Conseil d'État de Belgique — Raad van State — ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.524 (2024-08-23)
Samenvatting (NL) :
Arrest nr 260.524 van 23 augustus 2024 Instellingen, Binnenlandse zaken
en lokale besturen - Sluitingen van vestigingen Beslissing : Verwerping
--- TEXTE INTÉGRAL DE L'ARRÊT ---
RAAD VAN STATE, AFDELING BESTUURSRECHTSPRAAK
VOORZITTER VAN DE XIIe VAKANTIEKAMER
ARREST
nr. 260.524 van 23 augustus 2024
in de zaak A. 242.740/X-18.806
In zake:
- de BV FBP SPORTSTUDIO
- M.E.
bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaat Frank Scheerlinck
kantoor houdend te 9000 Gent
Martelaarslaan 134
bij wie woonplaats wordt gekozen
eveneens bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaat Johan John Mees
kantoor houdend te 2000 Antwerpen
Mechelsesteenweg 12/13
tegen:
de STAD MORTSEL, vertegenwoordigd door de burgemeester
bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaten Stijn Verbist en Joke Derwa
kantoor houdend te 2560 Kessel
Torenvenstraat 16
bij wie woonplaats wordt gekozen
-------------------------------------------------------------------------------------------------I. Voorwerp van de vordering
schorsing
De vordering, ingesteld op 14 augustus 2024, strekt tot de
bij
uiterst
dringende
noodzakelijkheid
van
“[d]e
beslissing
d.d. 09/08/2024 van de burgemeester van de stad Mortsel, tot tijdelijke sluiting van
een inrichting”.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.524
X-18.806-1/18
II. Verloop van de rechtspleging
De verwerende partij heeft een nota en een administratief dossier
ingediend.
De partijen zijn opgeroepen voor de terechtzitting, die heeft
plaatsgevonden op 22 augustus 2024, om 14.00 uur.
Staatsraad Stephan De Taeye heeft verslag uitgebracht.
Advocaten Frank Scheerlinck en Pieter-Jan Van Muysen, die
verschijnen voor de verzoekende partijen en advocaat Joke Derwa, die verschijnt
voor de verwerende partij, zijn gehoord.
Eerste auditeur Iris Verheven heeft een met dit arrest eensluidend
advies gegeven.
Er is toepassing gemaakt van de bepalingen op het gebruik der
talen, vervat in titel VI, hoofdstuk II, van de wetten op de Raad van State, gecoördineerd op 12 januari 1973.
III. Feiten
3.1.
De eerste verzoekende partij is een sportclub, gelegen te Mortsel.
De sportclub werd opgericht in 2020 en wordt uitgebaat in een gebouw dat
eigendom is van tweede verzoeker, die de enige zaakvoerder ervan is. Tweede
verzoeker is ook nog werkzaam bij De Lijn.
3.2.
Op 31 juli 2024 vindt een explosie plaats aan de woning van
tweede verzoeker te Hove. Diezelfde dag vindt ook een explosie plaats te
Borgerhout.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.524
X-18.806-2/18
3.3.
In de nacht van 31 juli 2024 op 1 augustus 2024 vindt er ook een
explosie plaats bij de onder randnummer 3.1 vermelde sportclub.
3.4.
Op donderdag 1 augustus 2024 nodigt de verwerende partij
tweede verzoeker uit om tegen maandag 5 augustus 2024 een schriftelijk verweer
te voeren met betrekking tot een voorgenomen bestuurlijke sluiting van de onder
randnummer 3.1 vermelde sportclub:
“Naar aanleiding van de explosie gericht tegen uw sportclub FBP
Sportstudio afgelopen nacht en dat de kans bestaat dat u opnieuw geviseerd
wordt, wordt een bestuurlijke sluiting van deze inrichting overwogen. Deze
aanslag heeft immers de openbare veiligheid in gevaar gebracht en had
lichamelijke schade kunnen veroorzaken bij personeel, klanten, passanten
en omwonenden.
Vermits u in het buitenland verblijft, kunnen we u fysiek niet uitnodigen
voor een hoorzitting. Daarom kan u uw verweer schriftelijk indienen via dit
mailadres, uiterlijk tegen maandag 5 augustus 2024, 9 uur.”
3.5.
Nog op 1 augustus 2024 wijst de raadsman van tweede verzoeker
erop dat zijn cliënt op vakantie is in het buitenland, en vraagt hij om zijn cliënt voor
een hoorzitting uit te nodigen, wat kan vanaf 8 augustus 2024. Indien de
verwerende partij zou vasthouden aan een schriftelijke verdediging tegen uiterlijk
5 augustus 2024, vraagt zijn raadsman aan de verwerende partij om hem “copie
van het dossier door te willen mailen”. Tweede verzoeker zelf laat de verwerende
partij op vrijdag 2 augustus 2024 weten dat hij zich graag persoonlijk had
verdedigd, en vraagt de verwerende partij om een paar dagen uitstel voor de
hoorzitting.
3.6.
Met een mail van 2 augustus 2024 deelt de verwerende partij
tweede verzoeker en zijn raadsman mee dat de hoorzitting op donderdag 8
augustus 2024 zal plaatsvinden.
3.7.
Op 7 augustus 2024, om 16.04 uur, bezorgt de verwerende partij
aan tweede verzoeker het op 2 augustus 2024 gedateerde bestuurlijk verslag.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.524
X-18.806-3/18
3.8.
Op 8 augustus 2024 vindt de hoorzitting plaats, in de
aanwezigheid van tweede verzoeker, diens twee raadslieden, de waarnemend
burgemeester van de stad Mortsel, een medewerker van de stad Mortsel, en drie
medewerkers van de politiezone Minos. Het verweer omvat een op 8 augustus
2024 gedateerde nota met verweermiddelen. Van de hoorzitting wordt diezelfde
dag nog een verslag opgesteld.
3.9.
Met de bestreden beslissing van 9 augustus 2024 beslist de
burgemeester van de stad Mortsel om de onder randnummer 3.1 vermelde
sportclub te sluiten voor het publiek gedurende de termijn van één maand, vanaf 12
augustus 2024 tot en met 12 september 2024.
3.10.
De bestreden beslissing wordt op 11 augustus 2024 aan de
verzoekers ter kennis gebracht.
IV. Herinnering aan de schorsingsvoorwaarden
Krachtens artikel 17, §§ 1 en 4, van de gecoördineerde wetten op
de Raad van State kan tot schorsing van de tenuitvoerlegging bij uiterst dringende
noodzakelijkheid slechts worden besloten onder de dubbele voorwaarde dat
minstens één ernstig middel wordt aangevoerd dat de nietigverklaring van de akte
of het reglement prima facie kan verantwoorden en dat een uiterst dringende
noodzakelijkheid voorhanden is die onverenigbaar is met de behandelingstermijn
van de gewone vordering tot schorsing.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.524
X-18.806-4/18
V. Ernst van de middelen
A. Eerste middel
Uiteenzetting van het middel
De verzoekende partijen voeren in een eerste middel de
schending aan van “het recht op tegenspraak en het recht op verdediging, de
algemene beginselen van behoorlijk bestuur, waaronder het hoorrecht alsook het
zorgvuldigheidsbeginsel”.
6.1.
In een eerste middelonderdeel achten de verzoekende partijen de
hoorplicht geschonden doordat de burgemeester, die de bestreden beslissing heeft
genomen, hen niet zelf heeft gehoord. “Overigens” blijkt er geen beslissing tot
delegatie van de bevoegdheden van de burgemeester aan de waarnemend
burgemeester die op de hoorzitting aanwezig was. Er blijkt geen sprake van enige
in artikel 14 van de nieuwe gemeentewet bedoelde ontstentenis of verhindering
van de burgemeester, waardoor het ambt van de burgemeester door de
eerstgekozen schepen kon worden waargenomen.
6.2.
In een tweede middelonderdeel menen de verzoekende partijen
dat de hoorplicht werd geschonden doordat zij bij de oproeping niet “op afdoende
wijze werden ingelicht”. In het bericht tot oproeping van de verwerende partij van
1 augustus 2024 wordt enkel gewag gemaakt van één explosie bij de sportclub en
van het gegeven dat men opnieuw geviseerd zou worden. Evenwel blijkt uit de
bestreden beslissing dat ook de ontploffing aan de privéwoning van tweede
verzoeker als feitelijk element wordt aangenomen. Verder werd het gegeven dat er
ernstige materiële schade werd aangericht niet meegedeeld, “noch werd deze
opsomming in de desbetreffende oproeping weergegeven”, werd er geen gewag
gemaakt van de voorgehouden link met het drugsmilieu ,“laat staan dat er
verwezen werd naar een eerdere strafzaak waarin tweede beklaagde werd
vrijgesproken”, noch werd vermeld dat men tweede verzoeker tracht te viseren
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.524
X-18.806-5/18
wegens zijn broer Z., “ofschoon dit weerhouden wordt om te stellen dat er een
toekomstig gevaar bestaat”. Bijkomend bekritiseren de verzoekende partijen dat er
geen enkele rechtsgrond werd vermeld in de oproeping en dat die evenmin werd
medegedeeld tijdens de hoorzitting. Op geen enkel ogenblik werd er enig
inhoudelijk verweer gevoerd met betrekking tot de toepassing van de artikelen 133
en 135 van de nieuwe gemeentewet, nu deze rechtsgronden hen niet ter kennis
werden gebracht.
6.3.
In een derde middelonderdeel bekritiseren de verzoekende
partijen dat hen niet de mogelijkheid werd geboden om kennis te nemen van alle
stukken, ofschoon zij “bij schrijven van 2 augustus 2024 bij monde van hun
raadsman verzochten om kopie van het dossier en alle nuttige stukken”. Van “alle
stukken uit het bestuurlijk dossier” waarnaar de bestreden beslissing verwijst, werd
hen geen enkel stuk bezorgd. Verder blijkt dat de verzoekende partijen geen kennis
hadden van de 21 berichten die blijkens de bestreden beslissing door burgers
inzake de sluiting van de inrichting verstuurd zijn geworden. Het kunnen
onmogelijk dezelfde berichten zijn die zijzelf hebben bijgebracht, nu dit maar 19
berichten betreffen. Ook de twee persberichten waarin tweede verzoeker gesteld
zou hebben dat zijn broer het doelwit was en dat de ontploffingen daaraan gelinkt
zouden zijn, werden de verzoekende partijen nooit ter kennis gebracht. Bovendien
blijkt de vermelding daarover in de bestreden beslissing foutief, nu uit de
mediaberichten blijkt dat het openbaar ministerie de link met het drugsmilieu nog
onderzoekt en tweede verzoeker zelf heeft aangegeven “dat dit eveneens gezocht
zou kunnen worden in hoofde van enkele ‘misgunners’ die jaloers zouden zijn”.
Ten slotte hebben de verzoekende partijen daags voor de hoorzitting dienen vast te
stellen dat “de inhoud van het bestuurlijk verslag niet strookt met de
werkelijkheid”. Daarbij werden enkele feitelijke gegevens betwist, “doch diende te
worden vastgesteld dat tal van beweringen in het bestuurlijk verslag geënt zijn op
informatie die niet kenbaar werd gemaakt aan verzoekers”.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.524
X-18.806-6/18
6.4.
In een vierde middelonderdeel bekritiseren de verzoekende
partijen dat hen maar 18 uur werd toegekend om kennis te nemen van het
bestuurlijk verslag - een periode die ook “de voorziene nachtrust” omvat - terwijl
dit verslag reeds vijf dagen in het bezit was van de burgemeester.
Beoordeling
Krachtens de hoorplicht als algemeen beginsel van behoorlijk
bestuur mag tegen niemand een maatregel worden genomen die van aard is zijn
belangen ernstig aan te tasten, zonder dat hem vooraf de gelegenheid wordt
geboden om zijn standpunt daarover op een nuttige wijze ter kennis te brengen van
het bestuur.
8.1.
De hoorplicht vereist in beginsel niet dat de betrokkene kan
afdwingen dat deze plicht ten overstaan van de beslissende overheid zelf wordt
uitgeoefend. Het volstaat dat de betrokkene zich met kennis van zaken schriftelijk
kan uiten en dat het beslissend orgaan op het ogenblik van de beslissing kennis kan
nemen van het standpunt van de bestuurde.
De verzoekende partijen werden op 8 augustus 2024 gehoord
door onder anderen een schepen van de stad Mortsel, op dat ogenblik waarnemend
burgemeester, en een medewerker van de stad Mortsel (zie randnummer 3.8). Zij
hebben hun standpunt geformuleerd in een verweernota die zij naar aanleiding van
de hoorzitting hebben neergelegd en van de hoorzitting is tevens een verslag
opgesteld, zodat op dit vlak aan de hoorplicht lijkt te zijn voldaan. Het antwoord op
de vraag of de op de hoorzitting aanwezige waarnemend burgemeester al dan niet
gedelegeerd was om de bevoegdheden van de burgemeester - die finaal de
bestreden beslissing heeft genomen - is prima facie niet van aard om anders te
besluiten.
8.2.
Het eerste middelonderdeel is niet ernstig.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.524
X-18.806-7/18
9.1.
Op 1 augustus 2024 werd tweede verzoeker er door de
verwerende partij van in kennis gesteld dat hij zou gehoord worden “[n]aar
aanleiding van de explosie gericht tegen uw sportclub FBP Sportstudio afgelopen
nacht”, “dat de kans bestaat dat u opnieuw geviseerd wordt” en dat “een
bestuurlijke sluiting van deze inrichting [wordt] overwogen”, nu “[d]eze aanslag
[…] immers de openbare veiligheid in gevaar [heeft] gebracht en […] lichamelijke
schade [had] kunnen veroorzaken bij personeel, klanten, passanten en
omwonenden” (randnummer 3.4).
9.2.
Prima facie wordt aangenomen dat de bestreden sluiting van de
sportclub in essentie gestoeld is op de aanslag tegen die sportclub, dewelke
lichamelijke schade aan personeel, klanten, passanten en omwonenden had kunnen
veroorzaken. Dat er in de oproeping van 1 augustus 2024 geen melding werd
gemaakt van de explosie bij de privéwoning van tweede verzoeker, de link met het
drugsmilieu, de vrijspraak in de strafzaak tegen tweede beklaagde, en het gegeven
“dat men tweede verzoeker tracht te viseren wegens zijn broer [Z.]”, doet op het
eerste gezicht niet aannemen dat de verzoekende partijen niet op afdoende wijze
werden ingelicht, zoals zij voorhouden, temeer nu het aan de verzoekende partijen
vóór de terechtzitting medegedeelde bestuurlijk verslag wél van een en ander
melding maakt, en de verzoekende partijen deze gegevens blijkens de stukken van
het dossier kenden.
9.3.
Dat de rechtsgrond van de bestreden beslissing - artikel 133 en
artikel 135 van de nieuwe gemeentewet - de verzoekende partijen vooraf niet
bekend was, doet in de huidige stand van het geding evenmin tot een schending van
de hoorplicht besluiten. De in de oproeping vermelde maatregel werd uitdrukkelijk
in het belang van de openbare veiligheid gekaderd. Prima facie volstaat het dat de
verzoekende partijen, bijgestaan door twee raadslieden, ervan in kennis werden
gesteld dat een bestuurlijke sluiting van de inrichting werd overwogen omdat de
aanslag de openbare veiligheid in gevaar heeft gebracht en de kans bestond dat
verzoekers opnieuw werden geviseerd. Het lijkt de verwerende partij in de gegeven
omstandigheden niet ten kwade te kunnen worden geduid dat de verweernota van
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.524
X-18.806-8/18
de verzoekende partijen enkel ingaat op de artikelen 119 en 134 van de nieuwe
gemeentewet en niet op de artikelen 133 en 135 ervan.
9.4.
Het tweede middelonderdeel is niet ernstig.
10.1.
Het betoog van de verzoekende partijen dat zij niet op nuttige
wijze tegenspraak hebben kunnen voeren omdat hen niet alle stukken bekend
waren, kan prima facie evenmin bijval vinden, nu vooralsnog niet blijkt welke
relevante stukken de verzoekende partijen niet ter kennis zouden zijn gebracht.
Verzoekers’ kritiek dat zij geen kennis zouden hebben gehad van
de in de bestreden beslissing vermelde 21 berichten die burgers inzake de sluiting
van de inrichting hebben verstuurd, kan op het eerste gezicht geen bijval vinden.
Immers blijkt prima facie niet dat deze berichten zouden verschillen van de
berichten die verzoekers zelf met hun verweernota hebben bijgebracht. Verder
lijken deze 21 berichten enkel ten voordele van de verzoekende partijen te worden
vermeld, nu de bestreden beslissing erop wijst dat zij uitgaan van klanten van de
sportclub “met verklaringen van enkel positieve ervaringen over [tweede
verzoeker] en de sportclub”.
Wat de aan verzoekers niet meegedeelde persberichten betreft,
“waarin tweede verzoeker gesteld zou hebben dat zijn eigen broer het doelwit was
en [dat] de ontploffingen daaraan gelinkt zouden zijn”, lijkt in de huidige stand van
de rechtspleging te kunnen volstaan met de vaststellingen dat tweede verzoeker in
deze persberichten zelf aan het woord komt, zodat deze hem bekend moeten zijn
geweest en dat de link met verzoekers broer ook in het bestuurlijk verslag is
opgenomen.
Ten slotte maken de verzoekende partijen in hun verzoekschrift
niet concreet duidelijk welke (andere) informatie op grond waarvan het bestuurlijk
verslag werd opgesteld hen niet werd medegedeeld.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.524
X-18.806-9/18
10.2.
Het derde middelonderdeel is niet ernstig.
11.1.
Het komt de Raad van State op het eerste gezicht voor dat de aan
de verzoekende partijen toegekende tijdspanne van 18 uren om kennis te nemen
van het bestuurlijk verslag, inderdaad kort is. Het doet vooralsnog evenwel geen
schending van de hoorplicht aannemen, nu de verzoekende partijen, zoals
aangegeven in de bestreden beslissing, bijgestaan werden door twee raadslieden en
een omstandige verweernota met meerdere bijlagen hebben ingediend. Bovendien
geven de verzoekende partijen in hun verzoekschrift prima facie niet concreet aan
welke bijkomende argumenten zij eventueel nog hadden kunnen ontwikkelen.
11.2.
Het vierde middelonderdeel is evenmin ernstig.
Het middel is in zijn geheel niet ernstig.
B. Tweede middel
Uiteenzetting van het middel
De verzoekende partijen voeren in een tweede middel de
schending aan van de “artikelen 2 en 3 van de Wet van 29 juli 1991 betreffende de
uitdrukkelijke motivering van de bestuurshandelingen en als algemeen
rechtsbeginsel alsook als beginsel van behoorlijk bestuur in samenhang gelezen
met een schending van het zorgvuldigheidsbeginsel, alsook de schending van het
redelijkheids- en proportionaliteitsbeginsel, steeds in samenhang gelezen met de
artikelen 133 en 135 van de Nieuwe Gemeentewet”.
14.1.
In een eerste middelonderdeel betogen de verzoekende partijen
dat het bestuurlijk verslag geen enkel objectief element bevat dat aantoont dat de
explosies een gekende werkwijze uitmaken van het criminele drugsmilieu, die met
haar repetitief karakter en gericht tegen dezelfde personen, gebouwen of
voertuigen moet intimideren, en die een reëel risico op een nieuwe aanslag
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.524
X-18.806-10/18
aantoont. De burgemeester gaat er “automatisch” van uit dat een en ander gelinkt is
aan het drugsmilieu, terwijl dit door het openbaar ministerie nog wordt onderzocht.
Dat de daders ervan zouden uitgaan dat tweede verzoeker nog banden heeft met
zijn broer en hij daardoor in de toekomst een doelwit zou zijn, “blijkt al helemaal
nergens uit”. De bewering dat tweede verzoeker zelf heeft aangegeven dat het
gebeurde gelinkt is aan het drugsmilieu, en in het bijzonder aan zijn eigen broer, “is
volstrekt onjuist”, en steunt op stukken die niet worden bijgebracht. Meer nog,
blijkt uit de persberichten die de verzoekende partijen bijbrengen dat tweede
verzoeker ook andere mogelijke oorzaken aanhaalt. In elk geval toont de
motivering niet aan dat de explosies in het drugsmilieu kaderen, dat zij tegen
tweede verzoeker zijn gericht wegens zijn familiale band, en dat er een ernstig en
reëel gevaar voor de openbare orde zou zijn.
14.2.
In een tweede middelonderdeel betogen de verzoekende partijen
dat in de bestreden beslissing ten onrechte wordt gesteld dat uit de vaststellingen
van de politie zou blijken dat de uitbating van de sportclub aanleiding geeft tot de
effectieve verstoring en mogelijk toekomstige verstoring van de openbare orde en
veiligheid. De vaststellingen hebben geen betrekking op de uitbating van de
inrichting, doch wel op de eigenaar van het betreffende pand, zijnde tweede
verzoeker. Dit eigenaarschap blijft bestaan, zelfs wanneer de uitbating wordt
gestaakt door de bestreden beslissing. Ten tijde van de aanslag was er overigens
geen uitbating van de zaak, daar het jaarlijks verlof was.
14.3.
Volgens een derde middelonderdeel komt een sluiting van de
inrichting niet evenredig en proportioneel voor, nu blijkt dat de feiten die
aanleiding geven tot de bestreden beslissing plaatsvonden op een ogenblik dat er
geen uitbating was. Voorts werd “de voorgehouden oorzaak van de feiten”, te
weten een zogenaamde verdwenen partij verdovende middelen, “inmiddels
weerlegd”, zodat “[d]eze voorgehouden oorzaak om over te gaan tot intimidatie
[…] niet meer voorhanden [is]”. Het is tegenstrijdig om, enerzijds, met zekerheid
te stellen dat de feiten gelinkt zijn aan het drugsmilieu en, anderzijds, de
voorgehouden oorzaak van die feiten, te weten de verdwenen partij verdovende
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.524
X-18.806-11/18
middelen, niet in overweging te nemen. De verzoekende partijen wijzen er nog op
dat er zich ten tijde van het nemen van het bestreden besluit gedurende twaalf
dagen geen enkel incident meer had voorgedaan. Zij gaven ook aan dat de
kwestieuze feiten enkel ’s nachts plaatsvinden - gelet op de aard ervan, en het feit
dat daders niet wensen herkend te worden - zodat een sluiting geen effect kan
hebben. De “objectieve waarnemingen” in verband met de aanslagen waarnaar de
burgemeester in verband met het al dan niet nachtelijk karakter van de feiten
verwijst, zijn niet terug te vinden in het dossier. Ten slotte wordt er geen enkele
motivering gegeven omtrent mogelijke alternatieve maatregelen Zo stelden de
verzoekende partijen voor om zelf extra maatregelen te nemen zoals het plaatsen
van een poort, gaven zij aan dat er reeds een politioneel cameratoezicht werd
geïnstalleerd dat zijn vruchten afwierp aangezien er zich geen enkel incident meer
voordeed, en wordt melding gemaakt van politiepatrouilles. Volgens de
verzoekende partijen konden er nog tal van andere maatregelen genomen worden,
zoals een beperkte uitbating gedurende bepaalde uren of voor bepaalde activiteiten
(zoals de individuele trainingen en dergelijke). Behalve met het zelf installeren van
een afscheiding, werd er geen rekening mee gehouden, evenmin als met “het
incidentloze tijdsverloop”. De bestreden beslissing beperkt er zich toe te stellen dat
de kwestieuze maatregel gepast en proportioneel voorkomt, gelet op het grote en
reële risico, “zonder dienaangaande de inhoud van de argumentatie toch op enige
wijze [te] trachten te ontmoeten”.
Beoordeling
15.1.
Het bestuurlijk verslag, waarop de bestreden beslissing is
gesteund, stelt dat “[h]et plegen van een aanslag tegen een handelszaak, gebouw of
voertuig, waarbij er veel materiële schade wordt berokkend, […] een gekende
modus operandi in het crimineel milieu [betreft]”, dat het “een vorm van
intimidatie [betreft] gericht tegen personen die gelinkt zijn aan de geviseerde
handelszaak en/of personen die wonen op het geviseerde adres”, dat “[s]inds 2015
[…] er in de directe Antwerpse regio meer dan 200 van zulke aanslagen of
intimidatiepogingen voorgevallen [zijn]”, dat “[u]it de lange reeks [v]an
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.524
X-18.806-12/18
geweldsdelicten in de directe Antwerpse regio […] bovendien [blijkt] dat de
aanslagen of intimidatiepogingen vaak een repetitief karakter hebben en
meermaals kunnen gericht worden tegen dezelfde personen, gebouwen en/of
voertuigen”, en dat dit laatste ook blijkt met betrekking tot het tegen verzoekers
gerichte geweld. De verwerende partij lijkt aldus goed vertrouwd te zijn met de
modus operandi die werd gebruikt bij de aanslag op verzoekers’ sportclub. Verder
lijkt in het bestuurlijk verslag op goede gronden te worden aangegeven dat tweede
verzoeker de oudere broer is van de voortvluchtige drugscrimineel Z. en dat deze
laatste “na zijn veroordeling gevlucht [zou] zijn naar Dubai”. In de huidige stand
van de rechtspleging wordt aangenomen dat in het bestuurlijk verslag terecht kon
worden geconcludeerd dat “[u]it de gebruikte modus operandi, en de directe en
indirecte betrokken entiteiten […] sterke aanwijzingen [blijken] dat de aanslag
kadert in de georganiseerde drugscriminaliteit”. In de bestreden beslissing legt de
burgemeester duidelijk, en vooralsnog voldoende overtuigend, uit waarom hij
- gesteund op het bestuurlijk verslag - aanneemt dat de sportclub van de
verzoekende partijen geen willekeurig doelwit was en de gebruikte handelswijze
een gekende modus operandi is in het drugsmilieu. Het betoog van de verzoekende
partijen dat de burgemeester er “automatisch” van uitgaat dat een en ander gelinkt
is aan het drugsmilieu, kan gezien het voormelde prima facie geen bijval vinden.
Het besluit in het bestuurlijk verslag dat de dadergroep achter de
aanslag er blijkbaar van uitgaat dat tweede verzoeker nog banden onderhoudt met
zijn broer Z., wat hem “ook in de toekomst een mogelijk doelwit [maakt] om druk
te zetten op [Z.]”, wordt niet overtuigend tegengesproken door de verzoekende
partijen, temeer nu uit een door henzelf bijgebracht persbericht (VRT,
dd. 1/8/2024) blijkt dat tweede verzoeker niet uitsluit dat er een link is met zijn
veroordeelde broer. Tweede verzoeker noemt dit ook in een tweede persbericht
(Gazet van Antwerpen, dd. 2/8/2024) “een mogelijke piste”. Verder hebben de
daders het volgens zijn raadsman in het eerste persbericht (VRT, dd. 1/8/2024) op
de familie van Z. gemunt doordat Z. zelf in het buitenland vertoeft. Het betoog van
de verzoekende partijen dat “helemaal nergens uit [blijkt]” dat de daders ervan
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.524
X-18.806-13/18
uitgaan dat tweede verzoeker nog banden heeft met zijn broer en dat hij daardoor in
de toekomst een doelwit zou zijn, kan prima facie geen bijval vinden.
Mede gezien de in het bestuurlijk verslag beschreven schade
ingevolge de aanslag op de sportclub, lijkt de aanname dat er een ernstig en reëel
gevaar voor de openbare orde bestaat, niet zonder grond.
15.2.
Het eerste middelonderdeel is niet ernstig.
16.1.
In het bestuurlijk verslag wordt prima facie terecht aangenomen
dat de te dezen gehanteerde modus operandi erin bestaat een aanslag te plegen
tegen (onder andere) een handelszaak, waarbij veel materiële schade wordt
berokkend, teneinde de aan de geviseerde handelszaak gelieerde personen te
intimideren, en waarbij deze intimidatiepogingen vaak een repetitief karakter
hebben. In het bestreden besluit, dat deze overwegingen herneemt, wordt in het
licht daarvan op het eerste gezicht op goede gronden aangenomen dat uit de
vaststellingen van de politie blijkt dat “[e]en sluiting van de inrichting […]
eventuele rivaliserende bendes of actoren uit het drugsmilieu ervan [moet]
weerhouden opnieuw publiekelijk geweld te gebruiken om [tweede verzoeker] en
diens familie te viseren”, zodat “de aantrekkingspool voor geweldgerelateerde
incidenten ten aanzien van FBP Sportstudio verminderd worden”. Dat tweede
verzoeker na het nemen van de bestreden beslissing eigenaar blijft van het gebouw
waarin de uitbating plaatsvindt en dat de sportclub wegens jaarlijks verlof gesloten
was op het ogenblik van de aanslag, doen prima facie niet anders besluiten. Het
neemt op het eerste gezicht immers niet weg dat door de opgelegde sluiting van de
sportclub, waarvan tweede verzoeker - tegen wiens persoon de aanslag lijkt te zijn
gericht - de enige zaakvoerder is, deze een minder aantrekkelijk doelwit voor de
aanslagplegers wordt, en de kans op een verstoring van de openbare veiligheid
wordt verminderd. In de bestreden beslissing lijkt in dit verband op goede gronden
te worden aangenomen dat door de kwestieuze maatregel “de aantrekkingspool”
van de sportclub “voor geweldgerelateerde incidenten” wordt verminderd.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.524
X-18.806-14/18
16.2.
Het tweede middelonderdeel is niet ernstig.
17.1.
Verzoekers’ kritiek in het derde middelonderdeel op het gegeven
dat de bestreden beslissing tegen de uitbating van de kwestieuze sportclub is
gericht, kan gezien het gestelde onder randnummer 16.1 prima facie geen bijval
vinden. Verder wordt op het eerste gezicht niet aangetoond dat de overweging in
het bestreden besluit dat het gegeven “[d]at de aanslagen eerder ’s nachts werden
gepleegd […] niet [uit]sluit dat ze op een later ogenblik overdag zouden worden
gepleegd” de grenzen van de redelijkheid zou te buitengaan of anderszins onwettig
zou zijn. Ten slotte blijkt op het eerste gezicht niet dat de verwijzing van de
burgemeester naar “objectieve waarnemingen in verband met de aanslagen”
betrekking zou hebben op het “al dan niet nachtelijk karakter van zulke feiten”,
zoals de verzoekende partijen blijkbaar voorhouden.
17.2.
Dat luidens een persbericht (GvA, 2/8/2024) de kwestieuze
aanslagen op de eigendom van de verzoekende partijen “volgens verschillende
bronnen in het drugsmilieu” verband houden met een partij cocaïne die
“verdwenen” zou zijn op kaai 1742 in de Waaslandhaven, en dat de douane
volgens datzelfde persbericht heeft gecommuniceerd over de inbeslagname van
een partij cocaïne op diezelfde kaai, verplichtte de verwerende partij er op het
eerste gezicht nog niet toe om dit gegeven bij haar beoordeling te betrekken. Dit
geldt prima facie nog meer nu datzelfde persbericht ook reveleert dat de federale
gerechtelijke politie Antwerpen ter zake nog steeds een onderzoek voert, en nu het
bestuurlijk verslag geen enkel concreet element aanreikt waaruit zou blijken dat de
inbeslagname van de partij cocaïne een link zou hebben met de kwestieuze aanslag
op de sportclub. Voorts overtuigen de verzoekende partijen er op het eerste gezicht
niet van dat ingevolge de inbeslagname van de partij cocaïne “[de] voorgehouden
oorzaak om over te gaan tot intimidatie […] niet meer voorhanden [is]”.
Verzoekers’ betoog dat van zodra tweede verzoeker terug was van vakantie de
sportclub gedurende twaalf dagen werd uitgebaat zonder enig incident, doet op het
eerste gezicht niet anders besluiten.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.524
X-18.806-15/18
17.3.
Waren er volgens de verzoekende partijen ten slotte nog tal van
andere maatregelen mogelijk waartoe de verwerende partij niet heeft beslist, het
toont prima facie nog niet aan dat de bestreden maatregel tot sluiting van de
sportclub gedurende een maand de grenzen van de redelijkheid te buiten zou gaan
of anderszins onwettig zou zijn. Een gebeurlijke verlenging van de maatregel
vereist een nieuwe beslissing gesteund op een nieuw onderzoek. Wat betreft het
voorstel van de verzoekende partijen om een poort te plaatsen, geeft de bestreden
beslissing op het eerste gezicht terecht aan dat dit geen garantie biedt dat de
veiligheid wordt verzekerd, gezien een explosief makkelijk over een poort kan
worden gegooid.
17.4.
Het derde middelonderdeel is evenmin ernstig.
Het middel is in zijn geheel niet ernstig.
C. Derde middel
Uiteenzetting van het middel
De verzoekende partijen voeren in een derde middel de
schending aan van de artikelen 133 en 135 van de nieuwe gemeentewet.
Zij bekritiseren dat voorafgaand aan de bestreden beslissing geen
overleg heeft plaatsgevonden met de gerechtelijke instanties, en dat de bestreden
beslissing niet werd bekrachtigd door de gemeenteraad, dan wel het college van
burgemeester en schepenen.
Voor het geval geponeerd zou worden dat de artikelen 133 en
135 van de nieuwe gemeentewet niet voorzien in een dergelijk overleg of in een
bekrachtiging, wijzen de verzoekende partijen erop dat de artikelen 134ter,
134quater, 134quinquies, 134sexies en 134septies van de nieuwe gemeentewet
wél in een overleg met de gerechtelijke instanties of in een bekrachtiging voorzien.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.524
X-18.806-16/18
Dit terwijl deze bepalingen handelingen viseren die te wijten zijn aan de inrichting
zelf, en de verzoekende partijen geen enkele strafbare handeling hebben gesteld of
aan dergelijke handeling gelieerd kunnen worden. De voormelde bepalingen
bieden meer waarborgen tegen willekeur en voorzien bovendien in een preventieve
maatregel die beperkt is tot drie maanden.
De verzoekende partijen suggereren om de volgende prejudiciële
vraag aan het Grondwettelijk Hof te stellen:
“Schenden de artikelen 133 en 135 van de Nieuwe Gemeentewet de
artikelen 10 en 11 van de Grondwet in die zin dat in deze wetsbepalingen,
in geval het risico op de verstoring van de openbare orde en veiligheid niet
te wijten is aan enige gedraging van betrokkenen, noch enige handeling in
de inrichting zelf, niet voorzien is, wanneer de preventieve maatregelen van
de sluiting van een inrichting zou worden overwogen, in een overleg met
gerechtelijke overheden en evenmin in een navolgende bevestiging van de
genomen beslissing door het College van burgemeester en schepenen,
terwijl dit voor dezelfde preventieve maatregel van de sluiting van de
inrichting wel voorzien is wanneer dit geënt is op andere rechtsgronden die
wel een eigen gedraging verwijten dan wel een (strafbaar) handelen in de
inrichting zelf?”
Beoordeling
22.1.
Het komt voor dat de burgemeester zich voor de juridische grond
van de bestreden beslissing heeft beroepen op de artikelen 133 en 135 van de
nieuwe gemeentewet. Meer bepaald beoogt de bestreden beslissing de openbare
orde te beschermen. De verzoekende partijen tonen prima facie niet aan dat deze
rechtsgrond ondeugdelijk zou zijn.
22.2.
De artikelen 133 en 135 van de nieuwe gemeentewet voorzien
niet dat voorafgaand aan het nemen van een daarop gestoelde beslissing overleg
moet plaatsvinden met de gerechtelijke instanties, of dat een dergelijke beslissing
bekrachtigd dient te worden door de gemeenteraad of het college van burgemeester
en schepenen. Zij lijken dan ook niet geschonden.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.524
X-18.806-17/18
22.3.
In zoverre de verzoekende partijen suggereren om de onder
randnummer 21 vermelde prejudiciële vraag aan het Grondwettelijk Hof te stellen,
volstaat de vaststelling dat deze prejudiciële vraagstelling niet bestaanbaar is met
het te dezen uiterst dringende karakter van de voorliggende schorsingsvordering
die zij hebben ingesteld.
22.4.
Het middel is niet ernstig.
Er is niet voldaan aan ten minste één van de voorwaarden gesteld
in artikel 17, §§ 1 en 4, van de gecoördineerde wetten op de Raad van State die
cumulatief vervuld moeten zijn wil een vordering tot schorsing bij uiterst
dringende noodzakelijkheid worden toegewezen.
BESLISSING
De Raad van State verwerpt de vordering.
Dit
arrest
is
uitgesproken
te
Brussel,
op
drieëntwintig augustus
tweeduizend vierentwintig, door de Raad van State, XIIe vakantiekamer,
samengesteld uit:
Stephan De Taeye,
staatsraad, waarnemend voorzitter,
bijgestaan door
Elisabeth Impens,
griffier.
De griffier
De voorzitter
Elisabeth Impens
Stephan De Taeye
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.524
X-18.806-18/18
