Conseil d'État de Belgique — Raad van State — ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.261.106 (2024-10-18)
Samenvatting (NL) :
Arrest nr 261.106 van 18 oktober 2024 Ruimtelijke ordening, stedenbouw,
leefmilieu en aanverwante aangelegenheden - Stedenbouw en ruimtelijke
ordening - Reglementen Beslissing : Verwerping
--- TEXTE INTÉGRAL DE L'ARRÊT ---
RAAD VAN STATE, AFDELING BESTUURSRECHTSPRAAK
Xe KAMER
ARREST
nr. 261.106 van 18 oktober 2024
in de zaak A. 238.872/X-18.374
In zake :
de NV B.
bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaten Renee Buyse en Johan Vanmuysen
kantoor houdend te 3500 Hasselt
Bampslaan 19
bij wie woonplaats wordt gekozen
tegen :
de STAD HASSELT
bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaten Steve Ronse en Guillaume Vyncke
kantoor houdend te 8500 Kortrijk
Beneluxpark 27B
bij wie woonplaats wordt gekozen
-------------------------------------------------------------------------------------------------I. Voorwerp van het beroep
Het beroep, ingesteld op 14 april 2023, strekt tot de
nietigverklaring van het besluit van de gemeenteraad van de stad Hasselt van
20 december 2022 houdende de definitieve vaststelling van het gemeentelijk
ruimtelijk uitvoeringsplan nr. 220 ‘Stationsomgeving’.
II. Verloop van de rechtspleging
De verwerende partij heeft een memorie van antwoord
ingediend en de verzoekende partij heeft een memorie van wederantwoord
ingediend.
Eerste auditeur-afdelingshoofd Ann Van Mingeroet heeft een
verslag opgesteld.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.261.106
X-18.374-1/46
De verzoekende partij heeft een laatste memorie ingediend. De
verwerende partij heeft een laatste memorie ingediend.
De partijen zijn opgeroepen voor de terechtzitting, die heeft
plaatsgevonden op 11 oktober 2024.
Staatsraad Stephan De Taeye heeft verslag uitgebracht.
Advocaat Renee Buyse en Johan Vanmuysen, die verschijnen
voor de verzoekende partij, en advocaat Sam Vandoorne, die loco advocaten
Steve Ronse en Guillaume Vyncke verschijnt voor de verwerende partij, zijn
gehoord.
Eerste auditeur-afdelingshoofd Ann Van Mingeroet heeft een
met dit arrest eensluidend advies gegeven.
Er is toepassing gemaakt van de bepalingen op het gebruik der
talen, vervat in titel VI, hoofdstuk II, van de wetten op de Raad van State,
gecoördineerd op 12 januari 1973.
III. Feiten
3.1.
De verzoekende partij is eigenaar van percelen, gelegen binnen
het hoekgebied tussen de Kuringersteenweg en de Zwartveldstraat te Hasselt.
3.2.1.
verzoekende
In een mailbericht van 27 juni 2016 meldt E.G., notaris van de
partij
aan
M.L.,
senior
hoofddeskundige
van
de
dienst Vastgoed-transacties van de Vlaamse overheid dat “na ons gesprek met de
overheid, te weten de diensten van de Stad Hasselt en de heer [M.] van Bruggen en
Wegen” de verzoekende partij het voorstel kan doen van een “[r]uil van het perceel
van Bruggen en Wegen tegen een zelfde oppervlakte van een zelfde waarde”.
Als “[v]oorwaarden van de ruil” worden in het mailbericht vermeld:
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.261.106
X-18.374-2/46
“[…]
Voorwaarden van de ruil:
- als tegenprestatie werkt mijn cliënt samen met zijn architect en de Dienst
Stedenbouw van de Stad Hasselt aan het maken van een RUP voor de
‘hoek’, de zeven privé woningen inbegrepen.
- Dit traject zal maximaal 5 jaar duren, termijn waarbinnen het Rup
goedgekeurd dient te zijn en de ontwikkeling van de ‘hoek’ mogelijk moet
maken.
- het Rup zal een deelontwikkeling van zijn restperceel mogelijk maken;
- het Rup zal voldoende ontwikkelingsmogelijkheden voorzien om de
zeven privé woningen te kunnen betalen, alsmede een voldoende hoge
waarde aan het ‘restperceel’ toekennen.
- na de 5 jaar, indien het Rup er niet is, herneemt cliënt zijn volledige
vrijheid over zijn restperceel en het perceel in ruil bekomen.
- kosten akte voor overheid.”
3.2.2.
Op 27 september 2016 wordt een ‘akte ruiling onroerend
goederen’ opgesteld tussen de verzoekende partij en het Vlaamse Gewest, waarbij
de verzoekende partij, onder de “[b]ijzondere voorwaarden”, wordt opgelegd om
een ruimtelijk uitvoeringsplan (hierna: RUP) voor het hoekgebied tussen de
Kuringersteenweg en de Zwartveldstraat te Hasselt op te maken. Vermeld wordt
dat dit hoekgebied “een stedenbouwkundig geheel [vormt] dat naar wens van het
Vlaamse Gewest, Agentschap Wegen en Verkeer, alsmede van de Stad Hasselt een
gezamenlijke ontwikkeling moet hebben”. “Dit RUP zal opgemaakt en opgesteld
worden door [de verzoekende partij], en goedgekeurd dienen te worden door de
bevoegde overheid (in casu [de] Stad Hasselt)”. De ontwikkeling van “het RUP”
“zal gebeuren in nauw overleg met de bevoegde diensten en in het bijzonder met de
stedenbouwkundige diensten van [de] stad Hasselt”. De “[t]ermijn voor indiening
van het dossier” is twee jaar vanaf de datum van de akte. “Eenmaal ingediend en
door de overheid conform verklaard, zal het RUP dienen voltooid te zijn binnen de
twee jaren na de opstart ervan”. Het “engagement” vervalt na verloop van 5 jaren te
tellen vanaf de datum van de akte, “ogenblik waarop [de verzoekende partij haar]
perceel vrij zal kunnen ontwikkelen, mocht op dat ogenblik het RUP niet bereikt
zijn, en [zij haar] rechten [herneemt] ten aanzien van de stedenbouwkundige
mogelijkheden”.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.261.106
X-18.374-3/46
3.3.
De verzoekende partij is thans eigenaar van de volgende
percelen binnen het hoekgebied (geel omrand, hierna: verzoeksters percelen):
Overeenkomstig het bij koninklijk besluit van 3 april 1979
vastgestelde gewestplan Hasselt - Genk situeren verzoeksters percelen zich in
woongebied en in een gebied voor ambachtelijke bedrijven en voor kleine en
middelgrote ondernemingen.
3.4.1.
In een mailbericht van 12 september 2017 laten de diensten van
de stad Hasselt aan het architectenbureau D.A. weten dat “het voorbarig is om de
vraag betreffende de woningen nu al voor te leggen aan het [college van
burgemeester en schepenen] gezien de ontwikkelingsmogelijkheden nog te
onderzoeken zijn in het nog op te starten RUP voor de stationsomgeving. Wat het
RUP betreft werkt het studiebureau een projectfiche uit waarin de reikwijdte van
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.261.106
X-18.374-4/46
de opdracht wordt gedefinieerd in samenspraak met de stad. Wij hebben jullie
dossier daarom ter informatie overgemaakt aan het studiebureau dat het RUP zal
opmaken. Wanneer de projectfiche volledig op punt staat zal deze ter validatie
worden voorgelegd aan het [college van burgemeester en schepenen], hetgeen
terzelfdertijd het startschot is voor de effectieve opstart van het RUP. Zover zijn
we momenteel nog niet.”.
3.4.2.
In een mailbericht van diezelfde dag laat het architectenbureau
dbv-architecten aan de verzoekende partij weten:
“Ruimtelijk vindt de stadsarchitect het uitgangspunt om de woningen af te
breken en na te denken over de hele hoek positief. Maar welke keuzes het
beleid (politiek) zal maken is af te wachten. […] In verband met het RUP
kunnen we nu enkel afwachten.[…].”
3.5.
De stad Hasselt wenst middels de opmaak van een
gemeentelijk RUP de stationsomgeving om te vormen tot een hedendaags
(openbaar)vervoersknooppunt en tot een nieuw hoogwaardig stadsdeel, met een
specifieke invulling.
3.6.
ontwerp
Op 26 april 2022 stelt de gemeenteraad van de stad Hasselt het
van
het
gemeentelijk
ruimtelijk
uitvoeringsplan
nr.
220
‘Stations-omgeving’ (hierna: het gemeentelijk RUP) voorlopig vast.
3.7.
Van 3 mei 2022 tot en met 1 juli 2022 wordt over het ontwerp
van het gemeentelijk RUP een openbaar onderzoek gehouden tijdens hetwelk
vijftien bezwaarschriften worden ingediend, waaronder een van de verzoekende
partij.
3.8.
Op 20 september 2022 verleent de gemeentelijk commissie voor
ruimtelijke ordening van de stad Hasselt (hierna: de Gecoro) een voorwaardelijk
gunstig advies over het ontwerp van het gemeentelijk RUP.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.261.106
X-18.374-5/46
3.9.
Met het bestreden besluit van 20 december 2022 stelt de
gemeenteraad van de stad Hasselt het gemeentelijk RUP definitief vast.
Het grafisch plan van het gemeentelijk RUP is het volgende.
Verzoeksters percelen worden er benaderend op aangeduid:
In detail ziet de omgeving van het hoekperceel, gelegen tussen
de Kuringersteenweg en de Zwartveldstraat, met daarin verzoeksters percelen (met
bestemming GB2), er als volgt uit:
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.261.106
X-18.374-6/46
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.261.106
X-18.374-7/46
De bij het grafisch plan horende legende is de volgende:
3.10.1.
Artikel 5 ‘Zones met gemengde bestemming’ (GB) van de
stedenbouwkundige voorschriften van het gemeentelijk RUP luidt:
“Art. 5.1. Bestemming
Binnen de zone met gemengde bestemming worden 3 subzones
onderscheiden:
• GB1 : bestaande fabrieksloods en bedrijvencentrum (Officenter) met
parking;
• GB2: onbebouwd terrein achter woningen Kuringersteenweg (nrs.
190-200a);
• GB3 : bestaand sportcentrum (Olympia) met parking.
Toegelaten hoofdbestemmingen zijn hier stedelijke bedrijvigheid tot 100%
van de toegelaten BVO en dagrecreatie tot max. 50% van de toegelaten
BVO.
De toegelaten BVO per deelgebied of perceel wordt bekomen door de
toegelaten V/T (zie onderstaande tabel) toe te passen.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.261.106
X-18.374-8/46
Als nevenbestemmingen zijn diensten (beperkt tot 400m² per subzone of
site) en horeca (beperkt tot 150m² per subzone of site) toegelaten. Deze
nevenbestemmingen zijn bovendien maar toegelaten in zoverre ze een
relatie hebben met de hoofdbestemming, en nodig of gewenst zijn voor het
uitvoeren van de hoofdbestemming. De oppervlakte van de
neven-bestemmingen maakt deel uit van de max. BVO per
hoofdbestemming.
Art. 5.2. Inrichting
Elke subzone moet als één samenhangend geheel ontworpen worden,
waarbij bijzondere aandacht gaat naar de relatie en aansluiting met de
aanliggende gebouwen en publieke ruimte. De bestaande bouwhoogtes
binnen elke subzone gelden als referentie. Voor subzone GB2, die nog niet
bebouwd is, gelden de bouwhoogtes in de omgeving als referentie:
3 bouwlagen aan de zijde van de Kuringersteenweg, 4 bouwlagen
tegenover subzone GB1. Elke uitbreiding, verbouwing, herbouw of
nieuwbouw dient te harmoniëren met bestaande gebouwen, de aanwezige
open ruimten en het openbaar domein. Voor subzone GB2 geldt dat er t.o.v.
de perceelsgrenzen van de woningen langs de Kuringersteenweg (zone met
nabestemming) steeds een minimale afstand gelaten moet worden gelijk
aan de hoogte van het gebouw met een minimum van 10m, zodat de
kwaliteit van de bestaande woningen en tuinen gevrijwaard blijft. Op het
moment dat in de zone voor wonen met nabestemming, de woonfunctie
verdwijnt ten gunste van een nabestemming, vervalt de verplichting om een
minimale afstand (gelijk aan de hoogte met een minimum van 10m) te
vrijwaren. Ontwikkelingen binnen subzone GB2 moeten dan afgestemd
worden op de inrichting van de aanpalende zone (voor wonen met
nabestemming). De inrichting moet in functie staan van een kwalitatieve en
duurzame ontwikkeling.
Aanvragen tot omgevingsvergunningen in deze subzones worden
vergezeld van een globaal inrichtingsplan waarin de vergunningsplichtige
werken worden gesitueerd binnen de volledige zone.
Nieuwe ontwikkelingen in subzone GB3 (uitgezonderd beperkte
aanpassingen of uitbreidingen aan bestaande gebouwen, tot een BVO van
max. 200m² in totaal) zijn maar mogelijk indien de geasfalteerde parking in
open lucht onthard wordt en/of (deels) geïntegreerd wordt in, onder of op
een nieuwe uitbreiding. Voor nieuwe ontwikkelingen met een BVO groter
dan 200m² geldt dat per begonnen schijf van 500m² er
min. 50 parkeerplaatsen onthard moeten worden (en/of opgenomen in,
onder of op het nieuwe gebouw). De vereiste ontharding bestaat minimaal
in het vervangen van de verharding van de parkeerplaatsen door een
waterdoorlatende verharding met groen karakter, het creëren van een
waterinfiltratiestrook van min. 2 meter (zie figuur) tussen de
parkeerstroken en in het voorzien van bomen in de parkeerstructuur, met
een minimum van 1 boom per 5 ontharde parkeerplaatsen.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.261.106
X-18.374-9/46
Bij de realisatie van de eerste begonnen schijf van 500m² moet bovendien
een groenbuffer t.o.v. de tuinen van de woningen aan de Kuringersteenweg
gerealiseerd worden. Deze buffer is minimaal 5m breed, en bestaat uit een
onverharde en onbebouwde strook voorzien van een dichte groenstructuur
met bomen.
De aangeplante bomen dienen streekeigen soorten te zijn, maat 14/16
(winterlinde, zomerlinde, zomereik, haagbeuk). De bomen dienen tijdens
het eerstvolgende plantseizoen na afronding van de werken, aangeplant te
worden. De aanplant dient op vakkundige wijze onderhouden te worden.
Bij de aanleg van nieuwe parkeerplaatsen in open lucht gelden dezelfde
regels: de parkeerplaatsen moeten uitgevoerd worden in een
waterdoorlatende verharding met groen karakter, voorzien van een
waterinfiltratiestrook van min. 2m en 1 boom per 5 parkeerplaatsen. Alleen
de circulatieruimte mag volledig verhard worden.
De 3 subzones worden voor gemotoriseerd verkeer ontsloten vanaf de
Zwartveldstraat, of waar dit niet mogelijk is in zone GB1, vanaf de
ventweg van de Singel.
Art. 5.3. Parkeerplaatsen en fietsenstallingen
De berekening van het vereiste aantal fietsenstallingen gebeurt op basis van
de Algemene bepalingen (§ 2.13), de berekening van het vereiste aantal
parkeerplaatsen gebeurt op basis van onderstaande tabel.
Uitzonderingsbepaling voor complementair gebruik : Indien een nieuwe
invulling wordt voorzien, die op vlak van parkeren complementair
functioneert met reeds aanwezige functies binnen de zone met gemengde
bestemming (of de zone WN indien hier de nabestemming wordt
gerealiseerd) en er een overeenkomst tussen betrokken grondeigenaars
m.b.t. het gedeeld gebruik van een aantal parkeerplaatsen gesloten wordt,
kan het verplichte pakket aan te realiseren parkeerplaatsen gereduceerd
worden. Het aantal parkeerplaatsen dat in mindering kan gebracht worden
is gelijk aan het aantal plaatsen dat complementair gebruikt zal worden,
met een max. van 50% van de parkeerbehoefte van de functie die hier
gebruik van maakt. Eén parkeerplaats kan max. 1 keer in rekening worden
gebracht voor complementair gebruik. De overeenkomst moet eenduidig
het aantal parkeerplaatsen dat benut kan worden aangeven en aanduiden op
plan, alsook het complementair gebruik beschrijven doorheen de dag en de
week.
Indien de overeenkomst vervalt, moet het vereiste aantal parkeerplaatsen
op eigen terrein voorzien kunnen worden.
De ontsluiting van de parking gebeurt via de Zwartveldstraat, of waar dit
niet mogelijk is in zone GB1, vanaf de ventweg van de Singel. Langsheen
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.261.106
X-18.374-10/46
de Kuringersteenweg en H. van Veldekesingel kunnen geen
parkeerplaatsen gerealiseerd worden.
Art. 5.4. Fasering
Uitbreidingen (met een BVO groter dan 200m²) binnen subzone GB3 zijn
maar mogelijk indien de bestaande parking in open lucht onthard wordt
volgens de hierboven uiteengezette richtlijnen.”
3.10.2.
De toelichting bij dit artikel luidt:
“Toelichting bij de gewenste ruimtelijke ontwikkeling
De zone buiten de Singel wordt sterk gedetermineerd door de aanwezigheid
van een aantal grote infrastructuren (met hoge verkeersintensiteiten en
bijhorende lucht- en lawaaihinder): de Kuringersteenweg, en de
spoorbundel.
De omgevingskwaliteit is hierdoor eerder laag en hoewel ingrepen zoals
geluidsschermen hier deels een mouw aan kunnen passen, is dit een zone
die weinig geschikt is voor functies zoals wonen. Vandaag zijn hier reeds
een aantal bedrijven aanwezig alsook een sportcomplex, functies die zich
vooral binnen in een gebouw afspelen en minder aangewezen zijn op een
hoge omgevingskwaliteit en hier goed op hun plaats zijn, omwille van de
nabijheid van de stad, de goede ontsluiting en de aanwezige ruimte.
De stad wil het ruimtelijk rendement van deze zones verhogen en kiest
daarom voor een V/T van 1,5. Alleen voor subzone GB3 wordt de V/T
beperkt tot 1,1 omdat deze zone paalt aan een woonzone die ook in de
toekomst bestendigd wordt: een zeer groot volume in subzone GB3 zou een
negatieve impact kunnen hebben op de woonkwaliteit en kwaliteit van de
tuinen van deze woningen.
Vandaag is deze zone ingekleurd als bedrijvenzone (gewestplan). De zone
leent zich echter ook voor grootschalige recreatieve functies. De stad wil
een voldoende aanbod aan bedrijventerreinen behouden – daarom wordt
het aandeel recreatie beperkt tot max. 50%. Hierdoor ontstaan er ook
mogelijkheden tot complementair gebruik van parkeerplaatsen. Daarnaast
zorgt recreatie voor een hogere verkeersgeneratie, wat op deze locatie een
aandachtspunt is.
De oppervlaktes voor de nevenfuncties gelden per subzone of site. Onder
‘site’ verstaan we hier één of meerdere elkaar aansluitende percelen, die
samen een gebouw of programma met alle aanhorigheden huisvesten.
Bestaande, vergunde nevenfuncties kunnen behouden blijven, ook als deze
meer oppervlakte innemen dan voorzien in de voorschriften van het RUP.
Verdere uitbreidingen van nevenfuncties zijn in dat laatste geval evenwel
niet mogelijk.
Qua bedrijvigheid mikken we hier op ‘stedelijke bedrijvigheid’: hieronder
verstaan we alle vormen van bedrijvigheid die een sterke link met de stad
hebben: van historisch gegroeide Hasseltse bedrijven die moeten
herlokaliseren, bedrijven die de stad bevoorraden (aannemers, …) of
bedrijven actief in de sector van de sociale economie.
De toegelaten nevenbestemmingen zijn vb. een bedrijfscafetaria, een
kinépraktijk of cafetaria bij de sportsite, een geïntegreerd kantoor, …
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.261.106
X-18.374-11/46
Opgelet: Binnen de zones GB 1 en GB2 is mogelijk nog een
erfdienstbaarheid ten gunste van Elia aanwezig. Het RUP doet hier geen
afbreuk aan. Bij iedere aanvraag tot omgevingsvergunning zal de stad
advies opvragen bij Elia. De opgelegde veiligheidsvoorschriften dienen
steeds gerespecteerd.”
3.11.
Artikel 2 ‘Zone voor wonen met nabestemming’ (WN) van de
stedenbouwkundige voorschriften van het gemeentelijk RUP luidt:
“Art. 2.1. Bestemming en nabestemming
Bestemming
De zone is bestemd voor wonen.
Behoudens de eventueel reeds vergunde of vergund geachte
nevenbestemmingen zijn er geen nieuwe nevenbestemmingen toegelaten.
Nabestemming
Voor de nabestemming gelden de voorschriften van de zone met gemengde
bestemming GB2 (art. 5).
Toegelaten bestemmingen zijn hier stedelijke bedrijvigheid en/of
dagrecreatie. Om van de nabestemming gebruik te kunnen maken, moet het
verzoek tot nabestemming middels de aanvraag van een
omgevingsvergunning worden ingediend voor alle percelen in de zone WN
samen.
Art. 2.2. Inrichting gebouwen
§1. Bestaande vergunde en vergund geachte gebouwen en constructies met
woonfunctie
Voor bestaande vergunde en vergund geachte gebouwen en constructies is
het toegelaten om instandhoudingswerken (incl. het bijkomend isoleren
van de woning) uit te voeren indien de bestemming wonen wordt
behouden.
Het aantal woongelegenheden blijft beperkt tot het huidige aantal. Sloop en
nieuwbouw (herbouw) is hier niet toegelaten, noch het uitvoeren van
grondige verbouwingswerken, het uitbreiden van de bestaande gebouwen
en/of het opdelen van woningen of het omvormen van grondgebonden
woningen in meergezinswoningen. Alleen voor verwaarloosde panden is
sloop zonder daarop volgende nieuwbouw toegelaten.
Voor zover de woonfunctie behouden blijft, gelden de
inrichtings-voorschriften van de Zone voor wonen (art. 1.2.).
§2. Nieuwe gebouwen met nabestemming
Van de mogelijkheid tot nabestemming kan maar gebruik worden gemaakt,
indien alle percelen gelegen in de zone WN betrokken worden in een
nieuwe ontwikkeling.
De nabestemming moet als één ruimtelijk samenhangend geheel
uitgewerkt worden binnen de zone WN en afgestemd op de inrichting van
de aanpalende zone met gemengde bestemming GB2. De inrichting moet in
functie staan van een kwalitatieve en duurzame ontwikkeling.
Bij elke vergunningsaanvraag voor de realisatie van de nabestemming
dient een globaal inrichtingsplan te worden gevoegd.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.261.106
X-18.374-12/46
Voor deze zone geldt een V/T van max. 1,5.
Onbebouwde perceelsdelen dienen als tuin of private buitenruimte dan wel
collectieve of semi-publieke groene ruimte te worden aangelegd en als
dusdanig beheerd. Deze ruimte wordt groen ingericht en als één
samenhangend geheel geconcipieerd. De onbebouwde ruimte van de zone
‘Wonen met nabestemming’ die aansluit op het openbaar domein moet als
één geheel met het openbaar domein worden ingericht.
Het aantal bouwlagen bedraagt max. 3.
De architectuur moet in harmonie zijn met de omgeving, maar kan bewust
en positief afwijken indien deze een eigen antwoord geeft op de omgeving,
zonder de eigenheid van de bestaande bebouwing aan te tasten. Alle gevels
worden als een voorgevel ontworpen in kwalitatieve, kleinschalige en
duurzame materialen, met raamopeningen en/of gelijkvloerse toegangen.
Bij sloop van de woningen en een nieuwe invulling met nabestemming zal
er rekening gehouden moeten worden met de door AWV opgelegde
bouwlijn of nieuwe rooilijn […] waardoor de voorgevellijn voor nieuwe
gebouwen achteruit zal liggen ten opzichte van de huidige voorgevellijn.
Ontsluitingen worden zo ver mogelijk van het kruispunt tussen de en de
Kuringersteenweg georganiseerd.
Art. 2.3. Parkeerplaatsen en fietsenstallingen
Zolang de woonbestemming behouden blijft, gelden de parkeernormen
zoals opgenomen bij de Algemene bepalingen (§ 2.13).
Bij realisatie van de nabestemming gelden de normen van de naastliggende
zone met gemengde bestemming (GB).
De parkeerruimte dient hoofdzakelijk in, op of onder het gebouw voorzien
te worden. Ontsluitingen worden zo ver mogelijk van het kruispunt tussen
de Singel en de steenweg georganiseerd.
Indien de nabestemming wordt gerealiseerd, kan ook de
uitzonderingsbepaling voor complementaire functies worden benut, zoals
beschreven bij de zone met gemengde bestemming (GB).
Langsheen de Kuringersteenweg […] mogen geen parkeerplaatsen
voorzien worden.”
IV. Onderzoek van de middelen
A. Eerste middel
Uiteenzetting van het middel
4.1.
De verzoekende partij voert in een eerste middel de schending
aan van de artikelen 2.1.2, § 3, en 2.2.18, § 1, van de Vlaamse Codex Ruimtelijke
Ordening (hierna: VCRO) en van het Ruimtelijk Structuurplan Vlaanderen
(hierna: RSV), van het besluit van de Vlaamse regering van 20 januari 2017
houdende definitieve vaststelling van het gewestelijk ruimtelijk uitvoeringsplan
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.261.106
X-18.374-13/46
‘Afbakening regionaalstedelijk gebied Hasselt-Genk’ (hierna: het gewestelijk
afbakenings-RUP), met het provinciaal ruimtelijk structuurplan Limburg
(hierna: PRSL) en van het gemeentelijk ruimtelijk structuurplan Hasselt
(hierna: GRS),
alsook
de
schending
van
het
zorgvuldigheids-
en
materiëlemotiveringsbeginsel.
4.2.
In een eerste middelonderdeel betoogt de verzoekende partij dat
de beleidsvisies van het RSV, PRSL, GRS en het gewestelijk afbakenings-RUP
“duidelijk één beleid [vertonen] voor een regionaalstedelijk gebied zoals Hasselt
en met name de stationsomgeving: het wegwerken van versnippering en
bevorderen van de coherentie met een focus op wonen, stedelijke voorzieningen,
economische activiteiten en kantoren”. Volgens de verzoekende partij gaat de
herbestemming van het hoekgebied tot een zone voor stedelijke bedrijvigheid en
recreatie, al dan niet in nabestemming, lijnrecht in tegen deze beleidsvisies.
Dit terwijl de in het gewestplan voorziene bestemmingen, “zijnde wonen incl.
kantoormogelijkheden”, wel in overeenstemming waren met deze beleidsvisies.
De bestemmingswijziging veroorzaakt een breuk in het woonlint, daar waar het
RSV, PRSL en GRS dit op deze locatie niet toestaan. Ofschoon de verscheidene
beleidsdocumenten, en het bestreden gemeentelijk RUP zélf, zich erover beklagen
dat de stationsomgeving al een ruimtelijk onsamenhangend gebied is,
bewerkstelligt
het
bestreden
gemeentelijk
RUP
net
nog
meer
die
onsamenhangende structuur door een breuk in het woonlint te veroorzaken.
4.3.
In een tweede middelonderdeel zet de verzoekende partij uiteen
dat de bestemmingswijziging van haar percelen is ingegeven door “de zogenaamde
mindere luchtkwaliteit (stikstofdioxide en zwarte koolstof) ter hoogte van het
kruispunt Singel-Kuringersteenweg alsook een verhoogde geluidsbelasting
(omwille van het spoor en het wegverkeer)”. De verzoekende partij betoogt dat er
ingevolge het gemeentelijk RUP bijkomende “geluid- en luchtemissies” zullen
zijn, en meent dat de door haar bekritiseerde bestemmingswijziging een
onverantwoord onderscheid maakt en een onverantwoorde ongelijkheid creëert ten
aanzien van andere woonzones met een gelijke of gelijkaardige geluidsbelasting en
luchtkwaliteit. Zelfs binnen het plangebied van het bestreden gemeentelijk RUP
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.261.106
X-18.374-14/46
wordt een onverklaarbaar onderscheid gemaakt tussen zones in gelijkaardige
geluids- en luchtkwaliteit. De verzoekende partij bekritiseert dat de Gecoro de
bezwaren thematisch heeft gegroepeerd en de bezwaarschriften in thema’s en
subthema’s heeft opgedeeld, waardoor haar bezwaren “dermate uiteen gehaald
[werden] dat op het eigenlijke bezwaar niet afdoende wordt geantwoord”.
Zij meent dat het advies van de Gecoro, dat de stad Hasselt zich eigen heeft
gemaakt, niet afdoende is gemotiveerd en niet gebaseerd is op de juiste feitelijke
gegevens. De verzoekende partij bekritiseert het feit dat wanneer zij woonzones
aanhaalt die gelijkaardig zijn aan haar percelen, wordt gesteld dat men geen
uitspraak doet over gebieden buiten het plangebied, en dat, “[t]er verantwoording
van het verschil binnen het plangebied, […] men aan[haalt] dat de structuur van de
Singel wordt doorgetrokken”. De Singel is nochtans grotendeels buiten het
plangebied gelegen. De verwerende partij doet enkel uitspraak over gebieden
buiten het plangebied wanneer dit voor haar voordelig is. Overigens zijn langsheen
de Singel verscheidene woonzones aan dezelfde condities onderhevig “en worden
de overige functies rond andere delen van de Singel geplaatst in de
beleidsdocumenten […] zodat deze motivering kant noch wal [raakt]”.
4.4.
Volgens een derde middelonderdeel mag van een zorgvuldig
bestuur worden verwacht dat zij “de beleidsdocumenten” naleeft. Wanneer een
strijdigheid met deze beleidsdocumenten wordt aangevoerd, dient het bestuur dit
nauwkeurig te onderzoeken en, indien gepast, gegrond te weerleggen. Een
zorgvuldig bestuur mag zich hierbij niet tot een algemene, niet gestaafde
motivering beperken.
Beoordeling
5.1.
Opgemerkt zij vooreerst dat de plannende overheid bij de
uitvoering van een ruimtelijk structuurplan over een ruime discretionaire
bevoegdheid beschikt. Het komt de Raad van State niet toe om zijn beoordeling in
de plaats te stellen van die van de bevoegde bestuurlijke overheid. Hij is in de
uitoefening van zijn wettigheidstoezicht wel bevoegd om, desgevraagd, na te gaan
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.261.106
X-18.374-15/46
of de bestuurlijke overheid op grond van de juiste en correct beoordeelde feitelijke
gegevens, binnen de grenzen van de redelijkheid tot haar besluit is kunnen komen.
Verder zij opgemerkt dat een ruimtelijk structuurplan in zijn
geheel dient gelezen te worden, en dat de verschillende principes die in een
dergelijk plan terug te vinden zijn in hun onderlinge samenhang beschouwd
moeten worden.
5.2.
De ruimtelijke planningscontext wordt in de toelichtingsnota bij
het bestreden gemeentelijk RUP uitvoerig toegelicht (toelichtingsnota, p. 15-34).
Voorts heeft de Gecoro identieke bezwaren van de verzoekende partij als volgt
uitvoerig behandeld:
“Subthema/gebied Strijdigheid RUP met GRUP afbakening stedelijk
gebied
Bezwaarschrift 9
Inhoud
Zoals de toelichtingsnota stelt, werd in het GRUP een afbakeningsplan van
het regionaalstedelijk gebied Hasselt-Genk opgemaakt.
De afbakening gebeurde i.f.v. de realisatie van de beleidsdoelstellingen en
ontwikkelingsperspectieven voor het regionaalstedelijk gebied. Deze stelt
voorop dat het regionaalstedelijk gebied grote potenties heeft om een
belangrijk aandeel van de groei inzake bijkomende woongelegenheden,
stedelijke voorzieningen en ruimte voor economische activiteiten op te
vangen. De stationsomgeving ligt binnen de afbakeningslijn van het
regionaalstedelijk gebied, zoals vastgelegd in het GRUP, maar is niet als
afzonderlijk deelplan opgenomen.
Het Besluit van de Vlaamse Regering houdende de definitieve vaststelling
van
het
gewestelijk
ruimtelijk
uitvoeringsplan
afbakening
regionaalstedelijk gebied Hasselt-Genk overweegt hierbij dat bij de
afbakening van stedelijke gebieden concreet wordt aangegeven waar een
‘stedelijkgebiedbeleid’ zal worden gevoerd en dat dit concreet wordt
gemaakt in de globale visie op het regionaalstedelijk gebied zoals
opgenomen in de toelichtingsnota van het GRUP.
De toelichtingsnota van dit GRUP stelt dat o.a. volgende
ontwikkelingsperspectieven voor stedelijke gebieden voorop staan:
- het realiseren van een groter aandeel bijkomende woongelegenheden;
- het streven naar minimale woningdichtheden;
- differentiëren en verbeteren van de woningvoorraad;
- het versterken van de multifunctionaliteit;
- het concentreren van kantoren aan knooppunten van het openbaar vervoer
(station, ... );
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.261.106
X-18.374-16/46
- het inplanten van (stedelijke) voorzieningen afgestemd op het belang van
het grootstedelijk gebied;
- het bundelen van kleinhandel op binnenstedelijke locaties en op
kleinhandelszones;
- het optimaliseren van de aanwezige recreatieve en toeristische
voorzieningen, onder meer in het historische stadsgedeelte; [ ... ]
- het stimuleren van een stedelijk mobiliteit- en locatiebeleid.
Meer specifiek en van toepassing op de knooppunt-ligging van het perceel
van cliënte in relatie met het aanbod aan openbaar vervoer, stelt de
toelichtingsnota dat binnen de transformatie van het regionaalstedelijk
gebied men een coherente groei dient na te streven.
Dit kan volgens de toelichtingsnota van het GRUP door een doordacht
verdichtingsbeleid te voeren rondom multimodale knooppunten (trein,
tram) in tegenstelling tot het verder aansnijden van open ruimte met
beperkte ontsluitingsmogelijkheden voor openbaarvervoer.
De
bedoelde
functies
voor
aansnijding
zijn
bijkomende
woongelegenheden, stedelijke voorzieningen en ruimte voor economische
activiteiten. De toelichtingsnota van het GRUP stelt daarenboven binnen
Hasselt de focus voor de functie wonen in de eerste plaats ligt op gebieden
in de omgeving van de Singel aansluitend op de binnenstad – zoals het
perceel van cliënte –. Naast de functie wonen wordt, voornamelijk voor de
stationsomgeving, eveneens kantoorontwikkeling vooropgesteld.
De bestemmingswijziging die het ontwerp-RUP vooropstelt zowel met
betrekking tot het perceel van cliënte als met betrekking tot de daarop
aansluitende woningen staat hier lijnrecht tegenover.
Advies 73 Gecoro
De eventuele strijdigheid van het RUP met Vlaamse beleidsplannen en
RUPs werd door het Departement Omgeving afgetoetst. In hun advies
wordt hier geen gewag over gemaakt – het lijkt dan ook weinig
waarschijnlijk dat er zich op dit vlak een probleem stelt.
De bezwaarindiener haalt allerlei onderdelen van het GRUP aan, die echter
op geen enkele manier tegenstrijdig zijn met het RUP. Bovendien moeten
de ontwikkelingsperspectieven opgelijst in het GRUP gebiedsgericht en
bijgevolg ruimtelijk gedifferentieerd worden toegepast, wat in het RUP
gebeurt (en vormen ze geen aanleiding om overal ‘hetzelfde’ beleid te
voeren). De loutere ligging binnen stedelijk gebied vormt dan ook geen
grond om aanspraak te kunnen maken op deze of gene functie.
Het RUP voorziet trouwens ook in een bundeling van functies in de
onmiddellijke omgeving van het station, zoals het GRUP vooropstelt.
Dat de woonfunctie primair is in de zone tussen de binnenstad en Singel
wordt op geen enkele wijze door het RUP tegengesproken: het RUP
bewaart de woonzones tussen de Grote Breemstraat en de
Kuringersteenweg/K.Astridlaan. Het perceel van de bezwaarindiener ligt
echter net buiten de Singel – en slechts een klein deel van de site komt in
aanmerking voor wonen (grootste deel is vandaag al bestemd als
KMO-zone). De woonkwaliteit is hier zeer laag (drukke steenweg en
Singel, sterke geluidsbelasting, slechte luchtkwaliteit, …) waardoor het
bestendigen van de woonfunctie hier niet duurzaam is.
Aanpassing RUP ? – Neen
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.261.106
X-18.374-17/46
[…]
Subthema/gebied Strijdigheid RUP met GRS
Bezwaarschrift 9
Inhoud
Ook het GRSH stelt met betrekking tot het perceel van cliënte een andere
ontwikkeling voorop. Het GRSH identificeert terecht de Singel als
toegangspoort tot de kernstad, hetgeen als geheel versterkt dient te worden
om als baken te functioneren. Naast de verkeersfunctie biedt de Singel
volgens het GRSH ruimte voor verdichting van stedelijke functies en
vooral functies met behoefte aan zichtlocatie. De herontwikkeling van het
station wordt door het GRSH vervolgens beschreven als een hefboom voor
een kwalitatieve stedelijke ontwikkeling van Hasselt, waarbij wordt
gestreefd naar een kwalitatieve menging van stedelijke voorzieningen met
diverse woonvormen. De stationsomgeving wordt eveneens als locatie
voor kantoren geselecteerd, als drager van onderwijsfuncties en als locatie
voor de uitbouw van stedelijke culturele infrastructuur.
Het GRSH stelt dat Hasselt in de eerste plaats een woonstad is en dient te
blijven, waarbij de plaats binnen het regionaal stedelijk gebied
Hasselt-Genk en het tegengaan van versnippering voorop staan.
Met betrekking tot het perceel van cliënte stelt het GRSH voor de
economische structuur dat het gedeelte van de Kuringersteenweg, tussen de
Singel en het spoor, het een stedelijk onderzoeksgebied betreft met de
volgende programmapunten:
- Versterken van de relatie tussen de stadskern en Kuringen ten noorden
van de Kuringersteenweg.
- Versterken van de relaties tussen het gebied ten zuiden van
Kuringersteenweg en het gebied voor stedelijke ontwikkeling rond de
stationsomgeving.
- Zoeken naar een nieuw evenwicht tussen handel en wonen waarbij handel
wordt afgebouwd en wonen versterkt.
- Voldoende ruimte voor vlotte verkeersafwikkeling, vooral voor het
openbaar vervoer en de trage weggebruiker. Het GRSH stelt dat langs de
Singel de stedelijke structuur verdicht en versterkt dient te worden. De
beoogde concentraties voor wonen worden duidelijk uit onderstaand plan
(zie GRSH).
Het GRSH beoogt tenslotte een ontwikkeling waarbij er een – ruimtelijke –
verbinding wordt gemaakt tussen de kernstad en o.a. de Blauwe Boulevard
en de stationsomgeving, onder meer door aanleg van looplijnen. Ook hier
beoogt het GRSH een verbinding tussen functies, dewelke de dynamiek en
de betekenis van Hasselt als leefstad verhogen. Om die reden stimuleert het
stadsbestuur het wonen boven winkels.
Ook hier staat de bestemmingswijziging die het ontwerp-RUP vooropstelt
zowel met betrekking tot het perceel van cliënte als met betrekking tot de
daarop aansluitende woningen lijnrecht tegenover elkaar.
Advies 74 Gecoro
De bezwaarindiener haalt een aantal ambities en doelstellingen van het
GRS aan. Het RUP – in zijn totaliteit – voldoet uiteraard aan deze
doelstellingen : het zet in op een duurzame ontwikkeling, door stedelijke
functies te bundelen rond een HOV-knooppunt, door kansen te creëren
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.261.106
X-18.374-18/46
voor een duurzame modal split, door grote oppervlaktes groen te
introduceren in een sterk versteende omgeving, …. (zie toelichtingsnota).
Dit wil echter niet zeggen dat op elk perceel binnen een straal van 800
meter rond het station dezelfde ontwikkelingsmogelijkheden moeten
geboden worden: een duurzame ruimtelijke planning vertrekt immers ook
vanuit de bestaande ruimtelijke structuur en zal dus steeds gedifferentieerd
ambities projecteren op verschillende gebieden. Bovendien doet een
structuurplan per definitie geen uitspraken op perceelsniveau en zijn de
beweringen van de bezwaarindiener dat zijn perceel door het GRS bestemd
wordt voor wonen geheel voor eigen rekening en niet correct. De figuur
waarnaar verwezen wordt, toont een ‘grote rode vlek’ (ongeveer
overeenkomend met de Singel): in geen geval is overal binnen deze zone
wonen ‘verplicht’, het is geen afbakening van een woonzone noch een
bestemmingsplan. De vlek moet geïnterpreteerd worden als een indicatie
van het gebied waar wonen dient gebundeld te worden – binnen het
bestaande ruimtebeslag – om verdere verspreiding van het wonen tegen te
gaan. In geen geval kan uit deze figuur afgeleid worden dat binnen de
aangeduide rode vlek alleen maar woonfuncties mogelijk zouden zijn.
Het RUP wil de zone GB en WN in functie van de structuur van de Singel
nieuwe ontwikkelingskansen geven, die stroken met de globale morfologie
en functionaliteit van de Singel. Dit sluit aan bij het GRS.
Aanpassing RUP ? – Neen
[…]
Subthema/gebied Strijdigheid RUP met PRS
Bezwaarschrift 9
Inhoud
Hasselt wordt door het RSPL aangeduid als woonkern en
structuur-ondersteunend hoofddorp. Het RSPL selecteert Hasselt als de
meest centrale kern in het gebied; het groepeert de belangrijkste
voorzieningen en dient als ‘uithangbord’ en ‘aanspreekpunt’ te
functioneren. Een bijkomend aanbod aan stedelijke functies in het
algemeen is volgens het RSPL noodzakelijk.
Het RSPL stelt stadsvernieuwing voorop waarbij herwaardering van het
bestaand weefsel een belangrijke rol speelt bij het versterken van Hasselt –
Genk. Er wordt gesteld dat vele verspreide wijken een onvoldoende
dichtheid hebben en dat, om die te verhogen, een aantal nieuwe functies
kunnen worden ingebracht m.n. nieuwe woningen en nieuwe lokale
voorzieningen.
Als beleidsvisie stelt het RSPL voorop dat de kernen attractieve
knooppunten dienen te worden, die op de verschillende schaalniveaus het
wonen, de diensten en de economische ontwikkeling bundelen. Verdere
verspreide verstedelijking en versnippering moeten worden omgebogen
naar een kerngericht beleid. Bijkomende woningen moeten volgens het
RSPL dan ook zoveel mogelijk in de kernen (inbreiding) of direct
aansluitend bij de kernen – zoals het perceel van cliënte – worden
gerealiseerd.
Het voorontwerp Beleidsplan Ruimte Limburg (Ruimtepact 2040)
ondersteunt bovenstaande nog steeds.
Advies 75 Gecoro
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.261.106
X-18.374-19/46
Het is niet duidelijk welke tegenstrijdigheden bezwaarindiener ziet met het
PRSL (er worden een aantal beleidsopties aangehaald, waarvan een groot
aantal antwoord krijgen in het RUP). Net zoals het GRS, is het PRSL géén
bestemmingsplan dat op perceel niveau uitspraken doet. Er kan dan ook
niet zomaar geconcludeerd worden dat het PRSL bepaalt dat op het perceel
van de bezwaarindiener een woonprogramma mogelijk moet zijn. Ook hier
blijft geldig dat beleidsopties en ambities steeds gebiedsgericht moeten
worden toegepast en er dus steeds een gedifferentieerd beleid nodig is.
Aanpassing RUP ? - Neen
[…]
Subthema/gebied Strijdigheid RUP met Swot en Akte
Bezwaarschrift 9
Inhoud
Ook de SWOT-analyse uitgevoerd voor het ontwerp-RUP stelt dat de
stationsomgeving potentieel een interessante woonzone is, maar ook een
kansrijke zone voor handelszaken en horeca (die kunnen profiteren van de
grote passage van en naar het station). µ
Cliënte wijst met betrekking tot beleidsvisies ten slotte naar hetgeen
uiteengezet onder punt E (Akte).
Advies 76 Gecoro
Dat in de SWOT wordt aangehaald dat de stationsomgeving geschikt is
voor een aantal functies, wil niet zeggen dat deze zomaar overal mogelijk
zijn. Binnen de stationsomgeving – dat een zeer ruim gebied beslaat – zijn
verschillende deelgebieden met elk een eigen roeping. Alle deelgebieden
samen maken de ambities voor de stationsomgeving waar.
De verwijzing naar de akte is niet dienstig en dit bezwaar is ongegrond (zie
verder, weerlegging standpunt m.b.t. akte)
Aanpassing RUP ? – Neen
[…].”
5.2.2.
En ook:
“Subthema/gebied Zone met gemengde bestemming
Bezwaarschrift 9
Inhoud
De vooropgestelde bestemmingswijziging stemt niet overeen met de
beleidsvisie die jarenlang gold.
Zoals het RUP zelf beklaagt is het gebied tussen de Singel en de spoorlijn
reeds een ruimtelijk onsamenhangend gebied. Het perceel van cliënte en de
daarop aansluitende woningen zijn heden een onderdeel van een klein
woonlint. Door de bestemmingswijziging van het RUP wordt dit gebied
nog onsamenhangender, vermits deze een breuk in dit woonlint
veroorzaakt, vnl. met betrekking tot het perceel van cliënte. Het RUP
bewerkstelligt op deze manier net nog meer de onsamenhangende
structuur, door de enige samenhang (klein woonlint) die de zone kent op
een onverantwoorde wijze te doorbreken
Advies 54 Gecoro
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.261.106
X-18.374-20/46
Het is niet duidelijk naar welke ‘beleidsvisie’ de bezwaarindiener verwijst.
Puur ruimtelijk is het logisch om de zones die langsheen de Singel liggen
als één geheel te behandelen. De Singel is immers een structuurbepalende
infrastructuur – tenminste op stadsniveau – die zijn omgeving conditioneert
en een eigen ruimtelijke logica volgt. Als we de Singel volgen, herkennen
we een ruimtelijk patroon dat zich duidelijk onderscheidt van het
omliggende stedelijke weefsel en gekenmerkt wordt door een grote korrel
en het voorkomen van specifieke functies. Deze logica werd in het
gewestplan vastgelegd: langsheen de Singel bevinden zich uitgestrekte
zones voor bedrijvigheid, industrie, stedelijke ontwikkeling, openbaar nut
…Binnen de zone GB zelf treffen we ook een aantal grootschalige volumes
aan (Officenter, fabriekshal, Olympia), die zich oriënteren op de Singel.
Het woonlint langs de Kuringersteenweg vormt vandaag een kleine enclave
van woningen binnen een volledig ‘paarse zone’. Het ontwerp RUP
voorziet dat in de meest precaire sectie dit woonlint op termijn kan
evolueren naar een bestemming die aansluit bij de aanliggende zones. Het
woonlint wordt dus inderdaad ‘onderbroken’ ter hoogte van de Singel: dat
is vandaag reeds het geval en door de voorziene ontwikkeling in de zones
GB en WN kan de Singel hier op een kwalitatieve wijze verder uitgebouwd
worden.
Aanpassing RUP ? – Neen, zie ook advies 47
[…].”
5.2.3.
En nog:
“Subthema/gebied Zone met gemengde bestemming
Bezwaarschrift 9
Inhoud
Zoals reeds aangegeven is de bestemming wonen voor het gebied van
cliënte en de aansluitende woningen in overeenstemming met de
verschillende beleidsvisies en de bezorgdheden rond mobiliteit.
De bestemming wonen zorgt ervoor dat de grote onsamenhangende
structuur, het onrechtmatig gecreëerde onderscheid met andere woonzones
onderhevig aan gelijke/gelijkaardige condities en het verbreken van de
verbintenissen ten opzichte van cliënt (zie supra) worden weggewerkt.
Daarenboven stimuleert dit het gebruik van openbaar vervoer, vermits
bewoners door de optimale ligging aan dit multimodale knooppunt
(trein, bus) meer geneigd zullen zijn het openbaar vervoer te nemen. Dit is
in overeenstemming met het doel van het ontwerp-RUP. Daarnaast heeft
het perceel van cliënte en de aansluitende woningen een optimale ligging
om te voldoen aan de nood aan verscheidene woonvormen, i.e. sociale
woningen, betaalbare woningen en woningen voor ouderen. Deze
lokalisering van dergelijke woonvormen wordt eveneens vooropgesteld
door het GRS-H en het RSPL[.]
Daarenboven is de site dichtbij gelegen aan verscheidene voorzieningen en
het stadscentrum:
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.261.106
X-18.374-21/46
- op wandelafstand vd supermarkt Carrefour, een dokterspraktijk, een
tandartsenpraktijk, een sportcomplex, recreatieve activiteiten zoals de
Olympia, ... etc.
Vermits het ontwerp-RUP is opgesteld in de zin trage verbindingen te
versterken en verkeersbewegingen te verminderen, is deze bestemming
optimaal in overeenstemming hiermee.
Minstens dient een gemengde bestemming m.i.v. wonen worden toegepast
op het perceel van cliënte en de woningen hierop aansluitend. Rekening
houdend met de huidig van toepassing zijnde bestemming, doch ook met
het feit dat de huidige bestemming en bebouwbare oppervlakte een
onmogelijkheid creëren tot het ontwikkelen van de site voor recreatie en
bedrijvigheid zoals vooropgesteld door het RUP, dient de bestemming
bedrijvigheid uitgebreid te worden zodat ook kantoren mogelijk zijn. Ook
de functie kantoren past binnen de verscheidene beleidsvisies (zie supra).
Door de gemengde vorm met wonen wordt de bijkomende
verkeersgeneratie van de bestemming kantoren daarenboven beperkt.
Ook dienen de stedenbouwkundige voorschriften aangepast te worden
rekening houdend met het bovenstaande. Het voorstel van de bouwheer
krijgt een plintfunctie van bedrijvigheid (incl. kantoren), recreatie en
kantoren met daarboven wonen, aan dezelfde max. V /T = 1,5 = 5600 m².
Rekening houdende met deze maximaal toegelaten bebouwbare m² en de
45°-regel, dienen echter meer dan 3 bouwlagen mogelijk te zijn om aan de
maximum V/T van 1,5 de volledig toegelaten bebouwbare m² te kunnen
benutten.
In die zin worden 6 bouwlagen voorgesteld.
De totale bebouwde oppervlakte ten opzichte van het perceel is in dit
voorstel slechts 30% met 70% groenruimte, hetgeen eveneens in
overeenstemming is met woonkwaliteit en het beperken van bebouwbare
oppervlakten met aandacht voor groen. Dit is zelfs het tegenovergestelde
van de minimale vereisten van het RUP met 30% groen en 70%
bebouwing. Advies 58 Gecoro Zoals eerder aangehaald acht de stad deze
zone niet geschikt als woonlocatie. De Gecoro gaat akkoord met deze
stelling. Dit heeft te maken met de omgevingskwaliteit, maar ook met de
ruimtelijke structuur van de omgeving, die bepaald wordt door de
aanwezigheid van de Singel. Het RUP voorziet daarom een
herstructurering van deze zone, binnen de ruimtelijke logica van de Singel.
Vandaag heeft de zone een dubbele bestemming: wonen en bedrijvigheid.
Kantoren zijn hier niet mogelijk (tenzij als nevenfunctie bij een bedrijf). In
het RUP wordt -met het oog op het bevorderen van een duurzame modal
split- ervoor gekozen om personenintensieve functies te bundelen op
wandelafstand van het station (400m): de site van de bezwaarindiener ligt
op een grotere afstand van het station en eerder op een autogerichte locatie.
Daarom worden kantoren hier als hoofdbestemming niet toegelaten.
Een bezorgdheid van de stad is om voldoende ruimte voor economische
activiteiten – producerende bedrijvigheid – te vrijwaren. In het verleden is
hier zeer slordig mee omgesprongen waardoor grote delen van bedrijven –
en industriële zones zijn ingenomen door kantoren (in een aantal gevallen:
onvergund). Voor het goed functioneren van de stedelijke economie is de
aanwezigheid van voldoende echte bedrijvenzone essentieel: de stad is
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.261.106
X-18.374-22/46
daarom voorzichtig bij het toelaten van kantoren op KMO-zones: kantoren
zijn immers meer rendabel en dreigen producerende functies te verdringen.
Het reeds bestaande aanbod aan kantoren is ook ruim voldoende om een
antwoord te bieden aan de vraag.
Zie ook advies 47
Aanpassing RUP ? Ja, zie advies 47
[…].”
5.3.1.
De verzoekende partij gaat in haar eerste middelonderdeel
volledig aan de hiervoor geciteerde antwoorden van de Gecoro voorbij. Zij
herneemt in hoofdzaak haar bezwaarschrift, blijft poneren dat de beleidsvisies van
de door haar aangevoerde (structuur)plannen “duidelijk één beleid [vertonen] voor
een regionaalstedelijk gebied zoals Hasselt en met name de stationsomgeving: het
wegwerken van versnippering en bevorderen van coherentie met een focus op
wonen, stedelijke voorzieningen, economische activiteiten en kantoren”, en
beweert dat de bestemmingen ‘Zones met gemengde bestemming’ en ‘Zone voor
wonen met nabestemming” lijnrecht tegen deze beleidsvisie ingaan.
5.3.2.
Verder benadert de verzoekende partij de (on)verenigbaarheid
van het bestreden gemeentelijk RUP met de ruimtelijke structuurplanning ten
onrechte louter op perceelsniveau. Overeenkomstig het toentertijd geldende
artikel 2.1.1, eerste lid, VCRO is een ruimtelijk structuurplan een beleidsdocument
dat het kader aangeeft voor de gewenste ruimtelijke structuur en dat een
langetermijnvisie geeft op de ruimtelijke ontwikkeling van het gebied in kwestie,
zodat een structuurplan niet perceelsgericht is. De verwerende partij voert te dezen
dan ook terecht aan, en de Gecoro heeft er in antwoord op een bezwaar van de
verzoekende partij op goede gronden op gewezen, dat de beweerde strijdigheid van
het gemeentelijk RUP met een ruimtelijk structuurplan niet louter beoordeeld kan
worden ten aanzien van één enkel perceel.
5.3.3.
De verzoekende partij verwijst ook selectief naar principes uit de
door haar geschonden geachte structuurplannen, maar verliest daarbij uit het oog
dat een structuurplan, zoals hoger vermeld, in zijn geheel dient gelezen te worden,
en dat de verschillende principes die in dergelijk plan zijn terug te vinden in hun
onderlinge samenhang moeten worden beschouwd. Naast de principes waarnaar
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.261.106
X-18.374-23/46
de verzoekende partij verwijst, bepaalt het GRS ook dat de stationsomgeving deel
uitmaakt van de deelruimte verstedelijkt gebied Hasselt, waarin een kwalitatief
stedelijk beleid gevoerd wordt, met onder meer als aandachtspunt : “Economische
activiteiten onder de vorm van bedrijvigheid worden gestimuleerd. Er worden
nieuwe locaties gezocht waarbij de aard van activiteiten aangepast wordt aan de
plekken”. In dit verband zij ook verwezen naar de toelichting bij artikel 5 van de
stedenbouwkundige voorschriften (zie randnummer 3.10.2).
5.3.4.
Een kerngericht beleid dat versnippering dient tegen te gaan en
dat bijkomende woningen zoveel mogelijk in de kernen wenst te realiseren, houdt
nog niet in dat in het stedelijk gebied geen gedifferentieerd beleid meer zou kunnen
gevoerd worden. Uit de door de verzoekende partij geschonden geachte plannen
kan geenszins afgeleid worden dat bedrijvigheid/recreatie nergens zou kunnen
voorzien worden in het stedelijk gebied, inzonderheid in de betrokken
stationsomgeving. De Gecoro wijst, in antwoord op een bezwaar omtrent de
bestemming ‘Zones met gemengde bestemming’ (GB), ook op het belang van
economische activiteiten: “Het uitgangspunt voor zone GB is de huidige
bestemming: zone voor KMO en ambachtelijke bedrijvigheid. De stad wil immers
voldoende ruimte voor economische activiteiten behouden in de nabijheid van de
stad. […]”.
5.3.5.
Uit de stukken van het dossier blijken duidelijk de redenen
waarom voor verzoeksters percelen voor de bestemmingen bedrijvigheid en
recreatie gekozen wordt en waarom het bestendigen van de woonfunctie aldaar niet
duurzaam wordt geacht, te weten de structuurbepalende infrastructuur van de
Singel en het gegeven dat het gebied ingevolge de geluidsbelasting en slechtere
luchtkwaliteit minder geschikt is als woonlocatie. De verzoekende partij toont niet
aan dat deze keuze de grenzen van de redelijkheid zou te buiten gaan of anderszins
onwettig zou zijn. Zij overtuigt er in dit verband evenmin van dat de verwerende
partij
onwettig
handelt
door,
enerzijds,
ter
verantwoording
van
de
bestemmings-wijziging van het kwestieuze hoekgebied te verwijzen naar de
structuurbepalende infrastructuur van de Singel en, anderzijds, te stellen dat zij
geen uitspraak doet over woongebieden buiten het plangebied met volgens de
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.261.106
X-18.374-24/46
verzoekende partij een gelijkaardige geluidsbelasting en luchtkwaliteit als in het
kwestieuze gebied.
5.4.
De in de memorie van wederantwoord door de verzoekende
partij aangevoerde omstandigheid dat op 1 juni 2023, dit is ná het bestreden besluit,
een omgevingsvergunning werd verleend ter bestendiging van een bestaande
woning in de ‘Zone wonen met nabestemming’, vermag tenslotte de wettigheid
van het bestreden besluit niet aan te tonen.
5.5.
Het eerste middelonderdeel wordt verworpen.
6.1.
Uit de verplichting om een openbaar onderzoek te organiseren
volgt de verplichting om de ingediende bezwaren met gepaste zorgvuldigheid te
onderzoeken en, wanneer ze niet worden gevolgd, om afdoende te laten begrijpen
waarom dat niet het geval is. Indien een bezwaarindiener op zijn bezwaar geen
rechtstreeks antwoord krijgt, volstaat het dat hij dit antwoord vindt in een
algemene stellingname die begrijpelijk op het bezwaar van toepassing is, hetzij in
een antwoord op een bezwaar of opmerking van een andere bezwaarindiener of op
een advies van een overheidsinstantie.
Het behoort niet tot de bevoegdheid van de Raad van State,
wettigheidsrechter zijnde, om zijn beoordeling van de tijdens het openbaar
onderzoek aangevoerde bezwaren in de plaats te stellen van die van de bevoegde
bestuurlijke overheid. Het komt aan de verzoekende partij toe om concreet uiteen
te zetten in welke zin zij de weerlegging van haar bezwaar onvoldoende acht om
een niet afdoende weerlegging aan te tonen.
Tenslotte bestaat er in hoofde van de overheid een plicht om de
bezwaarschriften op een ernstige wijze te behandelen, doch geen plicht tot het
inwilligen ervan.
6.2.
De kritiek van de verzoekende partij dat de Gecoro haar
bezwaarschrift, door dit thematisch op te splitsen en te beantwoorden, dermate
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.261.106
X-18.374-25/46
heeft uiteengehaald dat het niet afdoende werd beantwoord, kan geen bijval
vinden. Een eenvoudige lezing van het advies van de Gecoro leert dat verzoeksters
bezwaarschrift 9 systematisch werd samengevat en beantwoord.
6.3.
In de mate dat de verzoekende partij wijst op haar bezwaar dat
door de bestemmingswijziging van haar percelen en de aansluitende woningen er
een onverantwoord en onrechtmatig onderscheid wordt gemaakt met overige
woonzones die aan gelijkaardige condities onderhevig zijn, zij opgemerkt dat dit
bezwaar uitdrukkelijk en op afdoende wijze als volgt door de Gecoro werd
behandeld:
“Subthema/gebied Luchtkwaliteit en geluidsbelasting
Bezwaarschrift 9
Inhoud
Zoals reeds gesteld is de bestemmingswijziging ingegeven door de
zogenaamde mindere luchtkwaliteit (stikstofdioxide en zwarte koolstof) ter
hoogte van het kruispunt Singel-Kuringersteenweg, alsook een verhoogde
geluidsbelasting (omwille van het spoor en het wegverkeer).
Ten gevolge van de bijkomende verkeersgeneratie door het RUP zullen er
nl. bijkomende geluids- en luchtemissies zijn. Het verkeer dat door het
RUP gegenereerd wordt zal hoofdzakelijk via de randen van het plangebied
afgewikkeld worden, vooral via de Singel en busbaan/nieuwe parallelweg.
[…]
Uit de MER-screening blijkt dat het effect van dit bijkomend verkeer thans
zeer beperkt tot onbestaande is.
Door de bestemmingswijziging wordt een onverantwoord onderscheid en
ongelijkheid gecreëerd met andere woonzones met gelijke of gelijkaardige
geluidsbelasting en luchtkwaliteit - zie p. 19 e.v.
Uit de MER-screening van het ontwerp-RUP blijkt namelijk dat
bovenstaande (woon)zones een gelijke of soms zelfs slechtere kwaliteit
vertonen:
- Woonzone van BPA Tommelen 22 quinto (grote oppervlakte binnen
blauwe lijn binnen gele cirkel)
- Woonzone van BPA Heilig-Hart (oppervlakte binnen blauwe lijn binnen
paarse cirkel)
Dit geldt evenzeer voor de woonzones volgens het Gewestplan naast de
grote Ring, de grotere tussenwegen naar de kleine Ring en de woningen
naast de kleine Ring.
Zélfs binnen het voorliggend ontwerp-RUP wordt een onverklaarbaar
onderscheid gemaakt tussen zones in gelijkaardige geluids- en
luchtkwaliteit, waarbij dit in de éne zone (paars) blijkbaar geen bezwaar
vormt om woonzone te vestigen/behouden en bij de site van cliënte (geel)
wel.
Advies 22 Gecoro
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.261.106
X-18.374-26/46
De bestemmingswijziging is ingegeven vanuit de mindere geschiktheid van
de site voor wonen omwille van de ligging naast grote infrastructuren (met
de daarbij horende milieueffecten), maar ook vanuit de bestaande
ruimtelijke structuur en ruimtelijke logica van de omgeving. Het RUP wil
ter hoogte van het kruispunt van de steenweg met de Singel, het gebied
herstructureren door de structuur van de Singel door te trekken. Daarom
wordt ook een deel van de bestaande woonzone omgezet in een zone met
nabestemming, die op termijn kan herontwikkeld worden als
bedrijvenzone. Ook een deel van de woonzone ten oosten van de Singel
wordt herbestemd als bedrijvenzone: deze zone is qua ruimtelijke condities
vergelijkbaar met deze van de bezwaarindiener en krijgt een vergelijkbare
behandeling.
Het RUP doet geen uitspraken over zones buiten haar contour. Binnen de
contour zijn er zones met een vergelijkbare luchtkwaliteit, doch die
ruimtelijk anders gestructureerd zijn en waar dus een ander beleid nodig is.
Aanpassing RUP ? – Neen
[…].”
De Gecoro heeft er ook elders, in antwoord op verzoeksters
bezwaar, op gewezen dat “[h]et RUP […] de zone GB en WN in functie van de
structuur van de Singel nieuwe ontwikkelingskansen [wil] geven, die stroken met
de globale morfologie en functionaliteit van de Singel”.
6.4.
Uit de stukken van het dossier blijkt dat de bezwaren van de
verzoekende partij één voor één beantwoord werden. Een niet afdoende motivering
wordt niet aangetoond. De argumenten die de verzoekende partij tegenover het
antwoord van de Gecoro plaatst, betreffen opportuniteitskritiek.
6.5.
Het tweede middelonderdeel wordt verworpen.
7.1.
In haar derde middelonderdeel voert de verzoekende partij de
schending aan van het zorgvuldigheidsbeginsel om reden dat de verwerende partij
de beleidsdocumenten niet zou hebben nageleefd en de aangevoerde strijdigheid
hieromtrent niet nauwkeurig zou hebben onderzocht en weerlegd.
7.2.
Gezien de verwerping van deze argumenten in het eerste en het
tweede middelonderdeel hiervoor, kan het derde middelonderdeel evenmin
aangenomen worden.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.261.106
X-18.374-27/46
7.3.
Het derde middelonderdeel wordt verworpen.
Het middel wordt in zijn geheel verworpen.
B. Tweede middel
Uiteenzetting van het middel
9.1.
De verzoekende partij voert in een tweede middel de schending
aan van artikel 2.2.21, § 6, derde lid, VCRO, alsook van het materiëlemotiveringsen zorgvuldigheidsbeginsel.
Zij voert aan dat voor wat betreft de subzone GB2 en de
‘Zone voor
wonen
met
nabestemming’
(WN),
de
stedenbouwkundige
voorschriften van het definitief vastgestelde gemeentelijk RUP in belangrijke mate
verschillen van de stedenbouwkundige voorschriften opgenomen in het ontwerp
van het gemeentelijk RUP. De verzoekende partij bekritiseert daarbij dat een aantal
belangrijke wijzigingen niet voortvloeien uit de tijdens het openbaar onderzoek
geformuleerde bezwaren of adviezen.
9.2.
Meer
bepaald
bekritiseert
zij
dat
de
volgende
stedenbouwkundige inrichtingsvoorschriften van de subzone GB2 eerst bij de
definitieve vaststelling van het gewestelijk RUP werden aangenomen, zonder dat
deze wijziging voortvloeit uit een bezwaar of advies:
“Voor subzone GB2, die nog niet bebouwd is, gelden de bouwhoogtes in de
omgeving als referentie: 3 bouwlagen aan de zijde van de
Kuringersteenweg, 4 bouwlagen tegenover subzone GB1. Elke uitbreiding,
verbouwing, herbouw of nieuwbouw dient te harmoniëren met bestaande
gebouwen, de aanwezige open ruimten en het openbaar domein. Voor
subzone GB2 geldt dat er t.o.v. de perceelsgrenzen van de woningen langs
de Kuringersteenweg (zone met nabestemming) steeds een minimale
afstand gelaten moet worden gelijk aan de hoogte van het gebouw met een
minimum van 10m, zodat de kwaliteit van de bestaande woningen en
tuinen gevrijwaard blijft. Op het moment dat in de zone voor wonen met
nabestemming, de woonfunctie verdwijnt ten gunste van een
nabestemming, vervalt de verplichting om een minimale afstand (gelijk aan
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.261.106
X-18.374-28/46
de hoogte met een minimum van 10m) te vrijwaren. Ontwikkelingen
binnen subzone GB2 moeten dan afgestemd worden op de inrichting van de
aanpalende zone (voor wonen met nabestemming). De inrichting moet in
functie staan van een kwalitatieve en duurzame ontwikkeling.”
9.3.
Wat de ‘Zone voor wonen met nabestemming’ (WN) betreft,
luidden de stedenbouwkundige inrichtingsvoorschriften van het ontwerp van het
gemeentelijk RUP als volgt:
“Om de nabestemming te kunnen realiseren, moeten minstens 3 aan elkaar
palende percelen met samen een min. perceelsbreedte van 30m ter hoogte
van de huidige voorgevellijn betrokken worden in een nieuwe
ontwikkeling.”
Het definitief vastgestelde gemeentelijk RUP bevat de volgende
gewijzigde stedenbouwkundige inrichtingsvoorschriften van artikel 2.2, § 2:
“Van de mogelijkheid tot nabestemming kan maar gebruik worden
gemaakt, indien alle percelen gelegen in de zone WN betrokken worden in
een nieuwe ontwikkeling.”
Deze wijziging vloeit voort uit een bezwaar van een bewoner
van een voorliggende woning. Aangezien het evenwel om een essentiële wijziging
gaat, dienden de gewijzigde stedenbouwkundige voorschriften aan een nieuw
openbaar onderzoek onderworpen te worden.
Beoordeling
10.1.
Overeenkomstig het bepaalde in artikel 2.2.21, § 6, derde lid,
VCRO kunnen bij de definitieve vaststelling van het plan ten opzichte van het
voorlopig vastgestelde plan alleen wijzigingen worden aangebracht die gebaseerd
zijn op of voortvloeien uit de tijdens het openbaar onderzoek geformuleerde
bezwaren en opmerkingen, uit adviezen uitgebracht door de aangewezen diensten
en overheden, of uit het advies van de Gecoro.
10.2.
Wat de wijziging betreft die werd doorgevoerd met betrekking
tot de subzone GB2 (zie randnummer 9.2), zij vooreerst opgemerkt dat, anders dan
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.261.106
X-18.374-29/46
de verzoekende partij laat uitschijnen, wel degelijk reeds in het ontwerp van het
gemeentelijk RUP voor deze deelzone inrichtingsvoorschriften waren opgenomen.
Zo bepaalde het voorlopig vastgestelde gemeentelijk RUP :
“Elke subzone moet als één samenhangend geheel ontworpen worden,
waarbij bijzondere aandacht gaat naar de relatie en aansluiting met de
aanliggende gebouwen en publieke ruimte. De bestaande bouwhoogtes
binnen elke subzone gelden als referentie. Elke uitbreiding, verbouwing,
herbouw of nieuwbouw dient te harmoniëren met bestaande gebouwen, de
aanwezige open ruimten en het openbaar domein.
Aanvragen tot omgevingsvergunningen in deze subzones worden
vergezeld van een globaal inrichtingsplan waarin de vergunningsplichtige
werken worden gesitueerd binnen de volledige zone.”
Derhalve golden voor het ontwerp van het gemeentelijk RUP al
de volgende uitgangspunten: “de relatie en aansluiting met de aanliggende
gebouwen en publieke ruimte” en het “harmoniëren met bestaande gebouwen, de
aanwezig[e] open ruimte en openbaar domein”. Het ontwerp streeft aldus reeds
naar harmonie bij de bebouwing van de deelzone GB2, net zoals de definitieve
stedenbouwkundige inrichtingsvoorschriften dit doen (zie randnummer 9.2), met
inzonderheid aandacht voor de “aanliggende gebouwen”. Bovendien werd in het
ontwerp van het gemeentelijk RUP (artikel 5.4 fasering) reeds aangegeven:
“Subzone GB2 kan samen met (een deel van) zone WN ontwikkeld worden
of apart. De ontwikkeling van subzone GB2 mag de woonkwaliteit van de
bestaande woningen aan de Kuringersteenweg niet hypothekeren en mag
een kwalitatieve ontwikkeling van zone WN op langere termijn niet
verhinderen.”
In het licht van het voorgaande kan het betoog van de
verzoekende partij dat de stedenbouwkundige voorschriften geciteerd onder
randnummer 9.2 “een essentiële wijziging” inhouden, geen bijval vinden. Met de
verwerende partij wordt aangenomen dat de kwestieuze voorschriften, die
verplichten om rekening te houden met de bestaande bouwhoogtes in de
omgeving, een nadere verduidelijking inhouden van de reeds in het ontwerp van
het gemeentelijk RUP veruitwendigde harmonieregel. Zulk een verduidelijking is
niet te beschouwen als een planwijziging in de zin van artikel 2.2.21, § 6, VCRO.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.261.106
X-18.374-30/46
10.3.
De
wijziging
doorgevoerd
aan
de
stedenbouwkundige
voorschriften van de ‘Zone voor wonen met nabestemming’ (zie randnummer 9.3)
is het gevolg van een bezwaar van een bewoner van één van de woningen. Dit
bezwaar werd door de Gecoro als volgt behandeld:
“Subthema/gebied Wonen met nabestemming
Bezwaarschrift 15
Inhoud
Voor de zeven huizen ten oosten van de Zwartveldstraat stelt u voor om
deze te integreren in de achterliggende ontwikkeling ! Zolang deze zeven
woningen bewoond worden kan er geen sprake zijn van een achterliggende
ontwikkeling van het waardevol groengebied achter deze 7 woningen. Ook
dienen alle eigenaars akkoord te gaan met de realisatie van nabestemming
en niet enkel de eerste drie percelen, waardoor het helemaal onleefbaar[…]
zou worden voor de bewoners van de overblijvende woningen.
Door de verschuiving van de bouwgrens en het recht van voorkoop door de
stad Hasselt, wordt onze grond en woning gelegen op het perceel
Kuringersteenweg 190, totaal waardeloos.
Advies 26 Gecoro
De Gecoro gaat akkoord met het bezwaar en adviseert om het voorschrift
aan te passen zodat alleen een volledige herontwikkeling mogelijk is. De
Gecoro merkt wel op dat een volledige herontwikkeling wel belast zal zijn
met de aanwezige erfdienstbaarheid van een hoogspanningsleiding.
Het recht van voorkoop is een instrument dat een overheid kan inzetten om
beleidsdoelstellingen van openbaar nut te realiseren. In de zone WN staan
deze doelstellingen in verband met de eventueel toekomstige heraanleg van
het kruispunt Singel-steenweg en/of met de mogelijkheid naar een
herontwikkeling te gaan. Als een overheid dat recht uitoefent, verwerft zij
dus in de plaats van de kandidaat-koper de aangeboden onroerende
goederen. Zij koopt dan tegen de prijs en de voorwaarden van de
kandidaat-koper. Het recht van voorkoop heeft bijgevolg geen negatieve
impact op de waarde van de woningen en betreft geen gedwongen verkoop.
Aanpassing RUP? Ja, Projectzone als geheel herontwikkelen.”
Nu de kwestieuze aanpassing is gebeurd naar aanleiding van een
bezwaar, is van een schending van artikel 2.2.21, § 6, derde lid, VCRO geen
sprake.
10.4.
Waar de verzoekende partij aanvoert dat er een nieuw openbaar
onderzoek had dienen georganiseerd te worden, dient met de verwerende partij te
worden opgemerkt dat de verzoekende partij er bij de uiteenzetting van haar
middel niet van overtuigt dat te dezen een essentiële wijziging zou voorliggen die
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.261.106
X-18.374-31/46
tot een nieuw openbaar onderzoek noopt. De figuratieve weergave die de
verzoekende partij bijbrengt van de mogelijkheden onder het voorlopig
vastgestelde ontwerpplan en het definitieve plan, volstaat daartoe niet.
10.5.
Het middel wordt verworpen.
C. Derde middel
Uiteenzetting van het middel
De verzoekende partij voert in een derde middel de schending
aan van het rechtszekerheids-, vertrouwens-, redelijkheids-, zorgvuldigheids- en
materiëlemotiveringsbeginsel.
De verzoekende partij meent dat zij op grond van de ‘akte ruiling
onroerend goederen’ van 27 september 2016 mocht vertrouwen op een
beleidsvisie, belofte of toezegging van de verwerende partij met betrekking tot
haar perceel die uitgaat van “een gelijke ontwikkeling met de woonzone in de rest
van het ‘Hoekgebied’”. Zij mocht erop vertrouwen dat aan de percelen in het
hoekgebied de bestemming ‘wonen’ zou gegeven worden. Door van deze
beleidsvisie af te wijken, schendt het bestreden besluit de aangevoerde beginselen.
De verzoekende partij betwist de stellingname van de Gecoro
met betrekking tot dit bezwaar die erin bestaat dat de gemeenteraad door de
verbintenis in de voormelde akte niet gebonden zou zijn. Een volledige,
ongemotiveerde wijziging van het beleid zoals opgenomen in de akte, en het zich
simpelweg distantiëren daarvan, getuigt niet van een zorgvuldig bestuur, noch
voldoet een dergelijk handelen aan de materiëlemotiveringsplicht.
Beoordeling
12.1.
Het vertrouwensbeginsel houdt in dat een overheid rechtmatige
verwachtingen in principe niet mag schenden. De burger moet kunnen vertrouwen
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.261.106
X-18.374-32/46
op de vaste gedragslijn van die overheid of op toezeggingen of beloften die deze
overheid in een concreet geval heeft gedaan.
12.2.
De verzoekende partij steunt de aangevoerde schending van het
vertrouwensbeginsel op de premisse dat uit de ‘akte ruiling onroerend goederen’
van 27 september 2016 (zie randnummer 3.2.2) en uit haar op 8 september 2022
aan de Gecoro overgemaakt mailbericht van notaris E.G. van 27 juni 2016
(zie randnummer 3.2.1) een beleidslijn, toezegging of belofte kan afgeleid worden
van de verwerende partij om aan het kwestieuze hoekperceel de bestemming
‘wonen’ te geven.
Een identiek bezwaar van de verzoekende partij werd door de
Gecoro als volgt behandeld:
“Subthema/gebied
Schending
redelijkheidsbeginsel,
rechtszekerheids-beginsel en vertrouwensbeginsel
Bezwaarschrift 9
Inhoud
Ten slotte wijst cliënt op de verbintenis aangegaan bij akte verleden
dd. 27/09/2016 door Vlaams commissaris bij de afdeling
Vastgoedtransacties
[…].
Vermits
deze
overeenkomst
een
overheidsoptreden omhelst zijn de algemene beginselen van behoorlijk
bestuur van toepassing. Hoewel het bestuur beleidsvrijheid heeft, wordt
deze door de beginselen van behoorlijk bestuur aan banden gelegd.
De door het RUP vooropgestelde beleidsvisie schendt, door de scheiding
van bestemmingen op het ‘Hoekgebied’ en gebrek aan inspraak van cliënte,
het
redelijkheidsbeginsel,
rechtszekerheidsbeginsel
en
vertrouwensbeginsel.
Het rechtszekerheidsbeginsel stelt dat het recht voorzienbaar en
toegankelijk dient te zijn zodat de rechtssubjecten in staat zijn de
rechtsgevolgen van hun handelingen op voorhand in te schatten, en dat die
rechtssubjecten moeten kunnen vertrouwen op een zekere standvastigheid
bij het bestuur[.]
Het vertrouwensbeginsel stelt dat de burger moet kunnen vertrouwen op
toezeggingen of beloften die het bestuur in een concreet geval heeft gedaan
of op wat door hem niet anders kan worden opgevat dan als een vaste
gedrags- of beleidsregel van het bestuur op grond waarvan dat bestuur de
door hem opgewekte gerechtvaardigde verwachtingen niet mag
beschamen.
Het vertrouwensbeginsel impliceert dat de burger handelingen heeft
verricht of zich daarvan heeft onthouden, wat niet zou zijn gebeurd indien
zijn vertrouwen niet zou zijn gewekt.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.261.106
X-18.374-33/46
Te[n] slotte is het redelijkheidsbeginsel geschonden wanneer het
bestuursorgaan op evidente wijze een onjuist gebruik van zijn
beleidsvrijheid heeft gemaakt, m.a.w. wanneer het bestuur kennelijk
onredelijk heeft gehandeld.
Cliënte ging akkoord met de ruiling van onroerende goederen omwille van
de beleidsvisie voor het ‘Hoekgebied’ zoals deze in de verbintenissen
uiteen werden gezet.
Deze verbintenissen zijn tot stand gekomen door overleg van het Vlaams
Gewest met de stad Hasselt om de verbintenis ten aanzien van cliënte
overeen te laten stemmen met de beleidsvisie van stad Hasselt met
betrekking tot het ‘Hoekgebied’. Deze akte stelt voorop dat de site van
cliënte een ruimtelijk geheel vormt met de woningen hierop aansluitend én
dat deze een gezamenlijke ontwikkeling dienen te kennen. Cliënte kan
vanuit juridisch opzicht uiteraard geen RUP opstellen, waardoor zij voor de
ontwikkeling hiervan afhankelijk is van (het initiatief van) de stad Hasselt.
De scheiding die het RUP vooropstelt in de bestemmingen van toepassing
op dit ‘Hoekgebied’ en het opeens invoeren van een uitdovingsbeleid voor
de woningen stemt hier niet mee overeen.
Door de eenzijdige wijziging van voormelde beleidsvisie komt de stad
Hasselt aldus terug op het bij cliënte rechtmatig gewekte vertrouwen dat de
beleidsvisie met betrekking tot het perceel een gelijke ontwikkeling met de
woonzone in de rest van het ‘Hoekgebied’ zal kennen. Door hier eenzijdig
van af te wijken, heeft de stad Hasselt op kennelijk onredelijke wijze
gehandeld en onjuist gebruik gemaakt van haar beleidsvrijheid.
Gelet op de huidige bestemmingen van het ‘Hoekgebied’ en het
bovenstaande,
dient
er
aldus
een
uniforme
toekomstige
stedenbouwkundige ontwikkeling met de functie ‘wonen’ vooropgesteld te
worden […].
Advies 77 Gecoro
Het bezwaar kan niet worden gevolgd waar dit stelt dat het voorliggende
planinitiatief zou strijden met de vermelde akte. Deze akte betreft in se
niets meer dan een privaatrechtelijke overeenkomst tussen
bezwaarindiener en het Vlaamse Gewest. De stad Hasselt, plannende
overheid, is op geen enkel moment partij bij deze overeenkomst en is dat
ook nooit geweest. Zij is in de contractuele verhouding tussen
bezwaarindiener en het Vlaamse Gewest een derde en in de mate door het
Vlaamse Gewest aldus beloftes zouden zijn gemaakt aan de
bezwaarindiener, dan wel dat bij de bezwaarindiener bepaalde
verwachtingen werden gecreëerd, stelt de stad enkel maar vast dat zij
hierdoor niet gebonden is. Conform het beginsel van de subsidiariteit, zoals
vertaald in artikel 2.2.2 van de VCRO, worden ruimtelijke
uitvoeringsplannen opgemaakt op het daarvoor geschikte niveau. In huidig
geval gaat het om een gemeentelijk ruimtelijk uitvoeringsplan waarin de
stad Hasselt optreedt als plannende overheid. Zij is daarbij niet gebonden
door overeenkomsten van derden, al dan niet gesloten met een overheid die
niet zij zelf is. Op geen enkel moment heeft de stad Hasselt dan ook het
vertrouwen gecreëerd dat de bezwaarindiener zich op voormelde akte en de
bepalingen daaruit zou kunnen beroepen, integendeel. Dit wordt ook niet
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.261.106
X-18.374-34/46
aangetoond. Al evenmin wordt een welbepaald ‘beleid’ van de stad omtrent
het ‘Hoekgebied’ bewezen.
Bovendien is het bijzonder vreemd dat bezwaarindiener zich in de akte
heeft verbonden tot het ‘opmaken van een RUP’. In elk geval heeft de
bezwaarindiener dit ook zelf beseft, nu in het bezwaarschrift inmiddels
wordt toegegeven dat het niet aan een particulier toekomt om een RUP op
te maken.
Ten overvloede kan worden opgemerkt dat de akte waarnaar
bezwaarindiener verwijst dateert van 27 september 2016 en in de
bijzondere voorwaarden melding maakt van een termijn van 2 jaar om het
RUP te voltooien, nadat het binnen de 2 jaar na aktedatum diende te zijn
‘ingediend’. Wat met ‘ingediend zijn’ wordt bedoeld is geenszins duidelijk,
maar het staat genoegzaam vast dat het RUP niet is afgerond binnen de
voormelde termijn. De periode waarbinnen het engagement van de
bezwaarindiener bovendien liep betrof 5 jaar, opnieuw te rekenen vanaf
aktedatum, termijn dewelke inmiddels ook reeds voorbij is. Een en ander,
en lezing van de akte, zorgt er voor dat bezwaarindiener niet langer door
enig engagement is gebonden ten aanzien van het Vlaamse Gewest, voor
zover dit in casu überhaupt relevant zou zijn.
Indien bezwaarindiener door de miskenning van de akte, waarvan dus zoals
gezegd, de geldingsduur is overschreden, schade meent te lijden, dient hij
zich niet tot de stad Hasselt, maar tot het Vlaamse Gewest als diens
[contractpartij] te wenden.
In elk geval is de stad Hasselt als plannende overheid niet door deze akte
gebonden.
De Gecoro volgt bovenstaande redenering en oordeelt dat het bezwaar
aldus ongegrond is.
Aanpassing RUP ? – Neen
[…].”
Aangaande het aanvullend stuk (zie randnummer 3.2.1)
waarnaar de verzoekende partij verwijst, overwoog de Gecoro nog wat volgt:
“Op 8 september 2022 werd er nog een aangetekend schrijven gericht aan
de Gecoro door één van de bezwaarindiener, de nv BYFA, met enerzijds de
vraag om gehoord te worden tijdens de commissie van de Gecoro en
anderzijds het meegeven van een bijkomend stuk houdende akte verleden
dd. 27/09/2016. De Gecoro heeft geen plicht om dit document nog mee te
nemen in het advies, aangezien het buiten het openbaar onderzoek werd
bezorgd. Langs de andere kant rust op een overheid, en in principe ook op
de Gecoro als adviesorgaan binnen de stad, de plicht om het
zorgvuldigheidsbeginsel na te leven. Het is zorgvuldig om met elk nuttig
stuk dat op rechtmatige manier werd bezorgd rekening te houden bij de
definitieve besluitvorming. […] Wat betreft het extra stuk: Uit dit extra
stuk blijkt mogelijks een overleg met de diensten van de stad Hasselt, doch
blijkt geenszins enige toezegging of bindende beslissing. Het zijn ten
andere ook niet de diensten van de stad Hasselt, maar wel de gemeenteraad
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.261.106
X-18.374-35/46
die tot een definitieve vaststelling komt, waarbij de gemeenteraad op geen
enkel moment door eender welk standpunt van de gemeentelijke diensten is
gehouden.”
12.3.
De Gecoro heeft verzoeksters bezwaar aldus op afdoende wijze
weerlegd. De stad Hasselt was geen partij bij de ‘akte ruiling onroerende goederen’
van 27 september 2016, zodat uit dit stuk hoe dan ook geen vaste beleidslijn,
toezegging of belofte van de plannende overheid kan worden afgeleid. Bovendien
maakt de ‘akte ruiling onroerend goederen’ geen melding van een concrete
bestemmingswijziging van verzoeksters percelen, en verstreek het in deze akte
aangegane “engagement” na vijf jaar, een termijn die ten tijde van het nemen van
het bestreden besluit reeds verstreken was.
Het door de verzoekende partij bijgebrachte mailbericht van
haar notaris aan de dienst Vastgoedtransacties van de Vlaamse overheid van
27 juni 2016 reveleert evenmin enige beleidslijn, toezegging of belofte in hoofde
van de stad Hasselt als plannende overheid. Dit geldt te dezen nog meer, nu de
diensten van de stad Hasselt op 12 september 2017 uitdrukkelijk hebben
aangegeven dat de ontwikkelingsmogelijkheden voor het hoekgebied “nog te
onderzoeken zijn in het nog op te starten RUP voor de stationsomgeving”
(zie randnummer 3.4.1), en het architectenbureau D.A. daarop aan de verzoekende
partij heeft laten weten dat de vraag “welke keuzes het beleid (politiek) zal maken
[…] af te wachten [is]” en dat “[i]n verband met het RUP […] we nu enkel
[kunnen] afwachten.”. De stad Hasselt heeft zodoende al vlug benadrukt dat zij
zich – terecht – niet gebonden wist om aan verzoeksters percelen een bepaalde
(woon)bestemming te geven. Anders dan de verzoekende partij voorhoudt, heeft
de verwerende partij haar dan ook niet “wijsgemaakt” dat “[e]r woningen
ontwikkeld zouden kunnen worden” op haar perceel “om vervolgens een andere
bestemming voor het gebied te bepalen en de bestaande woningen te laten
uitdoven”. De verklaring van de notaris van de verzoekende partij van
25 september 2023 kan niet overtuigen van het tegendeel.
12.4.
Gelet op wat voorafgaat, wordt geen schending van de
aangevoerde rechtsregels aangetoond.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.261.106
X-18.374-36/46
12.5.
Het middel wordt verworpen.
D. Vierde middel
Uiteenzetting van het middel
De verzoekende partij voert in een vierde middel de schending
aan van het materiëlemotiverings-, gelijkheids- en zorgvuldigheidsbeginsel.
Zij voert vooreerst aan dat de materiëlemotiveringsplicht
geschonden is doordat de inkleuring/bestemmingswijziging van het hoekgebied de
onsamenhangendheid van de zone bewerkstelligt en een versnippering van
functies veroorzaakt, en dit zonder gegronde motivering. Verder is volgens de
verzoekende partij het gelijkheidsbeginsel geschonden, nu het argument van de
ruimtelijke structuur van de Singel niet redelijk gehanteerd kan worden om het
onderscheid te verantwoorden ten aanzien van andere percelen die aan dezelfde
condities onderhevig zijn. Met dit argument wordt afbreuk gedaan aan de
doelstelling van de samenhang binnen het plangebied. Uiteraard kan men niet de
ruimtelijke structuur van een zone buiten het plangebied (de Singel) aanwenden
om een dergelijk onderscheid binnen het plangebied te verantwoorden. Dit is niet
redelijk en getuigt niet van een zorgvuldig bestuur.
Beoordeling
14.1.
Bij de beoordeling van de vorige middelen is reeds gebleken dat
uit de stukken van het dossier uitvoerig de motieven blijken waarom verzoeksters
percelen niet geschikt worden geacht voor een woonbestemming. In het advies van
de Gecoro wordt in dit verband bijvoorbeeld het volgende gesteld:
“Zoals eerder aangehaald acht de stad deze zone niet geschikt als
woonlocatie. De Gecoro gaat akkoord met deze stelling. Dit heeft te maken
met de omgevingskwaliteit, maar ook met de ruimtelijke structuur van de
omgeving, die bepaald wordt door de aanwezigheid van de Singel. Het
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.261.106
X-18.374-37/46
RUP voorziet daarom een herstructurering van deze zone, binnen de
ruimtelijke logica van de Singel.”
En:
“Het perceel van de bezwaarindiener ligt echter net buiten de Singel – en
slechts een klein deel van de site komt in aanmerking voor wonen (grootste
deel is vandaag al bestemd als KMO-zone). De woonkwaliteit is hier zeer
laag (drukke steenweg en Singel, sterke geluidsbelasting, slechte
luchtkwaliteit, …) waardoor het bestendigen van de woonfunctie hier niet
duurzaam is.”
En ook:
“Het RUP wil de zone GB en WN in functie van de structuur van de Singel
nieuwe ontwikkelingskansen geven, die stroken met de globale morfologie
en functionaliteit van de Singel. Dit sluit aan bij het GRS.”
En nog:
“De zone GB is door haar ligging tussen een aantal ‘zware’ infrastructuren
(singel, spoorweg, steenweg) alleen geschikt voor functies die geen
behoefte hebben aan een hoge omgevingskwaliteit. Bedrijvigheid (huidige
bestemming) en indoor recreatie (aanwezig op de site) zijn hier logische
invullingen.”
14.2.
Singel
Verzoeksters stelling dat naar de ruimtelijke structuur van de
niet
mag
worden
verwezen
ter
verantwoording
van
de
bestemmings-wijziging van haar percelen, daar waar die bestemming niet geldt
voor percelen met gelijkaardige condities, wordt niet aannemelijk gemaakt, in het
licht van wat de Gecoro dienaangaande stelt:
“Puur ruimtelijk is het logisch om de zones die langsheen de Singel liggen
als één geheel te behandelen. De Singel is immers een structuurbepalende
infrastructuur – tenminste op stadsniveau – die zijn omgeving conditioneert
en een eigen ruimtelijke logica volgt. Als we de Singel volgen, herkennen
we een ruimtelijk patroon dat zich duidelijk onderscheidt van het
omliggende stedelijke weefsel en gekenmerkt wordt door een grote korrel
en het voorkomen van specifieke functies. Deze logica werd in het
gewestplan vastgelegd: langsheen de Singel bevinden zich uitgestrekte
zones voor bedrijvigheid, industrie, stedelijke ontwikkeling, openbaar nut
…Binnen de zone GB zelf treffen we ook een aantal grootschalige volumes
aan (Officenter, fabriekshal, Olympia), die zich oriënteren op de Singel.
Het woonlint langs de Kuringersteenweg vormt vandaag een kleine enclave
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.261.106
X-18.374-38/46
van woningen binnen een volledig ‘paarse zone’. Het ontwerp RUP
voorziet dat in de meest precaire sectie dit woonlint op termijn kan
evolueren naar een bestemming die aansluit bij de aanliggende zones. Het
woonlint wordt dus inderdaad ‘onderbroken’ ter hoogte van de Singel: dat
is vandaag reeds het geval en door de voorziene ontwikkeling in de zones
GB en WN kan de Singel hier op een kwalitatieve wijze verder uitgebouwd
worden.”
14.3.
Het komt de Raad van State voor dat het niet onredelijk is dat de
plannende overheid rekening houdt met de Singel als structuurbepalende
infrastructuur, “die zijn omgeving conditioneert en een eigen ruimtelijke logica
volgt”. Verzoeksters bewering dat het argument van de ruimtelijke structuur van de
Singel afbreuk doet aan de doelstelling van de samenhang binnen het plangebied,
is mede in dit licht niet van aard om het bestreden besluit te vitiëren.
14.4.
Tenslotte zij herhaald dat de verzoekende partij er niet van
overtuigt dat de verwerende partij onwettig zou handelen door, enerzijds, te
verwijzen naar de structuurbepalende infrastructuur van de Singel buiten het
plangebied, en, anderzijds, te stellen geen uitspraak te doen over gebieden buiten
het plangebied met een gelijkaardige geluidsbelasting en luchtkwaliteit als in het
kwestieuze gebied (zie randnummer 5.3.5).
14.5.
Gelet op wat voorafgaat, wordt geen schending van de
aangevoerde rechtsregels aangetoond.
14.6.
Het middel wordt verworpen.
E. Vijfde middel
Uiteenzetting van het middel
De verzoekende partij voert in een vijfde middel de schending
aan van het rechtszekerheidsbeginsel en het zorgvuldigheidsbeginsel.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.261.106
X-18.374-39/46
Zij
betoogt
dat
de
volgende
stedenbouwkundige
inrichtings-voorschriften van artikel 5.2 en 5.3 van de ‘Zones met gemengde
bestemming’ onduidelijk en rechtsonzeker zijn.
16.1.
Vooreerst bekritiseert de verzoekende partij de volgende
stedenbouwkundige voorschriften:
“Art. 5.2. Inrichting
[…] Voor subzone GB2, die nog niet bebouwd is, gelden de bouwhoogtes
in de omgeving als referentie: 3 bouwlagen aan de zijde van de
Kuringersteenweg, 4 bouwlagen tegenover subzone GB1.[…]”.
Volgens de verzoekende partij is de concreet in te plannen
constructie uitermate onduidelijk. Er wordt niet verduidelijkt tot waar “de zijde van
de Kuringersteenweg” loopt en waar “tegenover subzone GB1” begint.
16.2.
Verder bekritiseert de verzoekende partij de volgende
stedenbouwkundige voorschriften van artikel 5.2:
“Op het moment dat in de zone voor wonen met nabestemming, de
woonfunctie verdwijnt ten gunste van een nabestemming, vervalt de
verplichting om een minimale afstand (gelijk aan de hoogte met een
minimum van 10m) te vrijwaren. Ontwikkelingen binnen subzone GB2
moeten dan afgestemd worden op de inrichting van de aanpalende zone
(voor wonen met nabestemming).”
Het is volgens de verzoekende partij geheel onduidelijk wat men
bedoelt met de afstemming op de inrichting van de aanpalende zone bij het
ontwikkelen van de subzone GB2.
16.3.
Ook
bekritiseert
de
verzoekende
partij
de
volgende
stedenbouwkundige voorschriften van artikel 5.2:
“De inrichting moet in functie staan van een kwalitatieve en duurzame
ontwikkeling.”
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.261.106
X-18.374-40/46
Er wordt geenszins verduidelijkt wat men als een kwalitatieve en
duurzame ontwikkeling beschouwt. Dient dit een kwalitatieve en duurzame
dagrecreatie/stedelijke bedrijvigheid te zijn? Wat is de toetsingsnorm inzake?
16.4.
Ook onduidelijk en onzeker zijn volgens de verzoekende partij
de volgende stedenbouwkundige voorschriften van artikel 5.3. Parkeerplaatsen en
fietsenstallingen:
“Uitzonderingsbepaling voor complementair gebruik : Indien een nieuwe
invulling wordt voorzien, die op vlak van parkeren complementair
functioneert met reeds aanwezige functies binnen de zone met gemengde
bestemming (of de zone WN indien hier de nabestemming wordt
gerealiseerd) en er een overeenkomst tussen betrokken grondeigenaars
m.b.t. het gedeeld gebruik van een aantal parkeerplaatsen gesloten wordt,
kan het verplichte pakket aan te realiseren parkeerplaatsen gereduceerd
worden. Het aantal parkeerplaatsen dat in mindering kan gebracht worden
is gelijk aan het aantal plaatsen dat complementair gebruikt zal worden,
met een max. van 50% van de parkeerbehoefte van de functie die hier
gebruik van maakt. Eén parkeerplaats kan max. 1 keer in rekening worden
gebracht voor complementair gebruik. De overeenkomst moet eenduidig
het aantal parkeerplaatsen dat benut kan worden aangeven en aanduiden op
plan, alsook het complementair gebruik beschrijven doorheen de dag en de
week.
Indien de overeenkomst vervalt, moet het vereiste aantal parkeerplaatsen
op eigen terrein voorzien kunnen worden.”
De verzoekende partij vraagt zich af wat het gevolg is indien de
termijn van de overeenkomst verloopt: is er dan “sprake van een
stedenbouwkundige inbreuk, van een onvergunde situatie of wilt men de
vergunning zo doen vervallen?”. Dienen reeds bij aanvang voldoende
parkeerplaatsen op eigen terrein voorzien en geplaatst te worden bij de
ontwikkeling van de subzone GB2?
16.5.
Evenzeer rechtsonzeker is volgens de verzoekende partij het
volgende stedenbouwkundige inrichtingsvoorschrift van artikel 2 ‘Zone voor
wonen met nabestemming’:
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.261.106
X-18.374-41/46
“De nabestemming moet als één ruimtelijk samenhangend geheel
uitgewerkt worden binnen de zone WN en afgestemd op de inrichting van
de aanpalende zone met gemengde bestemming GB2.”
Wat men bedoelt met “de afstemming (architecturaal,
inplanting, zichthoek, hoogte, diepte,…)” wordt geenszins uitgelegd.
16.6.
Verder is volgens de verzoekende partij ook nog het volgende
stedenbouwkundige inrichtingsvoorschrift van artikel 2 ‘Zone voor wonen met
nabestemming’ onduidelijk en rechtsonzeker:
“De inrichting moet in functie staan van een kwalitatieve en duurzame
ontwikkeling.”
Er wordt niet verduidelijkt wat men als een kwalitatieve en
duurzame ontwikkeling beschouwt.
16.7.
En tenslotte is naar het oordeel van de verzoekende partij ook het
volgende stedenbouwkundige inrichtingsvoorschrift van artikel 2 ‘Zone voor
wonen met nabestemming’ onduidelijk en rechtsonzeker:
“De architectuur moet in harmonie zijn met de omgeving, maar kan bewust
en positief afwijken indien deze een eigen antwoord geeft op de omgeving,
zonder de eigenheid van de bestaande bebouwing aan te tasten.”
Het is niet duidelijk wat “bewust en positief” afwijken is, noch
wat “een eigen antwoord [geven] op de omgeving” zou inhouden. Een ontwerp van
ontwikkeling opstellen op basis van dergelijke vage norm is onmogelijk.
16.8.
Verder is er geen enkel stedenbouwkundig voorschrift of geen
enkele maatregel te vinden die voor een verbetering van de woonkwaliteit moet
zorgen, ofschoon wordt erkend dat de luchtkwaliteit en de geluidsbelasting binnen
het kwestieuze deelgebied, en inzonderheid voor de woningen aan de
Kuringersteenweg, een probleem vormen.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.261.106
X-18.374-42/46
Beoordeling
17.1.
Zoals in herinnering is gebracht in bijvoorbeeld ’s Raads
arrest nr. 223.731 van 5 juni 2013 moet volgens het beginsel van de
rechtszekerheid de inhoud van het recht voorzienbaar en toegankelijk zijn, zodat de
rechtzoekende in redelijke mate de gevolgen van een bepaalde handeling kan
voorzien op het tijdstip dat die handeling wordt verricht. Uit het voorgaande volgt
dat stedenbouwkundige voorschriften, ter wille van de rechtszekerheid, voldoende
duidelijk dienen te worden geformuleerd.
Het vereiste van voorspelbaarheid en nauwkeurigheid van
stedenbouwkundige voorschriften verhindert evenwel niet dat deze voorschriften
flexibel kunnen worden opgevat, noch dat deze binnen redelijke grenzen een
bepaalde
discretionaire
bevoegdheid
kunnen
verlenen
aan
de
vergunning-verlenende overheden bij het beoordelen van een concrete aanvraag
voor een stedenbouwkundige vergunning.
Om te beoordelen of de stedenbouwkundige voorschriften
voldoen aan het vereiste van voorspelbaarheid en nauwkeurigheid, moet het geheel
van deze voorschriften in ogenschouw worden genomen. Het gaat niet op om hier
en daar een zin te isoleren en op basis daarvan te besluiten dat de
stedenbouwkundige voorschriften het rechtszekerheidsbeginsel schenden.
17.2.
In het licht van het voormelde toont de verzoekende partij niet
aan dat de door haar bekritiseerde stedenbouwkundige voorschriften van de
subzone GB2 en van de zone WN onwettig zouden zijn. De stedenbouwkundige
voorschriften die erin voorzien dat “[o]ntwikkelingen […] moeten […] afgestemd
worden op de inrichting van deze aanpalende zone”, dat de inrichting “in functie
[moet] staan van een kwalitatieve en duurzame ontwikkeling”, dat de
“nabestemming […] als één ruimtelijk samenhangend geheel uitgewerkt [moet]
worden binnen de zone WN en afgestemd op de inrichting van de aanpalende zone
met gemengde bestemming GB2”, en dat de architectuur “in harmonie [moet] zijn
met de omgeving”, houden op voldoende rechtszekere wijze een doorvertaling in
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.261.106
X-18.374-43/46
van de principes van de goede ruimtelijke ordening in de stedenbouwkundige
voorschriften. Het voorschrift dat de architectuur “bewust en positief [kan]
afwijken [van de omgeving] indien deze een eigen antwoord geeft op de omgeving,
zonder de eigenheid van de bestaande bebouwing aan te tasten” (randnummer
16.7) houdt een zekere flexibiliteit ten behoeve van de betrokken grondeigenaars
in, maar is daarom nog niet onwettig. De onder randnummer 16.4 bekritiseerde
voorschriften
betreffen
een
flexibele
maar
voldoende
rechtszekere
uitzonderingsmaatregel, evenzeer ten gunste van de betrokken grondeigenaars, die
op die wijze de verplicht te realiseren parkeerplaatsen kunnen reduceren. Indien er
geen in deze voorschriften bedoelde overeenkomst kan worden voorgelegd of deze
overeenkomst vervalt, zullen de gecompenseerde parkeerplaatsen op eigen terrein
dienen voorzien te worden. Van enige onduidelijkheid of rechtsonzekerheid is
geen sprake.
17.3.
Waar de verzoekende partij aanvoert dat geen rechtszekere
oplossing wordt geboden voor het erkend probleem van een lagere woonkwaliteit
in het hoekgebied, inzonderheid voor de woningen aan de Kuringersteenweg, zij
vastgesteld dat niet blijkt dat er geen voldoende rechtzekere oplossing is voor dit
probleem door de opgelegde nabestemming.
17.4.
In zoverre de verzoekende partij er tenslotte nog op wijst dat op
1 juni 2023, dit is ná het bestreden besluit, een omgevingsvergunning werd
verleend ter bestendiging van een bestaande woning in de ‘Zone wonen met
nabestemming’, zij herhaald dat dit de wettigheid van het bestreden besluit niet
vermag aan te tasten.
17.5.
Het middel wordt verworpen.
BESLISSING
- De Raad van State verwerpt het beroep.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.261.106
X-18.374-44/46
- De verzoekende partij wordt verwezen in de kosten van het beroep tot
nietigverklaring, begroot op een rolrecht van 200 euro, een bijdrage van
24 euro en een rechtsplegingsvergoeding van 770 euro, die verschuldigd is
aan de verwerende partij.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.261.106
X-18.374-45/46
Dit arrest is uitgesproken te Brussel, op achttien oktober tweeduizend
vierentwintig, door de Raad van State, Xe kamer, samengesteld uit:
Johan Lust,
kamervoorzitter,
Stephan De Taeye,
staatsraad,
David D’Hooghe,
staatsraad,
bijgestaan door
Silvan De Clercq,
griffier.
De griffier
De voorzitter
Silvan De Clercq
Johan Lust
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.261.106
X-18.374-46/46