenteraad werden goedgekeurd en onder de
betreffende nummers in het meerjarenplan van de verwerende partij werden
ingeschreven. In november 2023 werd van de inschrijvers nog een testfiets
gevraagd; toen was er geen sprake van budgettaire problemen. Ook in antwoord op
vragen van de verzoekende partij werden in januari 2024 geen dergelijke
problemen vermeld. Op 25 januari 2024 werden zelfs bijkomende vragen aan de
verzoekende partij in verband met haar offerte gesteld. Pas in de eerste
stopzettingsbeslissing van 12 maart 2024 komt de verwerende partij aanzetten met
de uitleg dat het beschikbare budget nog maar ¼ bedraagt van het oorspronkelijk
voorziene budget. Bovendien wordt in die beslissing verwezen naar een geraamd
bedrag van de opdracht van 750.000 euro, btw inbegrepen, terwijl in het bestek
sprake is van een bedrag van slechts 600.000 euro, btw inbegrepen. Nadat de
verzoekende partij tegen die beslissing een vordering tot schorsing heeft ingesteld,
en na intrekking van die eerste stopzettingsbeslissing, geeft de verwerende partij in
de thans bestreden beslissing plots een andere uitleg. Nu zou er helemaal geen
budget meer zijn.
De verzoekende partij betwist de gegrondheid van de opgegeven
motieven. Zij vindt het ongeloofwaardig dat de verwerende partij enkele maanden
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.147
XII-9495-16/25
na het uitschrijven van de opdracht zou zijn “weggezakt in een financieel moeras”.
Het lijkt er volgens haar sterk op dat de verwerende partij “vooral naar de juiste
woorden zoekt” om toch maar van de opdracht af te geraken. Inschrijvers zijn
ondertussen op kosten gejaagd en aan het lijntje gehouden. De verwerende partij
heeft hen zelfs een testfiets gevraagd, die 100 % op maat gemaakt diende te
worden. Door de zeer late stopzetting geeft de verwerende partij geen blijk van
goed huisvaderschap.
In dit verband vindt de verzoekende partij het ook “vreemd” dat
geen gunningsverslag is opgemaakt. Aan de telefoon was haar meegedeeld dat er
wel een verslag was, en dat de conclusie was dat zij “niet gewonnen” had. Het zou
echter ook kunnen dat zij wel de eerst gerangschikte inschrijver was, dat de
verwerende partij haar de opdracht niet wilde gunnen en dat zij daarom maar de
hele procedure stopzette.
20.3.
In een tweede onderdeel voert de verzoekende partij aan dat de
uitgavenkredieten volgens artikel 13 van het besluit van de Vlaamse regering van
30 maart 2018 ‘over de beleids- en beheerscyclus van de lokale en de provinciale
besturen’ “limitatief [zijn] op het niveau van het totaal van de exploitatie en het
totaal van de investeringen”. Er kan dan ook niet gezegd worden dat een budget dat
voorzien is voor een bepaalde post al voor ¾ is opgebruikt, vermits dit budget niet
per post beschouwd kan worden. Een budget van 600.000 euro kan overigens niet
op zes maanden in rook zijn opgegaan. Bovendien was volgens het meerjarenplan
van de stad Genk voor 2024 een bedrag van 200.000 euro als exploitatiekost voor
de leasing van fietsen voor het personeel van de stad voorzien.
De verzoekende partij herhaalt dat het goedkeuren van een
aanbesteding, waarvoor budgetten ingeschreven worden, en het vervolgens
vaststellen dat de ingeschreven bedragen niet correct zijn, getuigt van een slecht
huisvaderschap. Het voorzien en het controleren van de budgetten is een taak van
het bestuur, die het als een goed huisvader moet vervullen.
20.4.
In een derde onderdeel roept de verzoekende partij het
zorgvuldigheidsbeginsel in. Zij voert aan dat dit beginsel inhoudt dat een overheid
haar beslissing diligent dient voor te bereiden, hetgeen veronderstelt dat zij haar
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.147
XII-9495-17/25
beslissing moet steunen op een correcte feitenvinding, en dat zij op het moment
van de besluitvorming alle relevante factoren en omstandigheden dient af te
wegen.
Beoordeling
Eerste en tweede onderdeel
21.
Artikel 85 van de wet overheidsopdrachten 2016 luidt als volgt:
“Het volgen van een procedure houdt geen verplichting in tot het gunnen of
het sluiten van de opdracht. De aanbestedende overheid kan zowel afzien
van het gunnen of het sluiten van de opdracht als de procedure
herbeginnen, desnoods op een andere wijze. […]”
De plaatsing van een overheidsopdracht strekt ertoe te voldoen
aan de behoeften van de aanbestedende overheid. Die overheid beschikt in principe
dan ook over een beoordelingsruimte bij het nemen van de beslissing om een
opdracht al dan niet te gunnen en om de plaatsingsprocedure al dan niet stop te
zetten. Wel mag zij daarbij niet willekeurig te werk gaan en moet die beslissing
steunen op deugdelijke motieven die de beslissing kunnen dragen.
Het komt de Raad van State niet toe zich in de plaats te stellen
van de aanbestedende overheid, noch mag hij zijn eigen opvatting over de
noodzaak van het al dan niet gunnen van een opdracht in de plaats stellen van die
van de overheid. Enkel een beslissing tot niet-gunning die op het eerste gezicht als
onwettig, onzorgvuldig of onredelijk dient te worden aangemerkt, kan leiden tot
een schorsing van de tenuitvoerlegging ervan.
23.
In de consideransen van het bestreden besluit wordt uitgegaan
van de vaststelling dat er een toegenomen “schaarste aan publieke middelen voor
financiering van de investeringen en de recurrente werking van de stad Genk” is. In
de voorbije maanden hebben meerdere projecten extra financiële middelen
gevraagd. Het gevolg is dat er “minder mogelijkheden in de vooruitzichten van het
meerjarenplan [zijn] om voldoende budgettaire middelen vrij te kunnen houden en
maken t.o.v. de […] in september [2023] geraamde opdrachtwaarde van de
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.147
XII-9495-18/25
meerjarige raamovereenkomst voor elektrische fietsen tot 31/12/2027”. Gelet op
“het naderende einde van de huidige legislatuurcyclus en het gegeven dat [de] stad
Genk zou optreden als aankoopcentrale voor meerdere entiteiten”, wordt het niet
aangewezen geacht om voor dat project “nog extra financieringsbronnen aan te
gaan die een weerslag op het volgende meerjarenplan 2026-2031 zouden hebben”.
De
verwerende
partij
steunt
de
stopzetting
van
de
plaatsingsprocedure aldus op de inschatting dat de beschikbare middelen het niet
meer mogelijk maken om in de financiering van de uitvoering van de betrokken
raamovereenkomst te voorzien. Die inschatting gebeurt mede op grond van de
vaststelling dat andere projecten duurder zijn gebleken dan verwacht.
Een overschrijding van het beschikbare budget en het feit dat het
project financieel niet langer haalbaar is, vormen in beginsel geldige redenen tot
niet-gunning van de betrokken overheidsopdracht. Te dezen lijken de motieven
voor het nemen van de bestreden beslissing die beslissing in beginsel dus te kunnen
verantwoorden.
24.
De verzoekende partij betwist evenwel de juistheid en de
deugdelijkheid van de in de bestreden beslissing opgegeven motieven.
24.1.
Zij voert aan, ten eerste, dat het door de gemeenteraad op
19 september 2023 goedgekeurde bedrag werd ingeschreven in het meerjarenplan
2020-2025 van de stad Genk. Op die dag was er volgens haar dus nog geen
probleem, en het is ongeloofwaardig dat er dan in april 2024 sprake zou zijn van
plots opgedoken crisissen. Specifiek in het tweede onderdeel voert zij aan dat er
voor 2024 op de post ‘fietsaanschaf voor stadspersoneel’ een bedrag van 200.000
euro was begroot, en dat moeilijk in te zien valt hoe dit budget op korte tijd voor ¾
zou zijn opgebruikt.
Zoals de verwerende partij terecht lijkt op te merken, dienen de
gegevens waarop de verzoekende partij steunt, in hun context geplaatst te worden,
en dienen ze ook gecorrigeerd te worden. Uit het aanvankelijke meerjarenplan
2020-2025, terug te vinden op de website van de stad Genk, blijkt dat onder post
‘MJP003169 Investering elektrische fietsen voor stadspersoneel’ aanvankelijk
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.147
XII-9495-19/25
inderdaad een investeringskrediet van 200.000 euro voor het jaar 2020 was
voorzien. Dit transactiekrediet werd echter reeds in 2020 gewijzigd, zoals blijkt uit
de aanpassing 2020/2 van het meerjarenplan. Omdat er op dat ogenblik in plaats
van voor een aankoop van fietsen gekozen werd voor een leasing ervan, werd het
voorziene investeringsbudget van 200.000 euro geschrapt. In de plaats daarvan
werden onder post ‘MJP003327 Onderhoud van elektrische fietsen voor het
stadspersoneel’ exploitatiekredieten voorzien, die toen gespreid werden over de
jaren 2021, 2022 en 2023 (respectievelijk 100.000 euro, 60.000 euro en 40.000
euro).
De Raad van State stelt vast dat het voorwerp, het bedrag en de
spreiding van die kredieten nadien nog herhaaldelijk werden gewijzigd. Op vraag
van de verzoekende partij heeft de verwerende partij op 28 en 29 maart 2024 laten
weten dat de posten die verband hielden met de litigieuze overheidsopdracht op dat
ogenblik terug te vinden waren op de volgende posten van het aangepaste
meerjarenplan:
MJP 003169. Duurzaam personeel: investering elektrische fietsen voor
stadspersoneel
2024: 41.418,00 euro
2025: 15.000,00 euro
MJP 003308. Fiets: aankoop fietsen voor fietsprojecten
2024: 62.109,33 euro.
De omstandigheid dat de kredieten zijn gewijzigd, doet niet
blijken van enige onwettigheid. Een krediet is het bedrag voor ontvangsten en
uitgaven binnen één boekjaar (artikel 256 van het decreet van 22 december 2017
‘over het lokaal bestuur’). Minstens één keer per jaar wordt het meerjarenplan
aangepast, “waarbij in elk geval de kredieten voor het volgende boekjaar worden
vastgesteld” en waarbij, “als dat nodig is, […] ook de kredieten voor het lopende
boekjaar [kunnen] worden aangepast” (artikel 257, § 1, van het voornoemde
decreet).
Het feit dat artikel 13 van het besluit van de Vlaamse regering
van 30 maart 2018 ‘over de beleids- en beheerscyclus van de lokale en de
provinciale besturen’ bepaalt dat “de uitgavenkredieten […] limitatief [zijn] op het
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.147
XII-9495-20/25
niveau van het totaal van de exploitatie en het totaal van de investeringen”, zoals
door de verzoekende partij benadrukt, betekent niet dat de voorziene kredieten
noodzakelijk aangewend moeten worden. Bovendien is in artikel 14 van het
voornoemde besluit sprake van “het aangepaste overzicht van de kredieten, met
aanduiding van de wijzigingen ten opzichte van het meerjarenplan […]”, overigens
volkomen in lijn met artikel 257, § 1, van het decreet van 22 december 2017.
Een herschikking van de kredieten, waarbij voor een bepaalde
post eventueel geen krediet meer voorzien wordt, lijkt aldus perfect aanvaardbaar
te zijn. Dit is te dezen des te meer het geval, nu de verwerende partij wijst op
onverwachte omstandigheden, met name “de opeenvolging van crisissen in het
huidige meerjarenplan samen met een ongunstige evolutie in de algemene
financiële economische context (hoge inflatie, hoge rente, zwakke conjunctuur,
…)”.
Het is de Raad van State in elk geval niet duidelijk welk gevolg
voor de wettigheid van de bestreden beslissing afgeleid zou moeten worden uit het
feit dat op een bepaald ogenblik bepaalde kredieten voorzien worden voor de
financiering van een opdracht die pas later uitgevoerd moet worden. De
inschrijving van een bepaald bedrag in een meerjarenplan betekent immers niet dat
het betrokken bestuur geen toepassing meer zou kunnen maken van artikel 85 van
de wet overheidsopdrachten 2016 en niet meer zou kunnen beslissen, in het licht
van de budgettaire toestand op een bepaald ogenblik, om een plaatsingsprocedure
stop te zetten en de daaraan verbonden uitgaven te vermijden.
Het komt ten slotte niet aan de verzoekende partij toe om zich in
de plaats te stellen van de verwerende partij wat betreft het inschatten van de
financiële haalbaarheid van de litigieuze overheidsopdracht. De kritiek volgens
welke de voorziene kredieten te dezen toereikend zouden zijn, is een
opportuniteitskritiek, die op zich niet kan leiden tot de conclusie dat de bestreden
beslissing kennelijk onredelijk is.
24.2.
De verzoekende partij voert aan, ten tweede, dat de motivering in
de bestreden beslissing op twee punten afwijkt van de motivering in de eerste
stopzettingsbeslissing, aangenomen op 12 maart 2024.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.147
XII-9495-21/25
Zij voert in de eerste plaats aan dat in de eerste beslissing werd
gesteld dat “er maar ¼ budget is”, terwijl er volgens de bestreden beslissing “geen
budget meer [is]”.
Zelfs al mocht er enige tegenstrijdigheid bestaan tussen de
motivering in de twee stopzettingsbeslissingen, daaruit kan geen onwettigheid of
gebrek in de motivering van de bestreden beslissing worden afgeleid. De eerste
stopzettingsbeslissing werd immers op 16 april 2024 ingetrokken, zodat zij geacht
wordt nooit te hebben bestaan. Bovendien heeft de verwerende partij in haar
intrekkingsbeslissing uitdrukkelijk afstand genomen van de eerdere motivering.
De motivering in de bestreden stopzettingsbeslissing van 16 april 2024 moet dan
ook beschouwd worden als een correctie op de eerdere motivering.
De
verzoekende
partij
voert
voorts
aan
dat
in
de
stopzettingsbeslissing van 12 maart 2024 verwezen wordt naar een geraamd
bedrag van 619.834,71 euro, btw niet inbegrepen, of 750.000 euro, btw
inbegrepen, terwijl in het bestek en in de bestreden beslissing wordt uitgegaan van
een maximumwaarde voor de raamovereenkomst van 600.000 euro, btw
inbegrepen.
Het is inderdaad zo dat in het bestek een maximumwaarde van
600.000 euro, btw inbegrepen, is bepaald. Dat is ook het bedrag dat in de bestreden
beslissing wordt vermeld. De haalbaarheid van het project lijkt dus gebaseerd te
zijn op het correcte bedrag. De omstandigheid dat in de eerdere
stopzettingsbeslissing een ander bedrag wordt genoemd, volgens de verwerende
partij op grond van een materiële vergissing, doet aan die vaststelling geen
afbreuk.
24.3.
De verzoekende partij voert aan, ten derde, dat de verwerende
partij pas tot haar beslissing tot stopzetting van de plaatsingsprocedure is gekomen
nadat zij de inschrijvers eerst “aan het lijntje [heeft] gehouden” en hen zelfs
gevraagd heeft om een testfiets op maat te bezorgen. De “zeer late terugtrekking”
getuigt volgens haar niet van goed huisvaderschap.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.147
XII-9495-22/25
Er moet evenwel opgemerkt worden dat artikel 85 van de wet
overheidsopdrachten 2016 de aanbestedende overheid de mogelijkheid biedt om
op elk ogenblik van de procedure af te zien van het gunnen van de opdracht. Zij
kan zelfs nog afzien van het sluiten van een gegunde opdracht zolang de opdracht
niet effectief gesloten is.
Dat de verzoekende partij als inschrijver in de voorbereiding van
haar offerte en lopende de gunningsprocedure kosten heeft gemaakt, zonder
zekerheid om de opdracht gegund te krijgen, lijkt het risico uit te maken van elke
gegadigde bij een overheidsopdracht, onder voorbehoud van het verkrijgen van
een biedvergoeding als bedoeld in artikel 12/9 van de wet overheidsopdrachten
2016.
24.4.
De verzoekende partij voert ten slotte aan, ten vierde, dat de
beslissing tot stopzetting misschien genomen is om andere redenen dan redenen
die te maken hebben met de financiën van de verwerende partij. Zij vindt het in dit
verband ook vreemd dat er geen gunningsverslag zou zijn opgemaakt.
Die grief lijkt niet aangenomen te kunnen worden. De kritiek van
de verzoekende partij doet zich voor als een loutere bewering, waarvoor geen
bewijs, zelfs geen begin van bewijs wordt aangebracht. Op een vraag van de
verzoekende partij heeft de verwerende partij met een e-mail van 29 maart 2024
formeel geantwoord dat er geen gunningsverslag is. De loutere bewering dat aan de
verzoekende partij telefonisch zou zijn meegedeeld dat er wel een verslag zou
bestaan, volstaat niet om die uitdrukkelijke verklaring tegen te spreken. De
verzoekende partij maakt nog minder aannemelijk dat in een gunningsverslag zou
worden voorgesteld om de opdracht aan haar te gunnen. Het feit dat er geen
gunningsverslag is, ook al zijn bepaalde stappen gezet in de plaatsingsprocedure,
lijkt trouwens logisch ingeval de procedure wordt stopgezet.
Overigens zou zelfs het bestaan van een gunningsverslag de
toepassing van artikel 85 van de wet van 17 juni 2016 niet verhinderen. Zoals
hiervoor overwogen, mag van de gunning van de opdracht immers tot aan de
sluiting ervan worden afgezien. Het mogelijke bestaan van een gunningsverslag
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.147
XII-9495-23/25
lijkt evenmin van aard te zijn om het bestaan van het financiële motief van de
verwerende partij in twijfel te trekken.
25.
Gelet op het voorgaande, zijn het eerste en het tweede onderdeel
niet ernstig.
Derde onderdeel
26.
In het derde onderdeel beperkt de verzoekende partij zich tot een
uiteenzetting van wat volgens de rechtspraak van de Raad van State onder het
zorgvuldigheidsbeginsel moet worden begrepen.
Zij maakt echter niet duidelijk waarin de schending van dat
beginsel door de bestreden beslissing zou bestaan. Het onderdeel is dan ook niet
duidelijk, en bijgevolg onontvankelijk.
VII. Besluit
27.
De vordering is onontvankelijk. Het enig middel is bovendien in
geen van zijn onderdelen ernstig gebleken. De vordering tot schorsing bij uiterst
dringende noodzakelijkheid wordt dan ook verworpen.
BESLISSING
- De Raad van State verwerpt de vordering.
- De verzoekende partij wordt verwezen in de kosten van de vordering tot
schorsing bij uiterst dringende noodzakelijkheid, begroot op een rolrecht van
200 euro een bijdrage van 24 euro, en een rechtsplegingsvergoeding van
770 euro, die verschuldigd is aan de verwerende partij.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.147
XII-9495-24/25
Dit arrest is uitgesproken te Brussel, op zeventien juni tweeduizend vierentwintig,
door de Raad van State, XIIe kamer, samengesteld uit:
Paul Lemmens,
kamervoorzitter,
bijgestaan door
Silja Doms,
griffier.
De griffier
De voorzitter
Silja Doms
Paul Lemmens
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.147
XII-9495-25/25
