Conseil d'État de Belgique — Raad van State — ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.233 (2026-03-30)
Samenvatting (NL) :
Arrest nr 266.233 van 30 maart 2026 Ruimtelijke ordening, stedenbouw,
leefmilieu en aanverwante aangelegenheden - Plannen van aanleg Beslissing
: Verwerping
--- TEXTE INTÉGRAL DE L'ARRÊT ---
RAAD VAN STATE, AFDELING BESTUURSRECHTSPRAAK
Xe KAMER
ARREST
nr. 266.233 van 30 maart 2026
in de zaak A. 242.764/X-18.811
In zake :
- de BV L.T.
- de BV H.E.
bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaten Reiner Tijs en Joëlle Gillemot
kantoor houdend te 2000 Antwerpen
Stijfselrui 48/101
bij wie woonplaats wordt gekozen
tegen :
de STAD ANTWERPEN
bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaten Bob Martens, Birgit Creemers en Lore Stevens
kantoor houdend te 1000 Brussel
Wolstraat 70
bij wie woonplaats wordt gekozen
-------------------------------------------------------------------------------------------------I. Voorwerp van het beroep
Het beroep, ingesteld op 16 augustus 2024, strekt tot de
nietigverklaring van het besluit van de gemeenteraad van de stad Antwerpen van
29 april 2024 houdende de definitieve vaststelling van het gemeentelijk ruimtelijk
uitvoeringsplan ‘Sint-Anneke Plage’.
II. Verloop van de rechtspleging
De verwerende partij heeft een memorie van antwoord ingediend
en de verzoekende partijen hebben een memorie van wederantwoord ingediend.
Eerste auditeur Wouter De Cock heeft een verslag opgesteld.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.233
X-18.811-1/26
De verzoekende partijen hebben een laatste memorie ingediend.
De verwerende partij heeft een laatste memorie ingediend.
De partijen zijn opgeroepen voor de terechtzitting, die heeft
plaatsgevonden op 20 maart 2026.
Staatsraad Stephan De Taeye heeft verslag uitgebracht.
Advocaat Camille Goethals, die loco advocaten Reiner Tijs en
Joëlle Gillemot verschijnt voor de verzoekende partijen, en advocaat Lore Stevens,
die verschijnt voor de verwerende partij, zijn gehoord.
Eerste auditeur Wouter De Cock heeft een met dit arrest
andersluidend advies gegeven.
Er is toepassing gemaakt van de bepalingen op het gebruik der
talen, vervat in titel VI, hoofdstuk II, van de wetten op de Raad van State,
gecoördineerd op 12 januari 1973.
III. Feiten
3.1.
Op 28 oktober 2016 keurt het college van burgemeester en
schepenen van de stad Antwerpen de ‘proces- en richtnota’ voor het gemeentelijk
ruimtelijk uitvoeringsplan ‘Sint-Anneke Plage’ (hierna: het gemeentelijk RUP)
goed.
De ‘aanleiding en context’ voor de opmaak van het gemeentelijk
RUP worden als volgt omschreven:
“Het ruimtelijk uitvoeringsplan (RUP) kadert binnen de uitvoering van het
Masterplan Sint-Anneke Plage, dat een heropleving van het gebied beoogt.
Door de planinitiatieven wordt getracht van Sint-Anneke een vernieuwde
recreatieve trekpleister te maken. Aanleiding hiertoe zijn verschillende
recente ontwikkelingen zoals de verhoging van de dijken in het kader van
het Sigmaplan, de bestaande horeca die als zonevreemd beschouwd kan
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.233
X-18.811-2/26
worden, de camping De Molen die zal verhuizen en de verschillende
jachthavenclubs die de intentie hebben om samen te werken.
De huidige functies en inrichting stroken niet helemaal met de gewenste
ontwikkelingen. De huidige gewestplanbestemming, grotendeels gebied
voor dagrecreatie, laat niet veel mogelijkheden toe. Door de opmaak van
een RUP voor Sint-Anneke Plage kunnen de krachtlijnen van het
masterplan vertaald worden in een nieuw geïntegreerd kader voor de
herontwikkeling en het opnieuw attractief maken van de site. De opmaak
van een RUP schept onder meer de mogelijkheid om tegemoet te komen
aan de functionele uitbreidingsmogelijkheden voor aanwezige horeca.”
3.2.
Op 30 oktober 2017 beslist de dienst Milieueffecrapportage van
de Vlaamse overheid “dat het voorgenomen plan geen aanleiding geeft tot
aanzienlijke negatieve milieugevolgen en dat de opmaak van een plan-MER niet
nodig is”.
3.3.
Op 24 juni 2019 stelt de gemeenteraad van de stad Antwerpen
het ontwerp van het gemeentelijk RUP voorlopig vast.
3.4.
Op 18 maart 2020 ontvangt de stad Antwerpen een nieuw advies
van het team Externe Veiligheid van de Vlaamse overheid. “Omdat het nieuwe
advies deel dient uit te maken van het ontwerp-RUP” beslist de gemeenteraad van
de stad Antwerpen op 29 juni 2020 om het voormelde besluit van 24 juni 2019 in
te trekken, en om het ontwerp van het gemeentelijk RUP opnieuw voorlopig vast
te stellen.
3.5.
Van 17 augustus tot 15 oktober 2020 wordt over het ontwerp van
het gemeentelijk RUP een openbaar onderzoek gehouden.
3.6.
Op 25 september 2023 beslist de gemeenteraad van de
stad Antwerpen om de beslissing van 29 juni 2020 over de voorlopige vaststelling
van het ontwerp van het gemeentelijk RUP in te trekken, en om het ontwerp
opnieuw voorlopig vast te stellen.
3.7.1.
De eerste verzoekende partij verkreeg voor de periode van
1 januari 2011 tot 31 december 2035 een concessie van de nv Waterwegen en
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.233
X-18.811-3/26
Zeekanaal, thans de nv Vlaamse Waterweg, op een perceel grond, kadastraal
gekend
als
Antwerpen,
13de
afdeling,
sectie
N,
nr.
756/2
(hierna: eerste verzoeksters perceel). De tweede verzoekende partij exploiteert op
eerste verzoeksters perceel twee horecazaken, te weten ‘Strantwerpen’ en
‘Club Cabane’ (hierna: tweede verzoeksters exploitaties). De tweede verzoekende
partij beschikt voor ‘Strantwerpen’ over een door de deputatie van de provincieraad
van de provincie Antwerpen (hierna: de deputatie) op 30 juni 2022 verleende
omgevingsvergunning voor een termijn van vijf jaar, tot 30 juni 2027.
3.7.2.
In de toelichtingsnota van het gemeentelijk RUP worden
tweede verzoeksters exploitaties als volgt vermeld op het plan met de bestaande
bebouwing (blauw omrand):
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.233
X-18.811-4/26
3.8.1.
Het op 25 september 2023 voorlopig vastgestelde ontwerp van
grafisch plan voorziet ter hoogte van eerste verzoeksters perceel en
tweede verzoeksters
exploitaties
(hierna
blauw
omcirkeld)
een
‘vista’
(witte indicatieve stippellijn):
3.8.2.
Voor deze ‘vista’ gelden de stedenbouwkundige voorschriften
van artikel 10 van het ontwerp van het gemeentelijk RUP, die bepalen:
“Artikel 10. Vista – indicatieve aanduiding
Deze indicatieve aanduiding is bedoeld voor de aanleg van verharde en/of
groene publieke verblijfsruimten die als toegangsruimten fungeren en/of
doorzichten garanderen richting de dijk en/of verder naar de Schelde.
De minimale breedte van de vista is 25,00 m.”
De
voorlopig
vastgestelde
toelichtingsnota
van
het
gemeentelijk RUP vermeldt over deze ‘vista’:
“De aanduidingen van de vista’s zijn indicatief. Dit betekent dat de aanleg
en de exacte locatie van de vista bijgevolg in functie van de gewenste
ontwikkeling bepaald kan worden.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.233
X-18.811-5/26
De vista’s markeren strategische plekken waar de relatie met de Schelde
versterkt kan worden. De vista’s worden niet eenduidig gelijkgesteld met
zichtassen naar de Schelde toe. Op sommige plaatsen is de Schelde niet
zichtbaar vanwege het hoger gelegen dijklichaam. Vista’s kunnen ook
betrekking hebben op bijvoorbeeld uitkijkpunten, ruimtelijke assen,
functionele assen, …
De vista’s liggen ter hoogte van de drie toegangen die het gebied ontsluiten.
Een eerste ligt op het einde van de Gloriantlaan, een tweede ter hoogte van
de Charles De Costerlaan en een derde ter hoogte van de huidige
jachthavenweg richting ponton. Ze vervullen bijgevolg ook een belangrijke
rol als toegangsruimten die ook het zicht op de Schelde waarborgen.”
3.9.
Van 16 oktober 2023 tot 14 december 2023 wordt een
openbaar onderzoek gehouden over het op 25 september 2023 voorlopig
vastgestelde ontwerp van het gemeentelijk RUP.
3.10.
Tijdens het openbaar onderzoek dient enkel de eerste
verzoekende partij een bezwaarschrift in, en dit onder meer tegen de indicatieve
aanduiding van de ‘vista’ op haar perceel (zie randnummers 3.8.1 en 3.8.2).
Meer bepaald geeft zij aan dat niet duidelijk is wat onder een ‘vista’ dient begrepen
te worden, en dat bij gebrek aan een precieze invulling ervan, niet kan worden
ingeschat welke de impact van de ‘vista’ op haar perceel en activiteiten heeft.
Voorts werpt zij op dat geen rechtszekerheid wordt geboden over de ligging van
de ‘vista’, noch over de functies en de vormgeving ervan. Ook wordt aangevoerd
dat er geen afweging van belangen is gebeurd tussen, enerzijds, de economische
belangen van de eerste verzoekende partij en, anderzijds, het esthetische belang
van de ‘vista’. Ten slotte betoogt de eerste verzoekende partij dat aan de
vergunningverlenende overheid geen voldoende rechtszeker kader wordt geboden.
3.11.
Op 8 februari 2024 brengt de gemeentelijke commissie voor
ruimtelijke ordening van de stad (hierna: de Gecoro) een advies over het
voorgenomen gemeentelijk RUP uit.
In antwoord op de bezwaren van de eerste verzoekende partij
tegen de op haar perceel voorziene ‘vista’, wijst de Gecoro erop dat een indicatieve
aanduiding op het grafisch plan in de rechtspraak van de Raad van State wordt
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.233
X-18.811-6/26
aanvaard. Wel meent zij dat een onderscheid moet worden gemaakt tussen “de
vista’s in het verlengde van de Gloriantlaan en de Charles De Costerlaan, die echte
vista’s zijn, en de derde toegang in de Scheldebocht ter hoogte van de huidige
jachthavenweg richting ponton, waarvoor beter een andere benaming wordt
gezocht, bijvoorbeeld ‘passage’”, hetgeen meer duidelijkheid creëert voor de
bezwaarindiener. Tegelijk wijst de Gecoro erop dat het niet wenselijk is om in te
gaan op de vraag om een maximale breedte voor de vista’s op te leggen, daar “[d]e
voorschriften […] bewust flexibel [zijn] opgebouwd om in te kunnen spelen op
toekomstige ontwikkelingen, veranderende maatschappelijke uitdagingen en om
voldoende kwalitatieve en groene ontwerpen mogelijk te maken”. In dit verband
wijst de Gecoro nog op “de verplichte opmaak van de inrichtingsstudie bij een
vergunningsaanvraag
in
de zone Ge3
(vista ‘grote ster’)”,
die een
totaalontwikkeling garandeert en meer duidelijkheid schept “over de concrete
inrichting en vormgeving van deze vista’s en de verhouding tot de bestaande
gebouwen”. Concluderend adviseert de Gecoro om “de indicatief aangeduide vista
ter hoogte van de Scheldebocht op het grafisch plan te vervangen door een
gebiedsgerichte overdruk met bijvoorbeeld de naam ‘passage’”, en om
“[d]e doelstellingen en concrete inrichtingsvoorstellen van het Masterplan
Scheldeboorden Linkeroever van 5/5/2023 [te vertalen] in de stedenbouwkundige
voorschriften (ook in de terminologielijst) en in de toelichtingsnota” zodat
“de impact op deze ruimte geconcretiseerd [wordt] en […] ook duidelijk [blijkt]
dat de activiteiten van bezwaarindiener hiermee niet compatibel zijn en dus in de
toekomst niet vergunbaar meer zijn”.
Bij het behandelen van de bezwaren van de eerste verzoekende
partij stelt de Gecoro over de bij de vergunningsaanvraag te voegen
inrichtingsstudie het volgende:
“Verder wordt er ook op gewezen dat bij iedere aanvraag een globale
inrichtingsstudie van de volledige zone moet worden gevoegd. Op basis
van dit informatief document kan de vergunningverlenende overheid de
verhouding van het aangevraagde t.a.v. de vista’s of de passage t.a.v. de
overige projecten in de zone inschatten en beoordelen. De beleidsvrijheid
die
de
stedenbouwkundige
voorschriften
laten
voor
de
vergunningverlenende overheid, worden ingevuld door de principes van de
goede ruimtelijke ordening.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.233
X-18.811-7/26
[…]
Een inrichtingsstudie geconcipieerd als een instrument dat dient tot in- en
voorlichting van de vergunningverlenende overheid met het oog op het
beoordelen van de vergunningsaanvraag in het licht van de goede
ruimtelijke ordening en de stedenbouwkundige voorschriften van die zone,
is toegelaten. Dergelijk informatief document is een modaliteit in de zin
van artikel 2.2.6, § 1, derde lid VCRO en laat toe dat de
vergunningverlenende overheid een beslissing neemt over de
omgevingsvergunningsaanvraag, rekening houdend met de ontwikkeling
binnen de volledige projectzone.
Een uitdrukkelijke eis van de stedenbouwkundige voorschriften is dat deze
inrichtingsstudie ook moet aangeven hoe het voorgenomen project zich
verhoudt tot wat al gerealiseerd is in deze zone en/of tot de mogelijke
ontwikkeling van de rest van het plangebied. Op basis van deze
inrichtingsstudie kan de vergunningverlenende overheid erover waken dat
er geen ongeoorloofde voorafnames worden gedaan in aanvragen tot
omgevingsvergunning en dat er geen hypotheek wordt gelegd op de
ontwikkelingsmogelijkheden van andere actoren. De Gecoro acht dit een
voldoende waarborg […].
[…]
Verder wordt opgemerkt dat de inrichtingsstudie moet worden toegevoegd
voor (quasi) alle aanvragen die betrekking hebben op de deelzone Ge3.
Bovendien zal de inrichtingsstudie steeds de vista/de passage moeten
weergeven, ook al ligt het project iets verder dan de indicatieve aanduiding,
gezien de vista/de passage sowieso deel uitmaakt van de zone en bijgevolg
van de inrichtingsstudie. Het is inderdaad niet ondenkbaar dat een
omgevingsvergunning wordt aangevraagd alvorens de vista/de passage is
gerealiseerd. Zoals hierboven aangegeven is de aanvrager verplicht een
inrichtingsstudie op te maken, waarbij de aanvraag gekaderd dient te
worden in de toekomstige totaalontwikkeling, waarbinnen de vista/de
passage een essentieel onderdeel vormt. In die inrichtingsstudie zal de
aanvrager moeten aantonen dat een vista/passage in overeenstemming met
de stedenbouwkundige voorschriften van het RUP nog steeds realiseerbaar
is naast het aangevraagde project. Dit om te vermijden dat een aanvraag een
hypotheek legt op de realiseerbaarheid van de vista/de passage.
Als mogelijke basis voor de inrichtingsstudie wordt verwezen naar de
ontwikkelingsvisie vermeld in titel 2 van de toelichtingsnota, de bestaande
visiedocumenten, zoals het Masterplan Sint-Anneke Plage (oktober 2016),
het Masterplan Scheldeboorden Linkeroever (5 mei 2023) alsook het
ontwerp voor de Scheldeboorden Noord dat intussen werd goedgekeurd
door het college (5 mei 2023). Op die manier kan (1) dus wel rekening
gehouden worden met de vista/de passage die mogelijk nog niet
gerealiseerd zal zijn, en zijn (2) omgevingsvergunningsaanvragen reeds
mogelijk voor de realisatie van de vista/de passage.
[…]
De in de stedenbouwkundige voorschriften opgelegde inrichtingsstudie
verplicht een aanvrager van een omgevingsvergunning de aanvraag te
kaderen binnen de toekomstige, maar hypothetische totaalontwikkeling
voor de zone. Op basis van deze inrichtingsstudie kan de
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.233
X-18.811-8/26
vergunningverlenende overheid erover waken dat er geen ongeoorloofde
voorafnames worden gedaan in aanvragen tot omgevingsvergunning en dat
er geen hypotheek wordt gelegd op de ontwikkelingsmogelijkheden van
andere actoren. Zoals reeds hoger aangegeven kan hiervoor verwezen
worden naar de ontwikkelingsvisie vermeld in titel 2 van de
toelichtingsnota, de bestaande visiedocumenten, zoals het Masterplan SintAnneke Plage (oktober 2016), het Masterplan Scheldeboorden Linkeroever
(5 mei 2023) alsook het ontwerp voor de Scheldeboorden Noord dat
intussen werd goedgekeurd door het college (5 mei 2023) als mogelijk
uitgangspunt voor de inrichtingsstudie.
De inrichtingsstudie wordt opgelegd binnen de zone Ge3 omdat het een
relatief grote zone betreft dat in de toekomst de nodige transformaties zal
ondergaan. De vereiste dat de aangrenzende zone ook moet worden
opgenomen
in
de
inrichtingsstudie
wanneer
in
de
omgevingsvergunningsaanvraag voorafnames worden gedaan t.a.v. een
aangrenzende zone is aanvaardbaar en redelijk verantwoord. Deze vereiste
moet het immers mogelijk maken om de impact van een
vergunningsaanvraag op de aanpalende zones te beoordelen, zodat kan
worden vermeden dat het project een hypotheek legt op de ontwikkeling
van deze aanpalende zones.”
3.12.
Op 29 april 2024 stelt de gemeenteraad van de stad Antwerpen
het gemeentelijk RUP definitief vast.
Dit is het bestreden besluit.
In het bestreden besluit vermeldt de gemeenteraad dat het
grafisch plan werd aangepast in navolging van het advies van de Gecoro om de
indicatief aangeduide ‘vista’ ter hoogte van de Scheldebocht te vervangen door een
gebiedsgerichte overdruk met de naam ‘passage’, dat de toelichtingsnota van het
gemeentelijk RUP werd aangepast door in diverse hoofdstukken de indicatieve
‘vista’ in de Scheldebocht te vervangen door de overdruk ‘passage’, dat de
stedenbouwkundige voorschriften worden gewijzigd met een nieuw voorschrift
‘passage’, en dat dit begrip ook wordt opgenomen in de terminologielijst van de
stedenbouwkundige voorschriften. Overeenkomstig het advies van de Gecoro heeft
de plannende overheid het indicatieve pijlsymbool ter hoogte van de Scheldebocht
vervangen door een gebiedsgerichte overdruk.
3.13.
Eerste verzoeksters perceel, met daarop tweede verzoeksters
exploitaties, situeert zich in de ‘Zone voor Gemengde Functies (Ge3)’ (artikel 6),
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.233
X-18.811-9/26
met de indicatieve overdruk ‘Passage’ (artikel 11). Het grafisch plan van het
gemeentelijk RUP is het volgende – eerste verzoeksters perceel met tweede
verzoeksters exploitaties is blauw omcirkeld:
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.233
X-18.811-10/26
3.14.
Artikel 6 ‘Zone voor Gemengde Functies (Ge3)’ van de
stedenbouwkundige voorschriften van het gemeentelijk RUP luidt:
“Artikel 6. Bestemmingszone - Zone voor Gemengde Functies (Ge3)
§ 1 Bestemming
De zone is bestemd voor:
- Groen:
- Recreatie en/of gemeenschaps- en openbare nutsvoorzieningen.
Deze bestemmingen zijn nevengeschikt en dus gelijkwaardig.
De volgende functies zijn als Groen toegestaan :
• groenaanleg;
• beplanting;
• park.
Voor Recreatie zijn dag- en verblijfsrecreatie toegestaan met volgende
functies:
• sport- en spelvoorzieningen;
• recreatieve voorzieningen;
• hotel;
• reca:
• jacht- en passantenhaven.
Ondergeschikt aan de jachthaven zijn kleinschalige bedrijfsactiviteiten
toegestaan.
§ 2 Inrichting
Inrichtingsstudie
Voor de volledige zone moet een globale inrichtingsstudie worden
uitgewerkt en bij de omgevingsvergunningsaanvragen worden toegevoegd.
Dit geldt niet voor omgevingsvergunningsaanvragen die geen wijziging
van de verhouding bebouwd ten opzichte van onbebouwd betreffen én geen
impact hebben op de inrichtingsvisie van het projectgebied.
De inrichtingsstudie is een informatief document voor de
vergunningverlenende overheid met het oog op het beoordelen van de
omgevingsvergunningsaanvraag in het kader van de goede ruimtelijke
ordening en de stedenbouwkundige voorschriften voor het gebied.
In het bijzonder moeten volgende kwaliteitscriteria gemotiveerd worden:
•
het waarborgen van een optimale inpassing in het
mozaïeklandschap;
•
het afstemmen van de ontwikkeling op de draagkracht van de
omgeving;
•
het garanderen van een toegankelijk gebied voor fietsers en
wandelaars en dit met respect voor de nodige veiligheidseisen die
gebonden zijn aan de jachthaven;
•
het ontsluiten van de zone voor gemotoriseerd verkeer, met zo
weinig mogelijk hinder of impact op het park (zie Artikel 3 Zone
voor Groen Gr2);
•
het afstemmen van de ontwikkeling op de recazaken enerzijds en de
recreatieve ontwikkelingen anderzijds;
•
het verzekeren van het goed functioneren van monumenten en ander
erfgoed;
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.233
X-18.811-11/26
•
•
het vrijwaren van zichten op de Schelde;
het afstemmen van de breedte van de passage (zie Artikel 11
‘Passage –indicatieve aanduiding’) met de omliggende
bebouwing;
• het inschatten van de impact van de ontwikkeling op de te verwachte
toename van bezoekers binnen het gebied met als doel de gevolgen van
zware ongevallen in de nabije Seveso inrichting te kunnen beperken.
De inrichtingsstudie geeft ook aan hoe het voorgenomen project zich
verhoudt tot wat al gerealiseerd is in deze zone en/of tot de mogelijke
ontwikkeling van de rest van het plangebied. Indien de
omgevingsvergunningsaanvraag voorafnames doet ten aanzien van een
aangrenzende zone, moet ook deze zone worden behandeld in de
inrichtingsstudie.
Elke nieuwe omgevingsvergunningsaanvraag kan een bestaande
inrichtingsstudie of een aangepaste of nieuwe inrichtingsstudie bevatten.
Terreinbezetting
De maximale bovengrondse bruto-vloeroppervlakte bedraagt 24.500 m².
Binnen de deelzone ten noorden van de bestaande jachthavenweg bedraagt
de maximale bovengrondse bruto-vloeroppervlakte 5.500 m² en ten zuiden
van de bestaande jachthavenweg 19.000 m².
De oppervlakte van een terras is inbegrepen in deze oppervlakten.
Gebouwen en constructies
Binnen deze zone mogen enkel vrijstaande gebouwen of
gebouwencomplexen worden opgericht.
De afstand tussen de vrijstaande gebouwen bedraagt minimaa1 10,00 m.
Ten opzichte van de Wandeldijk bedraagt de minimale bouwvrije afstand
5,00 m.
De gebouwen ten noorden van de Jachthavenweg dienen alzijdig te zijn. De
gebouwen ten zuiden van de jachthavenweg dienen zich zowel naar de
Schelde als richting de ‘zone voor Groen (Gr2)’ (Artikel 3) te richten.
Alle gebouwen moeten een levendige plint hebben met uitzondering van
constructies gerelateerd aan het bergen van en het werken aan boten.
Technische installaties bovenop de gebouwen moeten architecturaal
geïntegreerd worden in de bovenste bouwlaag. Hierbij moet rekening
gehouden worden met zowel het zicht vanop het openbaar domein als het
zicht vanuit de omliggende gebouwen.
De gebouwen dienen binnen deze zone toegankelijk gemaakt te worden.
Dit betekent dat aansluitingen of hellingen die nodig zijn om het gebouw
vanuit het openbaar domein toegankelijk te maken, binnen dit
projectgebied moeten gerealiseerd worden.
Horecaterrassen rondom de gebouwen en op de verdiepingen zijn
toegestaan.
Constructies en aanhorige verhardingen voor het bergen van en het werken
aan boten zijn toegestaan.
Niet bebouwde ruimte
De niet-bebouwde of verharde ruimte binnen deze zone dient ingericht te
worden als onderdeel van het mozaïeklandschap en dient één geheel te
vormen met de ‘zone voor Groen (Gr1)’ (Artikel 2) en de ‘zone voor Groen
(Gr2)’ (Artikel 3).
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.233
X-18.811-12/26
De niet-bebouwde ruimte dient kwalitatief te worden ingericht en dit met
aandacht voor de verblijfskwaliteit. Deze ruimte client over een groen
karakter te beschikken en vrij toegankelijk te zijn.
De aanleg van een vrijliggend terras is mogelijk voor zover dit onderdeel
uitmaakt van het landschap en aangelegd wordt met gemakkelijk te
verwijderen materialen.
Verharde fiets- en wandelpaden zijn toegestaan.
De bestaande wegenis kan hetzij behouden blijven voor de ontsluiting van
de aangrenzende functies, hetzij verplaatst of verwijderd worden in functie
van nieuwe ontwikkelingen.
Toegang tot de gebouwen en constructies
Toegangen tot de gebouwen en constructies kunnen voor gemotoriseerd
verkeer enkel via gebundelde in - uitritten langs de Thonetlaan, via de
Jachthavenweg of de Kastanjedreef worden georganiseerd.
Alle toegang(en) dienen duidelijk zichtbaar te zijn van op het publiek
domein.
Parking
De benodigde parking dient ondergronds of inpandig te worden
gerealiseerd. In functie van de jachthaven en de bijhorende kleinschalige
bedrijfsactiviteiten en de integrale toegankelijkheid kunnen beperkt ook
bovengrondse bezoekersparkeerfaciliteiten voorzien worden.
Bezoekersfietsenstallingen zijn toegestaan.
§ 3 Beheer
De ontwikkeling van deze zone kan afzonderlijk of samen met één of
meerdere andere ‘zones voor Gemengde Functies’ gebeuren.
§ 4 Overgangsbepalingen
Voor de bestaande vergunde of vergund geachte gebouwen zijn
onderhouds- en instandhoudingswerken en verbouwingen binnen het
bestaande volume toegestaan. Bij uitbreidingen en heropbouw zijn de
bovenstaande voorschriften van toepassing.”
3.15.
Artikel
11
‘Passage’
(indicatieve
overdruk)
van
de
stedenbouwkundige voorschriften van het gemeentelijk RUP bepaalt:
“Deze aanduiding is bedoeld voor de aanleg van een verharde en/of groene
verblijfsruimte die een trage publieke doorgang (passage) in de
Scheldebocht verwezenlijkt. De passage brengt de bezoeker naar de dijk en
de aanlegsteiger en ook terug. De bestaande hoogstammige bomen dienen
maximaal behouden te worden en mogen enkel gekapt of gerooid worden
in functie van veiligheidsoverwegingen, ziekte, in functie van de
dijkwerken, in functie van het realiseren van een verblijfsruimte en/of om
voldoende breedte te garanderen met het oog op haar functie als publieke
doorgang.”
3.16.
Het begrip ‘passage’ wordt in de terminologielijst van de
stedenbouwkundige voorschriften als volgt gedefinieerd:
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.233
X-18.811-13/26
“Een verharde en/of groene verblijfsruimte die een trage publieke doorgang
(passage) realiseert, die als toegangsruimte functioneert en de bezoeker van
en naar de Scheldebocht brengt ter hoogte van de aanlegsteiger.”
IV. Onderzoek van de middelen
A. Eerste middel
Uiteenzetting van het middel
De verzoekende partijen voeren in hun eerste middel de
schending aan van het zorgvuldigheids-, rechtszekerheids-, redelijkheids- en
materiëlemotiveringsbeginsel als algemene beginselen van behoorlijk bestuur.
Zij vatten het middel in hun verzoekschrift als volgt samen:
“Doordat na het openbaar onderzoek de overdruk ter hoogte van het perceel
van verzoekende partijen werd gewijzigd van ‘Vista’ naar ‘Passage’.
Dat thans blijkt dat deze wijziging geenszins een verduidelijking van de
voorschriften inhoudt maar zelfs nog meer rechtsonzekerheid
teweegbrengt. Dat de voorschriften voor een ‘Passage’ nog vager en
algemener omschreven zijn dan een vista en dat de eigenaars/exploitanten,
die getroffen worden door deze overdruk, niet kunnen voorzien hoe dit
voorschrift in de praktijk zal worden uitgewerkt en worden toegepast.
Dat bovendien ook vastgesteld moet worden dat de bezwaren op
tegenstrijdige wijze door de Gecoro werden behandeld en dat de Gecoro
een volledig eigen lezing/interpretatie geeft aan de voorschriften, hetgeen
de rechtsonzekerheid enkel maar vergroot.
Dat Uw Raad zal moeten vaststellen dat de stedenbouwkundige
voorschriften inzake de aanleg van deze passage als essentieel wordt
aanzien in het RUP en het ruimtelijk beleid van de stad en dat dit aspect
volledig wordt doorgeschoven naar de latere vergunningverlening hetgeen
in strijd is met de algemene zorgvuldigheidsplicht van de plannende
overheid.
Dat verder in de inrichtingsvoorschriften van de bestemmingszone Ge3 een
inrichtingsstudie wordt opgelegd en de beoogde ontwikkeling van het
gebied dus niet wordt uitgewerkt door de plannende overheid maar
simpelweg naar de vergunningverlenende overheid wordt doorgeschoven.
Deze inrichtingsvoorschriften scheppen geen duidelijk kader om […]
eventuele vergunningsaanvragen op af te stemmen zodat de
rechtsonderhorige ook geen enkele voorzienbaarheid en rechtszekerheid
hebben door middel van de inrichtingsvoorschriften.”
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.233
X-18.811-14/26
Beoordeling
5.1.
De wijze waarop de ‘passage’ moet worden aangelegd, blijkt op
voldoende rechtszekere wijze uit artikel 11 van de stedenbouwkundige
voorschriften van het gemeentelijk RUP en uit de definitie van dit begrip in de
terminologielijst van de stedenbouwkundige voorschriften (randnummers 3.15
en 3.16). De ruimte waarbinnen de passage kan worden aangelegd, blijkt afdoende
uit de op het grafisch plan aangegeven overdruk met zwarte arcering
(zie randnummer 3.13).
5.2.
Het gegeven dat in een indicatieve overdruk wordt voorzien en
dat, zoals in casu, de ligging van de trage publieke doorgang (passage) niet exact
is bepaald, maakt het gemeentelijk RUP nog niet onwettig. De vereiste van
voorspelbaarheid en nauwkeurigheid van stedenbouwkundige voorschriften, zoals
die uit het ingeroepen rechtszekerheidsbeginsel voortvloeien, verhindert immers
niet dat stedenbouwkundige voorschriften flexibel kunnen worden opgevat, en dat
deze binnen de grenzen van de redelijkheid een bepaalde discretionaire
bevoegdheid kunnen verlenen aan de vergunningverlenende overheden bij het
beoordelen van een concrete aanvraag tot omgevingsvergunning.
5.3.
In zoverre de verzoekende partijen in vraag stellen dat de
‘passage’ een ‘publieke doorgang’ kan zijn, nu de betrokken gronden geen publiek
karakter hebben, moet worden opgemerkt dat een RUP toekomstgericht is, dat de
plannende overheid er niet toe gehouden is om de bestaande toestand in het plan te
bevestigen, en dat de geldende bestemming of inrichting of het bestaande gebruik
van een perceel de realisatie van de op de toekomst gerichte stedenbouwkundige
voorschriften niet vermag te beletten.
5.4.
Anders dan de verzoekende partijen het blijkbaar zien, heeft de
Gecoro nergens geadviseerd om het indicatief karakter van de als ‘passage’
herbenoemde ‘vista’ in de Scheldebocht niet langer te behouden. De Gecoro wijst
er integendeel op goede gronden op dat een indicatieve aanduiding in de
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.233
X-18.811-15/26
rechtspraak van de Raad van State wordt aanvaard, en dat flexibele voorschriften
toelaten om in te spelen op toekomstige ontwikkelingen, veranderende
maatschappelijke uitdagingen, en om voldoende kwalitatieve en groene ontwerpen
mogelijk te maken. De verzoekende partijen kunnen niet worden gevolgd in hun
kritiek dat het advies van de Gecoro tegenstrijdig zou zijn gemotiveerd en niet in
overeenstemming zou zijn met de inhoud van het gemeentelijk RUP.
5.5.
Door te voorzien in een inrichtingsstudie en een grafische
afbakening van de zone waarbinnen de ‘passage’ gerealiseerd moet worden, wordt
de ordeningsproblematiek niet op onwettige wijze naar het vergunningenniveau
“doorgeschoven”.
5.6.
Een gemeentelijk RUP kan op rechtsgeldige wijze de opmaak
van een ‘inrichtingsstudie’ aan de aanvrager van een omgevingsvergunning
opleggen, voor zover die inrichtingsstudie is bedoeld als een informatief
instrument voor het vergunningverlenend bestuur, met het oog op het beoordelen
van de vergunningsaanvraag. Dit blijkt te dezen het geval te zijn. Overeenkomstig
artikel 6 van de stedenbouwkundige voorschriften is de inrichtingsstudie, die een
motivering moet bevatten ten aanzien van de kwaliteitscriteria die in de
inrichtingsvoorschriften zijn opgesomd, “een informatief document voor de
vergunningverlenende overheid met het oog op het beoordelen van de
omgevingsvergunningsaanvraag in het kader van de goede ruimtelijke ordening en
de stedenbouwkundige voorschriften voor het gebied”.
5.7.
Anders dan de verzoekende partijen blijkbaar menen, zijn de
bestaande masterplannen en visiedocumenten over de inrichting van Sint-Anneke
Plage niet als verplicht na te volgen instrumenten opgevat. Zulks blijkt niet uit de
stedenbouwkundige voorschriften, en evenmin uit het advies van de Gecoro, dat
de masterplannen of visiedocumenten slechts vermeldt als een “mogelijke basis”
voor een concrete vergunningsaanvraag.
5.8.
Gelet op wat voorafgaat, oordeelt de Gecoro terecht dat de
inrichtingsstudie informatief van aard is, en dat dit “een modaliteit in de zin van
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.233
X-18.811-16/26
artikel 2.2.6, § 1, derde lid VCRO” betreft. Op basis van de inrichtingsstudie kan
de vergunningverlenende overheid “erover waken dat er geen ongeoorloofde
voorafnames worden gedaan in aanvragen tot omgevingsvergunning en dat er geen
hypotheek wordt gelegd op de ontwikkelingsmogelijkheden van andere actoren”.
De bedenking van de verzoekende partijen dat niet duidelijk is “[i]n welke mate de
vergunningverlenende overheid in het kader van de vergunningverlening kan
voorkomen dat er geen voorafnames zouden worden gedaan”, is niet van aard het
bestreden besluit te vitiëren.
5.9.
Waar de verzoekende partijen in hun laatste memorie aanvoeren
dat hun belangen “op geen enkel moment [werden] meegenomen” bij de opmaak
van het gemeentelijk RUP, wordt erop gewezen dat de Gecoro in haar advies onder
meer heeft gesteld dat eerste verzoeksters perceel “momenteel de potentie van
de[…] waardevolle ruimte in de Scheldebocht [hypothekeert], dat zij “het
betreffende perceel in concessie (van de Vlaamse Waterweg) [heeft], wat wijst op
een tijdelijke inname van het openbaar domein”, en “dat de bezwaarindiener
slechts beschikt over een precair gebruiksrecht”. Uit de toelichtingsnota blijkt
volgens de Gecoro “dat de plannende overheid er zich wel degelijk van bewust is
dat [er] op deze locatie economische activiteiten zijn, maar dat de voorkeur wordt
gegeven aan de doelstelling om de relatie met de Schelde specifiek op deze
strategische locatie te versterk[…]en in het algemeen belang”.
5.10.
Ten slotte doen de verzoekende partijen niet aannemen dat het
oordeel in het advies van de Gecoro, zoals bijgetreden door de plannende overheid,
dat “de activiteiten van [de eerste verzoekende partij] niet compatibel zijn” met de
door het gemeentelijk RUP voorziene ‘passage’ “en dus in de toekomst niet
vergunbaar meer zijn”, de grenzen van de redelijkheid zou te buiten gaan of
anderszins onwettig zou zijn.
5.11.
Gelet op wat voorafgaat, wordt geen schending van de
aangevoerde rechtsregels aangetoond.
5.12.
Het middel wordt verworpen.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.233
X-18.811-17/26
B. Tweede middel
Uiteenzetting van het middel
De verzoekende partijen voeren in hun tweede middel de
schending
aan
van
artikel
15
van
richtlijn
2006/123/EG
van
het
Europees Parlement en de Raad van 12 december 2006 ‘betreffende diensten op de
interne markt’ (hierna: de dienstenrichtlijn), van artikel 2.2.5, § 1, van de Vlaamse
Codex Ruimtelijke Ordening (hierna: VCRO), alsook van het gelijkheids-,
zorgvuldigheids-, evenredigheids- en materiëlemotiveringsbeginsel als algemene
beginselen van behoorlijk bestuur.
Zij vatten het middel in hun verzoekschrift als volgt samen:
“In de stedenbouwkundige voorschriften van het RUP wordt voor de
terreinbezetting een onderscheid gemaakt tussen de verschillende
deelzones. Voor elk van deze deelzones wordt een totale maximale
bovengrondse bruto vloeroppervlakte bepaald. Bijgevolg is op
perceelsniveau niet bekend in welke mate er nog bebouwing mogelijk is en
dient een algemene inrichtingsstudie voor minstens de volledige zone
ingediend te worden. Hieruit volgt dat er toepassing wordt gemaakt van het
principe wie eerst komt eerst maalt, hetgeen een ongelijke en
discriminatoire behandeling inhoudt. Voormelde werkwijze houdt
bovendien ook een schending in van de Dienstenrichtlijn gelet op de
territoriale beperking. Voor de eigenaars/exploitanten gelegen in de zone
Ge3 heerst er rechtsonzekerheid in die zin dat niet uit het RUP blijkt in
welke mate zij nog (verdere) ontwikkelingsmogelijkheden zullen hebben.
Ook de argumentatie van de Gecoro naar aanleiding van het bezwaar van
eerste verzoekende partij kan geenszins volstaan en hieruit blijkt minstens
dat de voorschriften geen rechtszeker kader creëren.”
Beoordeling
7.1.
De loutere bewering in het verzoekschrift, zonder nadere
toelichting, dat “[d]e bepaling om op de eigen gronden (territoriale beperking) te
kunnen uitbreiden […] voort[vloeit] uit het principe ‘wie eerst komt, eerst maalt’”,
“niet noodzakelijk en alleszins discriminerend en niet evenredig” is,
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.233
X-18.811-18/26
volstaat geenszins om een schending van artikel 15 van de dienstenrichtlijn te doen
aannemen. Dit geldt te dezen nog meer, nu de precaire aard van het gebruiksrecht
van de eerste verzoekende partij, dat middels een concessie is verleend, niet bij
verzoeksters’ uiteenzetting wordt betrokken. De verzoekende partijen voldoen te
dezen niet aan hun stelplicht. Het is een tekortkoming die zij in hun laatste memorie
niet op ontvankelijke wijze kunnen rechtzetten.
7.2.
De Gecoro heeft het bezwaar van de eerste verzoekende partij
inzake de miskenning van het gelijkheidsbeginsel als volgt besproken:
“Schending gelijkheidsbeginsel (voorschrift terreinbezetting)
Het voorschrift m.b.t. terreinbezetting (– zie artikel 6) zal volgens de
bezwaarindiener in de praktijk tot gevolg hebben dat slechts één (of enkel
de eerste) exploitanten binnen de deelzone Gr3 kunnen uitbreiden, hetzij in
de hoogte, hetzij in de lengte of in de breedte.
Bezwaarindiener meent dat de uitbreiding van de constructies op bepaalde
percelen mogelijk tot gevolg heeft dat die percelen in waarde toenemen, en
dat de andere percelen hun waarde niet meer kunnen doen toenemen door
het vergroten van de exploitatieruimte. Dit beknot de handelsvrijheid
volgens de bezwaarindiener.
Bovendien [leidt] dit voorschrift ook tot een aanzienlijke rechtsonzekerheid
daar het voor de belanghebbende in deze zone, zoals bezwaarindiener,
onmogelijk zal zijn om te achterhalen of de eventuele uitbreidingsplannen
aanvaard zullen worden door de vergunningverlenende overheid daar zij
afhankelijk zullen zijn van de toekomstige plannen van derden die eerder
ter goedkeuring zouden zijn voorgelegd. De stedenbouwkundige
voorschriften geven bijgevolg voor de bezwaarindiener geen of voldoende
zekerheid over de verdere ontwikkelingsmogelijkheden. Er wordt in geen
geval een duidelijk kader gecreëerd zodat er een schending van het
zorgvuldigheidsbeginsel voorligt.
Advies Gecoro:
De Gecoro wijst erop dat het perceel van de bezwaarindienende partij in de
deelzone Ge3 ligt en niet binnen de niet-bestaande zone Gr3.
Het gelijkheidsbeginsel wordt slechts geschonden wanneer in rechte en in
feite gelijke situaties zonder objectieve en redelijke verantwoordelijk
ongelijk worden behandeld of vice versa. Bezwaarindiener licht in zijn
bezwaar niet toe waarom er sprake is van gelijke situaties die ongelijk
worden behandeld dan wel ongelijke situaties die gelijk worden behandeld.
Om deze reden alleen al kan de opgeworpen schending van het
gelijkheidsbeginsel niet worden beoordeeld. Daarbij merkt de Gecoro op
dat alle exploitanten die gesitueerd zijn binnen de zone Ge3 onderworpen
zijn aan dezelfde vereisten van artikel 6. De Gecoro ziet dan ook niet in
waarom er sprake zou zijn van een ongelijke behandeling.
Het gebruik van een bepaalde maximale bezetting/oppervlakte is ook niet
te beschouwen als onzorgvuldig omdat een dergelijke beperking de
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.233
X-18.811-19/26
rechtmatige doelstelling om de hoeveelheid bebouwing te beheersen
nastreeft (zie ook beantwoording van het bezwaar onder titel 2.3.1 (on)zin
(B)BVO). De Raad van State aanvaardde bijvoorbeeld ook al een
stedenbouwkundig voorschrift dat voorzag in een maximale
bezettingsgraad. De Raad gaf toen ook aan:
‘Met de loutere vaststelling dat het percentage van toegelaten bebouwing
op het perceel van de verzoekende partijen ingevolge de
stedenbouwkundige voorschriften van het bestreden gemeentelijk RUP kan
variëren naargelang de concrete bebouwing op het noordelijk aanpalende
perceel, maken de verzoekende partijen niet aannemelijk dat het bestreden
gemeentelijk RUP een toestand van rechtsonzekerheid doet ontstaan.
Ruimtelijke uitvoeringsplannen zijn toekomstgericht. De vraag hoe
concreet tot de uitvoering ervan wordt overgegaan, is eigen aan zo een
toekomstgerichte bestemming, die niet noodzakelijk dient overeen te
stemmen met de bestaande toestand.’
De toekomstgerichtheid van ruimtelijke plannen benadrukte de Gecoro
reeds eerder in dit advies. Een perceelsoverschrijdende benadering is in
deze essentieel om de plandoelstellingen te verwezenlijken. Indien de
overheid bij haar planologisch beleid geen wijzigingen zou mogen
aanbrengen in de bestemmingen van particuliere eigendommen en de
definitief gevestigde individuele rechtssituaties en rechtsverhoudingen
volledig zou moeten vrijwaren, zou het haar onmogelijk zijn enig beleid ter
zake te voeren.
Voor alle aanvragen die een wijziging inhouden van de verhouding
bebouwd – onbebouwd en een impact hebben op de inrichtingsvisie van het
projectgebied, dient een inrichtingsstudie te worden opgemaakt voor de
volledige zone Ge3. Een inrichtingsstudie geconcipieerd als een instrument
dat dient tot in- en voorlichting van de vergunningverlenende overheid met
het oog op het beoordelen van de vergunningsaanvraag in het licht van de
goede ruimtelijke ordening en de stedenbouwkundige voorschriften van die
zone, is toegelaten. Dergelijk informatief document is een modaliteit in de
zin van artikel 2.2.6, § 1, derde lid VCRO en laat toe dat de
vergunningverlenende overheid een beslissing neemt over de
omgevingsvergunningsaanvraag, rekening houdend met de ontwikkeling
binnen de volledige projectzone.
Een uitdrukkelijke eis van de stedenbouwkundige voorschriften is dat deze
inrichtingsstudie ook moet aangeven hoe het voorgenomen project zich
verhoudt tot wat al gerealiseerd is in deze zone en/of tot de mogelijke
ontwikkeling van de rest van het plangebied. Op basis van deze
inrichtingsstudie kan de vergunningverlenende overheid erover waken dat
er geen ongeoorloofde voorafnames worden gedaan in aanvragen tot
omgevingsvergunning en dat er geen hypotheek wordt gelegd op de
ontwikkelingsmogelijkheden van andere actoren. De Gecoro acht dit een
voldoende waarborg maar wenst toch op te merken dat de stad er evengoed
voor zou kunnen kiezen om op basis van het Masterplan Scheldeboorden
Linkeroever 5/5/2023 de bebouwingsmogelijkheden voor de verschillende
eigendommen wel concreter te verankeren in het RUP, waardoor meer
rechtszekerheid voor de eigenaars ontstaat. Deze aanpassing vergt niet
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.233
X-18.811-20/26
alleen meer ontwerpend onderzoek en overleg maar ook het hernemen van
de goedkeuringsprocedure van het RUP.
Dit bezwaar geeft geen aanleiding tot aanpassingen.”
7.3.
De Gecoro heeft in antwoord op het bezwaar van de
eerste verzoekende partij over de voorgeschreven maximale bovengrondse brutovloeroppervlakte, op goede gronden aangegeven dat de doelstelling van dit
voorschrift erin bestaat “de hoeveelheid bebouwing te beheersen”.
7.4.
Het feit dat de in de stedenbouwkundige voorschriften
verankerde maximale bovengrondse bruto-vloeroppervlakte betrekking heeft op de
volledige zone Ge3, zonder een aanduiding van deze oppervlakte per perceel, is als
dusdanig niet van aard om het bestreden besluit te vitiëren, temeer nu een RUP in
beginsel los van enige eigendomsstructuur wordt vastgesteld. Het blijkt voorts niet
dat de maximale bebouwingsgraad voor de bestemmingszone zonder objectieve en
redelijke verantwoording voor de volledige zone Ge3 is bepaald.
7.5.
Het betoog van de verzoekende partijen dat het voor hen
onmogelijk is om te achterhalen of eventuele uitbreidingsplannen door het
vergunningverlenend bestuur aanvaard zullen worden, kan, daargelaten nog het
gestelde onder randnummer 5.13, niet doen voorbijzien dat de totale maximale
toegelaten bovengrondse bruto-vloeroppervlakte, en de resterende toegelaten
bebouwing na eventuele eerdere initiatieven, de verzoekende partijen bekend zijn
of redelijkerwijze bekend kunnen zijn. Het is voorts niet onwettig dat de
stedenbouwkundige voorschriften tot gevolg kunnen hebben dat eigenaars of
exploitanten van gronden waarop die voorschriften betrekking hebben ertoe
worden aangezet om samen te werken of overleg te plegen. Ook heeft de Gecoro
er in dit verband niet zonder pertinentie op gewezen dat de vergunningverlenende
overheid er “[o]p basis van de[…] inrichtingsstudie kan [over] waken dat er geen
ongeoorloofde
voorafnames
worden
gedaan
in
aanvragen
tot
omgevingsvergunning en dat er geen hypotheek wordt gelegd op de
ontwikkelingsmogelijkheden van andere actoren”.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.233
X-18.811-21/26
7.6.
In het licht van wat voorafgaat, en in acht genomen het feit dat
voor alle zakelijk gerechtigden binnen de zone Ge3 dezelfde stedenbouwkundige
voorschriften gelden, tonen de verzoekende partijen ten slotte niet aan dat de
kwestieuze regeling het gelijkheidsbeginsel zou schenden.
7.7.
Gelet wat voorafgaat, wordt geen schending van de aangevoerde
rechtsregels aangetoond. De loutere opmerking van de Gecoro dat de plannende
overheid er evengoed voor zou kunnen kiezen om de bebouwingsmogelijkheden
voor de verschillende eigendommen concreter in het gemeentelijk RUP te
verankeren, doet niet anders besluiten.
7.8.
Het middel wordt verworpen.
C. Derde middel
Uiteenzetting van het middel
De verzoekende partijen voeren in hun derde middel de
schending aan van artikel 1.1.4 en 2.2.14 VCRO “zoals thans vervangen door
[artikel] 2.2.21 VCRO”, alsook van het zorgvuldigheids-, rechtszekerheids-,
redelijkheids- en materiëlemotiveringsbeginsel als algemene beginselen van
behoorlijk bestuur.
Zij vatten het middel in hun verzoekschrift als volgt samen:
“Het definitief vastgesteld RUP Sint-Anneke Plage schendt de in het
middel opgeworpen rechtsbepalingen en beginselen doordat er geen
belangenafweging plaatsvond tussen het algemeen belang om een passage
in te tekenen op een welbepaalde plek en het belang van een horecazaak die
daardoor zal moeten sluiten, minstens […] aanzienlijke economische
gevolgen zal ondervinden. Noch in het RUP, noch in de toelichtende nota
bij het RUP wordt die keuze gemotiveerd. Ook de weerlegging van de
bezwaren door de Gecoro doen niets anders besluiten.
Bovendien moet worden vastgesteld dat de Gecoro de bezwaren
onafdoende heeft weerlegd en zelfs een dermate stringente lezing geeft aan
het RUP dat deze visie niet langer in overeenstemming is met de
stedenbouwkundige voorschriften van het RUP. Verder steunt de [Gecoro]
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.233
X-18.811-22/26
zich ook op een foute feitenvinding, waardoor er van een zorgvuldige
belangenafweging in elk geval geen sprake kan zijn.”
Beoordeling
9.1.
Vooreerst zij erop gewezen dat het de plannende overheid op
grond van het rechtszekerheidsbeginsel niet kan worden verboden om een perceel
te onderwerpen aan nieuwe stedenbouwkundige voorschriften die het verderzetten
van een overeenkomstig de voorheen geldende stedenbouwkundige voorschriften
uitgeoefende activiteit onmogelijk maken, zelfs niet wanneer de exploitant over
een recente vergunning beschikt.
9.2.
Artikel 1.1.4 VCRO bepaalt:
“De ruimtelijke ordening is gericht op een duurzame ruimtelijke
ontwikkeling waarbij de ruimte beheerd wordt ten behoeve van de huidige
generatie, zonder dat de behoeften van de toekomstige generaties in het
gedrang gebracht worden. Daarbij worden de ruimtelijke behoeften van de
verschillende maatschappelijke activiteiten gelijktijdig tegen elkaar
afgewogen. Er wordt rekening gehouden met de ruimtelijke draagkracht,
de gevolgen voor het leefmilieu en de culturele, economische, esthetische
en sociale gevolgen. Op deze manier wordt gestreefd naar ruimtelijke
kwaliteit.”
9.3.
Zoals in ’s Raads arrest nr. 214.329 van 30 juni 2011 in
herinnering wordt gebracht, blijkt uit de wetsgeschiedenis dat deze bepaling het
doel van het ruimtelijke-ordeningsbeleid aangeeft, waarbij de duurzame
ruimtelijke ordening centraal staat. De vereiste dat de ruimtelijke behoeften van de
verschillende maatschappelijke activiteiten gelijktijdig tegen elkaar worden
afgewogen, benadrukt het facetmatige karakter van de ruimtelijke ordening. Voorts
blijkt uit de wetsgeschiedenis dat bij de gelijktijdige onderlinge afweging van deze
verschillende maatschappelijke activiteiten één bepaalde behoefte zwaarder kan
doorwegen in een bepaalde situatie. Een bepaalde ruimtelijke behoefte moet
derhalve na afweging in een bepaalde situatie niet noodzakelijk voorkomen als
gelijkwaardig aan een andere ruimtelijke behoefte.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.233
X-18.811-23/26
Zoals eveneens in voornoemd arrest is opgemerkt, dienen de
diverse binnen artikel 1.1.4 VCRO bedoelde behoeften en de daarmee gepaard
gaande aanspraken op de ruimte evenwichtig tegen elkaar te worden afgewogen.
De Raad van State oefent hierop enkel een wettigheidstoets uit, vermits het aan de
bevoegde overheden toekomt de nodige beleidskeuzes te maken. Het komt de
verzoekende partijen, die de genoemde bepaling geschonden achten, toe om aan te
tonen dat de gemaakte keuze de grenzen van de redelijkheid te buiten gaat.
9.4.
Bij het beantwoorden van de vraag of de plannende overheid de
voornoemde afweging wettig heeft uitgevoerd, moet het geheel van het
administratief dossier worden betrokken.
9.5.
Anders dan de verzoekende partijen het zien, blijkt uit de
stukken van het dossier dat hun belangen door de plannende overheid wel degelijk
afdoende in ogenschouw zijn genomen.
Bij de beschrijving van de referentiesituatie onder de discipline
mens-ruimtelijke aspecten in de planmilieueffectscreening (plan-MER-screening)
wordt erop gewezen dat de in het plangebied, “gelegen in de Scheldebocht”,
“aanwezige functies vandaag [voornamelijk] op zichzelf gericht [zijn] en […]
weinig relatie aan[gaan] met hun omgeving”. Ook in de toelichtingsnota van het
gemeentelijk RUP wordt gesteld dat “elke horecazaak zich vandaag grotendeels
heeft afgesloten van haar omgeving”, en dat het doel is dat ze “in de toekomst deel
gaan uitmaken van het open landschap”. In de toelichtingsnota en de plan-MERscreening van het gemeentelijk RUP wordt er melding van gemaakt dat “in de
Scheldebocht […] twee zomerbars [liggen]”. Nog in de toelichtingsnota, worden
tweede verzoeksters exploitaties ‘Club Cabane’ en ‘Strantwerpen’ visueel
weergegeven en uitdrukkelijk als “horeca” aangeduid (zie randnummer 3.7.2), en
worden deze exploitaties op een kaart in de toelichtingsnota aangeduid als
“op zichzelf gerichte functies”. Bij de beoordeling van het eerste middel werd er
reeds op gewezen dat het bezwaar van de eerste verzoekende partij met betrekking
tot het vermeende gebrek aan belangenafweging door de Gecoro werd ontmoet
(zie randnummer 5.9). Uit het advies van de Gecoro blijkt voorts dat de
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.233
X-18.811-24/26
economische belangen van de verzoekende partijen worden erkend, maar wordt
geoordeeld dat deze niet opwegen tegen het algemeen belang om de relatie met de
Schelde te versterken op de locaties die daarvoor het meest aangewezen zijn,
waaronder de locatie van eerste verzoeksters perceel. Niet zonder pertinentie
benadrukt de Gecoro in dit verband het precair gebruiksrecht van de
eerste verzoekende partij.
9.6.
De verzoekende partijen overtuigen er niet van dat de beslissing
van de plannende overheid om het versterken van de recreatieve potentie van het
gebied, en het behoud van de ecologische waarde ervan, te laten primeren op de
private belangen van de verzoekende partijen, de grenzen van de redelijkheid zou
te buiten gaan of anderszins onwettig zou zijn. Hun betoog dat de
omgevingsvergunning voor ‘Club Cabane’ niet beperkt is in de tijd en dat de
omgevingsvergunning voor ‘Strantwerpen’ na bestuurlijk beroep tot 30 juni 2027
werd verlengd, doet niet anders besluiten.
9.7.
Gelet op de functie van de kwestieuze ‘passage’ als rechtstreekse
verbinding tussen de Thonetlaan en de aanlegsteiger op de Schelde, tonen de
verzoekende partijen ten slotte niet aan dat de Gecoro ten onrechte zou hebben
geoordeeld dat, gelet op de ligging van eerste verzoeksters perceel in de
Scheldebocht, locatiealternatieven voor deze ‘passage’ niet opportuun zijn.
9.8.
Gelet op wat voorafgaat, wordt geen schending van de
aangevoerde rechtsregels aangetoond.
9.9.
Het middel wordt verworpen.
Nu alle middelen ongegrond zijn bevonden, moet het beroep hoe
dan ook als ongegrond verworpen worden.
BESLISSING
- De Raad van State verwerpt het beroep.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.233
X-18.811-25/26
- De verzoekende partijen worden, elk voor de helft, verwezen in de kosten
van het beroep tot nietigverklaring, begroot op een rolrecht van 400 euro, een
bijdrage van 24 euro en een rechtsplegingsvergoeding van 770 euro, die
verschuldigd is aan de verwerende partij.
Dit arrest is uitgesproken te Brussel, op dertig maart tweeduizend zesentwintig,
door de Raad van State, Xe kamer, samengesteld uit:
Jan Clement,
kamervoorzitter,
Stephan De Taeye,
staatsraad,
David D’Hooghe,
staatsraad,
bijgestaan door
Silvan De Clercq,
griffier.
De griffier
De voorzitter
Silvan De Clercq
Jan Clement
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.233
X-18.811-26/26
