Conseil d'État de Belgique — Raad van State — ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.604 (2024-09-12)
Samenvatting (NL) :
Arrest nr 260.604 van 12 september 2024 Ruimtelijke ordening, stedenbouw,
leefmilieu en aanverwante aangelegenheden - Bouwvergunningen en gemengde
vergunningen Beslissing : Verwerping
--- TEXTE INTÉGRAL DE L'ARRÊT ---
RAAD VAN STATE, AFDELING BESTUURSRECHTSPRAAK
VIIe KAMER
ARREST
nr. 260.604 van 12 september 2024
in de zaak A. 234.709/VII-41.215
In zake :
de BV ZANDGROEVEN ROELANTS
bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaat Gregory Verhelst
kantoor houdend te 2000 Antwerpen
Bouwmeestersstraat 11
bij wie woonplaats wordt gekozen
tegen :
het VLAAMSE GEWEST
bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaten Bart Staelens en Bram Van den Berghe
kantoor houdend te 8000 Brugge
Gerard Davidstraat 46, bus 1
bij wie woonplaats wordt gekozen
Tussenkomende partijen :
-
P.S.
-
R.B.
bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaat Guy Schiepers
kantoor houdend te 3700 Tongeren
Henisstraat 15
bij wie woonplaats wordt gekozen
-------------------------------------------------------------------------------------------------I. Voorwerp van het beroep
Het cassatieberoep, ingesteld op 1 oktober 2021, strekt tot de
nietigverklaring van arrest nr. RvVb-A-2021-1290 van de Raad voor
Vergunningsbetwistingen van 19 augustus 2021 in de zaak 2021-RvVb-0005-A.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.604
VII-41.215-1/17
II. Verloop van de rechtspleging
Het cassatieberoep is toelaatbaar verklaard bij beschikking van
27 december 2021.
De verwerende partij heeft een ‘memorie van tussenkomst’
ingediend. De tussenkomende partijen hebben elk een ‘memorie van antwoord’
ingediend. De verzoekende partij heeft een memorie van wederantwoord
ingediend.
Eerste auditeur-afdelingshoofd Peter Provoost heeft op
29 oktober 2023 een verslag opgesteld, op grond van artikel 16 van het koninklijk
besluit van 30 november 2006 ‘tot vaststelling van de cassatie-procedure bij de
Raad van State’.
De verzoekende partij heeft een verzoek tot voortzetting van de
procedure teneinde te worden gehoord ingediend.
De partijen zijn opgeroepen voor de terechtzitting, die heeft
plaatsgevonden op 6 juni 2024.
Staatsraad Francis Van Nuffel heeft verslag uitgebracht.
Advocaat Gregory Verhelst, die verschijnt voor de verzoekende
partij, advocaat Caroline Cleynen, die loco advocaten Bart Staelens en Bram
Van den Berghe verschijnt voor de verwerende partij en advocaat Ruben Moonen,
die loco advocaat Guy Schiepers verschijnt voor de tussenkomende partijen, zijn
gehoord.
Eerste auditeur-afdelingshoofd Peter Provoost heeft een met dit
arrest eensluidend advies gegeven.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.604
VII-41.215-2/17
Er is toepassing gemaakt van de bepalingen op het gebruik der
talen, vervat in titel VI, hoofdstuk II, van de wetten op de Raad van State,
gecoördineerd op 12 januari 1973 (hierna: RvS-wet).
III. Regelmatigheid van de rechtspleging
De brieven die de beschikking waarbij het cassatieberoep
toelaatbaar werd verklaard, ter kennis brachten van de partijen, hebben bij
vergissing de tussenkomende partijen beschouwd als verwerende partijen, en de
verwerende partij beschouwd als partij die erbij belang heeft om tussen te komen.
De verwerende partij heeft hierna een verzoek tot tussenkomst
ingediend. Zij werd toegestaan om in het debat tussen te komen, en heeft een
memorie ingediend. De tussenkomende partijen hebben elk een memorie van
antwoord ingediend.
Met de kennisgeving van het auditoraatsverslag waarin de
voormelde verwisseling werd opgemerkt, heeft de griffie de tussenkomende
partijen uitgenodigd om alsnog het recht te betalen waartoe het verzoek tot
tussenkomst aanleiding geeft op grond van artikel 70, § 2, van het besluit van de
Regent van 23 augustus 1948 ‘tot regeling van de rechtspleging voor de afdeling
bestuursrechtspraak van de Raad van State’. Dit recht werd inmiddels betaald. De
tussenkomende partijen worden toegelaten tot het debat.
De verwisseling van de partijen heeft geen invloed gehad op de
mogelijkheden van partijen om hun standpunten uiteen te zetten. De ‘memories
van antwoord’ van de tussenkomende partijen worden beschouwd als de memories
van de tussenkomende partijen, en de ‘memorie van tussenkomst’ van de
verwerende partij wordt beschouwd als de memorie van antwoord.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.604
VII-41.215-3/17
IV. Feiten
4.1.
De verzoekende partij exploiteert een zandgroeve, een breek- en
zeefinstallatie, een tussentijdse opslagplaats voor uitgegraven bodem, en een
mengcentrale, en beschikt daarvoor over een milieuvergunning die op 3 mei 2012
werd verleend. Volgens een bijzondere milieuvoorwaarde van die vergunning
worden de activiteiten van de verzoekende partij verboden op werkdagen tussen 18
uur en 6 uur, alsmede op zaterdagen, zon- en feestdagen.
4.2.
Op 18 augustus 2017 vraagt de verzoekende partij een
omgevingsvergunning voor de bijstelling van de bijzondere milieuvoorwaarden
zodat activiteiten niet langer worden verboden op zaterdagen, en kunnen
aanvangen om 5 uur. Ook vraagt zij de bijstelling van algemene en sectorale
milieuvoorwaarden zodat de aanvoer van afvalstoffen en uitgegraven bodem kan
plaatsvinden van 6 uur tot 18 uur in plaats van 7 uur tot 19 uur.
4.3.
De deputatie van de provincieraad van Vlaams-Brabant weigert
de gevraagde omgevingsvergunning. Het bestuurlijk beroep van de verzoekende
partij wordt door de verwerende partij op 13 juli 2018 deels gegrond verklaard, en
aan de verzoekende partij wordt een voorwaardelijke vergunning verleend waarbij
het verzoek tot bijstelling van de milieuvoorwaarden slechts deels wordt
ingewilligd.
4.4.
Na een beroep van omwonenden, waaronder de tussenkomende
partijen, vernietigt de Raad voor Vergunningsbetwistingen bij arrest van 3 maart
2020 de beslissing van de verwerende partij van 13 juli 2018.
4.5.
Op 17 juli 2020 besluit de verwerende partij om het bestuurlijk
beroep niet in te willigen, en de omgevingsvergunning te weigeren.
4.6.
Het bestreden arrest verwerpt het beroep van de verzoekende
partij tegen de beslissing van 17 juli 2020.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.604
VII-41.215-4/17
V. Onderzoek van de cassatiemiddelen
A. Eerste middel
Uiteenzetting van het middel
De verzoekende partij voert de schending aan van de
bewijskracht van het advies van de gewestelijke omgevingsvergunningscommissie
(hierna: GOVC) van 10 juli 2020, de artikelen 45 en 48 van het besluit van de
Vlaamse regering van 27 november 2015 ‘tot uitvoering van het decreet van
25 april 2014 betreffende de omgevingsvergunning’ (hierna: OVB), het
zorgvuldigheidsbeginsel als beginsel van behoorlijk bestuur, en artikel 10 van
Richtlijn 2006/123/EG van 12 december 2006 van het Europees Parlement en de
Raad ‘betreffende diensten op de interne markt’ (hierna: “Dienstenrichtlijn”).
In het eerste onderdeel van het middel zet de verzoekende partij
uiteen dat de Raad voor Vergunningsbetwistingen de bewijskracht miskent van het
advies van de GOVC
“door te oordelen dat de verwerende partij haar afwijkend standpunt met
betrekking tot de transporten op zaterdag tussen 7u en 13u afdoende zou
motiveren ‘door te wijzen op de mogelijke geluidseffecten en de
verkeersveiligheid, zijnde aspecten die niet aan bod kwamen in het advies’.”
Met die beoordeling zou de Raad voor Vergunningsbetwistingen
volgens de verzoekende partij hebben gesteld dat het advies van de GOVC geen
overwegingen bevat in verband met de geluidseffecten van de transporten en de
effecten inzake verkeersveiligheid.
Volgens de verzoekende partij worden in het advies van de
GOVC wel degelijk uitgebreid passages gewijd aan het aspect ‘geluid en
mobiliteit’. Zij wijst in het bijzonder op volgende passage:
“De exploitant vraagt in zijn verzoek eveneens een wijziging van de reeds
opgelegde bijzondere voorwaarde met betrekking tot het verbod op
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.604
VII-41.215-5/17
exploitatie op zaterdag. Tijdens de hoorzitting van de GOVC van 9 juni 2020
geeft de exploitant aan akkoord te kunnen gaan met openingsuren van 7u tot
13u op zaterdag in tegenstelling tot het oorspronkelijk verzoek van 5u tot
18u. Voor openingsuren van 7u tot 13u op zaterdag is geen bijstelling van
sectorale voorwaarden nodig. Deze uren zijn reeds vergund van maandag tot
vrijdag. Er kan voldaan worden aan de geldende geluidsnormen. Met
betrekking tot de impact op natuurwaarden heeft dit geen invloed aangezien
voldaan wordt aan de geldende normen en de geluidsimpact onder 45 dB(A)
blijft zodat er geen verstoring ter hoogte van het habitatrichtlijngebied
verwacht wordt. Bijgevolg kan deze bijstelling van de reeds opgelegde
bijzondere voorwaarde wel worden aanvaard op basis van de gegevens in het
dossier én rekening houdende met de vernietigingsgronden van de RvVB.”
Ook wijst de verzoekende partij op de specifieke voorwaarden
inzake geluid en mobiliteit die in het advies van de GOVC worden voorgesteld.
De verzoekende partij laat in het eerste onderdeel van het middel
ook gelden dat de Raad voor Vergunningsbetwistingen zou nalaten te onderzoeken
op welke wijze de verwerende partij is omgegaan met het advies van de GOVC, nu
hij ten onrechte aanneemt dat de geluidseffecten en de verkeersveiligheid
ingevolge de uitbating op zaterdag tussen 7.00 uur en 13.00 uur niet aan bod
komen in dat advies. Hierdoor zou het bestreden arrest de artikelen 45 en 48 OVB
schenden.
In het tweede onderdeel van het middel bekritiseert de
verzoekende partij de overweging van het bestreden arrest dat het aan de
verzoekende partij zou zijn om het bewijs te leveren dat haar inrichting in geval
van uitbating op zaterdagvoormiddag niet aan de basis ligt van verkeersonveilige
situaties en geen overlast veroorzaakt. Op de verzoekende partij zou aldus op
grond van vage en niet geverifieerde beweringen de bewijslast worden gelegd om
aan te tonen dat haar inrichting geen onaanvaardbare hinder veroorzaakt. Met deze
omkering van de bewijslast zou het bestreden arrest volgens de verzoekende partij
aannemen dat het de vergunningverlenende overheid zou vrijstaan om geloof te
hechten aan vage verdachtmakingen, zelfs ingaande tegen de gespecialiseerde
adviezen
van
haar
eigen
diensten,
wat
strijdig
zou
zijn
met
het
zorgvuldigheidsbeginsel. Dit zou des te belangrijker zijn nu een vergunningsstelsel
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.604
VII-41.215-6/17
de vrijheid van ondernemen beperkt en terdege rekening moet worden gehouden
met de bepalingen van de Dienstenrichtlijn.
Beoordeling
Het eerste middel gaat terug op de beoordeling door de Raad
voor Vergunningsbetwistingen van het eerste onderdeel van het eerste middel dat
de verzoekende partij had opgeworpen tegen de beslissing tot weigering van de
omgevingsvergunning. In dat middelonderdeel werd opgekomen tegen de
weigering om de bijzondere milieuvoorwaarden bij te stellen zodat activiteiten niet
langer zouden worden verboden op zaterdagen. Het bestreden arrest verwerpt dat
middelonderdeel op grond van volgende motieven:
“3.
In de bestreden beslissing wordt de vraag om het verbod op exploitatie op
zaterdagen op te heffen als volgt beoordeeld:
‘…
De exploitant vraagt in zijn verzoek eveneens een wijziging van de
reeds opgelegd[e] bijzondere voorwaarde met betrekking tot het
verbod op exploitatie op zaterdag. Tijdens de hoorzitting van de
GOVC van 9 juni 2020 stelt de exploitant ten onrechte dat geen
bezwaren zouden geuit zijn tegen een uitbreiding van de activiteiten op
zaterdag. De exploitant geeft aan akkoord te kunnen gaan met
openingsuren van 7u tot 13u op zaterdag in tegenstelling tot het
oorspronkelijk verzoek van 5u tot 18u. Voor openingsuren van 7u tot
13u op zaterdag is geen bijstelling van sectorale voorwaarden nodig.
Deze uren zijn reeds vergund van maandag tot vrijdag. In de bezwaren
wordt evenwel wél gewezen op de onveilige situatie ingevolge het
zwaar vrachtverkeer op de lokale wegen. Er valt niet in te zien dat deze
onveilige situatie niet zou bestaan gedurende het weekend. Bovendien
zijn deze transporten niet meegenomen in de geluidstudie en [i]n de
bezwaren wordt ook expliciet gewezen op bijkomende hinder en
onveilige situaties indien de activiteiten ook op zaterdag zouden
plaatsvinden. Aangezien de verkeersveiligheid van de zwakke
weggebruikers (fietsers, wandelaars en ruiters) in het gedrang wordt
gebracht, is het niet aangewezen om deze bijstelling van de reeds
opgelegde bijzondere voorwaarde te aanvaarden omdat de zaterdagrust
moet gevrijwaard blijven.
…
De Gewestelijke Omgevings[vergunnings]commissie stelt in haar
advies van 9 juni 2020 voor om het verzoek deels in te willigen.
Aangezien echter in de geluidstudie de transporten niet zijn
meegenomen en bovendien op zaterdag de verkeersveiligheid van de
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.604
VII-41.215-7/17
zwakke weggebruikers (fietsers, wandelaars en ruiters) in het gedrang
wordt gebracht, is het niet aangewezen om werken op zaterdag toe te
staan. De zaterdagrust moet worden gevrijwaard.
…’
4.
In het eerste onderdeel van het middel stelt de verzoekende partij dat de
verkeershinder en geluidsoverlast die door de verwerende partij worden
aangehaald om activiteiten op zaterdag te weigeren niet zijn aangetoond
[…].
[…]
In [de] bezwaren [die gedurende het openbaar onderzoek werden geuit]
wordt er meermaals gewag gemaakt van verkeersonveilige situaties die
zouden ontstaan doordat zwaar vrachtverkeer passeert op wegen die hiertoe
helemaal niet aangepast zijn en waardoor zwakke weggebruikers in gevaar
worden gebracht. Waar de verzoekende partij stelt dat de verwerende partij
deze bezwaren klakkeloos overneemt en zonder verder onderzoek voor waar
aanneemt, merkt de Raad op dat de verzoekende partij nalaat om aan te tonen
dat de beoordeling door de deputatie kennelijk onjuist of onredelijk zou zijn.
De verzoekende partij maakt immers niet aan de hand van precieze en
concrete gegevens aannemelijk dat er geen sprake is van verkeersonveilige
situaties en dat de bezwaren van de omwonenden om die reden niet ernstig te
nemen zouden zijn. De verwerende partij sluit zich op dit punt overigens aan
bij het standpunt van het college van burgemeester en schepenen dat op
grond van de resultaten van het openbaar onderzoek een ongunstig advies
verleende.
De verwerende partij wijkt met de beoordeling in de bestreden beslissing wel
af van het advies van de gewestelijke omgevingsvergunningscommissie, die
adviseerde om de aanvraag gedeeltelijk in te willigen en wel exploitatie toe
te staan op zaterdag tussen 7u en 13u. De verwerende partij motiveert deze
afwijking evenwel afdoende door te wijzen op de mogelijke geluidseffecten
en de verkeersveiligheid, zijnde aspecten die niet aan bod kwamen in het
advies. De verzoekende partij slaagt er dan ook niet in om aan te tonen dat de
verwerende partij op kennelijk onjuiste, onredelijke, of niet afdoende
gemotiveerde wijze zou zijn afgeweken van […] de verleende adviezen.
Het eerste onderdeel van het middel wordt verworpen.”
Met de door de verzoekende partij in het eerste onderdeel van
het middel geviseerde overweging
“De verwerende partij motiveert deze afwijking evenwel afdoende door te
wijzen op de mogelijke geluidseffecten en de verkeersveiligheid, zijnde
aspecten die niet aan bod kwamen in het advies.”
doet de Raad voor Vergunningsbetwistingen geen uitspraak over de inhoud van het
advies van de GOVC, doch enkel over de motieven van het besluit van de
verwerende partij, waarvan het bestreden arrest zegt dat zij afdoende zijn om de
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.604
VII-41.215-8/17
afwijking van het advies te verantwoorden doordat zij wijzen op aspecten die
- volgens de motieven van het besluit van de verwerende partij - niet aan bod
kwamen in het advies.
Het eerste onderdeel van het middel mist dan ook feitelijke
grondslag.
De in het tweede onderdeel van het middel geviseerde
overwegingen van het bestreden arrest kaderen in de beoordeling van de kritiek
van de verzoekende partij dat de verwerende partij de beweringen van de
omwonenden inzake verkeershinder en geluidsoverlast zonder meer is bijgetreden.
Het komt de Raad voor Vergunningsbetwistingen niet toe om in
de plaats van de verwerende partij te onderzoeken of de bezwaren van
omwonenden over geluidsoverlast en verkeershinder terecht zijn. In het kader van
zijn wettigheidstoezicht kan de Raad slechts nagaan of de verwerende partij is
uitgegaan van de juiste feitelijke gegevens, of zij deze correct heeft beoordeeld en
of zij op grond daarvan in redelijkheid tot haar beslissing is kunnen komen.
Met de overweging dat de verzoekende partij maar kan slagen in
haar kritiek door aannemelijk te maken dat er geen sprake is van verkeersonveilige
situaties en dat de bezwaren van de omwonenden om die reden niet ernstig te
nemen zouden zijn, heeft de Raad voor Vergunningsbetwistingen de bewijslast
betreffende de feitelijke gegevens die ter beoordeling waren van de verwerende
partij niet bij de verzoekende partij gelegd, doch slechts geoordeeld dat het de
verzoekende partij, die de wettigheid betwist van het besluit van de verwerende
partij, toekomt om aan te tonen dat de verwerende partij niet is uitgegaan van juiste
feitelijke gegevens.
Het tweede onderdeel van het middel kan niet worden
aangenomen.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.604
VII-41.215-9/17
B. Tweede middel
Uiteenzetting van het middel
In het tweede middel voert de verzoekende partij de schending
aan van de bewijskracht van de milieuvergunning die de deputatie haar op 3 mei
2012 heeft verleend, en van artikel 5.4.6 van het decreet van 5 april 1995
‘houdende algemene bepalingen inzake milieubeleid’ (hierna: DABM):
“Doordat, in het bestreden arrest wordt geoordeeld dat de aanvoer van
afvalstoffen en bodem volgens deze vergunning slechts vergund was op
weekdagen tussen 7 uur en 19 uur (overeenkomstig de sectorale
voorwaarden), en enkel de exploitatie op de site zelf vergund zou zijn tussen
6 uur en 18 uur (overeenkomstig de bijzondere milieuvoorwaarde
opgenomen in de milieuvergunning van 3 mei 2012):
‘In dit onderdeel van het middel houdt de verzoekende partij voor dat
de gevraagde afwijking van de toegelaten uren om aanvoer van
afvalstoffen en bodem in feite geen bijstelling zou vormen van de
sectorale voorwaarde maar slechts een verduidelijking van de
bijzondere voorwaarde. De verzoekende partij stelt in haar
verzoekschrift immers dat de gehele exploitatie (met inbegrip van de
aanvoertransporten) toegelaten zou zijn op weekdagen van 6 uur.
Uit de gegevens van het dossier blijkt dat er in het deputatiebesluit van
3 mei 2012 […]:
- een bijzondere milieuvoorwaarde werd opgelegd voor ‘de
activiteiten op de inrichting’, die verboden worden ‘op weekdagen
tussen 18 uur en 6 uur alsmede op zaterdagen, zon- en feestdagen’.
- er voor de aanvoer van afvalstoffen en uitgegraven bodem wordt
verwezen naar de sectorale voorwaarden vervat in artikel 5.2.1.2,
§3 en 5.61.2, §3 VLAREM II, waarin bepaald wordt dat deze
activiteiten, tenzij anders bepaald in de omgevingsvergunning voor
de exploitatie, niet voor 7 uur en na 19 uur mogen plaatsvinden.
Het besluit vermeldt verder ook duidelijk dat ‘de aanvoer van
aanvullingsstoffen gebeurt van maandag tot vrijdag 7 uur tot
19 uur’.
In tegenstelling tot wat de verzoekende partij voorhoudt is de aanvoer
van afvalstoffen en bodem dus slechts vergund op weekdagen tussen
7 uur en 19 uur (overeenkomstig de sectorale voorwaarde), in
tegenstelling [tot] de exploitatie op de site zelf, die vergund is tussen
6 uur en 18 uur (overeenkomstig de bijzondere milieuvoorwaarde). Nu
de verzoekende partij vraagt om de aanvoertransporten toe te laten
tussen 6 uur en 18 uur, vraagt ze dus wat deze transporten betreft geen
bevestiging van een reeds opgelegde bijzondere milieuvoorwaarde
maar wel degelijk een afwijking van de geldende sectorale
voorwaarde.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.604
VII-41.215-10/17
Het voorgaande stemt ook overeen met het door de verzoekende partij
ingediende addendum Q2 bij de aanvraag getiteld ‘Bijstelling van de
bijzondere milieuvoorwaarden in afwijking van de algemene en
sectorale milieuvoorwaarden van titel II van het VLAREM’. In dit
formulier stelt de verzoekende partij dat ze ‘om duidelijkheid te
scheppen’ wenst af te wijken van de sectorale voorwaarden vervat in
artikel 5.2.1.1, §3 en 5.61.2, §3 VLAREM II en als aanvulling van de
bijzondere voorwaarden vraagt op te leggen dat de aanvoer van
afvalstoffen en uitgegraven bodem niet voor 6 uur en na 18 uur mag
plaatsvinden.’
Terwijl, artikel 4, §2, 1 van de basisvergunning van 3 mei 2012 het volgende
bepaalt onder de rubriek ‘bijzondere vergunningsvoorwaarden’:
‘1. De activiteiten op de inrichting zijn verboden op werkdagen tussen
18 uur en 6 uur alsmede op zaterdagen, zon- en feestdagen. […]’
Dat het hier een bijzondere vergunningsvoorwaarde betreft, die dus voorrang
heeft op de algemene en sectorale milieuvoorwaarden opgenomen in Vlarem
II; dat de Raad voor Vergunningsbetwistingen in het bestreden arrest stelt dat
‘voor de aanvoer van afvalstoffen en uitgegraven bodem wordt verwezen
naar de sectorale voorwaarden vervat in artikel 5.2.1.2, §3 en 5.61.2, §3
VLAREM II’, maar blijkbaar wordt hiermee gedoeld op de tabel met
milieuvoorwaarden die in art. 4, §1 van het vergunningsbesluit opgenomen
is; dat in die tabel geenszins specifiek naar voormelde bepalingen wordt
verwezen, maar slechts in de algemene zin naar de voorwaarden die op de
aangevraagde rubrieken van toepassing zijn; dat de betreffende bepalingen
geenszins uitdrukkelijk worden aangevraagd;
Dat het arrest verder ook een foute motivering lijkt te bevatten in zoverre
gesteld wordt dat in voormeld vergunningsbesluit van 3 mei 2012 te lezen
zou staan dat ‘de aanvoer van aanvullingsstoffen gebeurt van maandag tot
vrijdag 7 uur tot 19 uur’; dat verzoekster het vergunningsbesluit heeft
doorgenomen, maar deze zinssnede niet heeft teruggevonden; dat wel op
p. 10 bovenaan te lezen staat: ‘De aanvoer van de aanvullingsgronden
gebeurt van maandag tot en met vrijdag 7 uur tot 19 uur’; dat de gevraagde
aanpassing van de bijzondere milieuvoorwaarde evenwel niet enkel
betrekking heeft op de aanvoer van aanvullingsgronden, maar op de aanvoer
van afvalstoffen en uitgegraven bodem;
Dat de Raad voor Vergunningsbetwistingen aldus de bewijskracht van de
basisvergunning van 3 mei 2012, verleend door de deputatie
Vlaams-Brabant,
en
daarin
opgenomen
‘bijzondere
vergunningsvoorwaarden’ miskent;
Dat er geen reden is om aan te nemen dat het exploitatie-uur bepaald in dit
vergunningsbesluit geen betrekking zou hebben op de transporten van en
naar de inrichting;
Dat niet aangenomen kan worden dat een loutere verwijzing naar de
algemene en sectorale milieuvoorwaarden voorgaat op een uitdrukkelijke
bijzondere vergunningsvoorwaarde; dat de bijzondere milieuvoorwaarden
immers de algemene en sectorale milieuvoorwaarden aanvullen of
bijkomende eisen stellen, en dat de bijzondere milieuvoorwaarden tevens
van die algemene en sectorale milieuvoorwaarden mogen afwijken in minder
strenge zin wanneer daartoe technische redenen voorliggen (artikel 5.4.6
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.604
VII-41.215-11/17
DABM); dat de rechtszekerheid vereist dat een vergunninghouder ervan mag
uitgaan dat hij zijn inrichting mag uitbaten in overeenstemming met de
bijzondere milieuvoorwaarden die uitdrukkelijk in zijn vergunning werden
opgenomen, zonder dat die bijzondere milieuvoorwaarden kunnen
tegengesproken worden door een vage en algemene verwijzing naar de
algemene en sectorale milieuvoorwaarden;
Dat het bestreden arrest alleszins gebrekkig gemotiveerd is in zoverre gesteld
wordt dat de loutere overwegingen van de basisvergunning van 3 mei 2012
zouden kunnen ingaan tegen het ‘beschikkend gedeelte’ van dit besluit; dat
de bijzondere milieuvoorwaarden duidelijk en niet voor interpretatie vatbaar
zijn, en de uitbating van de inrichting zonder onderscheid toelaten vanaf 6u
’s ochtends; dat deze toelating dus duidelijk ook betrekking heeft op de
transporten die onlosmakelijk verbonden zijn met de inrichting;
Dat de passage uit het overwegend gedeelte van het besluit in verband met de
aanvoer van aanvullingsgronden niet zo kan begrepen worden dat daardoor
de uitdrukkelijk bepaalde bijzondere vergunningsvoorwaarden worden
tegengesproken;
Dat die passage hoe dan ook slechts betrekking heeft op een deel van de
transporten waarvoor in casu (ten overvloede) een aanpassing van de
vergunningsvoorwaarden gevraagd werd; dat minstens voor de aanvoer van
andere stoffen (bv. afvalstoffen) vastgesteld had moeten worden in het
bestreden arrest dat die aanvoer reeds toegelaten was vanaf 6u ’s ochtends op
grond van de basisvergunning van 3 mei 2012;
Zodat, het tweede middel gegrond is.”
Beoordeling
De verzoekende partij voert aan dat de bijzondere voorwaarde in
de milieuvergunning van 3 mei 2012 (‘De activiteiten op de inrichting zijn
verboden op werkdagen tussen 18 uur en 6 uur alsmede op zaterdagen, zon- en
feestdagen’) impliceert dat de vergunningverlenende overheid een afwijking heeft
toegestaan op de sectorale milieuvoorwaarden van de artikelen 5.2.1, § 3 en 5.61.2,
§ 3, van Vlarem II, die de aanvoer van afvalstoffen en uitgegraven bodem
verbieden tussen 19 uur en 7 uur, zodat de Raad voor Vergunningsbetwistingen ten
onrechte heeft geoordeeld dat de vergunning van 3 mei 2012 niet toelaat dat
afvalstoffen en uitgegraven bodem worden aangevoerd tussen 6 uur en 7 uur.
De artikelen 8.17 en 8.18 van het Burgerlijk Wetboek
verplichten de rechter de bewijskracht van akten te eerbiedigen. De Raad voor
Vergunningsbetwistingen miskent de bewijskracht van een akte indien hij aan een
geschrift, waarnaar hij uitdrukkelijk verwijst, een uitlegging geeft die
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.604
VII-41.215-12/17
onverenigbaar is met de bewoordingen ervan, een verklaring toeschrijft die het
geschrift niet bevat, dan wel ontkent dat dit geschrift een verklaring bevat die er
wel in voorkomt. De rechter die uit een akte louter een feitelijk of juridisch gevolg
trekt, miskent echter de bewijskracht van die akte niet.
De bijzondere voorwaarde verbiedt de activiteiten “op de
inrichting” op werkdagen tussen 18 uur en 6 uur. Het bestreden arrest geeft aan
deze voorwaarde geen uitlegging die ermee onverenigbaar is wanneer het oordeelt
dat die voorwaarde niet geldt voor de transporten die afvalstoffen en uitgegraven
bodem aanvoeren naar de inrichting, en die volgens de sectorale voorwaarden
verboden zijn tussen 19 uur en 7 uur.
In zoverre de verzoekende partij de miskenning van de
bewijskracht van de milieuvergunning van 3 mei 2012 betrekt op de zin “De
aanvoer van de aanvullingsstoffen gebeurt van maandag tot en met vrijdag 7 uur tot
19 uur” blijkt het te gaan om een loutere verschrijving (“aanvullingsstoffen” in
plaats van “aanvullingsgronden”) die verder zonder belang is. Door het begrip
“aanvullingsgronden”
uit
de
milieuvergunning
te
vervangen
door
“aanvullingsstoffen” heeft het bestreden arrest aan de tekst van die vergunning dan
ook geen uitlegging gegeven die ermee onverenigbaar is.
De omstandigheid dat artikel 5.4.6 DABM - dat overigens maar
in werking is getreden op 23 februari 2017 - toelaat dat bijzondere
milieuvoorwaarden in bepaalde omstandigheden kunnen afwijken van de
algemene en sectorale milieuvoorwaarden, betekent niet dat bijzondere
milieuvoorwaarden steeds in die zin geïnterpreteerd moeten worden dat zij
afwijken van de algemene en sectorale milieuvoorwaarden. In zoverre het middel
uitgaat van een andere rechtsopvatting is het ongegrond.
In zoverre in het middel gewag wordt gemaakt van een
gebrekkige motivering, is de kritiek van de verzoekende partij vreemd aan de
opgeworpen schending van de bewijskracht van de milieuvergunning en van
artikel 5.4.6 DABM.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.604
VII-41.215-13/17
C. Derde middel
Uiteenzetting van het middel
De verzoekende partij voert de schending aan van artikel 5.4.6
DABM:
“Doordat, het bestreden arrest stelt dat verzoekende partij niet aantoont dat
de [verwerende partij] het begrip technische redenen ‘kennelijk onredelijk’
zou hebben ingevuld:
‘Ook in het kader van de bestuurlijk[e] herstelprocedure voert de
verzoekende partij geen elementen aan die beschouwd zouden kunnen
worden als ‘technische redenen’ die een afwijking zouden kunnen
verantwoorden. Ze komt immers niet verder dan het herhalen en het
verder uitwerken van de argumentatie dat de bijstelling van het uur van
aanvang van de exploitatie (van 7 uur naar 6 uur) ertoe kan leiden dat
de aan- en afvoer van afvalstoffen en bodem kunnen worden
gecombineerd, terwijl nu slechts 20% van de vrachten gevuld
toekomen en gevuld terug vertrekken.
De verzoekende partij toont niet aan dat de verwerende partij op
kennelijk onredelijke wijze zou hebben geoordeeld dat ook deze
redenen niet kunnen worden begrepen als ‘technische redenen’ in de
zin van artikel 5.4.6, derde lid DABM. De redenen die de verzoekende
partij opgeeft betreffen namelijk opnieuw redenen die eerder
commercieel dan technisch zijn en kunnen niet worden beschouwd als
‘redenen die betrekking hebben op het productieproces, de activiteiten
en de werkwijze van een inrichting’.
Terwijl, eerste middelonderdeel, het begrip ‘technische reden’ uit
artikel 5.4.6 DABM een rechtsregel is met een normatief karakter in plaats
van een beleidsnorm waarover de overheid een discretionaire bevoegdheid
heeft;
Dat dit wil zeggen dat er geen sprake kan zijn van een marginale toetsing; dat
de rechter niet terughoudend moet zijn bij de toepassing van dit begrip;
Overwegende dat een technische reden in het vernietigingsarrest werd
gedefinieerd als ‘redenen die betrekking hebben op het productieproces, de
activiteiten en werkwijze van een inrichting’;
Overwegende dat de feitenrechter zijn bevoegdheid overschrijdt door te
stellen dat verzoekende partij had moeten aantonen dat ‘verwerende partij op
kennelijk onredelijke wijze zou hebben geoordeeld dat ook deze redenen niet
kunnen worden begrepen als ‘technische redenen’ in de zin van artikel 5.4.6,
derde lid DABM’;
Terwijl, tweede middelonderdeel, het bestreden arrest het begrip ‘technische
reden’ foutief interpreteert;
Dat het bestreden arrest erkent dat er technische redenen aanwezig zijn,
gezien er melding werd gemaakt van een ‘eerder commercieel dan
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.604
VII-41.215-14/17
technische’ reden; Dat nergens wordt vermeld dat een bepaalde reden geen
technische reden zou kunnen uitmaken omdat deze reden daarnaast ook
commercieel van aard is; dat een technische reden als grond tot afwijking
evengoed een commercieel voordeel kan opleveren voor de aanvrager, wat
dan mooi meegenomen is voor deze aanvrager;
Dat de stelling dat een reden ‘eerder commercieel’ van aard zou zijn het
technische karakter van deze reden nog niet uitsluit; dat er dient te worden
getoetst of het gaat om ‘redenen die betrekking hebben op het
productieproces, de activiteiten en werkwijze van een inrichting’;
En terwijl, de Raad voor Vergunningsbetwistingen aan het begrip technische
redenen in het bestreden arrest een al te beperkende lezing geeft, die indruist
tegen de lezing die aan dit begrip moet gegeven worden […]
Dat onder technische redenen moet worden verstaan: ‘redenen die
betrekking hebben op het productieproces, de activiteiten en werkwijze van
een inrichting’ […];
Dat verzoekster in haar nota bij verwerende partij omstandig had
gemotiveerd dat het toelaten van transporten vanaf de start van de uitbating
van de zandgroeve noodzakelijk is om redenen die betrekking hebben op het
productieproces, de activiteiten en werkwijze van de inrichting;
Dat namelijk de uitbating van de zandgroeve en de betoncentrale wordt
gecombineerd met een aanvoer van afvalstoffen en bodem; Dat
vrachtwagens die gevuld met afval/bodem toekomen, geleegd worden en
vervolgens terug vertrekken met zavel of met beton; Dat op die manier het
aantal transporten wordt verminderd doordat de vrachtwagens steeds vol
rijden en dus efficiënt benut worden; Dat het gegeven dat vrachtwagens vol
aankomen en ook vol vertrekken, essentieel is voor de werkwijze en het goed
functioneren van de inrichting; Dat om die reden bijgevolg een afwijking
werd aangevraagd van Vlarem II door de verzoekende partij, waardoor de
totaliteit van de activiteiten voortaan één uur vroeger kan aanvangen;
Dat dit ook reeds werd benadrukt in het besluit van de minister van
Leefmilieu d.d. 24 juli 2014 […]:
‘Overwegende dat, gezien er droge beton geproduceerd wordt, volgens
de exploitant de afvoer van het stabilisé kan gebeuren in dezelfde
vrachtwagens waarmee de grond voor de groeve werd aangevoerd; dat
bijgevolg deze aan- en afvoerbewegingen kunnen gecombineerd
worden.’
Dat verzoekende partij bovenstaande technische reden zuiver ten overvloede
heeft geëxpliciteerd in haar nota ingediend in het kader van de
heroverweging […];
Dat bovenstaande redenen perfect aansluiten bij het wettelijk gehanteerd
begrip ‘technische redenen’, waaraan aldus een verkeerde lezing wordt
gegeven door de Raad voor Vergunningsbetwistingen;
Zodat, het derde middel gegrond is.”
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.604
VII-41.215-15/17
Beoordeling
19.
Artikel 5.4.6, derde lid, DABM bepaalt dat bijzondere
milieuvoorwaarden om technische redenen in minder strenge zin kunnen afwijken
van de algemene en sectorale milieuvoorwaarden in de gevallen die door de
Vlaamse regering worden bepaald.
Wanneer een exploitant een aanvraag indient om bijzondere
milieuvoorwaarden op te leggen die in minder strenge zin afwijken van de
algemene en sectorale milieuvoorwaarden, moet de vergunningverlenende
overheid onderzoeken of er afdoende technische redenen voorhanden zijn die de
afwijking kunnen verantwoorden. De vraag of er daartoe afdoende technische
redenen voorhanden zijn behoort tot de discretionaire beoordelingsbevoegdheid
van de vergunningverlenende overheid.
Het eerste onderdeel van het middel gaat uit van een andere
rechtsopvatting, en faalt naar recht.
Het tweede onderdeel van het middel nodigt de Raad van State
uit om opnieuw te beoordelen of er afdoende technische redenen voorhanden zijn
die de afwijking van de algemene en sectorale milieuvoorwaarden kunnen
verantwoorden.
Artikel 14, § 2, RvS-wet bepaalt echter dat de Raad van State als
cassatierechter niet in de beoordeling van de zaak zelf treedt, zodat het tweede
onderdeel van het middel onontvankelijk is.
BESLISSING
- De Raad van State verwerpt het cassatieberoep.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.604
VII-41.215-16/17
- De verzoekende partij wordt verwezen in de kosten van het cassatieberoep,
begroot op een rolrecht van 200 euro, een bijdrage van 20 euro en een
rechtsplegingsvergoeding van 700 euro, die verschuldigd is aan de
verwerende partij.
De tussenkomende partijen worden verwezen in de kosten van de
tussenkomst, begroot op 300 euro, elk voor de helft.
Dit
arrest
is
uitgesproken
te
Brussel,
op
twaalf september
tweeduizend vierentwintig, door de Raad van State, VIIe kamer, samengesteld uit:
Carlo Adams,
kamervoorzitter,
Francis Van Nuffel,
staatsraad,
Frédéric Vanneste,
staatsraad,
bijgestaan door
Elisabeth Impens,
griffier.
De griffier
De voorzitter
Elisabeth Impens
Carlo Adams
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.604
VII-41.215-17/17
