Conseil d'État de Belgique — Raad van State — ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.830 (2024-09-27)
Samenvatting (NL) :
Arrest nr 260.830 van 27 september 2024 Onderwijs en cultuur - Examens
(onderwijs) Beslissing : Verwerping Depersonalisatie
--- TEXTE INTÉGRAL DE L'ARRÊT ---
RAAD VAN STATE, AFDELING BESTUURSRECHTSPRAAK
VOORZITTER VAN DE IXe KAMER
ARREST
nr. 260.830 van 27 september 2024
in de zaak A. 242.976/IX-10.551
In zake:
XXXX
bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaat Emily Greenaway
kantoor houdend te 1170 Brussel
Terhulpensesteenweg 166
bij wie woonplaats wordt gekozen
tegen:
het GEMEENSCHAPSONDERWIJS, vertegenwoordigd door
scholengroep Scoop
bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaten Marc Stommels en Jan Fransen
kantoor houdend te 2630 Aartselaar
Groenenhoek 61
bij wie woonplaats wordt gekozen
-------------------------------------------------------------------------------------------------I. Voorwerp van de vordering
1.
De vordering, ingesteld op 17 september 2024, strekt tot de
schorsing bij uiterst dringende noodzakelijkheid van de tenuitvoerlegging van de
beslissing van de beroepscommissie van scholengroep Scoop van het
Gemeenschapsonderwijs van 26 augustus 2024 waarbij aan verzoekster een
oriënteringsattest C wordt toegekend.
Verzoekster vraagt tevens aan de Raad van State om met
toepassing van artikel 36, § 1, van de gecoördineerde wetten op de Raad van
State een bevel te richten aan “de Beroepscommissie […] om binnen een termijn
van vijf dagen na de kennisgeving van het tussen te komen vernietigingsarrest
een nieuwe beslissing te nemen over het verzoek van [verzoekster] van 4 juli
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.830
IX-10.551-1/17
2024 tot herziening van de beslissing van de delibererende klassenraad […] van
24 juni 2024”.
II. Verloop van de rechtspleging
2.
De verwerende partij heeft een nota ingediend.
De partijen zijn opgeroepen voor de terechtzitting, die heeft
plaatsgevonden op 24 september 2024 om 11.30 uur.
Staatsraad Jurgen Neuts heeft verslag uitgebracht.
De verzoekende partij, de vader van de verzoekende partij,
advocaat Emily Greenaway, die verschijnt voor de verzoekende partij en
advocaat Jan Fransen, die verschijnt voor de verwerende partij, zijn gehoord.
Adjunct-auditeur Samuel Mens, daartoe gemachtigd bij
beslissing van de auditeur-generaal van 28 februari 2024, heeft een met dit arrest
eensluidend advies gegeven.
Er is toepassing gemaakt van de bepalingen op het gebruik der
talen, vervat in titel VI, hoofdstuk II, van de wetten op de Raad van State, gecoördineerd op 12 januari 1973.
III. Feiten
3.1.
Verzoekster is vanaf het tweede semester van het schooljaar
2023-2024 leerling in het eerste leerjaar van de derde graad wetenschappenwiskunde (ASO, doorstroomfinaliteit) in het GO! atheneum te Tervuren, waarvan
de verwerende partij het schoolbestuur is.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.830
IX-10.551-2/17
3.2.
Op het einde van het schooljaar laat verzoekster jaartekorten
optekenen voor Frans (41%), biologie (41%) en wiskunde (45%).
De
klassenraad
beslist
om
aan
verzoekster
een
oriënteringsattest C toe te kennen. De motivering luidt als volgt:
“De delibererende klassenraad van 24/06/2024 heeft de studieresultaten,
de vaardigheden, de vak -en leerattitudes en alle gekende elementen uit
het leerlingendossier van [verzoekster] van klas 5WEWI besproken en
stelt vast:
- Analyse van de studieresultaten:
Voor de effectieve resultaten verwijzen we naar het rapport van examen 2
in bijlage.
We stellen hierbij vast dat er te grote tekorten zijn voor bepaalde vakken.
Deze tekorten situeren zich:
- op het vlak van dagelijks/permanent werk wat wijst op onvoldoende
inspanningen doorheen het schooljaar voor het vak Frans
- op het vlak van examens wat wijst op moeilijkheden met grotere
leerstofgehelen voor de vakken biologie, chemie, fysica en wiskunde
- Opvolging / Remediëring:
De begeleidende klassenraad en de vakleerkracht(en) hebben gedurende
het schooljaar voldoende signalen gegeven. Tijdens de sleutelmomenten
in januari en maart werd hierop telkens de nadruk gelegd. Op basis van
deze signalen zijn er ook acties geweest die niet hebben geleid tot een
bevredigend resultaat. Voor de details verwijzen we naar de
vakcommentaren op de verschillende rapporten.
Motivering beslissing delibererende klassenraad:
Uit het voorgaande leidt de klassenraad af dat de doelstellingen
onvoldoende werden bereikt voor de vakken. Ook de voorgestelde
remediëringen of acties wijzen er op dat de inspanningen die de school
samen met de leerling heeft geleverd niet hebben geleid tot voldoende
resultaten bij de leerling. Gelet op het advies mondeling en/of schriftelijk
uitgebracht, gelet op alle communicatie die naar aanleiding van de
resultaten plaatsvond, rekening houdend met de deliberatienormen en na
grondige beraadslaging, komt de klassenraad tot het besluit dat een C
attest wordt toegekend, met advies:
De klassenraad herhaalt het advies dat we je reeds gaven bij je overstap
naar onze school: ga op zoek naar een richting waar je inzet beloond
wordt. Bij voorkeur een richting met dubbele finaliteit binnen het
studiedomein STEM.”
Overleg met de directeur leidt niet tot een nieuwe samenkomst
van de klassenraad.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.830
IX-10.551-3/17
Verzoekster stelt daarop bezwaar in bij het schoolbestuur.
3.3.
Op 26 augustus 2024 bevestigt de beroepscommissie het C-
attest. Die beslissing is als volgt gemotiveerd:
“● De leerling zit in het vijfde jaar doorstroom-wiskunde. Zij bekwam een
C-attest en wilt een A-attest bekomen.
● De beroepscommissie volgt de argumentatie van de klassenraad en
bevestigt de bestreden beslissing van de klassenraad.
● De tekorten op wiskunde en op de wetenschapsvakken zijn te groot
(jaartekorten op wiskunde en biologie en 4 examentekorten op examen 2
met uitslagen van 30,4%, 39,8%, 37,1% en 46,8%) om succesvol het
zesde jaar in de richting wetenschappen-wiskunde te kunnen aanvatten.
● Ook op Frans is er een jaartekort.
● De leerling kreeg aan het einde van het vierde jaar en bij het
intakegesprek in het KAT [reeds] het advies een minder zware richting te
volgen.”
Dat is de bestreden beslissing.
IV. Herinnering aan de schorsingsvoorwaarden
4.
Krachtens artikel 17, §§ 1 en 4, van de gecoördineerde wetten
op de Raad van State kan tot schorsing van de tenuitvoerlegging bij uiterst
dringende noodzakelijkheid slechts worden besloten onder de dubbele
voorwaarde dat minstens één ernstig middel wordt aangevoerd dat de
nietigverklaring van de akte of het reglement prima facie kan verantwoorden en
dat een uiterst dringende noodzakelijkheid voorhanden is die onverenigbaar is
met de behandelingstermijn van de gewone vordering tot schorsing.
V. Ernst van de middelen
Vooraf
5.
Nu de middelen inhoudelijk bij mekaar lijken aan te sluiten,
komt het gepast voor ze samen te beoordelen.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.830
IX-10.551-4/17
Uiteenzetting van de middelen
6.1.
In een eerste middel voert verzoekster de schending aan van “de
beginselen
van
behoorlijk
bestuur,
inzonderheid
de
beginselen
van
zorgvuldigheid en redelijkheid”.
Verzoekster vat dit middel als volgt samen:
“23. Doordat, de Beroepscommissie, bij het nemen van de Bestreden
Beslissing, uitsluitend steunde op [verzoeksters] onvolledige
jaarresultaten, die niet representatief zijn voor haar capaciteiten, en
waarbij de Beroepscommissie deze resultaten voorts verkeerd
interpreteerde en waardeerde;
24. Terwijl, [verzoekster] in haar verzoek aan de Beroepscommissie tot
herziening van de beslissing van de delibererende klassenraad talrijke
niet-cijfermatige elementen aanhaalde die door de Beroepscommissie niet
in overweging werden genomen. Als de Beroepscommissie dat wel had
gedaan, zou dit een gecorrigeerd beeld hebben gegeven waaruit blijkt dat
[verzoekster], ondanks de vele obstakels waarmee zij geconfronteerd
werd, toch het niveau heeft om door te stromen naar het tweede leerjaar
van de derde graad, optie Wetenschappen-Wiskunde.”
6.2.
Vervolgens licht verzoekster toe dat zij “enkel (beperkte)
jaartekorten” had voor wiskunde, biologie en Frans.
Zij erkent ook voor twee andere vakken – fysica en chemie –
een tekort te hebben behaald voor examen 2. Voor die twee vakken behaalde zij
wel een jaarresultaat “gelijk aan of hoger dan 50%”. Zo een jaarresultaat steunt
voor 40% op het dagelijks werk en voor 60% op het examen. Het tweede
semester weegt voor 60% mee en het eerste semester voor 40%. Voor verzoekster
is het moeilijk te begrijpen waarom de beroepscommissie zoveel belang hecht
aan de vier tekorten voor de tweede examenperiode. Zij schiet tekort door te
steunen op tekorten die niet doorslaggevend zijn voor het eindresultaat.
Wat haar tekort voor Frans betreft, wijst verzoekster erop dat dit
geen “hoofdvak” is in de door haar gevolgde studierichting. Er is ook geen
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.830
IX-10.551-5/17
examen voor Frans. Het vak zou daarom “niet hetzelfde gewicht moeten dragen”
als de “hoofdvakken” bij de evaluatie.
De beroepscommissie gaat volgens verzoekster voorts voorbij
aan het feit dat haar jaarresultaten niet representatief zijn voor het evalueren van
haar capaciteiten en haar vermogen om succesvol het tweede leerjaar van de
derde graad wetenschappen-wiskunde aan te vatten. Zij is pas in januari 2024 in
de school ingeschreven. Er zijn daarom ook alleen resultaten voor het tweede
semester. Die resultaten bieden een “onvolledig beeld” en kunnen niet als
“uitsluitende basis” dienen om een C-attest op te steunen.
Verzoekster betoogt, samenvattend, dat de bestreden beslissing
steunt op “een foutieve interpretatie en waardering van [verzoeksters]
cijfermatige resultaten behaald in het afgelopen schooljaar” en op “onvolledige
cijfermatige resultaten, die niet als representatief kunnen worden aangemerkt”.
6.3.
Verzoekster betoogt voorts dat zij in haar beroepschrift heeft
gewezen op “een groot aantal niet-cijfermatige omstandigheden in het licht
waarvan haar resultaten moeten worden begrepen”, namelijk “het tekort aan
leerkrachten op haar vorige school, waardoor zij in een korte periode een grote
achterstand diende weg te werken”, “haar [auto-immuunziekte], Hashimoto,
waardoor
zij
regelmatig
te
kampen
heeft
met
vermoeidheid
en
concentratieproblemen die het leren bemoeilijken”, “het instromen in de school in
januari, waardoor op korte termijn een grote aanpassing in sociale- en
leeromstandigheden van [verzoekster] werd verwacht” en “de impact van het
verlies van [verzoeksters] vriendinnennetwerk op haar resultaten”.
Uit de motivering van de klassenraadbeslissing en de bestreden
beslissing blijkt niet dat met die omstandigheden, waarvan verzoekster meent dat
ze haar resultaten negatief hebben beïnvloed, rekening werd gehouden. Van een
redelijke en zorgvuldige beroepscommissie mag worden verwacht dat zij zich een
globaal beeld vormt van het profiel en de capaciteiten van de leerling, “zonder
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.830
IX-10.551-6/17
zich […] blind te staren op een (onvolledig) aantal resultaten”.
Verzoekster
vindt
het
moeilijk
te
begrijpen
dat
de
beroepscommissie geen onderscheid maakt tussen haar en een gezonde leerling
die een heel schooljaar de tijd heeft gehad om zich de leerstof en de
evaluatiemethoden eigen te maken.
6.4.
Verzoekster voert ook aan dat zij de beroepscommissie erop
heeft gewezen dat zij “gedurende deze zomer […] hard [heeft] gewerkt aan de
vakken waarin [zij] een tekort had (wiskunde en biologie)” en dat zij “van
mening [is] dat [haar] niveau nu voldoende is om het vijfde jaar succesvol af te
ronden en door te stromen naar het zesde jaar”. Daarop antwoordt de
beroepscommissie niet. Evenmin overweegt zij om verzoekster te laten
“herkansen door middel van een herexamen of remediëringsproef”. In de
mogelijkheid daartoe is nochtans in het schoolreglement voorzien. Een
remediëringsproef kan uitermate nuttig zijn in de omstandigheid dat een leerling
bepaalde leerstofonderdelen heeft gemist en de resultaten geen volledig beeld
geven. Deze proef had verzoekster in staat gesteld om te bewijzen dat zij klaar is
voor de overstap naar het volgende leerjaar. Het is niet te rechtvaardigen, zo
betoogt verzoekster, dat de beroepscommissie heeft nagelaten die mogelijkheid te
overwegen.
7.1.
In een tweede middel voert verzoekster de schending aan van de
artikelen 2 en 3 van de wet van 29 juli 1991 ‘betreffende de uitdrukkelijke
motivering van de bestuurshandelingen’ (hierna: de formelemotiveringswet) en
van de materiëlemotiveringsplicht.
Verzoekster geeft zelf de volgende samenvatting van dit
middel:
“39. Doordat, de Bestreden Beslissing nalaat de omstandigheden en
argumenten aangebracht door [verzoekster] en haar vader in overweging
te nemen en uit de Bestreden Beslissing slechts vier summier
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.830
IX-10.551-7/17
geformuleerde gronden kunnen worden afgeleid waarop de afwijzing van
[verzoeksters] verzoek [tot] herziening van het haar aangeleverde C attest
mogelijk berust,
40. Terwijl, de formele en materiële motiveringsplicht vereist dat de
Beroepscommissie in haar motivering van de Bestreden Beslissing
aangeeft dat het de door de leerling aangevoerde argumenten heeft
onderzocht, en desgevallend waarom de door de leerling aangebrachte
argumenten haar niet konden overtuigen. Bovendien is de gebrekkige
motivering van de Bestreden Beslissing het resultaat van de
onzorgvuldige [behandeling] door de Beroepscommissie van
[verzoeksters] verzoek tot herziening van de beslissing van de
delibererende klassenraad.”
7.2.
Verzoekster licht vervolgens toe dat zij in de bestreden
beslissing “slechts vier, summier geformuleerde” motieven leest en dat de
beroepscommissie zich voor het overige aansluit bij de argumenten van de
klassenraad.
Voor
verzoekster
is
het
niet
duidelijk
waarom
de
beroepscommissie dezelfde waarde hecht aan Frans – een “niet-hoofdvak”
waarvoor zij “geen examen hoefde af te leggen” – als aan de hoofdvakken
waarvoor zij wel geslaagd is.
Evenmin
is
het
voor
haar
duidelijk
waarom
de
beroepscommissie “veel nadruk legt op de tekorten voor Examen 2 in de vakken
Fysica en Chemie”, terwijl verzoekster ook voor deze vakken geslaagd is.
Voorts is de beroepscommissie niet ingegaan op de argumenten
en “niet-cijfermatige omstandigheden” die verzoekster in haar bezwaar heeft
aangebracht. De motieven van de bestreden beslissing stellen verzoekster niet in
staat om na te gaan of de beroepscommissie deze elementen bij haar
besluitvorming heeft betrokken. Waarom ze de beroepscommissie niet konden
overtuigen, blijkt evenmin.
Beoordeling
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.830
IX-10.551-8/17
Aan verzoekster is een C-attest toegekend, wat betekent dat zij
het betrokken leerjaar “niet met vrucht heeft beëindigd” (artikel 70, eerste lid, 3°,
van het besluit van de Vlaamse Regering van 15 juli 2022 ‘over de organisatie
van het secundair onderwijs, wat leerlingen betreft’).
Die beslissing steunt op het eerste gezicht wezenlijk op de
jaartekorten voor wiskunde, biologie en Frans en de tekorten voor de examens
voor wiskunde en de wetenschapsvakken.
9.
In beginsel ligt de motivering van het al dan niet slagen van een
leerling besloten in de behaalde punten.
Die punten worden geacht een representatief beeld te geven van
de kennis, de vaardigheden en, voor zover opgenomen in het leerplan, de
attitudes van de leerling. Uitgaande van het vermoeden van deskundigheid dat tot
weerlegging ervan kleeft aan de hoedanigheid van de leerkracht immers, wordt
aangenomen dat de leerkrachten tijdens het schooljaar de aan de leerplandoelen
gerelateerde en door het leerplan vereiste leerstof – kennisinhouden,
vaardigheden en attitudes – volledig en bekwaam hebben onderwezen, dat zij de
vorderingen van de leerling correct hebben geobserveerd en geëvalueerd tijdens
het ‘dagelijks werk’ of de permanente evaluatie, dat zij examens hebben
opgesteld die niet eenzijdig zijn maar representatief voor de effectief onderwezen
leerstof naar leerinhoud zowel als moeilijkheidsgraad, dat zij die examens
objectief en vakkundig hebben verbeterd en aan de hand van een valide
puntenspreiding over de leeronderdelen gequoteerd teneinde over de bereikte
kennis en vaardigheden (en eventueel attitudes) van de leerling te rapporteren en
dat de relatieve waarde van de punten voor dagelijks werk en de proefwerken – in
voorkomend geval, voor de permanente evaluatie – weloverwogen het leerproces
van de leerling tijdens het jaar en zijn of haar capaciteit tot verwerking van
afgewerkte en grotere gehelen weergeeft.
Aangenomen
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.830
wordt
bijgevolg
dat
het
voor
elk
IX-10.551-9/17
opleidingsonderdeel ordentelijk toegekende jaarcijfer in beginsel een geldige en
betrouwbare weergave is van het relatieve belang dat moet worden gehecht aan
procesevaluatie en aan verwerking van grotere gehelen – zowel tijdens dagelijks
werk, tijdens een eventuele permanente evaluatie als tijdens de eventuele
examenperiodes – en aan de verschillende onderdelen van de leerstof die voor het
betrokken vak in de loop van het jaar aan bod zijn gekomen en dat het om die
reden ook betekenisvol is om later studiesucces te voorspellen.
En een slaagcijfer is een slaagcijfer. Daaruit volgt, in principe,
dat de leerling die een voldoende jaarresultaat behaalt, voor dat vak de
leerplandoelstellingen op voldoende wijze heeft bereikt.
Daaruit volgt, ook weer in principe, dat de leerling die niet een
voldoende jaarresultaat behaalt, voor dat vak de leerplandoelstellingen ook niet
op voldoende wijze heeft bereikt. Een verwijzing naar een bij veronderstelling
ordentelijk vastgelegd jaartekort volstaat dan ook in de regel als formele
motivering voor die vaststelling.
10.1.
In de voorliggende zaak betwist verzoekster evenwel de wijze
waarop de beroepscommissie haar resultaten heeft geïnterpreteerd en
gewaardeerd.
10.2.
Verzoekster lijkt niet te kunnen worden bijgevallen waar zij
aanvoert dat haar drie jaartekorten “beperkt” zijn.
Voor wiskunde scoorde verzoekster 45%, voor biologie en
Frans telkens 41%.
Op het eerste gezicht is het niet van iedere redelijkheid ontdaan
om, zoals de beroepscommissie doet, die tekorten zelfs “groot” te noemen – de
commissie vindt ze zelfs “te groot” “om succesvol het zesde jaar in de richting
wetenschappen-wiskunde te kunnen aanvatten”.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.830
IX-10.551-10/17
In die mate faalt de kritiek van verzoekster, zo lijkt.
10.3.
Voorts
neemt
verzoekster
er
aanstoot
aan
dat
de
beroepscommissie verwijst naar de examentekorten voor chemie en fysica, terwijl
zij voor die vakken wel een jaarresultaat van “minstens 50%” kan voorleggen.
Verzoekster behaalde inderdaad voor chemie een jaarcijfer van
52% en voor fysica scoorde zij 50%.
Slaagcijfers vermogen prima facie niet uit zichzelf een
beslissing te funderen dat een leerling het schooljaar niet met vrucht heeft
beëindigd. Dat lijkt evenwel niet bij voorbaat uit te sluiten dat een klassenraad of
beroepscommissie vaststellingen over de prestaties van een leerling bij
deelaspecten van het bedoelde vak betrekt ter ondersteuning of aanvulling van
elders vastgestelde tekorten. Dat is wat de klassenraad – en ná hem, door de
bevestiging, de beroepscommissie – heeft gedaan, zo lijkt. De klassenraad
benadrukt immers dat de tekorten op de examens “[wijzen] op moeilijkheden met
grotere leerstofgehelen voor de vakken biologie, chemie, fysica en wiskunde”.
Daarmee toont hij – en bijgevolg ook de beroepscommissie – prima facie op
afdoende wijze de relevantie van de gedane vaststellingen aan. Van een
schending van de formelemotiveringsplicht lijkt, gelet op de aangehaalde
beoordeling, evenmin sprake te zijn.
Ook in die mate zijn de middelen niet ernstig.
10.4.
Dat Frans “geen hoofdvak” is en dat verzoekster daarover “geen
examen” heeft afgelegd, lijkt de wettigheid van de bestreden beslissing niet aan te
tasten.
Waarom de beroepscommissie niet uitdrukkelijk mag refereren
aan ándere dan profielbepalende vakken, maakt verzoekster op het eerste gezicht
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.830
IX-10.551-11/17
niet duidelijk en is nog minder evident zichtbaar. Het lijkt namelijk tot de
wezenlijke taak van een beroepscommissie te behoren om bij haar beoordeling
álle elementen van het leerlingendossier in ogenschouw te nemen. Daargelaten of
verzoeksters argument dat aan Frans “niet hetzelfde gewicht” mag worden
toegekend als aan de “hoofdvakken” steek houdt, lijkt zij zelfs niet eens aan te
tonen dat de beroepscommissie zulks heeft gedaan.
Dat de voortgang van verzoekster voor Frans – trouwens net als
voor onder meer de andere taalvakken – wordt beoordeeld door middel van een
permanente evaluatie, kan in de huidige stand van de procedure evenmin tot de
schending van de door haar aangevoerde beginselen doen besluiten. Alleszins
lijkt verzoekster niet inzichtelijk te maken hoe en waarom de keuze van de school
voor een bepaald evaluatiesysteem – wat tot de pedagogische vrijheid van de
onderwijsinstelling behoort – de door de leerling behaalde resultaten voor dat vak
minder relevant zou maken.
In die mate zijn de middelen niet ernstig.
10.5.
Voor zover verzoekster betoogt dat de jaarresultaten slechts
cijfers omvatten voor het tweede semester van het schooljaar en om die reden niet
representatief zijn – ze zouden een “onvolledig beeld” inhouden van haar
capaciteiten en vermogen om het volgende leerjaar met succes aan te vatten – kan
de Raad van State haar op het eerste gezicht evenmin bijvallen.
Verzoekster lijkt aldus de indruk te wekken dat de klassenraad
op het einde van het schooljaar en de beroepscommissie bij de behandeling van
haar bezwaar, niet over alle nuttige gegevens beschikten om over haar al dan niet
slagen oordeelkundig te beslissen. Alsdan ligt het in de lijn der verwachtingen, zo
lijkt, dat de leerling zelf erop aandringt de evaluatiebeslissing uit te stellen en één
of meer bijkomende proeven op te leggen, teneinde aan het euvel dat zij ziet, te
verhelpen.
In deze zaak moet prima facie evenwel worden vastgesteld dat
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.830
IX-10.551-12/17
verzoekster zulks niet van de beroepscommissie heeft verlangd. Immers, in fine
van haar beroepschrift heeft zij, “gezien de zeer kleine achterstand van ongeveer
5 en 9 procent”, gevraagd “om verandering en het verstrekken van een A-attest”.
In die omstandigheden kan zij op het eerste gezicht thans, in de
procedure voor de Raad van State, niet zomaar het geweer van schouder
veranderen en de beroepscommissie verwijten van niet-representatieve cijfers te
zijn uitgegaan. Wie nalaat de beroepscommissie op gemotiveerde wijze om
bijkomende proeven te vragen, lijkt achteraf die beroepscommissie niet te kunnen
verwijten dat zij in de beslissing niet uitschrijft of zij het opleggen van zulke
proeven uitdrukkelijk onder ogen heeft genomen.
Ook in die mate zijn de middelen niet ernstig.
11.1.
Hetzelfde geldt, zo lijkt, voor het “groot aantal niet-cijfermatige
omstandigheden in het licht waarvan haar resultaten moeten worden begrepen”.
11.2.
Verzoekster haalt aan dat “het tekort aan leerkrachten op haar
vorige school” heeft gemaakt dat zij “in een korte periode een grote achterstand
diende weg te werken”, dat zij door haar auto-immuunziekte “regelmatig te
kampen heeft met vermoeidheid en concentratieproblemen die het leren
bemoeilijken”, dat zij pas in januari in de school van de verwerende partij is
gestart en daardoor “op korte termijn een grote aanpassing in sociale- en
leeromstandigheden” heeft moeten ondergaan en dat het “verlies van [haar]
vriendinnennetwerk” een invloed heeft gehad op haar resultaten.
Daarmee geeft verzoekster wel een verklaring waarom haar
punten zijn wat ze zijn, maar lijkt zij niet aannemelijk te maken dat de
klassenraad en de beroepscommissie niet vermochten van die cijfers uit te gaan.
Zij toont immers op het eerste gezicht niet aan dat op grond van de door haar
aangevoerde elementen, van de weeromstuit, haar punten rooskleuriger zijn of
aldus moeten worden ingeschat.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.830
IX-10.551-13/17
11.3.
Noch
het
algemeen
rechtsbeginsel
luidens
welk
een
overheidsbeslissing op objectief aanneembare redenen gegrond moet zijn die
hetzij uit de beslissing zelf, hetzij uit het administratief dossier moeten blijken,
noch de formelemotiveringswet legt aan het bestuur de verplichting op alle
grieven of middelen van verdediging opgeworpen door de betrokkene stuk voor
stuk te beantwoorden. Het volstaat daarentegen indien in de beslissing zelf de
motieven opgenomen worden die de beslissing kunnen dragen.
Waar, zoals te dezen, de regelgeving in een administratieve
beroepsprocedure heeft voorzien, moet de indiener van het beroep wel erop
kunnen rekenen dat haar beroepschrift door de beroepscommissie zorgvuldig
wordt onderzocht en dat zij, ingeval zij meent tot hetzelfde oordeel te moeten
komen als in de beslissing waartegen beroep werd ingesteld, goede redenen heeft
voor de verwerping van de aangevoerde beroepsargumenten. Wanneer het gaat
om een welomschreven, gewichtige grief van diegene die het beroep heeft
ingesteld, zullen die redenen uitdrukkelijk in de beslissing van de
beroepscommissie moeten worden weergegeven. Van een zorgvuldig handelende
beroepscommissie mag immers worden verwacht, zo lijkt, dat zij in haar
beslissing formeel aandacht besteedt aan de wezenlijke grieven van diegene die
het beroep heeft ingesteld en dat zij haar aldus de antwoorden geeft die laten
begrijpen waarom haar beroep wordt verworpen.
Evenwel neemt de Raad ook aan dat een leerling slechts een
uitdrukkelijke repliek mag verwachten op de vragen die voor haar blijkens haar
beroepschrift van wezenlijk belang zijn en die, mochten ze terecht zijn gesteld,
mogelijk tot een voor de leerling gunstiger resultaat leiden.
Zoals gezien, maakt verzoekster op het eerste gezicht niet
aannemelijk dat de argumenten die zij de beroepscommissie voor de voeten heeft
geworpen, van aard zijn om haar punten in gunstige zin bij te stellen. Kritiek die
op het vlak van de resultaten geen onmiddellijk voordeel oplevert, behoeft prima
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.830
IX-10.551-14/17
facie geen afzonderlijk en uitdrukkelijk antwoord van de beroepscommissie.
11.4.
Hoogstens
lijken
deze
elementen
van
aard
om
de
beroepscommissie ertoe te bewegen verzoekster de kans te geven door middel
van bijkomende proeven haar kennis en kunde voor de vakken die als
problematisch worden beschouwd in het licht van de overgang naar het volgende
leerjaar, alsnog te bewijzen. Zoals gezien, was dat niet wat verzoekster aan de
beroepscommissie heeft gevraagd.
Ook maakt verzoekster niet aannemelijk dat haar situatie
dermate evident is, dat ze ook zonder uitdrukkelijk gemotiveerd verzoek in die
zin de beroepscommissie binnen haar beoordelingsvrijheid geen andere keuze liet
dan tot het opleggen van bijkomende proeven te besluiten.
11.5.
In die mate zijn de middelen niet ernstig.
Naar aanleiding van de uitnodiging voor de hoorzitting door de
beroepscommissie heeft verzoekster in een brief aan de voorzitter van de
commissie het volgende meegedeeld:
“Gedurende deze zomer heb ik hard gewerkt aan de vakken waarin ik een
tekort had (wiskunde en biologie). Ik ben van mening dat mijn niveau nu
voldoende is om het vijfde jaar succesvol af te ronden en door te stromen
naar het zesde jaar. Ik ben er zelfs van overtuigd dat het overdoen van het
vijfde jaar niet alleen weinig effectief zal zijn, maar mogelijk een negatief
effect op mijn ontwikkeling zal hebben.”
Daargelaten dat verzoekster het jaartekort voor Frans uit het
oog lijkt te verliezen, betwist verzoekster op het eerste gezicht niet de
representativiteit van haar cijfers. Hoe anders kan zij verklaren “deze zomer […]
hard [te hebben] gewerkt”, waardoor haar niveau “nu” voldoende is? Van een
doorslaggevend bewijs van het resultaat van dit harde werken en haar huidige
niveau – inzonderheid een slagen bij de examencommissie van de Vlaamse
Gemeenschap voor het secundair onderwijs – is prima facie geen spoor.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.830
IX-10.551-15/17
In de huidige stand van de procedure merkt de Raad voorts op
dat verzoekster opvallend niet vraagt om één of meerdere bijkomende proeven of
remediëringsproeven opgelegd te krijgen. Waarover zij geen vragen stelt aan de
beroepscommissie, mag zij op het eerste gezicht ook geen uitdrukkelijk antwoord
van haar verwachten. Van een schending van het zorgvuldigheidsbeginsel lijkt dit
in die omstandigheden evenmin te getuigen.
Ook in die mate zijn de middelen niet ernstig.
13.
De middelen zijn in hun geheel niet ernstig.
Er is derhalve niet voldaan aan ten minste één van de
voorwaarden gesteld in artikel 17, §§ 1 en 4, van de gecoördineerde wetten op de
Raad van State die cumulatief vervuld moeten zijn wil een vordering tot
schorsing bij uiterst dringende noodzakelijkheid worden toegewezen.
VI. Bevel met toepassing van artikel 36, § 1, van de gecoördineerde wetten op de
Raad van State
14.
Verzoekster vraagt de Raad van State tot slot om met
toepassing van artikel 36, § 1, van de gecoördineerde wetten op de Raad van
State een bevel te richten aan de beroepscommissie “om binnen een termijn van
vijf dagen na de kennisgeving van het tussen te komen vernietigingsarrest een
nieuwe beslissing te nemen over het verzoek van [verzoekster] van 4 juli 2024 tot
herziening van de beslissing van de delibererende klassenraad […] van 24 juni
2024”.
15.
Over dit verzoek mag thans nog geen uitspraak volgen,
aangezien het in artikel 36, § 1, van de gecoördineerde wetten op de Raad van
State bedoelde bevel slechts kan worden opgelegd in of na een arrest waarin de
nietigverklaring werd uitgesproken.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.830
IX-10.551-16/17
Haar vraag tot “[h]et opleggen van een dwangsom” – een
bedrag of de daaraan te koppelen voorwaarden worden niet gespecificeerd – is in
die omstandigheden hoe dan ook voorbarig. Immers, zulks veronderstelt naar luid
van artikel 36, § 2, van de gecoördineerde wetten op de Raad van State reeds een
nietigverklaring én een bevel in de zin van artikel 36, § 1, van dezelfde wetten,
evenals het niet-nakomen van dat bevel.
BESLISSING
-
De Raad van State verwerpt de vordering.
-
Bij de publicatie van dit arrest door de Raad van State wordt de identiteit
van de verzoekende partij niet bekendgemaakt.
Dit arrest is uitgesproken te Brussel, op zevenentwintig september tweeduizend
vierentwintig, door de Raad van State, IXe kamer, samengesteld uit:
Jurgen Neuts,
staatsraad,
waarnemend
voorzitter,
bijgestaan door
Tiny Temmerman,
griffier.
De griffier
De voorzitter
Tiny Temmerman
Jurgen Neuts
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.830
IX-10.551-17/17
