Conseil d'État de Belgique — Raad van State — ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.329 (2024-06-28)
Samenvatting (NL) :
Arrest nr 260.329 van 28 juni 2024 Ruimtelijke ordening, stedenbouw, leefmilieu
en aanverwante aangelegenheden - Bouwvergunningen en gemengde vergunningen
Beslissing : Bevolen Inwilliging tussenkomst
--- TEXTE INTÉGRAL DE L'ARRÊT ---
RAAD VAN STATE, AFDELING BESTUURSRECHTSPRAAK
VOORZITTER VAN DE Xe KAMER
ARREST
nr. 260.329 van 28 juni 2024
in de zaak A. 241.664/X-18.646
In zake:
- E.V.
- P.V.
- V.O.
bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaat Isabelle Cooreman
kantoor houdend te 1082 Brussel
Keizer Karellaan 586/9
bij wie woonplaats wordt gekozen
tegen:
het BRUSSELSE HOOFDSTEDELIJKE GEWEST
bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaten Laurens De Brucker en Agnès Piessevaux
kantoor houdend te 1160 Brussel
Tedescolaan 7
bij wie woonplaats wordt gekozen
Tussenkomende partij:
de CVBA BRUSSELSE WONING
woonplaats kiezend te 1000 Brussel
Kardinaal Mercierstraat 37
bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaten Rahim Samii, Olivia van der Kindere en Louis
Masure
kantoor houdend te 1000 Brussel
Lloyd Georgelaan 16
-------------------------------------------------------------------------------------------------I. Voorwerp van de vordering
De vordering, ingesteld op 11 april 2024, strekt tot de schorsing
van de tenuitvoerlegging van het besluit van de gemachtigde ambtenaar van het
Brusselse
Hoofdstedelijke
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.329
Gewest
van
14
februari
2024
waarbij
de
X-18.646-1/29
stedenbouwkundige vergunning wordt verleend aan de cvba de Brusselse Woning
voor het herinrichten van de site Papenvest in 1000 Brussel.
II. Verloop van de rechtspleging
De verwerende partij heeft een nota en een administratief dossier
ingediend.
Eerste auditeur An Van den broeck heeft een verslag opgesteld.
De partijen zijn opgeroepen voor de terechtzitting, die heeft
plaatsgevonden op 21 juni 2024.
Staatsraad Jan Clement heeft verslag uitgebracht.
Advocaat Joeri Leten, die loco advocaat Isabelle Cooreman
verschijnt voor de verzoekende partijen, advocaat Agnès Piessevaux, die
verschijnt voor de verwerende partij en advocaten Rahim Samii en Louis Masure,
die verschijnen voor de tussenkomende partij, zijn gehoord.
Eerste auditeur An Van den broeck heeft een met dit arrest
eensluidend advies gegeven.
Er is toepassing gemaakt van de bepalingen op het gebruik der
talen, vervat in titel VI, hoofdstuk II, van de wetten op de Raad van State,
gecoördineerd op 12 januari 1973.
III. Feiten
3.1.
Verzoekers wonen allen in de Papenvest te Brussel. In het deel
van deze straat tussen het kruispunt met de Kogelstraat en het kruispunt met de
Onze-Lieve-Vrouw van Vaakstraat bevinden zich aan de oostzijde aaneengesloten
rijhuizen met twee bouwlagen (gelijkvloerse en eerste verdieping). Eerste
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.329
X-18.646-2/29
verzoekster en tweede verzoeker wonen in twee van deze rijwoningen, dicht bij het
laatstgenoemde kruispunt. In het verzoekschrift wordt uitgelegd dat deze huizenrij
in 2004 is gebouwd in het kader van een wijkcontract in opdracht van het
Brusselse Hoofdstedelijke Gewest en de stad Brussel en dat destijds de bouw van
drie bouwlagen verboden werd, zodat de huizenrij tot twee bouwlagen beperkt
diende te worden.
Derde verzoeker woont in een appartement in een gebouw met
vijf verdiepingen op het kruispunt met de Hopstraat. Tussen deze straat, de
Papenvest, de Onze-Lieve-Vrouw van Vaakstraat en de Grootsermentstraat
bevindt zich een ongeveer 15.000 m² grote site waarop in het begin van de
jaren 1960 vijf appartementsblokken zijn gebouwd (hierna: de betrokken site). Op
deze site is in 2002 ook een sporthal ingeplant. Ten zuiden van de betrokken site
bevindt zich, aan de hoek van de Papenvest en de Onze-Lieve-Vrouw van
Vaakstraat, het monument “voormalige brouwerij Van Dooren”. Meerdere
gebouwen langs de Hopstraat en de aanpalende Nieuwe Graanmarkt zijn om reden
van hun erfgoedwaarde beschermd.
Ter verduidelijking is hierna een uittreksel van de basiskaart van
de website “brugis” weergegeven, waarop benaderende aanduidingen zijn
aangebracht.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.329
X-18.646-3/29
De gezamenlijke footprint van alle bestaande gebouwen op de
betrokken site beslaat ongeveer 25% van het terrein. Rond deze gebouwen is
ongeveer 75% van de site ingenomen door open ruimte, met bomen en andere
groenaanplantingen,
voetgangerszones,
parkeerplaatsen,
een
speeltuintje,
enzovoort. Zoals blijkt uit de twee afbeeldingen hierna bevindt deze open ruimte
zich onder meer recht tegenover verzoekers’ woningen.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.329
X-18.646-4/29
Volgens
de
stedenbouwkundige
voorschriften
van
het
gewestelijk bestemmingsplan van het Brusselse Hoofdstedelijke Gewest,
vastgesteld bij besluit van de Brusselse Hoofdstedelijke regering van 3 mei 2001,
is de betrokken site gelegen in woongebied met residentieel karakter, met een
overdruk als gebied van culturele, historische of esthetische waarde of voor
stadsverfraaiing. Het zuidelijk deel ligt in de vrijwaringszone van het monument
brouwerij Van Dooren.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.329
X-18.646-5/29
3.2.
Op 9 november 2021 (datum ontvangstbewijs) dient de tussen-
komende partij bij de gemachtigde ambtenaar van het Brusselse Hoofdstedelijke
Gewest een aanvraag in voor het verkrijgen van een stedenbouwkundige
vergunning voor het herinrichten van de betrokken site waarbij er in 332 woongelegenheden zal worden voorzien.
3.3.
Er worden verschillende adviezen ingewonnen, waaronder een
advies van de Koninklijke Commissie voor Monumenten en Landschappen
(hierna: KCML) waarin de rechtvaardiging van de sloop van de bestaande
gebouwen wordt bekritiseerd en verder opmerkingen worden geformuleerd
aangaande de inplanting van de gebouwen die de kap van 67 bomen impliceert,
aangaande de hoogte van de nieuwe gebouwen, de inrichting van het binnengebied
en de aanwezige sporthal.
3.4.1.
Er wordt van 12 januari 2022 tot 10 februari 2022 een openbaar
onderzoek georganiseerd (hierna: het openbaar onderzoek van 2022). Tijdens het
openbaar onderzoek van 2022 worden 59 bezwaarschriften ingediend, onder meer
door verzoekers.
3.4.2.
In het bezwaarschrift dat onder meer door eerste verzoekster is
ingediend wordt het volgende gesteld:
“Gebrek aan (openbaar gemaakte) effectenbeoordeling
[…] Conform artikel 175/1 BWRO dienen projecten ‘die onder meer door
hun omvang, aard of ligging het leefmilieu of het stedelijk milieu ingrijpend
kunnen aantasten, of die belangrijke sociale of economische gevolgen
kunnen hebben’ een voorafgaandelijke effectenbeoordeling bij te brengen.
Bezwaarindieners stellen vast dat in de publiek raadpleegbare
documenten, zulke beoordeling niet is terug te vinden. Nochtans is het
project ontegensprekelijk zowel qua omvang, aard en ligging van die aard
dat het stedelijk milieu zal worden aangetast. De aanvrager zelf bevestigt in
de motiverende nota horende bij de aanvraag talloze malen expliciet welke
enorme impact het project zal hebben op de omgeving.
[…] Zulks maakt ofwel een kennelijke schending uit van
artikel 175/1 BWRO (indien er geen voorafgaandelijke beoordeling
plaatsvond), ofwel een schending van het openbaar onderzoek en het
Verdrag van Aarhus dat uitdrukkelijk stelt dat het betrokken publiek toegang
moet hebben tot alle milieu-informatie (artikel 4), en inspraak moet hebben
over specifieke activiteiten (artikel 6). Indien het betrokken publiek geen
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.329
X-18.646-6/29
toegang krijgt tot deze essentiële documenten, wordt het voor het betrokken
publiek onmogelijk een correcte inschatting te maken van de impact van het
aangevraagde bouwproject.”
3.5.
Op 9 maart 2022 verleent de overlegcommissie een
voorwaardelijk gunstig advies, waarna de aanvrager een gewijzigde aanvraag
indient die ertoe strekt te voldoen aan de in de in dat advies gestelde voorwaarden.
3.6.
Op 19 mei 2023 wordt de gewijzigde aanvraag volledig
verklaard.
3.7.
Er worden opnieuw adviezen ingewonnen, waaronder een nieuw
advies van de KCML waarin deze vaststelt dat enkel tegemoetgekomen is aan de
opmerking aangaande de inplanting van het zuidelijk appartementsblok en zij de
eerder geformuleerde opmerkingen herneemt.
3.8.1.
Er wordt opnieuw een openbaar onderzoek georganiseerd, van
7 juni 2023 tot 6 juli 2023 (hierna: het openbaar onderzoek van 2023). Tijdens het
openbaar onderzoek van 2023 worden 64 bezwaarschriften ingediend, onder meer
door verzoekers.
3.8.2.
In het bezwaarschrift dat onder meer door eerste verzoekster en
tweede verzoeker wordt ingediend wordt het in randnummer 3.4.2 geciteerde
bezwaar herhaald.
3.9.
Op 26 juli 2023 vraagt de overlegcommissie bijkomende
informatie over het behoud van de residentiële woontorens, waarna de aanvrager
een bijkomende nota indient.
3.10.
Op 26 juli 2023 verleent de overlegcommissie opnieuw een
voorwaardelijk gunstig advies.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.329
X-18.646-7/29
3.11.
Op 11 december 2023 dient de aanvrager een gewijzigde
aanvraag in die ertoe strekt te voldoen aan de voorwaarden gesteld door de
overlegcommissie.
3.12.
Op 8 januari 2024 wordt de gewijzigde aanvraag volledig
verklaard.
3.13.
Op 14 februari 2024 verleent de gemachtigde ambtenaar de
gevraagde vergunning. Dit is het thans bestreden besluit, dat voorziet in de afbraak
van de bestaande gebouwen en de oprichting van drie appartementsblokken, te
weten een noordelijk blok met tien bouwlagen en een centraal blok en een zuidelijk
blok met zes bouwlagen, evenals de oprichting van een nutsgebouw. De
gezamenlijke footprint van alle nieuwe gebouwen beslaat ongeveer 70 % van het
terrein.
Ter verduidelijking wordt hierna een figuur uit het administratief
dossier weergegeven waarop benaderende aanduidingen zijn aangebracht.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.329
X-18.646-8/29
Zoals blijkt uit de twee afbeeldingen hierna, verdwijnt de open
ruimte recht tegenover verzoekers’ woningen nu alle nieuwe gebouwen tot op de
rooilijn van de omliggende straten worden ingeplant.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.329
X-18.646-9/29
IV. Tussenkomst
Het verzoek tot tussenkomst van de openbare vastgoed-
maatschappij cvba Brusselse Woning, houder van de bestreden vergunning, moet
worden ingewilligd.
V. Ontvankelijkheid
In haar nota betwist de verwerende partij het belang van
verzoekers. Zij werpt op dat hun vermeende belang niet zeker is en niet voldoende
wordt bewezen. Zij tonen volgens de verwerende partij niet aan dat het zuidelijk
appartementsblok en het noordelijk appartementsblok dermate schaduw op hun
voorgevels zouden werpen, dat deze nooit meer in het zonlicht zullen staan.
Hetzelfde geldt voor de vermeende veiligheids- en mobiliteitsproblemen die uit de
tenuitvoerlegging van het project zouden voortvloeien. De standpunten van
verzoekers worden niet enkel in de bestreden beslissing, maar ook in het bij de
aanvraag gevoegde effectenverslag uitdrukkelijk tegengesproken.
De exceptie dient te worden verworpen, daar zij niet overtuigt.
Uit de gegevens van de zaak blijkt dat verzoekers wonen in de onmiddellijke
nabijheid van het vergunde project, meer bepaald aan de overzijde van de straat.
Het project voorziet de oprichting van appartementsblokken tot tegen de rooilijn,
met een aanzienlijke hoogte (zes bouwlagen voor het zuidelijk appartementsblok
en tien bouwlagen voor het noordelijk appartementsblok). De bestaande open
ruimte tegenover verzoekers’ woningen verdwijnt en wordt ingenomen door deze
appartementsblokken. In redelijkheid kan niet worden betwist dat het bestreden
besluit een nadelige invloed kan hebben op verzoekers’ leefomgeving.
VI. Voorwaarden van de vordering tot schorsing
Op grond van artikel 17, § 1, van de gecoördineerde wetten op de
Raad van State kan slechts tot schorsing van de tenuitvoerlegging worden besloten
onder de dubbele voorwaarde dat minstens één ernstig middel wordt aangevoerd
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.329
X-18.646-10/29
dat prima facie de vernietiging van de aangevochten akte of het reglement kan
verantwoorden en dat de zaak te spoedeisend is voor een behandeling ervan in een
beroep tot nietigverklaring.
VII. Onderzoek van de ernst van de middelen
A. Het tweede middel
Standpunt van de partijen
8.1.
Het tweede middel is afgeleid uit de schending van de
artikelen 11/1, 175/15 en 175/19 van het Brussels Wetboek van Ruimtelijke
Ordening (hierna: BWRO), van de artikelen 4 en 6 van het Verdrag van Aarhus en
van de artikelen 2 en 3 van de wet van 29 juli 1991 ‘betreffende de uitdrukkelijke
motivering van de bestuurshandelingen’ (hierna: de motiveringswet), alsook uit de
schending van het materiëlemotiverings- en zorgvuldigheidsbeginsel als
algemene beginselen van behoorlijk bestuur.
8.2.
Verzoekers voeren onder meer aan dat het bestreden besluit geen
enkel antwoord biedt op het door hen opgeworpen bezwaar omtrent het ontbreken
van het effectenverslag in het tijdens het openbaar onderzoek ter inzage gelegde
dossier.
Zij wijzen erop dat er enkel wordt gesteld dat het gebrek aan
openbaarmaking van het effectenverslag niet relevant zou zijn aangezien dit geen
betrekking heeft op de wijzigingen en dat enkel die wijzigingen het voorwerp
uitmaakten van het openbaar onderzoek van 2023. Nochtans hebben verzoekers dit
bezwaar ook reeds opgeworpen in het kader van het openbaar onderzoek van 2022
en het is op geen enkel ogenblik besproken of weerlegd. Zij voegen eraan toe dat
om wettig te zijn het effectenverslag in de Nederlandse taal raadpleegbaar diende
te zijn.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.329
X-18.646-11/29
In haar nota wijst de verwerende partij erop dat de bestreden
beslissing een afzonderlijke titel bevat waarin wordt ingegaan op de verschillende
bezwaren die tijdens de twee openbare onderzoeken werden ingediend. Daarin is
gesteld dat het effectenverslag weliswaar geen deel uitmaakte van het dossier dat
ter inzage is gelegd tijdens het openbaar onderzoek van 2023, maar dat dit geen
betrekking heeft op de wijzigingen die zijn aangebracht aan het project, doch op
een element dat ongewijzigd is gebleven ten opzichte van de oorspronkelijke
versie. Voorts is in het bestreden besluit geantwoord dat, gezien de omvang van het
project, een groot aantal documenten en plannen bij het verzoek waren gevoegd,
dat een dergelijke grote hoeveelheid informatie noodzakelijk is voor dit soort
projecten aangezien de analyses van het project nauwkeurig en gedetailleerd
moeten zijn en dat het regeringsbesluit inzake de samenstelling van de dossiers is
nageleefd.
Uit die overwegingen van het bestreden besluit blijkt volgens de
verwerende partij dat zij wel degelijk rekening heeft gehouden met het bezwaar
omtrent het ontbreken van het effectenverslag in het dossier dat beschikbaar was
tijdens de twee openbare onderzoeken, dat zij hierop een antwoord heeft geboden
en dat zij met kennis van zaken heeft geoordeeld dat de bestreden vergunning kon
worden verleend.
Voorts verwijst de verwerende partij naar de vaste rechtspraak
volgens welke de formelemotiveringsplicht niet zover reikt dat de overheid
uitdrukkelijk moet antwoorden op elk bezwaar of argument dat wordt aangevoerd.
De verwerende partij was met andere woorden niet verplicht om de weerlegging
van de bezwaren die tijdens het openbaar onderzoek werden ingediend punt voor
punt te motiveren. De bestreden beslissing bevat immers de redengeving op grond
waarvan de verwerende partij van oordeel is dat het project kan worden vergund.
Volgens de verwerende partij moet uit alle voorgaande
elementen worden afgeleid dat de bestreden beslissing een antwoord biedt op de
bezwaarschriften van verzoekers en dat zij bijgevolg hun recht op inspraak,
overeenkomstig het Aarhusverdrag, wel degelijk hebben kunnen uitoefenen.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.329
X-18.646-12/29
De tussenkomende partij stelt in haar verzoekschrift tot
tussenkomst dat het tijdens het openbaar onderzoek van 2022 raadpleegbare
dossier volledig was. In tegenstelling tot wat verzoekers beweren, maakte het
effectenverslag wel degelijk deel uit van de documenten die tijdens dit openbaar
onderzoek voor het publiek toegankelijk waren. Tijdens het openbaar onderzoek
van 2023 waren alleen de documenten met betrekking tot de wijzigingen in het
project toegankelijk, wat coherent is aangezien het publiek al zijn opmerkingen
over de rest van het project had kunnen uiten. In de motivering van het
bestreden besluit wordt uitdrukkelijk ingegaan op de door verzoekers bekritiseerde
kwestie van de naleving van de procedure en de documenten onderworpen aan het
openbaar onderzoek. Volgens de tussenkomende partij is het dus onjuist om te
stellen dat niet is gereageerd op de bezwaren met betrekking tot het ontbreken van
documenten. Het nuttig effect van deze openbare onderzoeken wordt aangetoond
door de argumenten die naar voren zijn gebracht in de bezwaren die tijdens deze
twee openbare onderzoeken zijn ingediend. De diversiteit van de behandelde
thema’s en de nauwkeurigheid waarmee zij zijn behandeld, tonen aan dat het nuttig
effect van de openbare onderzoeken gerespecteerd is. Daarnaast hebben
verzoekers zowel in 2022 als in 2023 aan het openbare onderzoek deelgenomen,
zodat hun recht op inspraak zoals neergelegd in het Verdrag van Aarhus
gerespecteerd is.
Beoordeling
11.1.
Het wordt niet betwist dat het project dat middels het
bestreden besluit wordt vergund, onderworpen is aan een effectenverslag.
Artikel 175/19 BWRO bepaalt:
“Het aan het openbaar onderzoek onderworpen dossier moet bestaan uit :
1° de aanvraag om vergunning;
2° het effectenverslag;
[…].”
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.329
X-18.646-13/29
Het openbaar onderzoek is voorgeschreven, eensdeels, om aan
de bevoegde overheden de nodige inlichtingen en gegevens te verstrekken opdat
zij met kennis van zaken zouden kunnen oordelen, en anderdeels, om degenen die
bezwaren hebben tegen de aanvraag tot stedenbouwkundige vergunning de
mogelijkheid te bieden hun bezwaren en opmerkingen te doen gelden. Uit de
verplichting om een openbaar onderzoek te organiseren, volgt de verplichting om
de ingediende bezwaren met gepaste zorgvuldigheid te onderzoeken.
11.2.
De materiëlemotiveringsplicht houdt in dat het bestreden besluit
moet worden gedragen door rechtens verantwoorde motieven die kunnen blijken,
hetzij uit de beslissing zelf, hetzij uit de stukken van het dossier.
Het zorgvuldigheidsbeginsel vereist met name dat een bestuur,
vooraleer beslissingen te nemen als degene die met de voorliggende vordering
worden bestreden, zich zorgvuldig voorbereidt en informeert over de betrokken
belangen, wat onder meer inhoudt dat het zich vergewist van de concrete impact
die van het voorgenomen project te verwachten is op de situatie van wie in de
directe omgeving woont.
Uit het tijdens het openbaar onderzoek van 2022 door
eerste verzoekster ingediende bezwaarschrift blijkt dat zij hierin heeft aangeklaagd
dat het ter inzage gelegde dossier geen effectbeoordeling bevatte, wat volgens haar
een schending van het BWRO of van de door het Verdrag van Aarhus
gewaarborgde rechten van inzage en inspraak met betrekking tot milieu-informatie
impliceerde (randnr. 3.4.2). In het bezwaarschrift dat eerste verzoekster en tweede
verzoeker tijdens het openbaar onderzoek van 2023 hebben ingediend wordt deze
kritiek herhaald (randnr. 3.8.2). In het bestreden besluit wordt dit bezwaar op het
eerste gezicht niet met de gepaste zorgvuldigheid beantwoord. Het bezwaar lijkt
ten onrechte te zijn herleid tot een kritiek dat het effectenverslag niet was
toegevoegd aan het dossier dat beschikbaar was voor raadpleging tijdens het
openbaar onderzoek van 2023. Hierop wordt geantwoord dat de kritiek geen
betrekking heeft op de wijzigingen die zijn aangebracht aan het project en dat het
gaat om een element dat ongewijzigd is gebleven ten aanzien van de
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.329
X-18.646-14/29
oorspronkelijke aanvraag. Zodoende wordt prima facie ten onrechte voorbijgegaan
aan de kritiek dat ook tijdens het openbaar onderzoek van 2022 het effectenverslag
niet ter inzage lag.
Voorts wordt het niet betwist dat er geen (Nederlandstalig)
effectenverslag ter inzage lag bij het openbaar onderzoek van 2023 en overtuigen
de verwerende partij en de tussenkomende partij er in de huidige stand van het
geding niet van dat het anders was bij het openbaar onderzoek van 2022. De door
hen op de terechtzitting meegedeelde informatie doet voorlopig niet anders
besluiten.
Het besproken middelonderdeel is ernstig.
B. Het vijfde middel
Standpunt van de partijen
15.1.
Het vijfde middel is afgeleid uit de schending van
artikel 188 BWRO,
artikel
8,
§
1,
van
Titel
I
van
de
Gewestelijke Stedenbouwkundige Verordening (hierna: GSV) en van de
artikelen 2 en 3 van de motiveringswet, alsook uit de schending van het
materiëlemotiverings- en zorgvuldigheidsbeginsel als algemene beginselen van
behoorlijk bestuur.
15.2.
Het eerste middelonderdeel heeft betrekking op het zuidelijk
appartementsblok. Verzoekers zetten uiteen dat dit appartementsblok met zes
bouwlagen en met een hoogte van 22 meter ingeplant wordt recht tegenover de
woningen van eerste verzoekster en tweede verzoeker met twee bouwlagen,
waarbij men veel dichter tot de straat bouwt dan op heden het geval is.
Het kan volgens verzoekers onmogelijk betwist worden dat het
aangevraagde qua bouwhoogte zeer sterkt afwijkt van de in de omgeving
bestaande toestand. De te slopen gebouwen (woonblokken) maken evident geen
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.329
X-18.646-15/29
deel uit van de bouwwerken die zich bevinden op de terreinen rond de betrokken
site. Daarnaast is er geen enkele constructie die binnen de aangeduide perimeter
ligt en een met het project vergelijkbare bouwhoogte heeft.
Verzoekers doen gelden dat er geen enkele concrete en geldige
motivering wordt gegeven waarom de toegestane afwijking van artikel 8, § 1, van
Titel I van de GSV toelaatbaar is. Zij wijzen in dit verband op het eerste
negatief advies van de overlegcommissie op dit punt omdat de inplanting van een
gebouw met zes bouwlagen bijdraagt aan het street canyon-effect. Aanvankelijk
treedt de vergunningverlenende overheid dit standpunt bij, maar later komt zij
daarop terug. De in het bestreden besluit opgenomen motieven zijn bijgevolg
intern tegenstrijdig, minstens verantwoorden deze motieven niet afdoende waarom
de manifeste afwijking van artikel 8, § 1, van Titel I van de GSV in casu
aanvaardbaar zou zijn.
15.3.
Het tweede middelonderdeel heeft betrekking op het noordelijk
appartementsblok. Verzoekers zetten uiteen dat dit appartementsblok met
tien bouwlagen en met een hoogte van 36 meter ingeplant wordt recht tegenover de
woning van derde verzoeker (appartementsgebouw met vijf bouwlagen).
Ook hier kan het volgens verzoekers onmogelijk betwist worden
dat het aangevraagde qua bouwhoogte zeer sterkt afwijkt van de in de omgeving
bestaande toestand en wordt er geen enkele concrete en geldige motivering
gegeven waarom de afwijking van artikel 8, § 1, van Titel I van de GSV toelaatbaar
is. De afwijking is zo groot dat er afbreuk wordt gedaan aan de essentiële
doelstelling van de GSV en de goede ruimtelijke ordening. In plaats van te
voorzien in een (min of meer) gelijkaardige bouwhoogte, voorziet men in een veel
hoger gebouw dat bovendien veel dichter gelegen zal zijn ten opzichte van de
bebouwing aan de overzijde van de straat.
16.1.
In haar nota wijst de verwerende partij erop dat in de bestreden
beslissing de afwijking van artikel 8, § 1, van Titel I van de GSV op uitdrukkelijke
wijze verantwoord wordt. Zij benadrukt dat de toegestane afwijking past in de
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.329
X-18.646-16/29
uitoefening,
door
de
gemachtigde
ambtenaar,
van
zijn
discretionaire
beslissingsbevoegdheid. Het komt de Raad van State niet toe om de opportuniteit
van de gevraagde afwijking te beoordelen. Er moet enkel worden nagegaan of het
onderzoek en de daaruit voortvloeiende motivering omtrent de toegekende
afwijkingen wettig zijn.
16.2.
verwerende partij
Wat
dat
het
de
eerste
middelonderdeel
vergelijking
tussen
het
betreft,
meent
nieuwe
de
zuidelijk
appartementsblok en het bestaande appartementsblok leert dat de bestreden
vergunning duidelijk een stap voorwaarts is. Er worden maar liefst drie bouwlagen
minder voorzien dan in de bestaande situatie. Het gabarit van zes bouwlagen blijft
daarmee relatief hoger dan de omliggende bebouwing, maar ligt er beter mee in lijn
aangezien er in de omliggende straten (en dan vooral de Onze-Lieve-Vrouw van
Vaakstraat) gebouwen zijn met een vergelijkbare hoogte (onder meer het
monument brouwerij Van Dooren met vier bouwlagen en een mansardedak). Door
de stap te zetten naar een bebouwing die – meer dan de huidige situatie – in lijn ligt
met hetgeen artikel 8, § 1, van Titel I van de GSV vooropstelt, is er allerminst
sprake van een uitholling van voormelde bepaling. Meer zelfs, de gemachtigde
ambtenaar handelt in de geest van de door deze bepaling nagestreefde doelstelling.
Dat er een negatieve impact te verwachten is qua aantal uren
zonneschijn op de huizen in de Papenvest wordt voorts door de gemachtigde
ambtenaar onderkend, hetgeen op zich al getuigt van een zorgvuldig onderzoek.
Terecht stelt de gemachtigde ambtenaar evenwel vast dat het in de stedelijke
context van het projectgebied en zijn omgeving onmogelijk is om te bouwen
zonder schaduwhinder te creëren.
Bijzonder belangrijk om op te merken in dat kader is dat de
schaduwhinder niet het gevolg is van de afwijking op artikel 8, § 1, van Titel I van
de GSV, want dan zou de schaduwhinder ten gevolge van het bestaan van de
huidige toren groter zijn. De bijkomende schaduwhinder waarvan sprake wordt
veroorzaakt door de inplanting van het nieuwe, lagere gebouw, tegen de rooilijn, in
plaats van negen meter achteruit.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.329
X-18.646-17/29
Het is dan ook volstrekt zorgvuldig en aanvaardbaar dat de
gemachtigde ambtenaar de afwijking, wat de hoogte van het nieuwe gebouw
betreft, niet laat afhangen van bijkomende schaduwhinder, die veeleer aan de
gewijzigde inplanting te wijten is dan aan de hoogte van het gebouw, die geringer
is ten opzichte van de bestaande (af te breken) constructie.
Volgens de verwerende partij slaan verzoekers de bal mis waar
zij stellen dat er geen rekening zou mogen worden gehouden met de reeds
bestaande toren, die hoger is dan het vergunde zuidelijk appartementsblok. Dit
appartementsblok komt immers in de plaats van de voormelde toren, waarvan de
afbraak door dezelfde bestreden beslissing wordt toegestaan. Bij de vervanging
van een gebouw door een ander gebouw, mag de vergunningverlenende overheid
uiteraard rekening houden met de bestaande situatie, enerzijds, en de toekomstige
situatie, anderzijds. Het is immers onder meer door een vergelijking van beide dat
de overheid kan nagaan of de aangevraagde vergunning een verbetering vormt die
in lijn ligt met het nagestreefde ruimtelijk ordeningsbeleid of dit minstens beter
benadert.
Volgens de verwerende partij doen verzoekers uitschijnen dat zij
liever een toren van negen bouwlagen naast zich hebben staan dan een van
zes bouwlagen. Het is niet ernstig dat zij een schending van artikel 8 van Titel I van
de GSV inroepen. Verzoekers beweren voorts dat de kwestieuze afwijking wordt
gemotiveerd op basis van de beweerdelijke stijlformule volgens dewelke het
project ruimtelijke verbeteringen inhoudt. Nochtans is dit geen stijlformule. Uit de
overwegingen van het bestreden besluit blijkt immers duidelijk de wens van de
vergunningverlenende overheid om bouwpercelen ruimtelijk meer coherent te
gaan benutten door constructies te voorzien tegen de rooilijn, in plaats van negen
meter achter deze rooilijn. Daardoor kan men de binnenkant van de woonblokken
en de ruimte tussen deze blokken beter benutten door het aanleggen van groene
zones en dergelijke meer. De verwerende partij wijst erop dat de huidige open
ruimte van negen meter in beton werd aangelegd en een parking herbergt. Ook de
stelling dat geen rekening zou mogen worden gehouden met de coherentie van het
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.329
X-18.646-18/29
project in zijn geheel, snijdt volgens haar geen hout. Een vergunningverlenende
overheid moet immers net wel rekening houden met de coherentie van het
stedenbouwkundig geheel waarop de aanvraag betrekking heeft. Dat geheel moet
zich uiteraard inpassen in de omgeving, maar net zozeer zal dat geheel – zeker
wanneer dat, zoals in onderhavig geval, zeer omvangrijk is – het uitzicht van de
omgeving mee beïnvloeden. Dat geheel zelf moet dus ook op zichzelf coherent
zijn, om zich te kunnen inpassen in de omgeving. Verzoekers stellen vervolgens
onterecht dat de nieuwe openbare ruimte aan de binnenkant van de woonblokken
niet in aanmerking zou mogen worden genomen om tot de aanvaardbaarheid van
de kwestieuze afwijking te oordelen. Eerder werd al vastgesteld dat de
schaduwhinder niet zozeer het gevolg is van de kwestieuze afwijking op de
hoogtevoorschriften van de constructie, doch veeleer van de inplanting tegen de
rooilijn. De gemachtigde ambtenaar verwijst naar de beschikbare open ruimte aan
de binnenkant van de woonblokken om te oordelen dat de schaduwhinder
aanvaardbaar is. Door de vrijgekomen beschikbare ruimte zullen de inwoners van
de Papenvest net veel meer van zon- en lichtinval kunnen genieten in de vrije
buitenlucht, op wandelafstand van hun woningen.
De verwerende partij licht toe dat de bestreden beslissing
motiveert waarom er geen street canyon-effect in de Papenvest te vrezen valt. In
tegenstelling tot hetgeen verzoekers beweren, is dit oordeel niet strijdig met de
motieven die elders in de bestreden beslissing te lezen vallen. Laatstgenoemde
motieven vertolken immers het oordeel van de overlegcommissie. De gemachtigde
ambtenaar treedt de overwegingen in het advies van de overlegcommissie bij, doch
behoudt zich het recht voor op een aantal elementen ervan een bijkomende
specifieke, dan wel aanvullende motivering te voorzien. In het bestreden besluit
legt de gemachtigde ambtenaar uit dat er in de Papenvest nauwelijks sprake zal zijn
van een street canyon-effect omdat het bestaande architecturale complex aan de
oostzijde met twee bouwlagen abnormaal laag is in deze stedelijke context, wat
slechts aan één zijde (de westzijde) resulteert in een grotere hoogte. Bovendien –
zo wordt door de gemachtigde ambtenaar uiteengezet – opent het centrale plein
van het project de smalle straattypologie van de Papenvest volledig en biedt het een
echte stedelijke typologie die in dit project wordt nagestreefd. Het volume van het
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.329
X-18.646-19/29
nieuw zuidelijk appartementsblok wordt gerechtvaardigd door de specifieke
context. De gemachtigde ambtenaar erkent dus dat men oog moet hebben voor het
mogelijke canyon-effect in de Papenvest, doch geeft verschillende argumenten om
de vergunde aanleg te verantwoorden. Verzoekers gaan geenszins in op deze
argumenten en slagen er dus niet in een motiveringsgebrek in hoofde van de
gemachtigde ambtenaar aan te tonen.
16.3.
Wat betreft het tweede middelonderdeel, antwoordt de
verwerende partij dat er in het bestreden besluit gewezen wordt op de unieke vorm
van de inplantingsplaats van het noordelijk appartementsblok (smal en driehoekig)
waardoor het een interessante locatie in het stedelijke landschap biedt om een
grotere hoogte te creëren. Er wordt in het bestreden besluit erkend dat het gaat om
een verhoging van de bouwhoogte ten opzichte van de bestande toestand, maar er
is uitdrukkelijk gemotiveerd dat een van de doelstellingen van deze eenmalige
verhoging is om een referentiepunt in het stedelijk weefsel te creëren in de
omgeving, waar ook handelsinrichtingen te vinden zijn. De toegankelijkheid van
dit hoekgebouw en zijn zichtbaarheid zullen het openbare karakter ervan
versterken. In het bestreden besluit wordt erkend dat het noordelijk
appartementsblok de omgeving ongetwijfeld meer zal beschaduwen, doch dit
effect blijft beperkt tot de onmiddellijke omgeving en is vergelijkbaar met die van
de omliggende bebouwing. Het bestreden besluit overweegt uitdrukkelijk dat de
compacte vorm van het noordelijk appartementsblok mogelijk maakt zijn eigen
schaduw te beperken, voornamelijk op de open ruimten in het publieke domein. De
bestaande situatie wordt hierdoor niet ingrijpend gewijzigd. Voorts wordt in het
bestreden besluit gesteld dat de dichtheid van de gebouwen wordt gecompenseerd
door de nabijheid van open ruimten (Brelplein, Hopstraat en Nieuwe Graanmarkt),
dat de hoogte van het noordelijk appartementsblok past bij de aanwezigheid van
deze open ruimten en bij de gebouwen in de directe omgeving en dat het qua massa
goed past in de stedelijke omgeving. De conclusie van het bestreden besluit luidt
dat, gezien de unieke vorm van het gebouw, de positie in het stedelijke landschap,
de voorgestelde hoogte, de schaduwwerking op de omgeving en de beoogde
aantrekkelijkheid, het noordelijk gebouw harmonieus past in het stedelijke
weefsel.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.329
X-18.646-20/29
De verwerende partij resumeert dat de bestreden beslissing een
uitdrukkelijke motivering bevat omtrent de afwijking van artikel 8, § 1 van
Titel I van de GSV, dat de aangewende motieven feitelijk juist en in rechte
aanvaardbaar zijn en dat zij in lijn liggen met de geest van de GSV. Aldus blijkt dat
het onderzoek naar voormelde afwijking op zorgvuldige wijze is gevoerd.
17.1.
De tussenkomende partij stelt in haar verzoekschrift tot
tussenkomst dat de argumentatie van verzoekers niet kan worden gevolgd,
aangezien ze erop neerkomt dat zij hun visie op een goede plaatselijke aanleg in de
plaats stellen van die van de gemachtigde ambtenaar. De verleende afwijking van
artikel 8 van titel I van de GSV wordt uitvoerig gemotiveerd in de bestreden
beslissing. Deze grondige analyse wordt uitgevoerd voor elk van de te bouwen
gebouwen en legt uit waarom de vergunningverlenende overheid het relevant en
opportuun acht om de bouw van gebouwen toe te staan waarvan de hoogte de
gemiddelde hoogte van omliggende gebouwen overschrijdt.
17.2.
Wat het zuidelijk gebouw betreft, stelt de tussenkomende partij
dat het bestreden besluit de configuratie van het terrein analyseert en de toegestane
afwijking rechtvaardigt door het abnormaal lage karakter van de woningenrij aan
de oostzijde van de Papenvest (waaronder de woningen van eerste verzoekster en
tweede verzoeker) ten opzichte van andere gebouwen in de buurt van de betrokken
site en door de creatie van een openbare ruimte halverwege de site, zodat de hoogte
van het zuidelijk blok proportioneel is aan de hoogte van het project dat een geheel
vormt dat correct past in het bestaande weefsel van de straat.
De tussenkomende partij preciseert dat, wat betreft het
noordelijk gebouw, “waarvan de hoogte aanzienlijker is”, de gemachtigde
ambtenaar de afwijking verantwoord heeft door de configuratie van de site, de
creatie van een herkenningspunt in het stadsweefsel en de unieke vorm van dit
gebouw.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.329
X-18.646-21/29
Volgens de tussenkomende partij is het ook opmerkelijk dat de
gemachtigde ambtenaar rekening heeft gehouden met de hoogte van andere
toegestane gebouwen om de aanvaardbaarheid van de gevraagde afwijking te
analyseren en te voorkomen dat er een street canyon-effect ontstaat. Het is ook
vermeldenswaard dat er een vrij hoog gebouw aanwezig is aan de zijde van de
Grootsermentstraat, met een hoogte van zeven bouwlagen, wat de analyse van de
gemachtigde ambtenaar versterkt over de aanvaardbare en opportune aard van de
gevraagde afwijking.
Beoordeling
18.1.
Wat betreft de draagwijdte van de materiëlemotiveringsplicht en
het zorgvuldigheidsbeginsel wordt verwezen naar randnummer 11.2 hiervoor.
18.2.
Artikel 8, § 1, van Titel I van de GSV luidt:
“§ 1. De bouwwerken mogen niet hoger zijn dan de gemiddelde hoogte
van de bouwwerken die zich bevinden op de terreinen rond het desbetreffend
terrein, zelfs indien het geheel van deze terreinen door één of meerdere
wegen doorkruist wordt.”
Blijkens de memorie van toelichting bij de GSV bepaalt Titel I
de kenmerken van de bouwwerken en hun naaste omgeving om erop toe te zien dat
het architecturale karakter van de stadswijken wordt gerespecteerd en voorrang
wordt verleend aan het behoud van de bestaande bebouwing met het oog op een
zekere harmonie en de creatie van coherente stadsgehelen.
18.3.
individuele
Een afwijking, waartoe wordt besloten door middel van een
rechtshandeling,
mag
de
essentiële
elementen
van
een
stedenbouwkundige voorschrift met verordenende waarde niet uithollen.
Te dezen wordt niet betwist dat de hoogte van zowel het
zuidelijk als het noordelijk appartementsblok afwijkt van het door artikel 8, § 1,
van Titel I van de GSV opgelegde maximum dat een nieuw op te richten gebouw
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.329
X-18.646-22/29
niet hoger mag zijn dan de gemiddelde hoogte van de bouwwerken die zich
bevinden op de terreinen rond de betrokken site.
Verzoekers wijzen er op het eerste gezicht terecht op dat de
vijf bestaande appartementsgebouwen op de betrokken site, die in uitvoering van
de bestreden vergunning gesloopt zullen worden, niet beschouwd kunnen worden
als de bouwwerken die zich bevinden op de terreinen “rond” deze site, in de zin
van artikel 8, § 1, van Titel I van de GSV.
21.1.
Voor het zuidelijk appartementsblok lijkt de afwijking van de
door de GSV opgelegde maximale bouwhoogte wezenlijk verantwoord te zijn door
de conclusie van de gemachtigde ambtenaar dat in de algemene context van het
project de bestaande huizenrij aan de oostzijde van de Papenvest (twee bouwlagen)
abnormaal laag is.
Op het eerste gezicht moet worden vastgesteld dat deze conclusie
de essentie van het door artikel 8, § 1, van Titel I van de GSV opgelegde
voorschrift uitholt. Het in dit reglementaire voorschrift bedoelde referentiekader
van de gemiddelde bouwhoogte van de bestaande omliggende gebouwen lijkt
immers vervangen te zijn door een nieuw referentiekader, te weten dat wat
uitgaande van het nieuwbouwproject als een normale bouwhoogte kan worden
beschouwd.
21.2.
Prima facie wordt aan de vaststelling in het vorige randnummer
geen afbreuk gedaan door de overwegingen in het bestreden besluit dat het project
ruimtelijke verbeteringen inhoudt en op zichzelf een coherent geheel vormt en dat
de schaduwhinder aanvaardbaar is.
Voor het noordelijke appartementsblok lijkt de afwijking van het
door artikel 8, § 1, van Titel I van de GSV opgelegde maximum in het bestreden
besluit wezenlijk gemotiveerd te zijn door de betrachting om een referentiepunt te
creëren in een omgeving waar ook handelsinrichtingen te vinden zijn en door de
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.329
X-18.646-23/29
stelling dat de bouwhoogte van tien bouwlagen past bij de aanwezigheid van open
ruimten, zoals deze langs de Hopstraat en de Nieuwe Graanmarkt.
Noch de – op het eerste gezicht zeer algemeen inzetbare
–betrachting om in een omgeving met handelsinrichtingen een referentiegebouw te
creëren, noch de verwijzing naar de open ruimten lijken beschouwd te kunnen
worden als concrete, afdoende motieven die de afwijking van de door de GSV
opgelegde maximale bouwhoogte wettig kunnen verantwoorden, temeer daar de
KCML in haar advies over het noordelijk appartementsblok heeft opgemerkt dat de
creatie van dit gebouw met tien bouwlagen ongepast is vanwege de schaalbreuk
die in de wijk veroorzaakt wordt, met name wat betreft de impact op het uitzicht
naar en van de nabijgelegen beschermde gebouwen aan de Hopstraat en de Nieuwe
Graanmarkt.
De besproken middelonderdelen zijn ernstig.
VIII. Spoedeisendheid
Standpunt van de partijen
Verzoekers zetten in het verzoekschrift uiteen dat hun zaak te
spoedeisend is voor een behandeling ervan in een beroep tot nietigverklaring, daar
deze procedure onvermijdelijk te laat zou komen. Het is geweten dat de
tussenkomende partij de bedoeling heeft om zo snel mogelijk te starten met de
uitvoering van de bestreden vergunning. De bestaande inrichting van de open
ruimte zal eerst worden verwijderd. Verzoekers zijn daar zeer aan gehecht. In
vergelijking met het vergunde project biedt de bestaande toestand veel meer
troeven voor de omwonenden: meer open ruimte, meer afstand tot de
tegenovergelegen gebouwen, minder inname van licht en lucht etc. Door de
tenuitvoerlegging van de bestreden vergunning zal hun woongenot ernstig
aangetast worden.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.329
X-18.646-24/29
In haar nota stelt de verwerende partij dat in het verzoekschrift
geenszins met concrete feiten aannemelijk wordt gemaakt dat de zaak spoedeisend
is. Vooreerst wordt geen enkel bewijs aangereikt waaruit zou blijken dat de
tussenkomende partij effectief de intentie heeft om zo snel mogelijk te starten met
de uitvoering van de verleende vergunning. Het komt echter aan verzoekers toe om
een proactieve houding aan te nemen en zich te informeren bij de
vergunninghouder binnen welke termijn deze de stedenbouwkundige vergunning
ten uitvoer wenst te leggen. De stelling dat de cvba Brusselse Woning de intentie
zou hebben om zo snel mogelijk de werken te starten, steunt op geen enkel feitelijk
gegeven. Uit het enige feit dat de bestreden vergunning is verleend, kan niet
worden afgeleid dat deze in de nabije toekomst zal worden uitgevoerd. Voorts
betreft het standpunt dat de vergunde werken snel zouden kunnen worden
uitgevoerd en reeds voor de doorlooptijd van een vernietigingsprocedure voltooid
zouden kunnen zijn, überhaupt geen argument dat in casu aanleiding kan geven tot
een schorsing. Dat de bestreden beslissing uitgevoerd kan worden en een beroep
tot vernietiging bij de Raad van State geen schorsende werking heeft, volstaat
immers niet als een afdoende uiteenzetting van hoogdringendheid. Zich louter
beroepen louter op de doorlooptijd van de vernietigingsprocedure volstaat niet om
de hoogdringendheid aan te tonen.
Bovendien dient er volgens de verwerende partij te worden
vastgesteld dat zelfs de voorbereidende werken nog niet van start zijn gegaan. Het
aangehaalde nadeel is dus een louter hypothetisch nadeel. Een toekomstige,
potentiële spoedeisendheid, kan geen schorsing verantwoorden. Bovendien kan
een schorsingsvordering steeds worden ingesteld wanneer de daartoe vereiste
spoedeisendheid zich zou aandienen.
In haar verzoekschrift tot tussenkomst wijst de tussenkomende
partij erop dat de door de bestreden vergunning toegestane werkzaamheden
moeten worden uitgevoerd na een aanbestedingsprocedure voor openbare werken
en dat binnen dit kader de toegestane handelingen en werkzaamheden in fasen
zullen worden uitgevoerd. De eerste fase betreft de afbraak van drie woontorens
gelegen in het noorden van de site en de aankondiging betreffende deze
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.329
X-18.646-25/29
overheidsopdracht werd gepubliceerd op 19 april 2024, dit is ná de neerlegging van
het verzoekschrift van verzoekers. Vervolgens wordt de bouw in het noorden van
de site voorzien (een andere fase) en pas daarna zal het zuidelijk deel van de site
worden aangepakt. De eerste sloopwerkzaamheden zijn niet gepland voor het
begin van het jaar 2025. Zoals verzoekers erkennen, gaat het dus om handelingen
en werkzaamheden die meerdere jaren zullen duren, en is er niets dat aangeeft dat
een vernietigingsuitspraak niet in staat zou zijn om de gestelde nadelen effectief te
voorkomen. De tussenkomende partij voegt eraan toe dat niets erop wijst dat na de
sloop van de bestaande gebouwen niet een andere configuratie van de site,
vergelijkbaar met de huidige situatie, mogelijk zou zijn indien de bestreden akte in
de tussentijd nietig zou worden verklaard. Volgens de tussenkomende partij is het
beroep op de gewone schorsingsprocedure in dit stadium hoe dan ook voorbarig.
Bovendien merkt zij op dat verzoekers niet eens de moeite hebben genomen om
met haar contact op te nemen “over [haar] bereidheid om [de bestreden
vergunning] op korte termijn uit te voeren”.
De tussenkomende partij vervolgt dat de sloop van de bestaande
gebouwen onvermijdelijk is. De door verzoekers aangevoerde overlast kan daarom
niet als ernstig worden beschouwd. Bovendien is het standpunt dat door verzoekers
wordt verdedigd volledig subjectief en berust het louter op de wens om het
bestaande te behouden. Ze steunen daarbij ook niet op eventuele intrinsieke
kwaliteiten van de huidige gebouwen, zoals bijvoorbeeld erfgoedkwaliteiten, die
hun behoud zouden rechtvaardigen.
De tussenkomende partij benadrukt dat haar project tot doel heeft
de bestaande site met woonblokken opnieuw in te richten om de leefomgeving van
de gehele wijk te verbeteren, met name door de algehele herwaardering van de site
en de openbare ruimten op de site nieuw leven in te blazen. Volgens de
tussenkomende partij heeft de verwerende partij in het kader van de goedkeuring
van de bestreden vergunning, nauwlettend de wijziging van de leefomgeving van
de verzoekers als gevolg van het project onderzocht. Dit blijkt uit de redengeving
die is opgenomen in het bestreden besluit. Uit deze analyse concludeert de
verwerende partij terecht dat de overlast veroorzaakt door het project niet
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.329
X-18.646-26/29
buitensporig is. De kritiek van verzoekers op de motivering van het bestreden
besluit is onterecht.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.329
X-18.646-27/29
Beoordeling
Een zaak is spoedeisend, en dus vatbaar voor beoordeling in
kort geding, zodra de vrees voor ernstige nadelen, of minstens voor schade van
enig belang, een onmiddellijke beslissing wenselijk maakt.
In redelijkheid kan niet worden betwist dat het in uitvoering
zijnde project dat door het bestreden besluit wordt vergund een betekenisvolle
nadelige invloed kan hebben op verzoekers’ leefomgeving, die deugdelijk is
geconcretiseerd in het verzoekschrift. Daarbij kan worden opgemerkt dat de in dit
besluit voorziene verwijdering van de bestaande inrichting van de open ruimte
onder meer betrekking heeft op het kappen van tientallen bomen, wat op korte
termijn kan worden gerealiseerd.
De tussenkomende partij stelt zelf dat de werken ter uitvoering
van de bestreden vergunning over zes maanden kunnen aanvangen. Noch de
verwerende partij, noch de tussenkomende partij slagen erin om de vaststelling te
ontkrachten dat de behandeling van verzoekers’ zaak in een beroep tot
nietigverklaring het risico inhoudt te laat te komen om de voornoemde nadelige
invloed af te wenden.
Voor het overige moet worden vastgesteld dat de voorwaarde
van spoedeisendheid te onderscheiden is van de voorwaarde dat minstens een
ernstig middel moet worden aangevoerd. De tussenkomende partij haalt deze beide
voorwaarden ten onrechte door elkaar door ter weerlegging van de
spoedeisendheid de argumenten aan te voeren die zij gebruikt om de ernst van de
middelen tegen te spreken.
De conclusie is dat er ook voldaan is aan de voorwaarde van de
spoedeisendheid.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.329
X-18.646-28/29
BESLISSING
-
Het verzoek van de cvba Brusselse Woning wordt ingewilligd.
-
De Raad van State beveelt de schorsing van de tenuitvoerlegging van het
besluit van de gemachtigde ambtenaar van het Brusselse Hoofdstedelijke
Gewest van 14 februari 2024 waarbij de stedenbouwkundige vergunning
wordt verleend aan de cvba de Brusselse Woning voor het herinrichten van
de site Papenvest in 1000 Brussel.
Dit arrest is uitgesproken te Brussel, op achtentwintig juni tweeduizend
vierentwintig, door de Raad van State, Xe kamer, samengesteld uit:
Jan Clement,
staatsraad, waarnemend voorzitter,
bijgestaan door
Silvan De Clercq,
griffier.
De griffier
De voorzitter
Silvan De Clercq
Jan Clement
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.329
X-18.646-29/29