Conseil d'État de Belgique — Raad van State — ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.487 (2024-08-09)
Samenvatting (NL) :
Arrest nr 260.487 van 9 augustus 2024 Instellingen, Binnenlandse zaken
en lokale besturen - Sluitingen van vestigingen Beslissing : Verwerping
--- TEXTE INTÉGRAL DE L'ARRÊT ---
RAAD VAN STATE, AFDELING BESTUURSRECHTSPRAAK
VOORZITTER VAN DE XIIe VAKANTIEKAMER
ARREST
nr. 260.487 van 9 augustus 2024
in de zaak A. 242.673/X-18.798
In zake:
de BV C O
bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaten Leandra Decuyper en Fien Duymelinck
kantoor houdend te 2600 Antwerpen
Cogels Osylei 61
bij wie woonplaats wordt gekozen
tegen:
de STAD ANTWERPEN
bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaat Thomas Beelen
kantoor houdend te 3000 Leuven
Justus Lipsiusstraat 24
bij wie woonplaats wordt gekozen
-------------------------------------------------------------------------------------------------I. Voorwerp van de vordering
De vordering, ingesteld op 7 augustus 2024, strekt tot de
schorsing bij uiterst dringende noodzakelijkheid van de tenuitvoerlegging van “de
beslissing van het college van burgemeester en schepenen van de stad Antwerpen
van 2 augustus 2024 om de horecazaak ‘B.’, gelegen […] te 2000 Antwerpen, die
uitgebaat wordt door de BV [C O] […], te sluiten van maandag 12 augustus 2024
om 00.00 uur tot en met zondag 18 augustus 2024 om 24.00 uur […]”.
II. Verloop van de rechtspleging
De verwerende partij heeft een nota en een administratief dossier
ingediend.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.487
X-18.798-1/9
De partijen zijn opgeroepen voor de terechtzitting, die heeft
plaatsgevonden op 8 augustus 2024, om 11.00 uur.
Staatsraad David D’Hooghe heeft verslag uitgebracht.
Advocaat Fien Duymelinck, die verschijnt voor de verzoekende
partij, en advocaat Thomas Beelen, die verschijnt voor de verwerende partij, zijn
gehoord.
Eerste auditeur Sofie De Doncker heeft een met dit arrest
eensluidend advies gegeven.
Er is toepassing gemaakt van de bepalingen op het gebruik der
talen, vervat in titel VI, hoofdstuk II, van de wetten op de Raad van State, gecoördineerd op 12 januari 1973.
III. Feiten
De verzoekende partij baat een horecazaak / drankgelegenheid
uit te Antwerpen.
Naar aanleiding van geluidsoverlast beslist de burgemeester van
de stad Antwerpen op 12 april 2023 dat de verzoekende partij “de uitbating van de
inrichting […] te allen tijde op dusdanige manier dient te organiseren dat zijzelf en
haar cliënteel geen (geluids)hinder veroorzaken in de openbare ruimte en voor de
omwonenden”.
Deze beslissing concretiseert dit als volgt:
“Artikel 2
De burgemeester neemt kennis van de door [verzoekende partij] naar voren
geschoven maatregelen die reeds werden uitgevoerd en nu dwingend worden
geformaliseerd:
- plaatsing van geluidswerende isolatie aan het plafond en aan de muur
richting Mechelseplein;
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.487
X-18.798-2/9
- verwijdering van de speaker in de hoek in ruimte 1 langs de kant van het
Mechelseplein. Het aantal speakers in deze ruimte is beperkt tot één in het
midden van de ruimte;
- verplaatsing van de speakers in ruimte 2 zodanig dat deze geconcentreerd
zijn naar het midden van de zaak;
- plaatsing van speakers richting de geluidsgeïsoleerde muur; en
- plaatsing van een pompsysteem aan de voordeur, in combinatie met het
plaatsen van twee deurstoppers die verhinderen dat de deur volledig open
scharniert;
Artikel 3
De burgemeester beslist dat [de verzoekende partij] bijkomend de volgende
maatregelen dient te treffen:
- plaatsing van plastieken flappen aan de toegangsdeur van de inrichting;
- contactname met de Politiezone Antwerpen, dienst Leefmilieu op het
e-mailadres
PZ.Antwerpen.LokaleRecherche.Leefmilieu@police.belgium.eu voor de
aanvraag van een controle van de geïnstalleerde geluidsbegrenzer. Deze
begrenzer moet van die aard zijn dat deze verzegeld kan worden door de
politiediensten.
- plaatsing van een pompsysteem op het schuifraam, voor zover dat technisch
realiseerbaar is;
- aanstelling van een geluidsdeskundige voor het uitvoeren van een
akoestisch onderzoek met een verslag van mogelijke optimalisaties inzake de
beperking van geluidsoverlast; en
- plaatsing van duidelijk zichtbare en leesbare affiches aan de inrichting die
de klanten op het terras en in de inrichting erop wijzen dat ze de nachtrust
van de omwonenden moeten respecteren.
[…]
Artikel 4
De burgemeester beslist dat [de verzoekende partij] de volgende richtlijnen
nauwlettend dient na te leven tijdens de uitbating van haar inrichting:
- zoveel mogelijk gesloten houden van de toegangsdeuren en het schuifraam.
Er mag geen drank bediend worden door het schuifraam wanneer
elektronisch versterkte muziek wordt gespeeld in de inrichting;
- het strikt opvolgen van het geluidsniveau van de elektronisch versterkte
muziek;
- het strikt opvolgen van het aantal toegelaten personen in de inrichting; en
- het sensibiliseren en aanspreken van het publiek op het terras voor de
inrichting dat voor overlast zorgt.
[…]
Artikel 8
Het niet-naleven van de artikelen van dit besluit, wordt conform artikel 714
van de code van politiereglementen […] bestraft met de in artikel 712 van de
code van politiereglementen voorziene administratieve sancties.”
In de loop van 2024 worden meerdere processen-verbaal
opgemaakt waarin inbreuken op het burgemeestersbesluit van 12 april 2023
worden vastgesteld.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.487
X-18.798-3/9
Naar aanleiding van de processen-verbaal van 16 juni en 30 juni
2024 wordt de verzoekende partij uitgenodigd om haar verweer te laten gelden ten
aanzien van de mogelijkheid om een sanctie op te leggen.
Op 2 augustus 2024 beslist het college van burgemeester en
schepenen “om de horecazaak [B.], […] te sluiten van maandag 12 augustus 2024
om 00.00 uur tot en met zondag 18 augustus 2024 om 24.00”.
De beslissing steunt onder meer op de volgende motieven:
“Uit de vaststellingen van 18 januari 2024, 3 maart 2024, 14 april 2024, 15
-16 juni 2024 en 30 juni 2024 blijkt ontegensprekelijk dat de betrokkene de
verplichtingen en richtlijnen van het besluit burgemeester van 12 april 2023
niet of niet tijdig heeft nageleefd.
[…]
[D]e betrokkene blijft voornamelijk in gebreke de voorschriften met
betrekking tot het sluiten van ramen en deuren tijdens het afspelen van
elektronisch versterkte muziek na te leven.
Aldus werd op 3 maart 2024, 14 april 2024 en 15 -16 juni 2024 vastgesteld
dat de voordeur openstond en niet werd gesloten door het personeel alhoewel
er elektronisch versterkte muziek speelde. Er waren initieel geen werkende
deurstoppers en er was geen werkende deurpomp. Er is in de periode van het
toezicht door de politie ook niemand van het personeel komen kijken om de
toegangsdeur te sluiten.
[…]
Daarnaast werd op herhaaldelijke ogenblikken vastgesteld dat het
schuifraam van de inrichting openstond. […]
In het besluit burgemeester staat echter heel uitdrukkelijk vermeld dat het
schuifraam enkel open mag staan (bijvoorbeeld omwille van verluchting) als
er geen elektronisch versterkte muziek wordt afgespeeld. Er wordt bepaald
dat enkel voor zover er geen elektronisch versterkte muziek wordt gespeeld,
er gebruik mag worden gemaakt van het schuifraam voor bediening van
klanten.
Deze bepalingen worden heel duidelijk niet nageleefd, de vaststelling
hierover in het proces-verbaal AN.92.LB.071267/2024 van 30 juni 2024
werd niet ernstig betwist in het namens de betrokkene overgemaakte
verweerschrijven van 12 juli 2024. Er wordt enkel vermeld dat de betrokkene
het schuifraam zo veel als mogelijk gesloten houdt. Echter, werd vastgesteld
dat er wel degelijk klanten werden bediend door het schuifraam, tijdens het
afspelen van elektronisch versterkte muziek.
[…]
De overtredingen op artikel 714 §2 van de code van politiereglementen zijn
derhalve voldoende bewezen.
Verantwoording van de opgelegde sanctie
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.487
X-18.798-4/9
[…]
Gelet op de herhaalde vaststellingen op inbreuken van artikel 714 §2 van de
code van politiereglementen, is het gepast om de horecazaak tijdelijk te
sluiten.
Aan de betrokkene dient een duidelijk signaal te worden gegeven dat alle
voorwaarden opgenomen in het besluit van de burgemeester van 12 april
2024 dienen nageleefd te worden. De hogervermelde sluiting staat in
verhouding tot de gestelde inbreuken, en wel om volgende redenen:
• het is duidelijk dat de betrokkene zich niet schikt naar de betreffende
voorschriften opgelegd in het besluit van de burgemeester van 12 april 2023.
Zij blijft de bepalingen rond het consequent gesloten houden van deuren en
ramen tijdens het spelen van elektronisch versterkte muziek naast zich
neerleggen. Het expliciete verbod om geen drank te bedienen door het
schuifraam wanneer elektronisch versterkte muziek wordt gespeeld in de
inrichting, wordt niet nageleefd;
• de betrokkene heeft intussen meer dan voldoende tijd gehad om de nodige
maatregelen te treffen zodanig dat het besluit van de burgemeester van
12 april 2023 wordt nageleefd;
• de betrokkene werd meermaals gewaarschuwd, zowel via
processen-verbaal als via formele waarschuwingen alsook mondeling via de
politiediensten;
• de administratieve geldboetes die aan betrokkene werden opgelegd, hebben
niet het gewenste resultaat teweeggebracht aangezien zij niet hebben geleid
tot een afdoende gedragsverandering. Van het totaal bedrag van 1.200,00
EUR aan opgelegde geldboetes werd tot op heden nog maar 150,00 EUR
betaald.”
Dat is het bestreden besluit.
IV. Herinnering aan de schorsingsvoorwaarden
Krachtens artikel 17, §§ 1 en 4, van de gecoördineerde wetten op
de Raad van State kan tot schorsing van de tenuitvoerlegging bij uiterst dringende
noodzakelijkheid slechts worden besloten onder de dubbele voorwaarde dat
minstens één ernstig middel wordt aangevoerd dat de nietigverklaring van de akte
of het reglement prima facie kan verantwoorden en dat een uiterst dringende
noodzakelijkheid voorhanden is die onverenigbaar is met de behandelingstermijn
van de gewone vordering tot schorsing.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.487
X-18.798-5/9
V. Voorwaarde van een uiterst dringende noodzakelijkheid
Uiteenzetting van de uiterst dringende noodzakelijkheid
De verzoekende partij houdt in eerste instantie voor dat de
vereiste van uiterst dringende noodzakelijkheid voortvloeit “uit de aard van de
bestreden beslissing”, zijnde een sluiting.
Voorts wordt gewezen op de ernstige financiële impact die de
sluiting zal hebben. Het omzetverlies wordt geraamd op “meer dan €15.000
omzet” terwijl “de vaste kosten – zoals de huur van het café – gewoon blijven
verder lopen”. Dit terwijl de verzoekende partij “de voorbije maanden grote
investeringen heeft gedaan om enige vorm van hinder naar de buurtbewoners toe
tegen te gaan en om de opgelegde maatregelen in het burgemeestersbesluit van 12
april 2023 te implementeren”.
Verzoekende partij verwijst ook naar reputatieschade vermits de
kans “zeer reëel [is] dat trouwe klanten, mede in acht genomen de bijkomende
maatregelen die verzoekster al heeft moeten nemen, op zoek zullen gaan naar een
ander café om hun avond door te brengen (en het verlengde weekend in te zetten),
wat kan leiden tot een blijvend verlies”. Ook wordt gewezen op de ruchtbaarheid
die aan de bestreden beslissing zal worden gegeven.
Tot slot wordt opgemerkt dat “verzoekster het gevoel heeft […]
dat zij geviseerd wordt door de Antwerpse politie en het Antwerpse stadsbestuur”
omdat zij als enige “systematisch door de politie en de stad gecontroleerd wordt en
gesanctioneerd wordt”.
De verzoekende partij besluit dat “indien niet onmiddellijk een
schorsingsbeslissing tussenkomt, de reputatie- en morele schade zich onmiddellijk
zal
manifesteren
en
ongeziene
proporties
kan
aannemen”,
en
een
vernietigingsprocedure “in geen enkel geval afgewacht [kan] worden”.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.487
X-18.798-6/9
Beoordeling
De schorsingsprocedure bij uiterst dringende noodzakelijkheid
houdt een ernstige verstoring in van het normale verloop van de rechtspleging voor
de Raad van State, herleidt de mogelijkheden tot onderzoek van de zaak tot een
strikt minimum en beperkt in aanzienlijke mate de uitoefening van het recht van
verdediging van de verwerende partij.
De aanwending van die procedure moet dan ook zeer
uitzonderlijk blijven.
Op de verzoekende partij die meent een beroep te kunnen doen
op de schorsingsprocedure bij uiterst dringende noodzakelijkheid, rust te dezen een
dubbele bewijslast. Zij moet niet alleen aantonen dat zij bij het instellen van de
vordering met de vereiste spoed en diligentie is opgetreden, maar zij moet tevens
aan de hand van precieze, pertinente en concrete gegevens aannemelijk maken dat
de nadelige gevolgen die een tenuitvoerlegging van de bestreden beslissing voor
haar veroorzaakt, niet gedragen kunnen worden gedurende de gewone doorlooptijd
van de annulatieprocedure.
In de mate dat de verzoekende partij zich beroept op een
financieel nadeel, is het vaste rechtspraak dat deze in beginsel herstelbaar is. De
verzoekende partij toont niet aan dat het financiële nadeel dat volgt uit één week
gedwongen sluiting niet middels een eventueel later toe te kennen
schadevergoeding kan worden gecompenseerd, noch dat het nadeel van dien aard
is dat het de duur van een annulatieprocedure niet zou kunnen overbruggen.
Wat betreft het ingeroepen moreel nadeel geldt als uitgangspunt
dat een eventueel uit te spreken nietigverklaring in beginsel ook geacht wordt het
moreel nadeel te herstellen.
Of de verzoekende partij ervan overtuigt dat de opgelegde
maatregel de beweerde reputatieschade veroorzaakt en of dat nadeel niet samenvalt
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.487
X-18.798-7/9
met haar financiële schade, mag in het midden blijven. Zij toont hoe dan ook niet
aan dat er zich bijzondere omstandigheden voordoen waardoor een later tussen te
komen vernietigingsarrest niet voldoende genoegdoening zou kunnen verschaffen.
Het besluit is dat de verzoekende partij niet aantoont dat aan de
voorwaarde van de uiterst dringende noodzakelijkheid is voldaan.
VI. Besluit
Er is niet voldaan aan ten minste één van de voorwaarden gesteld
in artikel 17, §§ 1 en 4, van de gecoördineerde wetten op de Raad van State die
cumulatief vervuld moeten zijn wil een vordering tot schorsing bij uiterst
dringende noodzakelijkheid worden toegewezen.
BESLISSING
-
De Raad van State verwerpt de vordering.
-
De verzoekende partij wordt verwezen in de kosten van de vordering tot
schorsing bij uiterst dringende noodzakelijkheid, begroot op een rolrecht van
200 euro, een bijdrage van 24 euro en een rechtsplegingsvergoeding van
770 euro, die verschuldigd is aan de verwerende partij.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.487
X-18.798-8/9
Dit arrest is uitgesproken te Brussel, op negen augustus tweeduizend vierentwintig,
door de Raad van State, XIIe vakantiekamer, samengesteld uit:
David D’Hooghe,
staatsraad, waarnemend voorzitter,
bijgestaan door
Joris Casneuf,
griffier.
De griffier
De voorzitter
Joris Casneuf
David D’Hooghe
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.487
X-18.798-9/9
