Conseil d'État de Belgique — Raad van State — ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.214 (2024-06-21)
Samenvatting (NL) :
Arrest nr 260.214 van 21 juni 2024 Openbaar ambt - Personeel van het onderwijs
- Aanwerving en loopbaan Beslissing : Verwerping
--- TEXTE INTÉGRAL DE L'ARRÊT ---
RAAD VAN STATE, AFDELING BESTUURSRECHTSPRAAK
IXe KAMER
ARREST
nr. 260.214 van 21 juni 2024
in de zaak A. 235.580/IX-9999
In zake:
J.M.
bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaat Sabien Lust
kantoor houdend te 8310 Brugge
Akkerstraat 17
bij wie woonplaats wordt gekozen
tegen:
het GEMEENSCHAPSONDERWIJS, vertegenwoordigd door
scholengroep 8
bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaten Marc Stommels en Jan Fransen
kantoor houdend te 2630 Aartselaar
Groenenhoek 61
bij wie woonplaats wordt gekozen
-------------------------------------------------------------------------------------------------I. Voorwerp van het beroep
Het beroep, ingesteld op 27 januari 2022, strekt tot de
nietigverklaring van de beslissing van de algemeen directeur van scholengroep 8
van het Gemeenschapsonderwijs van 23 november 2021 om verzoekster
“definitief” over te plaatsen in het belang van de dienst “voor een voltijdse
opdracht als opvoeder met behoud van weddeschaal ‘opvoeder ssc 106’”.
II. Verloop van de rechtspleging
Bij arrest nr. 257.591 van 10 oktober 2023 is het debat
heropend.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.214
IX-9999-1/12
Eerste auditeur-afdelingshoofd Marijke Sterck heeft een
aanvullend verslag opgesteld.
De verzoekende partij en de verwerende partij hebben een
laatste memorie ingediend.
De partijen zijn opgeroepen voor de terechtzitting, die heeft
plaatsgevonden op 10 juni 2024.
Kamervoorzitter Geert Van Haegendoren heeft verslag
uitgebracht.
De verzoekende partij, advocaat Sabien Lust, die verschijnt
voor de verzoekende partij en advocaat Jan Fransen, die verschijnt voor de
verwerende partij, zijn gehoord.
Eerste auditeur-afdelingshoofd Marijke Sterck heeft een met dit
arrest eensluidend advies gegeven.
Er is toepassing gemaakt van de bepalingen op het gebruik der
talen, vervat in titel VI, hoofdstuk II, van de wetten op de Raad van State, gecoördineerd op 12 januari 1973.
III. Feiten
De voor de zaak relevante feiten zijn weergegeven in arrest
nr. 257.591 van 10 oktober 2023 (hierna: het tussenarrest). Er wordt naar
verwezen.
IV. Ontvankelijkheid van het beroep
In het tussenarrest is geoordeeld dat verzoekster “enkel belang
heeft bij de zaak, in zoverre zij aanspraak maakt op een onderzoek van het eerste
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.214
IX-9999-2/12
en het tweede onderdeel van het derde middel” en is het beroep voor het overige
verworpen.
V. Onderzoek van het eerste en het tweede onderdeel van het derde middel
Uiteenzetting van het eerste en het tweede middelonderdeel
In het derde middel voert verzoekster de schending aan “van
artikel 58 van het Decreet van 27 maart 1991 betreffende de rechtspositie van
bepaalde personeelsleden van het gemeenschapsonderwijs en van artikel 14 van
het Besluit van de Vlaamse Regering omtrent de evaluatie, maatregelen van orde
en tucht in het gemeenschapsonderwijs van 22 mei 1991 wegens het gebrek aan
een gunstig advies van de betrokken instellingshoofden en het niet behouden van
de administratieve en geldelijke toestand van het betrokken personeelslid –
schending van de omzendbrief PERS/2009/7, punt 7.1”.
In dit middel zet verzoekster in het eerste middelonderdeel
uiteen dat in de bestreden beslissing te lezen valt dat de functie in het atheneum
Anderlecht nog steeds ter beschikking is en de adviezen van de betrokken
afdelingshoofden niet zijn ingetrokken, terwijl zij in het kader van de vorige
procedure duidelijk had aangetoond dat er binnen de scholengroep twee andere
functies beschikbaar waren die voor haar als overplaatsing in aanmerking
kwamen, namelijk de basisschool Drogenbos of het COOVI. Beide scholen
hebben als voordeel dat ze tot dezelfde scholengroep behoren als het atheneum
Ukkel zodat de aanpassing heel wat vlotter kan verlopen. Op geen enkel ogenblik
antwoordt de nieuwe bestreden beslissing op de kritiek van de Raad van State en
het is vergeefs zoeken naar de redenen waarom beide (of andere) alternatieven
niet in aanmerking worden genomen, niettegenstaande het feit dat deze minder
nadelig zijn voor haar.
In het tweede middelonderdeel betoogt verzoekster dat zij nog
steeds een financieel nadeel ondervindt van de bestreden maatregel. Zij
argumenteert dat de bestreden beslissing stelt dat er een mogelijkheid is om haar
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.214
IX-9999-3/12
een weddeschaal ‘opvoeder ssc 106’ te laten genieten, wat de waarheid geweld
aandoet. In casu is het immers onduidelijk vanaf wanneer de overplaatsing een
aanvang neemt. Aangenomen dat dit vanaf 20 april 2020 is, blijft zij weddeverlies
lijden tot 31 augustus 2020 vermits zij gedurende die periode niet aangesteld kan
zijn als ssc 106 in het atheneum Anderlecht. Zij verwijst hiervoor naar een
schrijven van de relatiebeheerder onderwijspersoneel. Na de overplaatsing naar
het atheneum Anderlecht zal zij onder salarisschaal 158 vallen voor de betrokken
periode, wat overeenkomt met het ambt van “studiemeester-opvoeder/secretarisbibl”, hetgeen een degradatie naar een lagere rang en dus een wijziging van
benoeming is. Zij besluit dat zij haar loon ziet dalen, teruggezet wordt in rang,
anciënniteit en salarisschaal en reputatieschade lijdt. Bovendien moet zij verder
rijden (zowel in tijd als afstand) ten opzichte van een alternatieve school
waarnaar zij verplaatst kon worden.
Voorts voert verzoekster in dit onderdeel aan dat er niet kan
worden overgegaan tot het nemen van de ordemaatregel zonder het
voorafgaandelijk advies van de betrokken instellingshoofden. Het advies van het
instellingshoofd van het atheneum Anderlecht maakt geen deel uit van de
bestreden beslissing en is ook niet gemotiveerd. In de bestreden beslissing
worden wel een advies van de directeur van het atheneum campus Comenius en
een advies van de directeur van het atheneum campus Unesco Koekelberg
aangehaald, maar die ontbreken in het dossier.
Verzoekster repliceert in haar memorie van wederantwoord
omtrent het eerste onderdeel dat waar de verwerende partij stelt dat het financieel
verlies niet het gevolg is van de bestreden beslissing maar van de reeds vroeger
vernietigde beslissing tot overplaatsing, dit aantoont dat de algemeen directeur
onzorgvuldig te werk gaat bij de nieuwe beslissing tot overplaatsing. Nergens
blijkt immers dat men de overplaatsing naar het atheneum Anderlecht aan een
nieuw onderzoek heeft onderworpen. De bestreden beslissing vergenoegt zich
ermee te stellen dat het advies van de betrokken instellingshoofden niet is
ingetrokken maar het advies van het instellingshoofd van het atheneum
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.214
IX-9999-4/12
Anderlecht ontbreekt. Het loutere feit dat dit zich in het administratief dossier
bevindt, is op zich onvoldoende.
Een ernstig onderzoek – zoals volgens verzoekster door de
Raad is gevraagd – had erin kunnen bestaan dat men een nieuw advies vraagt aan
het atheneum Anderlecht aangezien het absoluut niet denkbeeldig is dat een
andersluidend advies wordt gegeven, temeer daar een andere school zich niet
eraan moet verwachten dat men zo lang na datum nog steeds geen andere
oplossing heeft in dit dossier. Volgens verzoekster “is de kans reëel dat men […]
verzoekster niet meer wil zien komen of met een ander takenpakket”.
Omtrent het tweede onderdeel stelt verzoekster dat de stelling
van de verwerende partij dat de overplaatsing gebeurt vanaf de datum van de
beslissing, zijnde 23 november 2021, met onmiddellijke ingang, hetgeen inhoudt
dat verzoekster tot 22 november 2021 aan het atheneum Ukkel verbonden moet
blijven, haaks staat op de andere elementen van het dossier. De werkelijkheid
toont aan dat de overplaatsing gebeurt vanaf 20 april 2020, wat inhoudt dat zij
weddeverlies blijft lijden. Uit het overzicht van haar salarisschalen blijkt immers
dat zij voor de periode april tot oktober 2020 ingeschaald is in salarisschaal 158.
In haar laatste memorie na het aanvullend verslag aanvaardt
verzoekster niet “dat eenzelfde onderzoek als basis kan dienen voor de thans
geldende bestreden beslissing in zover het gaat om de alternatieven [voor haar
overplaatsing] én het weddeverlies”. Die onzorgvuldigheid schendt artikel 58, §
1, 2°, van het decreet van 27 maart 1991 ‘betreffende de rechtspositie van
bepaalde
personeelsleden
van
het
Gemeenschapsonderwijs’
(“rechtspositiedecreet”) en artikel 14 van het besluit van de Vlaamse regering van
22 mei 1991 ‘omtrent de evaluatie, maatregelen van orde en de tucht in het
gemeenschapsonderwijs’ (“tuchtbesluit”).
Verzoekster wijst voorts op het stuk waarin zij de verschillende
routes naar de bedoelde onderwijsinstellingen heeft weergegeven om aan te tonen
dat de opgelegde maatregel meer ongemak veroorzaakt dan noodzakelijk is.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.214
IX-9999-5/12
Ten
slotte
onderstreept
verzoekster
dat
haar
na
de
nietigverklaring bij arrest nr. 251.877 van 19 oktober 2021 geen rechtsherstel is
geboden:
“Immers, de thans bestreden beslissing zou dan wel uitwerking mogen
krijgen vanaf 23 november 2022 met een overeenstemmende wedde met
weddeschaal scc 106, zulks is daarentegen niet het geval voor wat betreft
de periode april 2020 t.e.m. oktober 2020 en de daarbij horende
doorgevoerde verlaging in administratieve toestand. De eerdere periode
van april 2020 t.e.m. oktober 2020 waarbij verzoekster werd ingeschaald
in de weddeschaal ssc 158 werd niet herzien door de thans bestreden
beslissing en deze laatste heeft die inschaling zodoende vooralsnog
behouden voor wat betreft die betrokken periode. Dit geldt eveneens voor
wat betreft de doorgevoerde verlaging in administratieve toestand.
De thans bestreden beslissing houdt de andere inschaling via deze
uitbetalingen van de periode tussen april 2020 t.e.m. oktober 2020 én de
bijhorende verlaging in administratieve toestand derhalve onbesproken en
in stand.
De loonfiches die werden bijgebracht door verzoekster (stuk 19), alsook
de bijgebrachte e-mail van [de relatiebeheerder] (stuk 20) tonen nochtans
aan dat de wedde van verzoekster in de periode van april 2020 t.e.m.
oktober 2020 werd uitbetaald op basis van berekeningen die steunen op de
weddeschaal 158. Evenmin blijkt uit de thans bestreden beslissing dat de
doorgevoerde verlaging in administratieve toestand ongedaan werd
gemaakt.
Dit is onaanvaardbaar.”
Beoordeling
a. de in de middelonderdelen aangevoerde bepalingen
Artikel 58 van het rechtspositiedecreet luidt:
“§ 1. De Vlaamse regering bepaalt de nadere regelen inzake de
overplaatsing in het belang van de dienst binnen de scholengroep, met
dien verstande dat:
1° deze maatregel slechts kan worden toegepast nadat is vastgesteld dat de
minimale verstandhouding die voor de goede werking van de dienst of
van het onderwijs nodig is, blijvend gestoord is;
2° de beslissing genomen wordt door raad van bestuur, na advies van de
betrokken instellingshoofden;
3° de rechten van verdediging gegarandeerd worden.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.214
IX-9999-6/12
§ 2. Een personeelslid kan, met onderling akkoord van de betrokken raden
van bestuur, naar een instelling van een andere scholengroep worden
overgeplaatst.”
Artikel 14 van het tuchtbesluit luidt:
“§ 1. De raad van bestuur beslist over de overplaatsing in het belang van
de dienst na advies van de instellingshoofden. De afgevaardigd bestuurder
beslist over de overplaatsing in het belang van de dienst voor een
personeelslid van het vormingscentrum of van de pedagogische
begeleidingsdienst.
De overplaatsing geschiedt met behoud van de administratieve en
geldelijke toestand van het betrokken personeelslid.
Deze beslissing wordt gemotiveerd.
§ 2. Het personeelslid dat overgeplaatst wordt in het belang van de dienst,
wordt na één jaar geëvalueerd, zoals bepaald in het decreet.”
9.
De in het middel ook aangevoerde schending van omzendbrief
PERS/2009/7 heeft verzoekster enkel toegelicht in het derde middelonderdeel, dat
in overweging 14.3 van het tussenarrest onontvankelijk is bevonden.
b. eerste middelonderdeel
Verzoekster betoogt in het eerste middelonderdeel dat de
verwerende partij na de door de Raad van State uitgesproken nietigverklaring in
het kader van de overplaatsing opnieuw een onderzoek had moeten voeren naar
de beschikbare betrekkingen elders in de scholengroep, om vervolgens te
beslissen over de meest geschikte plaats van tewerkstelling.
In de toelichting bij het middelonderdeel laat verzoekster
evenwel na te specificeren met welke van de in het middel aangevoerde
bepalingen zij deze beweerde onwettigheid in verband brengt.
In haar laatste memorie schrijft zij, voor het eerst, dat het
bedoelde nalaten van de verwerende partij artikel 58, § 1, 2°, van het
rechtspositiedecreet schendt. Los van de vraag of die laattijdige precisering
procedureel nog mag worden toegelaten, leert die bepaling evenwel niets over de
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.214
IX-9999-7/12
keuze van de plaats van tewerkstelling van het bij ordemaatregel overgeplaatste
personeelslid en eventuele verplichtingen voor het bestuur in dat verband.
In zoverre is het middelonderdeel onontvankelijk.
De voormelde decreetsbepaling refereert aan het advies van de
betrokken instellingshoofden. Verzoekster voert in het middelonderdeel ook “het
gebrek aan een gunstig advies van de betrokken instellingshoofden” aan.
De kritiek die verzoekster formuleert over het ontbreken van
die adviezen en over de verwijzing naar een verkeerd advies, heeft de Raad van
State evenwel al beantwoord in zijn arrest nr. 251.877 van 19 oktober 2021
(overweging 15). Dat geschilpunt is in het voormelde arrest beslecht en er is
tussen de partijen definitief uitspraak over gedaan. De Raad kan op zijn vroegere
beoordeling niet terugkomen.
Verzoekster betoogt in de memorie van wederantwoord
aanvullend, dat bij het nemen van de thans bestreden beslissing niet is nagegaan
of de toentertijd ingewonnen adviezen van de instellingshoofden nog relevant
zijn. Een advies dat “niet is ingetrokken” is volgens haar niet hetzelfde als een
advies dat nog steeds actueel is.
Los van de vraag aan welke van de in het middel aangevoerde
regels deze grief wordt gekoppeld, had verzoekster deze kritiek kunnen
aanvoeren in het inleidend verzoekschrift, wat zij niet heeft gedaan. In die mate
geeft zij hoe dan ook een nieuwe grondslag aan het middelonderdeel en is het niet
ontvankelijk.
In de laatste memorie heet het dat de aan verzoekster opgelegde
maatregel meer ongemak veroorzaakt dan noodzakelijk is. Verzoekster verwijst
naar haar reistijd.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.214
IX-9999-8/12
Ook deze kritiek is laattijdig en bijgevolg minstens om die
reden al onontvankelijk.
Het eerste middelonderdeel is niet ontvankelijk.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.214
IX-9999-9/12
c. tweede middelonderdeel
Aangezien de terugwerkende kracht van het overheidshandelen
de uitzondering is, de bestreden beslissing niets stipuleert over haar
inwerkingtreding, uit niets anders blijkt dat het de bedoeling was om er
terugwerkende kracht aan te verlenen en de verwerende partij dit in haar memorie
van antwoord ook niet beweert, moet worden aangenomen dat de beslissing van
23 november 2021 niet terugwerkt.
In haar laatste memorie weerspreekt verzoekster dat ook niet
(meer).
Verzoekster weerspreekt ook niet de vaststelling in het
aanvullend auditoraatsverslag, dat uit de neergelegde weddefiches blijkt dat zij
“minstens vanaf 23 november 2021 een wedde ontvangt overeenstemmend met
de weddeschaal ssc 106”.
De thans bestreden beslissing neemt bijgevolg het voorschrift
van artikel 14 van het tuchtbesluit waarover de vorige beslissing van 27 maart
2020 is gestruikeld, in acht.
In die mate is het middelonderdeel ongegrond.
De terugwerkende kracht van de nietigverklaring van die vorige
beslissing bij arrest nr. 251.877 van 19 oktober 2021 heeft tot gevolg dat de
rechtstoestand van verzoekster geacht moet worden nooit te zijn gewijzigd, tot
aan de thans bestreden beslissing.
Indien hieruit volgt dat haar loopbaan, administratief en
geldelijk, moet worden gereconstrueerd alsof zij nooit is overgeplaatst, dan vormt
dit een rechtsplicht die op de verwerende partij rust ingevolge dat arrest van 19
oktober 2021. Zo de verwerende partij dit rechtsherstel weigert of niet correct
aanpakt, dan staan verzoekster rechtsmiddelen ter beschikking om het bestuur
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.214
IX-9999-10/12
daartoe te bewegen, maar zulks is vreemd aan de vraag naar de regelmatigheid
van de thans bestreden beslissing.
Het middelonderdeel, in de mate dat het van een andere
zienswijze uitgaat, faalt naar recht.
Het tweede middelonderdeel is ongegrond.
d. besluit
Het middel, eerste en tweede middelonderdeel, wordt
verworpen.
BESLISSING
-
De Raad van State verwerpt het beroep.
-
De verzoekende partij wordt verwezen in de kosten van het beroep tot
nietigverklaring, begroot op een rolrecht van 200 euro, een bijdrage van 22
euro en een rechtsplegingsvergoeding van 770 euro, die verschuldigd is aan
de verwerende partij.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.214
IX-9999-11/12
Dit arrest is uitgesproken te Brussel, op eenentwintig juni tweeduizend
vierentwintig, door de Raad van State, IXe kamer, samengesteld uit:
Geert Van Haegendoren,
kamervoorzitter,
Wouter Pas,
staatsraad,
Jim Deridder,
staatsraad,
bijgestaan door
Tiny Temmerman,
griffier.
De griffier
De voorzitter
Tiny Temmerman
Geert Van Haegendoren
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.214
IX-9999-12/12