Conseil d'État de Belgique — Raad van State — ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.516 (2024-08-22)
Samenvatting (NL) :
Arrest nr 260.516 van 22 augustus 2024 Openbaar ambt - Personeel van het
onderwijs - Aanwerving en loopbaan Beslissing : Verwerping Depersonalisatie
--- TEXTE INTÉGRAL DE L'ARRÊT ---
RAAD VAN STATE, AFDELING BESTUURSRECHTSPRAAK
IXe KAMER
ARREST
nr. 260.516 van 22 augustus 2024
in de zaak A. 231.635/IX-9752
In zake :
XXXX
bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaat Gerard Soete
kantoor houdend te 8400 Oostende
Kerkstraat 8 bus 1
bij wie woonplaats wordt gekozen
tegen :
het GEMEENSCHAPSONDERWIJS, vertegenwoordigd door
scholengroep Stroom Sterke Scholen (27)
bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaten Marc Stommels en Jan Fransen
kantoor houdend te 2630 Aartselaar
Groenenhoek 61
bij wie woonplaats wordt gekozen
-------------------------------------------------------------------------------------------------I. Voorwerp van het beroep
Het beroep, ingesteld op 28 augustus 2020, strekt tot de
nietigverklaring van de “beslissing van scholengroep 27:Oostende/scholengroep
Stroom zoals meegedeeld door directeur […] van het Vesaliusinstituut Oostende
[…] dd. 18 augustus 2020, 25 augustus 2020 en beweerd 26 mei 2020, waarbij
werd beslist dat voor [verzoekster] als vastbenoemde leerkracht in het
Vesaliusinstituut Oostende tewerkstelling in Oostende geen optie was en dat,
indien zij erop stond terug in Vesaliusinstituut te werken, Aalst de vestiging wordt
waar zij een opdracht zou moeten vervullen”.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.516
IX-9752-1/25
II. Verloop van de rechtspleging
Bij arrest nr. 249.406 van 6 januari 2021 is de vordering tot
schorsing van de tenuitvoerlegging van de bestreden beslissing en tot het opleggen
van een voorlopige maatregel verworpen.
De verzoekende partij heeft een verzoekschrift tot voortzetting
van de rechtspleging ingediend.
De verwerende partij heeft een memorie van antwoord
ingediend en de verzoekende partij heeft een memorie van wederantwoord
ingediend.
Adjunct-auditeur Daniël Plas heeft een verslag opgesteld.
De verwerende partij en de verzoekende partij hebben een
laatste memorie ingediend.
De partijen zijn opgeroepen voor de terechtzitting, die heeft
plaatsgevonden op 10 juni 2024.
Staatsraad Jim Deridder heeft verslag uitgebracht.
Advocaat Gerard Soete, die verschijnt voor de verzoekende
partij en advocaat Jan Fransen, die verschijnt voor de verwerende partij, zijn
gehoord.
Adjunct-auditeur Daniël Plas, daartoe gemachtigd bij beslissing
van de auditeur-generaal van 28 februari 2024, heeft een andersluidend advies
gegeven.
Er is toepassing gemaakt van de bepalingen op het gebruik der
talen, vervat in titel VI, hoofdstuk II, van de wetten op de Raad van State,
gecoördineerd op 12 januari 1973.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.516
IX-9752-2/25
III. Feiten
3.1.
Verzoekster is vast benoemd leraar in het GO! Atheneum
Vesaliusinstituut Oostende (hierna: het Vesaliusinstituut); de instelling behoort tot
scholengroep ‘Stroom Sterke Scholen (27)’ van het Gemeenschapsonderwijs.
Deze school heeft verschillende vestigingsplaatsen die, in het
bijzonder wat de opleiding ‘HBO-5 verpleegkunde’ betreft, ruim geografisch zijn
gespreid. Ook in Aalst heeft de school een vestigingsplaats.
3.2.
Tijdens het schooljaar 2019-2020 is verzoekster enkele maanden
afwezig wegens ziekte.
Naar aanleiding van verzoeksters werkhervatting vindt op 26
mei 2020 een gesprek plaats tussen verzoekster en de directeur, in aanwezigheid
van een vakbondsafgevaardigde. Uit de daarna gewisselde e-mails blijkt dat
eensdeels is gesproken over de plaats van tewerkstelling (Aalst) die aan
verzoekster bij terugkeer zou worden toegewezen en anderdeels aan verzoekster is
meegedeeld in welke gevallen de zomervakantie als ‘afwezigheid wegens ziekte’
wordt aangerekend.
Op 18 augustus 2020 laat verzoekster aan de directeur weten dat
zij voor het schooljaar 2020-2021 nog niet over een opdracht beschikt. Zij
informeert tevens naar de organisatie van een infomoment en de planning van een
personeelsvergadering.
De directeur antwoordt daarop:
“Ik verwijs naar het informeel gesprek dat wij hadden samen met de
vakbondsafgevaardigde [U.P.] eind mei.
Er was daar door mij expliciet gesteld dat tewerkstelling in Oostende geen
optie is en dat, indien U er nog op staat terug in Vesalius te werken, Aalst de
vestiging wordt waar U aan de slag kan. Ik had begrepen dat U verder in
ziekteverlof zou blijven teneinde die stap niet te moeten zetten. Kortom,
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.516
IX-9752-3/25
indien U op één september wil starten dan kan een opdracht in Aalst
worden voorzien.”
3.3.
Op 25 augustus 2020 ondergaat verzoekster een medisch
onderzoek bij de preventieadviseur-arbeidsarts, die aanbeveelt dat verzoekster
voor een periode van 24 maanden wordt overgeplaatst naar een werkpost of
activiteit die beantwoordt aan de volgende aanbevelingen: “[o]m medische
redenen is het tegenaangewezen dat bijkomende stresserende factoren het
takenpakket van betrokkene extra belasten (bvb. opnemen van totaal nieuwe
opdrachten of tewerkstelling op een andere, verder van de woonplaats gelegen
campus).”
Na kennisname hiervan deelt de directeur, eveneens op
25 augustus 2020, aan verzoekster mee dat hij op dit advies niet zal ingaan en dat,
na overleg met de algemeen directeur, is beslist dat op de afspraken die met
betrekking tot de opdracht voor het schooljaar 2020-2021 eind mei zijn gemaakt,
niet meer wordt teruggekomen.
De mededelingen van de directeur van 26 mei 2020, 18 augustus
2020 en 25 augustus 2020 vormen volgens verzoekster de bestreden beslissing.
IV. Onderzoek van de middelen
A. Eerste middel
Uiteenzetting van het middel
4.1.
In een eerste middel stelt verzoekster dat de directeur zich
beroept op een “onbestaande beslissing” die, voor zover ze wel zou bestaan,
onwettig is. Zij zet uiteen dat het gesprek van 26 mei 2020 slechts een informeel
gesprek was – “waarin effectief van alles werd besproken” en de directeur zijn
visie gaf – en dus geen beslissing. De e-mails van 18 en 25 augustus 2020 zijn
volgens verzoekster evenmin een beslissing, omdat daarin naar het vóórmelde
informele gesprek wordt verwezen en bedreigingen worden geuit.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.516
IX-9752-4/25
4.2.
In de memorie van wederantwoord zet verzoekster uiteen dat
“[d]e rechtsgrond voor het middel is dat er geen beslissing is op basis waarvan” zij
naar Aalst zou moeten muteren. Volgens verzoekster heeft de directeur nagelaten
zijn verklaring in een beslissing om te zetten.
4.3.
In haar laatste memorie betoogt verzoekster dat het middel
voldoende duidelijk is uiteengezet en dat het verwijt dat geen geschonden geachte
rechtsregel wordt aangeduid, faalt “omdat de rechtsregel is dat men zich niet mag
noch kan beroepen op een onbestaande beslissing”. Verzoekster zet nog uitvoerig
uiteen waarin, volgens haar, de onwettigheid van de bestreden beslissing is
gelegen.
Beoordeling
Naar luid van artikel 14, § 1, van de gecoördineerde wetten op de
Raad van State is de Raad bevoegd om bij arrest de nietigverklaring uit te spreken
van “akten en reglementen”. Van een beslissing die niet bestaat – zoals verzoekster
aanvoert – kan de Raad de onwettigheid niet vaststellen en evenmin kan hij ze
vernietigen.
Voor zover verzoekster in haar betoog over een “onbestaande
beslissing” zou worden bijgetreden, is het middel onontvankelijk bij gebrek aan
een voorwerp.
In de mate dat verzoekster beoogt de onwettigheid aan te voeren
van de uitvoering die de directeur heeft gegeven – of heeft willen geven – aan een
onbestaande beslissing, moet worden vastgesteld dat een loutere uitvoeringshandeling bij de Raad van State niet aanvechtbaar is. Ook in dat opzicht is het
middel niet ontvankelijk.
De Raad van State is evenwel van oordeel dat er wel degelijk een
rechtshandeling voorligt, met name de beslissing van de directeur om verzoekster
vanaf 1 september 2020 de opdracht waarvoor zij is benoemd te laten presteren in
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.516
IX-9752-5/25
de vestigingsplaats te Aalst. Of die beslissing steunt op een onderlinge afspraak, is
daarbij niet relevant.
Overeenkomstig artikel 2, § 1, 3°, van het algemeen procedure-
reglement moet het verzoekschrift een uiteenzetting van de middelen bevatten. Een
middel bestaat uit de omschrijving van de geschonden geachte rechtsregel en de
wijze waarop die regel door de bestreden beslissing wordt miskend.
In het eerste middel geeft verzoekster niet aan welke rechtsregel
door de bestreden beslissing werd geschonden.
Die vaststelling leidt tot de onontvankelijkheid van het middel,
ook in de lezing dat het een aanwijsbaar voorwerp heeft.
Het eerste middel is niet ontvankelijk.
B. Tweede middel
Uiteenzetting van het middel
10.1.
In een tweede middel beroept verzoekster zich op een
“schending van de vaste benoeming zoals vastgelegd in art. 35 tot en met 40ter”
van het decreet van 27 maart 1991 ‘betreffende de rechtspositie van bepaalde
personeelsleden
van
het
Gemeenschapsonderwijs’
(hierna:
het
rechtspositiedecreet).
Verzoekster betoogt dat de raad van bestuur van de
scholengroep de instelling aanwijst waarin het vast benoemd personeelslid de
betrekking opneemt en dat die vaste benoeming ook bescherming biedt. In haar
geval, zo stelt verzoekster, gaat het om een benoeming in de betrekking van leraar
secundair onderwijs in het Vesaliusinstituut te Oostende. In strijd daarmee wordt
zij door de bestreden beslissing weggestuurd naar een school buiten de
scholengroep.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.516
IX-9752-6/25
10.2.
In de memorie van wederantwoord doet verzoekster nog gelden
dat de bestreden beslissing het arbeidsreglement miskent. Zij betwist ook dat het
Vesaliusinstituut een vestigingsplaats heeft te Aalst. Daarnaast stelt verzoekster
dat zelfs indien wordt aangenomen dat de algemeen directeur van de scholengroep
als lasthebber een bevoegdheid heeft over verschillende scholen van het
Gemeenschapsonderwijs, dit nog niet betekent dat zij als vast benoemd
personeelslid kan worden overgeplaatst naar een andere school op anderhalf tot
twee uur afstand van haar woning.
10.3.
In haar laatste memorie voert verzoekster nog aan dat in het
auditoraatsverslag de benoeming ten onrechte aan een “overkoepelende
onderwijsinstelling” wordt verbonden. Hoewel verzoekster niet voorhoudt dat de
vestigingen te Oostende en te Aalst als afzonderlijke instellingen of scholen
moeten
worden
beschouwd
Gemeenschapsonderwijs”,
“gelet
op
de
organisatie
van
het
meent zij wel te zijn benoemd in de vestigingsplaats
te Oostende.
Beoordeling
Wat verzoekster met betrekking tot het arbeidsreglement
uiteenzet, had zij reeds in het verzoekschrift kunnen – en dus moeten – aanvoeren.
Voor het eerst aangevoerd in de memorie van wederantwoord is
dit argument laattijdig en dus onontvankelijk. Er mag geen rekening mee worden
gehouden.
12.1.
Naar luid van artikel 3, 10°, van het rechtspositiedecreet is een
‘betrekking’ “de concrete werkgelegenheid in een bepaald ambt in een instelling,
uitgedrukt in een door de inrichtende macht bepaald aantal prestatie-eenheden per
week”. Bij een onderwijsopdracht vermeldt het schoolbestuur eveneens het
onderwijsniveau, de opleiding, de module, het vak en de specialiteit ervan of de
met het vak of specialiteit gelijkgestelde activiteit, de graad en voor het voltijds
secundair
onderwijs
eventueel
het HBO-5,
de
onderwijsvorm
of
de
opleidingsvorm.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.516
IX-9752-7/25
Wat als een ‘instelling’ wordt beschouwd, volgt uit artikel 3, 3°,
van datzelfde decreet: “de scholen van het basisonderwijs, de scholen en de centra
voor deeltijds beroepssecundair onderwijs van het secundair onderwijs, de
scholengemeenschapsinstellingen, […].”
Artikel 39, § 1, van het rechtspositiedecreet bepaalt dat de raad
van bestuur van de scholengroep de instelling aanwijst waar het vast benoemd
personeelslid zijn betrekking opneemt.
12.2.
De partijen zijn het erover eens – en het blijkt ook uit
verzoeksters loopbaanoverzicht – dat verzoekster in het ambt van leraar secundair
onderwijs is benoemd aan het ‘K.T.A. Vesaliusinstituut Oostende’.
Dat is de ‘instelling’ zoals in de hiervóór aangehaalde
regelgeving is bedoeld. Het zogenaamde begrip “overkoepelende onderwijsinstelling” dat verzoekster in haar laatste memorie aanvoert, is vreemd aan zowel
het bijzonder decreet van 14 juli 1998 ‘betreffende het gemeenschapsonderwijs’
(hierna: het bijzonder decreet) als aan het rechtspositiedecreet.
12.3.
Het
Vesaliusinstituut
heeft
als
instelling
verschillende
vestigingsplaatsen, onder meer in Oostende en in Aalst. Er bestaat evenwel, anders
dan verzoekster lijkt aan te nemen, geen ‘K.T.A. Vesaliusinstituut Aalst’ als
afzonderlijke onderwijsinstelling, zoals terecht in het auditoraatsverslag is vastgesteld onder verwijzing naar ‘Onderwijs Vlaanderen’ en het instellingsnummer
van het Vesaliusinstituut.
Aangezien een betrekking – en ook een vaste benoeming – zich
bevindt op het niveau van een instelling en niet op het niveau van een
vestigingsplaats, is verzoekster niet benoemd in de vestigingsplaats te Oostende.
De bestreden beslissing miskent derhalve niet de door
verzoekster aangehaalde bepalingen van het rechtspositiedecreet door haar te
belasten met een onderwijsopdracht in de vestigingsplaats te Aalst.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.516
IX-9752-8/25
Het tweede middel is, in zoverre ontvankelijk, ongegrond.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.516
IX-9752-9/25
C. Derde middel
Uiteenzetting van het middel
In een derde middel beroept verzoekster zich op een schending
van de artikelen 31 tot en met 34 van het rechtspositiedecreet.
Zij betoogt dat de aanwijzing in de vestigingsplaats te Aalst een
mutatie inhoudt, zonder dat aan de daarvoor vereiste voorwaarden is voldaan.
In haar laatste memorie zet verzoekster, in antwoord op het
auditoraatsverslag, nog uiteen:
“De opmerking betreffende de mutatie is correct. Het gaat ter zake over
affectatie die krachtens art. 5, 15 [rechtspositiedecreet] de toewijzing is van
een personeelslid aan een instelling of centrum ingericht door dezelfde
inrichtende macht in een betrekking van het ambt waarin betrokkene
vastbenoemd is. Art. 45 [rechtspositiedecreet] maakt effectief het
onderscheid tussen mutatie en affectatie. Mutatie en affectatie worden
gelijk gesteld waardoor de principes identiek zijn.”
Beoordeling
Naar luid van artikel 3, 13°, van het rechtspositiedecreet is een
mutatie:
“de benoeming en affectatie aan een andere scholengroep of een instelling
van een andere scholengroep in een betrekking van het ambt waarin het
personeelslid vastbenoemd is; Bij toepassing van artikel 31, § 4, vindt de
benoeming en affectatie plaats in een ander ambt dan het ambt waarin het
personeelslid vast benoemd is.”
17.
Zoals bij de beoordeling van het tweede middel is vastgesteld,
houdt de bestreden beslissing in dat verzoekster voor het schooljaar 2020-2021
haar opdracht dient te vervullen in de vestigingsplaats van het Vesaliusinstituut te
Aalst en niet dat zij aan een andere instelling wordt toegewezen.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.516
IX-9752-10/25
Nog minder bijgevolg, wordt verzoekster door de bestreden
beslissing benoemd of geaffecteerd aan een (instelling van een) andere
scholengroep.
Van een mutatie is derhalve geen sprake, van een nieuwe
affectatie evenmin.
Dat de vestigingsplaats te Aalst zich niet bevindt op het
grondgebied van de scholengroep, doet daaraan geen afbreuk.
Het derde middel is ongegrond.
D. Vierde middel
Uiteenzetting van het middel
Verzoekster steunt een vierde middel op een schending van
artikel 39 van het rechtspositiedecreet en de artikelen 14, 23, 24 en 30 van het
bijzonder decreet.
Met betrekking tot artikel 39 van het rechtspositiedecreet
betoogt verzoekster:
“Art. 39 Decreet Vlaamse Raad 27 maart 1991 bepaalt dat de Raad van
Bestuur de instelling aanwijst waar het vastbenoemd personeelslid zijn
betrekking opneemt. Ter zake gebeurde dit door de Raad van Bestuur met
de brieven van 10 december 2003 (stuk 10) en 22 juni 2004 (stuk 11).
Doordat de Raad van Bestuur [verzoekster] als vastbenoemd personeelslid
heeft aangesteld en geen instelling binnen de scholengroep heeft
aangewezen om een betrekking op te nemen, is er geen wettige beslissing.
[G.G.] heeft als directeur geen enkele bevoegdheid of macht om te
beslissen dat tewerkstelling in Oostende geen optie is en er een opdracht in
Aalst moet vervuld worden.”
Een verwijzing naar overleg met de algemeen directeur doet,
nog steeds volgens verzoekster, aan dat gebrek aan bevoegdheid geen afbreuk.
Immers, enkel de raad van bestuur kan ter zake beslissen.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.516
IX-9752-11/25
Voorts stelt verzoekster dat de directeur (artikel 14) of de
algemeen directeur (artikel 30) uit het bijzonder decreet niet de bevoegdheid put
om een personeelslid naar een andere school te zenden of te muteren. Enkel de raad
van bestuur kan op grond van artikel 39 van het rechtspositiedecreet voor het
personeelslid een instelling aanduiden, maar dan binnen de grenzen die voor een
mutatie zijn bepaald.
In haar laatste memorie onderstreept verzoekster nog dat in het
auditoraatsverslag niet wordt geantwoord op het argument dat enkel de raad van
bestuur bevoegd was voor “wat in realiteit een affectatie was maar in realiteit en in
de omgangstaal wordt aanzien als een mutatie”.
Beoordeling
In tegenstelling tot wat verzoekster beweert, heeft de raad van
bestuur van de scholengroep in de brieven van 10 december 2003 en 22 juni 2004 –
de stukken 10 en 11 waar verzoekster naar verwijst – wel degelijk de instelling
vermeld waaraan zij werd benoemd, namelijk “Instelling: KTA ‘Vesaliusinstituut’
Oostende”.
Voor zover het van een andere opvatting uitgaat, mist het middel
feitelijke grondslag. Een schending van artikel 39 van het rechtspositiedecreet is
hoe dan ook niet aangetoond.
Bij de beoordeling van het tweede middel is vastgesteld dat het
Vesaliusinstituut als school de ‘instelling’ is zoals bedoeld in artikel 3, 3°, van het
rechtspositiedecreet.
23.1.
Krachtens artikel 14, § 1, 4°, van het bijzonder decreet is de
directeur van de school bevoegd voor het vaststellen van de ambtsbevoegdheden
van de personeelsleden.
Noch uit het bijzonder decreet, noch uit de parlementaire
voorbereiding ervan kan worden afgeleid dat de directeur deze bevoegdheid
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.516
IX-9752-12/25
slechts eenmalig of onder bepaalde voorwaarden zou kunnen uitoefenen.
Integendeel moet in het licht van de veranderlijkheid van de openbare dienst en de
goede organisatie van de onderwijsverstrekking worden aangenomen dat de
directeur deze bevoegdheid uitoefent telkens wanneer daartoe aanleiding bestaat
en dus ook bij de aanvang van elk schooljaar en in voorkomend geval tijdens het
schooljaar.
In artikel 6 van het arbeidsreglement dat zij aanvoert, kan
verzoekster voorts lezen dat de directeur “de ambtsbevoegdheden van de
individuele personeelsleden vast[stelt] in wekelijkse uurroosters”.
23.2.
Aangezien de vaste benoeming van een personeelslid
overeenkomstig artikel 40bis van het rechtspositiedecreet geldt voor alle
“opleidingen, modules, vakken en specialiteiten” waarvoor het personeelslid het
vereiste of hiermee gelijkwaardig geachte bekwaamheidsbewijs bezit, omvat de
vaststelling van de ambtsbevoegdheden inhoudelijk mogelijk ook het toewijzen –
binnen die bekwaamheidsbewijzen – van een onderwijsopdracht voor een ander
vak dan het vak dat het personeelslid daarvóór heeft onderwezen.
Artikel 14, § 1, 4°, van het bijzonder decreet ontzegt de directeur
evenmin de bevoegdheid om een personeelslid, binnen de grenzen van de vaste
benoeming, toe te wijzen aan een welbepaalde vestigingsplaats van de school.
De bestreden beslissing wijst verzoekster, binnen de contouren
van haar vaste benoeming, toe aan een andere vestigingsplaats van dezelfde
school.
Zulks valt, zoals gezien, binnen de bevoegdheid van de
directeur.
Het vierde middel is ongegrond.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.516
IX-9752-13/25
E. Vijfde, zevende en achtste middel
Uiteenzetting van de middelen
In een vijfde middel beroept verzoekster zich op een schending
van de materiëlemotiveringsplicht en de formelemotiveringsplicht. Uit de uiteenzetting van het middel blijkt dat verzoekster tevens aanvoert dat de bestreden
beslissing een verkapte tuchtmaatregel is met als doel haar weg te sturen van haar
school.
In een zevende middel noemt verzoekster het vertrouwensbeginsel,
het
redelijkheidsbeginsel,
het
zorgvuldigheidsbeginsel
en
het
evenredigheidsbeginsel geschonden. Hierbij komt eveneens het verbod op
machtsmisbruik ter sprake.
Het achtste middel steunt op een schending van het verbod op
rechtsmisbruik, machtsoverschrijding en machtsafwending.
27.1.
Verzoekster voert vooreerst aan dat er geen enkel materieel of
formeel motief voorhanden is dat de bestreden beslissing kan verantwoorden. Er
wordt volgens haar geen reden opgegeven waarom een verdere tewerkstelling in
Oostende niet mogelijk zou zijn. Verzoekster wijst bovendien erop dat de
bestreden beslissing zelf geen enkel motief vermeldt.
27.2.
De directeur misbruikt volgens verzoekster zijn beleids-
mogelijkheden, zodat het redelijkheidsbeginsel, het zorgvuldigheidsbeginsel en
het evenredigheidsbeginsel zijn geschonden. Het is voor verzoekster ontoelaatbaar
dat haar het werk wordt ontnomen omdat zij terugkeert uit ziekteverlof. Zij verwijt
de directeur dat hij haar heeft verplicht om in ziekteverlof te blijven en heeft
gedreigd dat zij bij het hernemen van haar taken naar Aalst zou worden gestuurd.
27.3.
Verzoekster betoogt dat de handelswijze waarbij haar als vast
benoemd leerkracht het recht wordt ontzegd om te werken op de school “die haar is
toegewezen en waar zij lange tijd werkte”, met de mededeling dat zij zal worden
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.516
IX-9752-14/25
gemuteerd naar een ver gelegen school indien zij weigert om ziekteverlof op te
nemen, zowel rechtsmisbruik als machtsafwending uitmaakt.
Het rechtsmisbruik, zo preciseert verzoekster, is erin gelegen dat
haar, als leerkracht met de hoogste anciënniteit, de tewerkstelling op haar school
wordt ontnomen, met de mededeling dat zij bij gebrek aan het opnemen van
ziekteverlof – wat volgens verzoekster “in feite delictueel” is aangezien zij
genezen is – zou worden weggestuurd “naar een verafgelegen school in Aalst
waarmee zij niets te maken heeft en die niet eens behoort tot haar scholengroep”.
Machtsafwending en een ongeoorloofd doel ziet verzoekster in
het feit dat de directeur zonder reden stelt dat tewerkstelling in Oostende geen optie
is, “zodat ziekteverlof moet genomen worden met als bedreiging/sanctie dat
wanneer het werk wordt hervat op 1 september 2020 zal voorzien worden in een
opdracht in Aalst”. Zulks is volgens verzoekster uitgesloten door haar vaste
benoeming aan het Vesaliusinstituut.
In de memorie van wederantwoord betwist verzoekster dat de
directeur bevoegd is om haar als vast benoemd leerkracht “weg te sturen” en zij
spreekt ook tegen dat de bestreden beslissing is genomen ter uitvoering van een
met de vakorganisaties onderhandelde personeelsformatie. Verzoekster stelt dat
een maatregel die ingaat tegen de vaste benoeming, de anciënniteit en het diploma
alsook tegen de gezondheid van een personeelslid, nooit “van inwendige aard” is.
Verzoekster betwist voorts dat zij in bepaalde stage-instellingen
niet meer welkom was en daardoor in Oostende slechts beperkt inzetbaar was. In
het ziekenhuis werkte zij met gewezen leerlingen die haar genegen waren, in de
zorginstelling waren er enkel problemen tussen het personeel en de stagiairs.
Verzoekster spreekt evenzeer tegen dat het toewijzen van opdrachten “jaar op jaar
een puzzelstuk is”; als vast benoemd personeelslid met de hoogste anciënniteit
moet zij worden gerespecteerd. Zij meent dat indien er een discrepantie in
personeelsbezitting bestond tussen Oostende en Aalst, “er een andere leerkracht
naar Aalst [moet] gestuurd worden”.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.516
IX-9752-15/25
Met betrekking tot de e-mail van 18 augustus 2020 stelt
verzoekster dat daaruit duidelijk blijkt dat haar werd geadviseerd om in
ziekteverlof te blijven en dat dit alleszins de teneur van het gesprek was.
Verzoekster ziet de wens dat iemand anders haar plaats zou
innemen als de oorzaak van de aangevoerde machtsoverschrijding en machtsafwending en betoogt tot slot: “[a]l de ganse procedure door benadrukte
[verzoekster] dat haar overplaatsing naar Aalst niets anders was dan een tuchtstraf,
een verkapte vergiftigde maatregel omdat zij geen gevolg gaf aan de eis ziek te
blijven om vervolgens van daaruit gepensioneerd te worden zodat haar plaats als
vastbenoemde leerkracht dan vrij kwam en [de directeur] daarover een eigen
agenda had.”
In haar laatste memorie doet verzoekster nog gelden dat zij er
nooit op is aangesproken dat zij aan haar verplichtingen als stagebegeleidster zou
zijn tekortgekomen. Zij is ervan overtuigd dat de directeur bovendien geen
leerkracht wenste die na een zware aandoening is teruggekeerd uit ziekteverlof,
omdat hij vreesde dat verzoekster zou hervallen. Verzoekster verwijst nogmaals
naar het advies van de preventieadviseur.
Beoordeling
Bij de beoordeling van het tweede, derde en vierde middel is
gebleken dat verzoekster is benoemd aan het Vesaliusinstituut, dat de school te
Aalst een vestigingsplaats is van die instelling – en dus ook tot de scholengroep
behoort – en dat het toewijzen van de ambtsbevoegdheden, met inbegrip van de
vestigingsplaats waar een leerkracht zijn opdracht uitvoert, behoort tot de
bevoegdheid van de directeur.
In zoverre verzoekster in het vijfde, zevende en achtste middel
van een andere visie vertrekt, zijn die middelen ongegrond.
Waarom de bestreden beslissing het vertrouwensbeginsel zou
schenden, wordt door verzoekster niet nader toegelicht. Meer bepaald blijft
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.516
IX-9752-16/25
verzoekster in gebreke om aan te tonen welke gedane toezeggingen of beloftes
werden miskend, of van welke vaste gedragslijn het bestuur zou zijn afgeweken.
In die mate is het zevende middel onontvankelijk.
32.1.
Wanneer een verzoekende partij aanvoert dat een opgelegde
maatregel die zich naar de vorm als een maatregel van inwendige orde of een
ordemaatregel aandient, in werkelijkheid een verkapte tuchtmaatregel is, komt het
aan haar toe om het voor de Raad van State geloofwaardig te maken dat, ondanks
de schijn van het tegendeel, de bestreden beslissing er uitsluitend of hoofdzakelijk
toe strekt haar te bestraffen wegens disciplinaire tekortkomingen. Tot het bestaan
van een dergelijke, niet-veruitwendigde bedoeling, kan niet worden besloten op
grond van louter subjectieve gevoelens van de verzoekende partij. Integendeel
dient zij, met verwijzing naar concrete omstandigheden, aannemelijk te maken dat
het determinerende, maar niet uitgedrukte motief van de maatregel erin bestaat
haar te bestraffen.
32.2.
Uit de vóórmelde e-mails kan de Raad van State niet opmaken
dat de directeur verzoekster laakbaar persoonlijk gedrag verwijt of verzoekster
heeft willen straffen voor dergelijk gedrag.
Verzoekster
reikt
geen
andere
omstandigheden
of
overtuigingsstukken aan die de these zouden ondersteunen dat het om een verkapte
tuchtmaatregel gaat.
33.1.
Machtsafwending bestaat erin dat de overheid haar bevoegdheid
aanwendt voor een ander doel dan voor het algemeen belang dat zij met die
bevoegdheid behoort te behartigen. Opdat er van machtsafwending sprake zou
kunnen zijn, moet het nagestreefde ongeoorloofde doel het enige oogmerk van de
bestreden beslissing zijn geweest. Het bestaan van machtsafwending kan worden
afgeleid uit voldoende ernstige, welbepaalde en overeenstemmende vermoedens.
Het is aan diegene die machtsafwending aanvoert, om die vermoedens op een
overtuigende wijze aan te brengen.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.516
IX-9752-17/25
33.2.
Uit de e-mail van de directeur van 27 mei 2020 kan de Raad van
State niet opmaken dat verzoekster in het gesprek daags daarvoor werd gedwongen
om in ziekteverlof te blijven. In dit bericht deelt de directeur “omtrent wat gisteren
werd besproken” enkel aan verzoekster mee in welke gevallen de zomervakantie al
dan niet als afwezigheid wegens ziekte wordt beschouwd – “zodat [zij] op basis
hiervan de juiste actie kan ondernemen”.
In de e-mail van 18 augustus 2020 geeft de directeur aan dat
tewerkstelling in Oostende geen optie is en dat verzoekster in Aalst aan de slag
kan. De directeur stelt daarbij dat hij “had begrepen dat [verzoekster] verder in
ziekteverlof zou blijven teneinde die stap niet te moeten zetten”.
Hieruit kan worden afgeleid dat het veeleer verzoekster is die
een verlengde afwezigheid wegens ziekte als mogelijkheid heeft willen
onderzoeken om geen opdracht in Aalst te moeten opnemen. Van enige dwang of
verplichting vanwege de directeur levert verzoekster geen bewijs.
Verzoekster overtuigt ook niet ervan dat de directeur ulterieure
motieven had wat de toewijzing van verzoeksters uren betreft en dat hij bijgevolg
zijn bevoegdheid inzake het toewijzen van de ambtsbevoegdheden heeft afgewend
om een ander – niet nader genoemd – personeelslid te bevoordelen.
Machtsafwending of machtsmisbruik is niet aangetoond.
Hiervóór, bij de beoordeling van het vierde middel, is
vastgesteld dat het aan personeelsleden toewijzen van ambtsbevoegdheden binnen
de school een bevoegdheid is van de directeur.
Ook van machtsoverschrijding of rechtsmisbruik levert
verzoekster niet het bewijs.
35.1.
Wat de materiëlemotiveringsplicht betreft, stelt de Raad van
State vooreerst vast dat er zich in het administratief dossier een e-mail bevindt van
21 januari 2020, uitgaande van de dagelijks verantwoordelijke van een
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.516
IX-9752-18/25
woonzorgcentrum, waarin problemen met verzoekster worden uiteengezet en
wordt meegedeeld dat zij in twee woonzorgcentra niet meer welkom is als
stagebegeleider. Daarnaast is er een e-mail van de stagecoördinator van het
Vesaliusinstituut van 10 februari 2020 waarin aan de adjunct-directeur van de
school
wordt
meegedeeld
dat
verzoekster
zelf
vraagt
om
geen
begeleidingsopdracht te geven in een welbepaald ziekenhuis “omdat zij daar in het
verleden problemen heeft gehad”.
Verzoekster beticht deze e-mails niet van valsheid. Ter
weerlegging van de inhoud van deze e-mails beperkt verzoekster zich ertoe te
stellen dat het gaat om “onjuiste beweringen” en dat zij in één van de
woonzorgcentra
ten
behoeve
van
een
stagedoende
leerling
“haar
verantwoordelijkheid” heeft genomen ten aanzien van de externe stagecoördinator.
Dat betoog kan, in het licht van de voorliggende stukken, niet overtuigen. Anders
dan zij in haar memorie van wederantwoord stelt, vormen deze e-mails wel
degelijk voldoende bewijs dat verzoekster op minstens drie stageplaatsen in
Oostende niet meer welkom was en dus beperkt inzetbaar was.
35.2.
Voorts ligt een verslag voor van een vergadering van het
basisoverlegcomité, waarin onder meer de personeelsinzet per vestigingsplaats
wordt besproken. In de memorie van antwoord duidt de verwerende partij dat het
aantal personeelsleden te Aalst, zeker in vergelijking met de andere
vestigingsplaatsen, te laag lag.
Die vaststelling wordt door verzoekster niet overtuigend
tegengesproken.
35.3.
De beslissing van de directeur in het raam van de toewijzing van
de ambtsbevoegdheden dat verzoekster niet meer in Oostende zou worden
tewerkgesteld, vindt in het bovenstaande afdoende materiële motivering.
35.4.
Of de bestreden beslissing niettemin – indien abstractie zou
worden gemaakt van de personeelsbehoefte in Aalst – disproportioneel en
onredelijk is, hangt af van de vraag of verzoekster, rekening houdend met de
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.516
IX-9752-19/25
organisatie van de onderwijsverstrekking, aan een andere vestigingsplaats dan
Oostende kon worden toegewezen die minder ver van haar woonplaats is gelegen
dan Aalst.
Daaromtrent zet verzoekster evenwel niets uiteen. Zij overtuigt
de Raad van State er derhalve niet van dat er, met uitsluiting van Oostende,
onderwijsopdrachten in andere vestigingsplaatsen dan Aalst ter beschikking
waren.
Voor zover verzoekster zich erop beroept dat zij het
personeelslid met de hoogste anciënniteit was, moet worden aangestipt dat op
grond van de rechtspositieregeling op de personeelsleden met een vaste benoeming
geen onderlinge voorrangsregels van toepassing zijn.
35.5.
Noch
van
het
redelijkheidsbeginsel,
noch
van
het
zorgvuldigheidsbeginsel of het evenredigheidsbeginsel is een schending
aangetoond.
De vaststelling dat machtsafwending of machtsmisbruik niet is
aangetoond, dat er geen sprake is van een verkapte tuchtmaatregel en dat de
directeur bevoegd is voor het vaststellen van de ambtsbevoegdheden van de
personeelsleden, doet besluiten dat de bestreden beslissing een maatregel van
inwendige orde is.
Een dergelijke maatregel wijzigt niet de rechtspositie van het
personeelslid en dient niet formeel te worden gemotiveerd. In de mate dat de
besproken middelen in de formelemotiveringsplicht steun zoeken, zijn ze derhalve
ongegrond.
Het vijfde, het zevende en het achtste middel zijn, in zoverre
ontvankelijk, ongegrond.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.516
IX-9752-20/25
F. Zesde middel
Uiteenzetting van het middel
In een zesde middel voert verzoekster een schending aan van het
rechtszekerheidsbeginsel, het gelijkheidsbeginsel en het verbod op willekeur.
Verzoekster zet uiteen dat zij enige tijd arbeidsongeschikt is
geweest om medische redenen en dat de preventieadviseur met het oog op haar
werkhervatting had geadviseerd dat haar geen nieuwe opdracht of tewerkstelling in
een verder van haar woonplaats gelegen campus zou worden toegewezen.
39.1.
Volgens verzoekster is het rechtszekerheidsbeginsel geschonden
doordat aan haar – die aan een welbepaalde school is toegewezen en één van de
leerkrachten met de hoogste anciënniteit is – een mutatie wordt opgelegd naar een
campus op verre afstand van waar zij is benoemd.
39.2.
Een schending van het onpartijdigheidsbeginsel ziet verzoekster
in het gegeven dat haar wordt meegedeeld dat zij, indien zij het werk hervat, een
opdracht krijgt die een verplaatsingstijd van vier à vijf uur met zich brengt.
39.3.
Inzake het gelijkheidsbeginsel stelt verzoekster dat dit inhoudt
“dat een administratieve overheid iedereen gelijk behandelt wat ook betekent dat
men een vaste benoeming moet respecteren en niet willekeurig mag handelen”.
In de memorie van wederantwoord zet verzoekster het volgende
uiteen:
“Het allereerste argument van [verzoekster] is dat als een leerkracht naar
Aalst moest gaan, dat zekerlijk [verzoekster] niet mocht zijn gelet op haar
vaste benoeming, haar anciënniteit en haar diploma. Het is daarnaast
betwist dat het sturen van [verzoekster] naar Aalst een opdracht was
ingevolge noden van de dienst. Aalst werd in het gesprek gebruikt als
afschrikmiddel om [verzoekster] onder druk te zetten ziek te worden en
zich van daaruit te laten pensioneren. Maar als er werkelijk iemand naar
Aalst moest, waren er andere leerkrachten die daarvoor in aanmerking
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.516
IX-9752-21/25
kwamen. Ook is er het feit dat de plaats van [verzoekster] door iemand
anders werd ingenomen zodat zelfs die nieuwe leerkracht niet naar Aalst
moest gaan. Door haar vaste benoeming en anciënniteit was het wegsturen
naar de verst mogelijke plaats, in de gegeven omstandigheden, een
schending van de aangehaalde middelen, temeer niet correcte zaken
worden ingeroepen zoals de bewering dat tewerkstelling in Oostende geen
optie was doordat zij kritiek had geuit betreffende wat er in WZC [L.] e.a.
gebeurde … .
Het Gemeenschapsonderwijs beperkte zich tot de bewering dat de opdracht
van [verzoekster] het gevolg was van de noden van de dienst binnen een
vaste benoeming zodat dat het rechtszekerheidsbeginsel niet schond maar
wel het beginsel van de veranderlijkheid van de openbare dienst. Dat is
onjuist omdat er geen veranderlijkheid was doordat [verzoekster] was
toegewezen aan KTA Vesalius Oostende en, maximaal bij uitbreiding maar
betwist, de scholen in Oostende en onmiddellijke nabijheid die voorkomen
in het arbeidsreglement.
De partijdigheid blijkt uit de reactie van de directeur die het vertrek naar
Aalst verbond aan een dictaat die niet werd nageleefd. Dat bewijst wel
degelijk partijdigheid. De bewering dat de vaste benoeming werd
gerespecteerd, klopt niet want er was benoeming aan het KTA
Vesaliusinstituut Oostende wat nooit kon miskend worden. Daarbij komt
dat later leerkrachten, al dan niet vast benoemd, blijkbaar wel degelijk een
benoeming hadden in het kader van de talrijke vestigingsplaatsen van de
scholengroep 27: Oostende waardoor hun toewijzing aan Aalst geen enkel
probleem was. De partijdigheid lag daar dat de directeur […] [verzoekster]
absoluut wegwilde omdat hij vreesde dat zij zou hervallen.”
Beoordeling
41.1.
Het gelijkheidsbeginsel houdt in dat een ongelijke behandeling
van vergelijkbare gevallen of een gelijke behandeling van niet-vergelijkbare
gevallen verboden is, tenzij daarvoor een objectieve en redelijke verantwoording
bestaat.
Het valt aan de verzoekende partij toe om voldoende concreet
aan te tonen in vergelijking met welke andere personeelsleden zij ongelijk wordt
behandeld.
41.2.
In de uiteenzetting van dit aspect van het middel in haar
verzoekschrift, komt verzoekster evenwel niet verder dan de loutere stelling dat
een administratieve overheid iedereen gelijk moet behandelen. Dat kan niet
worden beschouwd als een ontvankelijk middel(onderdeel).
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.516
IX-9752-22/25
Nog daargelaten dat zulks hoe dan ook te laat zou komen in de
procedure om nog op ontvankelijke wijze bij het debat te worden betrokken, moet
worden vastgesteld dat verzoekster ook in de memorie van wederantwoord of haar
laatste memorie geen nader inzicht biedt in hoe de bestreden beslissing haar, in het
licht van het gelijkheidsbeginsel, grieft.
41.3.
Voor zover het steun zoekt in het gelijkheidsbeginsel, is het
middel niet ontvankelijk.
42.1.
Het rechtszekerheidsbeginsel houdt in dat de inhoud van het
recht voorzienbaar en toegankelijk moet zijn, zodat de burger moet kunnen
uitmaken welke gevolgen een bepaalde handeling naar redelijkheid zal hebben en
dat de overheid niet zonder objectieve en redelijke verantwoording mag afwijken
van de beleidslijnen die zij bij de toepassing van de reglementering aanhoudt.
42.2.
Wat dat beginsel betreft, past het te herhalen dat bij de
beoordeling van de voorgaande middelen is gesteld dat verzoekster niet aan de
vestigingsplaats te Oostende is benoemd, maar aan de school Vesaliusinstituut met
inbegrip van álle daaraan verbonden vestigingsplaatsen, dat een toewijzing aan de
vestigingsplaats te Aalst geen mutatie is en dat verzoekster binnen de groep van de
vast
benoemde
personeelsleden
op
basis van
haar
anciënniteit
geen
voorrangsrechten kan doen gelden.
In de mate dat het zesde middel van een andere opvatting
uitgaat, is het ongegrond.
42.3.
Verzoekster toont overigens niet aan dat de verwerende partij
een beleidslijn heeft aangenomen die toelaat ervan uit te gaan dat verzoekster nooit
een ambtsbevoegdheid zou krijgen in een andere vestigingsplaats dan Oostende of
in
de
onmiddellijke
nabijheid
daarvan.
Mede
gelet
op
het
veranderlijkheidsbeginsel als beginsel van de openbare dienst ligt het bovendien
op de weg van verzoekster om van een dergelijke beleidslijn concreet bewijs voor
te leggen.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.516
IX-9752-23/25
Het advies van een preventieadviseur is geen handeling van de
verwerende partij die bij het vertrouwensbeginsel of het rechtszekerheidsbeginsel
kan worden betrokken.
Ook in dat opzicht faalt het middel.
43.1.
Uit de uiteenzetting van het middel kan worden afgeleid dat
verzoekster enkel doelt op de persoonlijke (on)partijdigheid in hoofde van de
directeur.
43.2.
Een verzoekende partij mag zich niet in het algemeen beklagen
over een subjectieve partijdigheid, maar moet precieze feiten of concrete
aanwijzingen aanvoeren die de beweerde partijdigheid aantonen.
43.3.
Bij de beoordeling van het vijfde, zevende en achtste middel is
reeds vastgesteld dat verzoekster niet aantoont dat de directeur haar door het
nemen van de bestreden beslissing heeft willen dwingen om verder ziekteverlof op
te nemen of, ten gevolge van haar afwezigheid wegens ziekte, hoopte een ander
personeelslid te kunnen aanstellen.
In de mate dat verzoekster zulks toch leest in de voorliggende
e-mailberichten, mist het zesde middel feitelijke grondslag.
Het zesde middel is, voor zover ontvankelijk, ongegrond.
G. Besluit
Uit de verwerping van de middelen blijkt dat het beroep hoe dan
ook moet worden verworpen.
BESLISSING
- De Raad van State verwerpt het beroep.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.516
IX-9752-24/25
-
De verzoekende partij wordt verwezen in de kosten van de vordering tot
schorsing en van het beroep tot nietigverklaring, begroot op een rolrecht van
400 euro, een bijdrage van 40 euro en een rechtsplegingsvergoeding van
840 euro, die verschuldigd is aan de verwerende de partij.
-
Bij de publicatie van dit arrest door de Raad van State wordt de identiteit
van de verzoekende partij niet bekendgemaakt.
Dit arrest is uitgesproken te Brussel, op tweeëntwintig augustus tweeduizend
vierentwintig, door de Raad van State, IXe kamer, samengesteld uit:
Geert Van Haegendoren,
kamervoorzitter,
Wouter Pas,
staatsraad,
Jim Deridder,
staatsraad,
bijgestaan door
Tiny Temmerman,
griffier.
De griffier
De voorzitter
Tiny Temmerman
Geert Van Haegendoren
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.516
IX-9752-25/25