Conseil d'État de Belgique — Raad van State — ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.248 (2026-03-31)
Samenvatting (NL) :
Arrest nr 266.248 van 31 maart 2026 Sociale zaken en volksgezondheid -
Apothekers en apotheken Beslissing : Vernietiging Depersonalisatie
--- TEXTE INTÉGRAL DE L'ARRÊT ---
RAAD VAN STATE, AFDELING BESTUURSRECHTSPRAAK
XIIe KAMER
ARREST
nr. 266.248 van 31 maart 2026
in de zaak A. 240.888/XII-9918
In zake :
XXXX
bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaat Kris Vincke
kantoor houdend te 8310 Sint-Kruis (Brugge)
Maalse Steenweg 138
bij wie woonplaats wordt gekozen
tegen :
de BELGISCHE STAAT, vertegenwoordigd door de minister
van Sociale Zaken en Volksgezondheid
bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaat Franky De Mil
kantoor houdend te 9000 Gent
Voskenslaan 34
bij wie woonplaats wordt gekozen
-------------------------------------------------------------------------------------------------I. Voorwerp van het beroep
Het beroep, ingesteld op 4 januari 2024, strekt tot de
nietigverklaring van de beslissing van de Nederlandstalige multidisciplinaire
kamer van de Federale Commissie voor toezicht op de praktijkvoering in de
gezondheidszorg (hierna: Toezichtscommissie) van 21 november 2023 waarbij het
visum van verzoeker als gezondheidszorgbeoefenaar wordt ingetrokken.
II. Verloop van de rechtspleging
Bij arrest nr. 260.351 van 1 juli 2024 is de vordering tot
schorsing van de tenuitvoerlegging van de bestreden beslissing verworpen.
Verzoeker heeft een verzoekschrift tot voortzetting van de
rechtspleging ingediend.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.248
XII-9918-1/17
De verwerende partij heeft een memorie van antwoord ingediend
en verzoeker heeft een memorie van wederantwoord ingediend.
Adjunct-auditeur Sander Meert heeft een verslag opgesteld.
De verwerende partij heeft een verzoek tot voortzetting van het
geding en een laatste memorie ingediend. Verzoeker heeft een laatste memorie
ingediend.
De partijen zijn opgeroepen voor de terechtzitting, die heeft
plaatsgevonden op 26 februari 2026.
Staatsraad Ann Coolsaet heeft verslag uitgebracht.
Advocaat Simon Raymaekers, die loco advocaat Kris Vincke
verschijnt voor verzoeker en advocaat Franky De Mil, die verschijnt voor de
verwerende partij, zijn gehoord.
Eerste auditeur-afdelingshoofd Ann Eylenbosch heeft een met
dit arrest eensluidend advies gegeven.
Er is toepassing gemaakt van de bepalingen op het gebruik der
talen, vervat in titel VI, hoofdstuk II, van de wetten op de Raad van State,
gecoördineerd op 12 januari 1973.
III. Feiten
In het arrest nr. 260.351 van 1 juli 2024, waarbij de vordering tot
schorsing van de tenuitvoerlegging van de bestreden beslissing is verworpen,
worden de feiten als volgt weergegeven:
“3.1. Verzoeker is apotheker en baat een apotheek uit.
3.2. Met een e-mail van 13 augustus 2023 deelt de voorzitter van de Orde der
apothekers van West-Vlaanderen aan de verwerende partij mee dat ten aanzien van
verzoeker een klacht werd ingediend.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.248
XII-9918-2/17
De verwerende partij krijgt kennis van twee processen-verbaal van de lokale politie
van Brugge en van een moraliteitsverslag, opgesteld door een agent van
gerechtelijke politie van de Politiezone Brugge. Eveneens wordt de verwerende
partij in kennis gesteld van een klacht.
3.3. Bij brief van 11 augustus 2023 nodigt de Federale Commissie voor toezicht op
de praktijkvoering in de gezondheidszorg (hierna: de toezichtcommissie) verzoeker
uit om te worden gehoord op 21 november 2023.
Bij brief van 20 november 2023 laat verzoekers raadsman de toezichtcommissie
weten niet aanwezig te kunnen zijn op de hoorzitting van 21 november 2023 en
vraagt hij om een uitstel.
3.4. De toezichtcommissie gaat niet in op de vraag tot uitstel en brengt verzoeker
bij brief van 24 november 2023 in kennis dat zijn visum vanaf 21 november 2023
wordt ingetrokken.
Dit is de bestreden beslissing.”
IV. Regelmatigheid van de rechtspleging
Bij brief van 15 januari 2026, na de uitwisseling van de laatste
memories, bezorgt de verwerende partij “de klacht die door een lid van de
Toezichtscommissie werd neergelegd naar aanleiding van bedreigingen geuit door
de heer Baert”.
Ter terechtzitting betwist verzoeker de feiten weergegeven in die
klacht.
Zoals de eerste auditeur-afdelingshoofd ter terechtzitting terecht
adviseert, zet de verwerende partij niet uiteen wat de toevoeging van deze klacht
aan de zaak kan bijbrengen.
Het stuk wordt uit het debat geweerd.
V. Ontvankelijkheid van het beroep: exceptie van gebrek aan actueel belang
Standpunt van de partijen
In de laatste memorie werpt de verwerende partij op dat
verzoeker niet langer beschikt over een actueel belang bij de vernietiging van de
bestreden beslissing. De verwerende partij wijst erop dat verzoeker op grond van
artikel 58, § 2, van de wet van 22 april 2019 ‘inzake de kwaliteitsvolle
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.248
XII-9918-3/17
praktijkvoering in de gezondheidszorg’ (hierna: wet van 22 april 2019) de
mogelijkheid heeft om los van het beroep tot nietigverklaring om de teruggave van
zijn visum te vragen, doch hiervan geen gebruik heeft gemaakt. De verwerende
partij leidt daaruit af dat verzoeker niet de intentie heeft om het beroep van
apotheker opnieuw uit te oefenen en voert aan dat het niet duidelijk is wat de
huidige situatie is van de apotheek. De verwerende partij besluit dat verzoeker
dienaangaande de nodige duidelijkheid zal dienen te verstrekken, bij gebrek
waaraan hij moet worden geacht niet meer over een actueel belang te beschikken.
In de laatste memorie repliceert verzoeker op deze exceptie dat
hij nog over het vereiste actueel belang beschikt. Verzoeker verduidelijkt dat hij
het beroep van apotheker wel degelijk nog wil uitoefenen. Onmiddellijk na het
intrekken van het visum heeft verzoeker gezocht naar een tijdelijke vervanger, wat
niet mogelijk bleek daar het een knelpuntberoep betreft. Om die reden blijft de
apotheek tot op heden tijdelijk gesloten. Verzoeker wijst erop dat het nadeel dat hij
lijdt, nog steeds voortduurt: hij kan zijn job als apotheker niet uitvoeren, wat voor
een ernstige financiële terugval heeft gezorgd, zodat verzoeker intussen de eindjes
aan elkaar moet knopen met tijdelijk werk. Verzoeker voert aan te weten dat de
verwerende partij “hem geen vingerbreedte meer gunt en hem de teruggave naar
alle waarschijnlijkheid sowieso zou weigeren”. Daarom kan uit het feit dat
verzoeker niet om de teruggave van zijn visum heeft gevraagd, geen gebrek aan
actueel belang worden afgeleid.
Beoordeling
Artikel 58, § 2, van de wet van 22 april 2019 luidt:
“Indien het visum van de gezondheidszorgbeoefenaar werd geschorst of het behoud
ervan afhankelijk werd gemaakt van het naleven van welbepaalde voorwaarden in
toepassing van het artikel 56, 1°, a), of 2°, b), maakt de kamer een einde aan
bedoelde maatregel wanneer zij vaststelt dat de redenen die hem hebben
verantwoord verdwenen zijn, hetzij ambtshalve hetzij op verzoek van de
gezondheidszorgbeoefenaar.
De gezondheidszorgbeoefenaar kan daartoe elke maand vanaf het ingaan van de
maatregel een verzoek indienen.
De beslissing om de schorsing of de beperking van het visum in te trekken wordt
door de kamer genomen bij gewone meerderheid van de stemmen van de aanwezige
leden.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.248
XII-9918-4/17
De betrokken gezondheidszorgbeoefenaar wordt onverwijld via aangetekend
schrijven op de hoogte gebracht van de beëindiging van de maatregel die ingaat op
de datum van de beslissing van de kamer.”
Uit deze bepaling blijkt dat de mogelijkheid om de teruggave
van het visum te vragen, waarnaar de verwerende partij verwijst, een louter willig
beroep betreft. Verzoeker is derhalve niet verplicht dit willig beroep uit te putten
en uit het loutere nalaten daarvan kan geen gebrek aan actueel belang worden
afgeleid.
De exceptie van gebrek aan actueel belang wordt verworpen.
VI. Onderzoek van het eerste en het derde middel
A. Eerste middel
Standpunt van de partijen
In het verzoekschrift voert de verzoeker in het eerste middel de
schending aan van de artikelen 2 en 3 van de wet van 29 juli 1991 ‘betreffende de
uitdrukkelijke motivering van de bestuurshandelingen’ (hierna: wet van 29 juli
1991). Verzoeker zet uiteen dat in strijd met deze bepalingen de bestreden
beslissing niet verwijst naar de toepasselijke regelgeving of de concrete toepassing
ervan noch naar de grondslag ervan. Voorts wijst verzoeker erop dat de bestreden
beslissing enkel de intrekking van het visum vermeldt, doch dat elke formele
motivering volledig afwezig is.
In de memorie van wederantwoord voegt verzoeker daaraan toe
dat de motivering van de bestreden beslissing hem pas werd bezorgd, nadat het
beroep tot nietigverklaring met vordering tot schorsing werd ingediend en nadat
zijn raadsman uitdrukkelijk daarom had gevraagd.
In de laatste memorie benadrukt verzoeker dat de kennisgeving
van de bestreden beslissing ook die beslissing zelf met inbegrip van de formele
motivering ervan moest omvatten.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.248
XII-9918-5/17
In de memorie van antwoord repliceert de verwerende partij dat
aan de doelstelling van de formelemotiveringsplicht is voldaan, daar verzoeker
kennis kreeg van de motieven via de e-mail van 11 januari 2024 aan zijn raadsman.
In de laatste memorie voegt de verwerende partij daaraan toe
verzoeker weliswaar pas kennis kreeg van de formele motivering van de bestreden
beslissing na het indienen van zijn beroep, maar dat, daar verzoeker in de memorie
van wederantwoord ingaat op de intussen bekendgemaakte motieven, moet worden
aangenomen dat hij verzaakt aan het middel.
Beoordeling
De artikelen 2 en 3 van de wet van 29 juli 1991 verplichten het
bestuur in de akte de juridische en feitelijke overwegingen op te nemen die aan de
beslissing ten grondslag liggen, en dat op “afdoende” wijze. Het afdoend karakter
van de motivering betekent dat de motivering pertinent moet zijn, dit wil zeggen
dat ze duidelijk met de beslissing te maken moet hebben, en dat ze draagkrachtig
moet zijn, dit wil zeggen dat de aangehaalde redenen moeten volstaan om de
beslissing te dragen.
De belangrijkste bestaansreden van de motiveringsplicht, zoals
die wordt opgelegd door de voormelde wet van 29 juli 1991, bestaat erin dat de
betrokkene in de hem aanbelangende beslissing zelf de motieven moet kunnen
aantreffen op grond waarvan ze werd genomen, opdat de betrokkene met kennis
van zaken zou kunnen uitmaken of het aangewezen is de beslissing met een
annulatieberoep te bestrijden.
Bij het onderzoek naar het afdoende karakter van de
formelemotiveringsplicht moet voorts worden rekening gehouden met het geheel
van de formele motivering en niet met een of meerdere onderdelen van de
motivering op zich. De motivering in haar geheel moet immers afdoende zijn.
Te dezen stelt de Raad van State vast dat de bestreden beslissing,
zoals ze werd meegedeeld aan verzoeker bij brief van 24 november 2023, louter
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.248
XII-9918-6/17
meedeelt dat het visum vanaf 21 november 2023 werd ingetrokken, doch geen
enkele formele motivering omvat. Verzoekers raadsman heeft daar op 26 december
2023 uitdrukkelijk om moeten vragen en vervolgens heeft de verwerende partij nog
de tijd genomen tot 11 januari 2024 om een “motivatie beslissing tot intrekking
visum 21/11/2023” mee te delen. Dit is ruim nadat verzoeker zijn beroep tot
nietigverklaring met vordering tot schorsing heeft ingediend.
Zoals hiervoor uiteengezet, behelst de formelemotiveringsplicht
zoals vervat in de artikelen 2 en 3 van de wet van 29 juli 1991 dat een eenzijdige
bestuurshandeling zoals de bestreden beslissing op “afdoende” wijze de formele
motivering ervan weergeeft. Op het ogenblik dat de bestreden beslissing aan
verzoeker werd ter kennisgegeven, bevatte zij geen formele motivering. Nog
daargelaten of het op 11 januari 2024 aan verzoeker bezorgde document
beantwoordt aan de vereisten van een “afdoende” formele motivering – daar het
verwijst naar “inbreuken” op de eerder aan het visum verbonden voorwaarden doch
die inbreuken geenszins omschrijft, laat staan uiteenzet waarom daaruit zou blijken
dat verzoeker de opgelegde voorwaarden heeft geschonden – kan die laattijdige
mededeling van de motivering de schending van de artikelen 2 en 3 van de wet van
29 juli 1991 niet verhelpen. In tegenstelling tot wat de verwerende partij aanvoert,
is aan de doelstelling van de door de voormelde bepalingen opgelegde
formelemotiveringsplicht geheel niet voldaan. Het weze herhaald dat de
belangrijkste bestaansreden van die formelemotiveringsplicht is dat de betrokkene
in de hem aanbelangende beslissing zelf de motieven moet kunnen aantreffen op
grond waarvan ze werd genomen, opdat de betrokkene met kennis van zaken zou
kunnen uitmaken of het aangewezen is de beslissing met een annulatieberoep te
bestrijden. Te dezen werd de formele motivering van de bestreden beslissing pas
aan verzoeker bezorgd, nadat hij een beroep bij de Raad van State had ingediend.
In tegenstelling tot wat de verwerende partij aanvoert in de
laatste memorie, dient niet te worden aangenomen dat verzoeker verzaakt aan het
eerste middel, omdat hij inmiddels kritiek uitte op de bekend geworden motieven.
Nog daargelaten dat uit de laatste memorie van verzoeker expliciet blijkt dat hij
niet verzaakt aan het eerste middel, is de redenering van de verwerende partij in
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.248
XII-9918-7/17
strijd met zowel de duidelijke bepalingen van de wet van 29 juli 1991, als met de
doelstelling ervan.
Het eerste middel is in de aangegeven mate gegrond.
B. Derde middel
Standpunt van de partijen
In het verzoekschrift voert verzoeker in het derde middel de
schending van de hoorplicht aan. Verzoeker zet uiteen dat hij bij brief van
8 november 2023 werd uitgenodigd om te worden gehoord op 21 november 2023,
maar dat hij ziek was en zijn raadsman bovendien om professionele redenen niet
aanwezig kon zijn, zodat hij op 20 november 2023 om uitstel verzocht. Hoewel
zijn raadsman de bevestiging ontving dat de vraag tot uitstel zou worden
meegenomen naar de zitting, werd geen uitstel verleend en werd zijn visum
ingetrokken zonder dat hij werd gehoord.
In de memorie van wederantwoord herneemt verzoeker het
middel zoals uiteengezet in het verzoekschrift.
In de laatste memorie voegt verzoeker daaraan toe dat het
auditoraatsverslag terecht besluit dat een uitstel van de behandeling van de zaak
mogelijk was, daar de verwerende partij niet aantoont dat het nemen van een
beslissing urgent was.
In de memorie van antwoord repliceert de verwerende partij dat
verzoeker zonder enige verwittiging niet aanwezig was op de hoorzitting en dat
verzoeker nu aanvoert dat hij die dag zwaar ziek was, doch dit niet bewijst. Voorts
voert de verwerende partij aan dat het verzoek tot uitstel van zijn raadsman pas de
dag voor de hoorzitting werd geformuleerd en dus laattijdig is. De verwerende
partij benadrukt dat de Toezichtscommissie bestaat uit de voorzitter en dertien
leden gezondheidszorgbeoefenaars en niet dezelfde werking heeft als een
rechtbank die op geregelde tijdstippen zitting houdt. Verzoeker kan volgens de
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.248
XII-9918-8/17
verwerende
partij
niet
verlangen
dat
een
geplande
zitting
van
de
Toezichtscommissie de dag voordien nog wordt geannuleerd. Bovendien had het
dossier van verzoeker een zekere urgentie, gelet op de ernst van de inbreuken en
de duidelijke schending van de aan het visum opgelegde voorwaarden, aldus de
verwerende partij.
In de laatste memorie voegt de verwerende partij daaraan toe dat
de hoorplicht zoals geregeld in artikel 9 van het koninklijk besluit van 4 december
2022 ‘tot vaststelling van de werking van de Toezichtscommissie zoals bedoeld in
de wet van 22 april 2019 inzake de kwaliteitsvolle praktijkvoering in de
gezondheidszorg’ (hierna: koninklijk besluit van 4 december 2022) is beperkt tot
de verplichting om de betrokkene op te roepen om te worden gehoord. Verzoeker
werd op 8 november 2023 correct en tijdig opgeroepen voor de hoorzitting van
21 november 2023. De verwerende partij wijst erop dat de raadsman van verzoeker
pas de dag voor de hoorzitting zijn tussenkomst heeft gemeld met de vraag of de
zitting kon worden verplaatst naar een latere datum, omdat hij weerhouden was
voor een getuigenverhoor op de rechtbank. De raadsman van verzoeker vroeg
meteen om de nieuwe datum niet in de periode tussen 8 en 15 december 2023 te
willen vastleggen, daar hij dan weerhouden was voor het hof van assisen. Daar het
volgens de verwerende partij noch aan de secretaris noch aan de voorzitter van de
Toezichtscommissie toekwam om dit uitstel al dan niet toe te staan, werd door de
secretaris dezelfde dag nog meegedeeld dat het verzoek aan de voltallige
Toezichtscommissie zou worden voorgelegd. Volgens de verwerende partij kon de
raadsman van verzoeker zich laten vervangen door een andere advocaat van zijn
kantoor, hetzij voor het getuigenverhoor op de rechtbank, hetzij op de zitting van
de Toezichtscommissie om het gevraagde uitstel te bepleiten of om eventuele
vragen van de Toezichtscommissie omtrent het gevraagde uitstel te beantwoorden.
De raadsman van verzoeker had volgens de verwerende partij overigens ook om
een uitstel van het getuigenverhoor voor de rechtbank van eerste aanleg kunnen
vragen. De verwerende partij wijst er voorts op dat de Toezichtscommissie over
een discretionaire bevoegdheid beschikt om een gevraagd uitstel van de hoorzitting
al dan niet toe te staan. Het gevraagde uitstel werd besproken op de zitting van de
Toezichtscommissie van 21 november 2023. Het werd evenwel niet ingewilligd,
daar de vastgestelde feiten een gevaar voor de volksgezondheid betekenden en er
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.248
XII-9918-9/17
duidelijk sprake was van een schending van de voorwaarden opgelegd in de
beslissing van de Provinciale Geneeskundige Commissie van West-Vlaanderen
van 12 juni 2020. De verwerende partij licht voorts toe dat de Toezichtscommissie
gelet op haar “zeer uitgebreide” samenstelling bestaande uit een voorzitter en
dertien leden, slechts éénmaal per maand samenkomt. Daar de raadsman van
verzoeker in zijn verzoek tot uitstel ook reeds had meegedeeld dat hij evenmin
aanwezig zou kunnen zijn in de periode tussen 8 en 15 december 2023, had de zaak
al minstens naar de zitting van januari 2024 moeten worden uitgesteld. Bovendien
was het op basis van de processen-verbaal in het dossier duidelijk dat verzoeker de
voorwaarden waaronder zijn visum werd teruggegeven, had geschonden en dat een
onmiddellijke intrekking van zijn visum noodzakelijk was gelet op het gevaar dat
hij betekende voor de volksgezondheid, aldus de verwerende partij.
Beoordeling
De brief van 8 november 2023 waarbij verzoeker wordt
opgeroepen om te worden gehoord door de Toezichtscommissie verwijst naar de
volgende bepalingen:
artikel 45 van de wet van 22 april 2019, dat luidt:
“De Toezichtcommissie heeft als opdracht toezicht te houden op de praktijkvoering
van de gezondheidszorgbeoefenaars.
De Toezichtcommissie is in toepassing van het eerste lid bevoegd om toezicht uit te
oefenen op:
1° de fysieke en psychische geschiktheid van de gezondheidszorgbeoefenaars om
zonder risico's de uitoefening van hun beroep voort te zetten;
[…]
De Toezichtcommissie kan haar opdracht op volgende wijze uitvoeren:
1° door een systematisch toezicht;
2° door een ad-hoctoezicht:
a) naar aanleiding van een klacht;
b) op eigen initiatief;
c) op verzoek van de minister.”
artikel 56 van de wet van 22 april 2019, dat luidt:
“De kamers kunnen volgende maatregelen nemen:
1° in het kader van het toezicht zoals bedoeld in artikel 45, tweede lid, 1° en 5° kan:
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.248
XII-9918-10/17
a) Het visum worden ingetrokken, geschorst of het behoud ervan worden
afhankelijk gemaakt van het naleven van welbepaalde voorwaarden;
b) Bij niet-naleving van de beperkingen met betrekking tot het visum zoals bedoeld
onder a) een administratieve boete zoals bedoeld in artikel 58/1 worden opgelegd
volgens de regels vastgesteld in voornoemd artikel;
[…]”
en artikel 9 van het koninklijk besluit van 4 december 2022, dat
luidt:
Ҥ 1. Wanneer een Kamer op de hoogte wordt gebracht dat een
gezondheidszorgbeoefenaar niet meer voldoet aan de vereiste fysieke of psychische
geschiktheden om, zonder risico's, de uitoefening van zijn beroep voort te zetten,
roept die Kamer de betrokkene onmiddellijk op om gehoord te worden.
§ 2. Indien, nadat de betrokkene werd gehoord of behoorlijk werd opgeroepen, blijkt
dat de gezondheidszorgbeoefenaar niet meer voldoet aan de vereiste fysieke of
psychische geschiktheden om, zonder risico's, de uitoefening van zijn beroep voort
te zetten, kan de Kamer de Nationale Raad van de Orde der artsen of van de Orde
waaronder de betrokkene ressorteert vragen om drie artsen-deskundigen en
evenveel plaatsvervangers aan te wijzen. Het staat de Nationale Raad vrij al dan niet
op deze vraag in te gaan. De betrokkene wordt onverwijld in kennis gesteld van de
instelling van de procedure.
Elke deskundige tegen wiens persoon redenen tot wraking bestaan, is er toe
gehouden deze onverwijld mede te delen aan de Nationale Raad.
Binnen een maand na de aanvraag brengt de Nationale Raad indien de Raad beslist
om in te gaan op de vraag van de Kamer zoals bedoeld in het eerste lid, de namen
van de door hem aangewezen deskundigen ter kennis van de Kamer.
§ 3. Onmiddellijk na de ontvangst van die mededeling bepaalt de Kamer de taak die
aan de deskundigen wordt opgedragen en de datum waarop hun rapport moet
worden ingediend. Een afschrift van die beslissing wordt, met vermelding van de
identiteit van de deskundigen, onverwijld aangetekend naar de betrokkene
verstuurd.
§ 4. De deskundigen kunnen door de betrokkene worden gewraakt om de in
artikel 828 van het Gerechtelijk Wetboek bepaalde redenen.
Op straffe van verval moet de betrokkene, binnen vijftien dagen na de kennisgeving,
de voorzitter van de Kamer bij een aangetekende brief de naam van de door hem
gewraakte deskundige alsook de wrakingsgronden mededelen.
De voorzitter verwittigt onmiddellijk de gewraakte deskundige; deze kan, binnen
acht dagen na de kennisgeving, zijn schriftelijk antwoord aan de Kamer voorleggen.
De Kamer doet in laatste aanleg, door een met redenen omklede beslissing, uitspraak
over de haar ter kennis gebrachte wrakingsgronden. Bij dezelfde beslissing wijst zij
eventueel een nieuwe deskundige aan en verlengt zij de termijn voor het indienen
van het rapport.
§ 5. Op het met redenen omklede verzoek van de deskundigen kan de Kamer de
termijn voor het indienen van het rapport verlengen.
Zij kan ook, op diens verzoek, een deskundige van zijn taak ontlasten en bij dezelfde
beslissing een nieuwe deskundige aanwijzen. Een afschrift van die beslissing wordt
aan de betrokkene toegezonden.
§ 6. De betrokkene wordt door de deskundigen opgeroepen en gehoord; in het kader
van de taak die deze laatsten is opgedragen, moet hij zich onderwerpen aan het
onderzoek dat zij menen te moeten verrichten.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.248
XII-9918-11/17
§ 7. Het rapport bevat de beschrijving van het onderzoek en de conclusies van de
deskundigen. Het wordt door de deskundigen ondertekend.
Hun handtekening wordt voorafgegaan door de als volgt gestelde eed: ‘Ik zweer dat
ik mijn opdracht in eer en geweten, nauwgezet en eerlijk vervuld heb.’
De deskundigen maken een enkel rapport op. Zij geven één enkel advies bij
meerderheid van stemmen. Bij verschil van mening vermelden zij de onderscheiden
meningen met de gronden ervan. De voor echt en waar verklaarde staat van ereloon
en kosten van het deskundig onderzoek wordt opgenomen op het einde van het
rapport.
§ 8. De minuut en twee afschriften van het rapport worden aan de voorzitter van de
Kamer bezorgd. Zodra hij die stukken ontvangen heeft, brengt de voorzitter de leden
op de hoogte en roept hij hen op. De oproepingstermijn mag niet minder dan acht
dagen bedragen.
Tezelfdertijd stuurt de voorzitter de betrokkene en, in voorkomend geval, de arts die
hij heeft aangewezen, bij aangetekend schrijven een afschrift van het
deskundigenrapport en deelt hij hen de datum mede waarop de Kamer zal
vergaderen.
§ 9. De betrokkene verschijnt in persoon. Hij kan zich laten bijstaan door een of
meer personen van zijn keuze.
Tenzij vrijstelling is verleend door de betrokkene of zijn vertegenwoordiger, wordt
het rapport voorgelezen door de secretaris of door een van de deskundigen, die
verschijnt met toelating of op bevel van de voorzitter van de Kamer.
§ 10. De beslissing van de Kamer wordt binnen acht dagen na de uitspraak bij
aangetekend schrijven ter kennis gebracht van de betrokkene.
§ 11. Wanneer de beslissing definitief is, wordt zij ter kennis gebracht van het
deontologisch orgaan waaronder de betrokkene ressorteert.”
Het beginsel van behoorlijk bestuur van de hoorplicht houdt in
dat – bij afwezigheid van formele regelgeving ter zake – tegen niemand een
ernstige maatregel kan worden genomen die van aard is om zijn belangen ernstig
aan te tasten, zonder dat hem vooraf de gelegenheid wordt geboden om zijn
standpunt op een nuttige wijze te doen kennen. Het doel van deze hoorplicht
bestaat, eensdeels, in het vrijwaren van de belangen van de bestuurde, door hem de
mogelijkheid te bieden zijn opmerkingen te laten kennen en aldus een voor hem
ongunstige beslissing af te wenden, en anderdeels, in het vermijden dat het bestuur
een onzorgvuldige beslissing zou nemen, omdat het niet beschikt over volledige
kennis van zaken.
Het recht om op nuttige wijze – dit wil zeggen met kennis van
zaken – zijn standpunt te doen kennen, houdt onder meer in dat de bestuurde moet
worden uitgenodigd om zijn standpunt naar voor te brengen over de voorgenomen
maatregel en over de feitelijke en de juridische grondslag ervan. De hoorplicht
houdt in beginsel voorts in dat wanneer een bestuurde het recht heeft om te worden
gehoord, hij zich tijdens dat horen kan laten bijstaan door een raadsman naar keuze.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.248
XII-9918-12/17
Te dezen impliceert de hoorplicht dat verzoeker de mogelijkheid
moest worden geboden om op nuttige wijze en met bijstand van zijn raadsman zijn
verweermiddelen naar voor te brengen ten aanzien van het voornemen van de
verwerende partij om één van de maatregelen te nemen, voorzien in artikel 56 van
de wet van 22 april 2019. Het komt de verwerende partij – op wie de hoorplicht
rust – toe om het bewijs te leveren dat zij aan de hoorplicht heeft voldaan. Indien
de verwerende partij meent goede redenen te hebben om aan de hoorplicht voorbij
te gaan, rust de bewijslast van die redenen op haar. Dit bewijs wordt te dezen niet
geleverd.
Daargelaten dat de uitnodiging om te worden gehoord enkel
melding maakt van “bezorgdheden met betrekking tot uw geestelijke
geschiktheid”, doch nergens vermeldt op basis van welke feitelijke gegevens een
maatregel wordt overwogen, zodat de vraag rijst of verzoeker wel in staat was om
met kennis van zaken zijn standpunt naar voor te brengen, stelt de Raad van State
vast dat verzoeker in het geheel niet werd gehoord, daar niet werd ingegaan op zijn
vraag tot uitstel. Hoewel verzoeker via zijn raadsman op een gemotiveerde wijze
om uitstel van de hoorzitting vroeg, blijkt noch uit de bestreden beslissing, noch
uit de later bezorgde motivering van die beslissing, noch uit het proces-verbaal van
de vergadering waarop de bestreden beslissing is genomen, dat het verzoek tot
uitstel in overweging werd genomen, laat staan waarom het niet werd ingewilligd.
Uit geen van deze stukken blijkt aldus dat de verwerende partij een wettige reden
had om aan de hoorplicht voorbij te gaan.
Het argument van de verwerende partij dat het binnen haar
discretionaire bevoegdheid valt om een verzoek tot uitstel van de hoorzitting al dan
niet in te willigen, faalt. De uitoefening van een discretionaire bevoegdheid ontslaat
immers niet van de hoorplicht, zodat de verwerende partij moet aantonen dat zij
een wettige reden had om aan de hoorplicht voorbij te gaan.
In de memorie van antwoord voert de verwerende partij aan dat
verzoeker niet het bewijs levert dat hij ziek was op de dag van de geplande
hoorzitting en zijn ziekte niet had gemeld. Hiermee gaat de verwerende partij eraan
voorbij dat verzoeker de schending van de hoorplicht ook situeert in het gegeven
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.248
XII-9918-13/17
dat zijn raadsman evenmin aanwezig kon zijn. Het weze herhaald dat de hoorplicht,
in beginsel, het recht van de bestuurde impliceert om zich te laten bijstaan door een
raadsman van zijn keuze (zie supra, nr. 18). Dit argument wordt derhalve niet
bijgevallen.
Voorts voert de verwerende partij aan dat het verzoek tot uitstel
laattijdig was en dat van de Toezichtscommissie, bestaande uit een voorzitter en
dertien leden, niet kan worden verwacht dat een geplande zitting de dag voordien
wordt geannuleerd, temeer de Toezichtscommissie slechts éénmaal per maand
samenkomt. Ook dit argument wordt niet bijgevallen.
De verwerende partij toont immers niet aan waarom een
verzoek tot uitstel de dag vóór de geplande hoorzitting laattijdig zou zijn. Dit klemt
des te meer daar de verwerende partij aangeeft dat het niet aan de voorzitter of één
van de leden toekwam om het uitstel in te willigen, maar wel aan de
Toezichtscommissie zelf. Voorts overtuigt de verwerende partij niet dat elk uitstel
onmogelijk was, noch dat de op voorhand meegedeelde onbeschikbaarheid van de
raadsman van verzoeker in de periode van 8 tot 15 december 2023 tot gevolg had,
dat een uitgestelde hoorzitting pas in januari 2024 zou hebben kunnen
plaatsvinden.
In de mate dat de verwerende partij aanvoert dat de zaak een
zekere urgentie vertoonde, gelet op de ernst van de inbreuken en de duidelijke
schending van de voorwaarden verbonden aan het visum, stelt de Raad van State
vast dat de beweerde urgentie wordt tegensgesproken door de houding van de
Toezichtscommissie. Het auditoraatsverslag vermeldt desbetreffend terecht:
“Het tijdsverloop van de procedure die tot de bestreden beslissing heeft geleid,
maakt het overigens ook niet aannemelijk dat een beslissing dermate urgent was dat
zelfs het minste uitstel van de hoorzitting, al was het maar met enkele dagen,
volstrekt onmogelijk was. De verzoekende partij werd immers pas op 8 november
2023 opgeroepen, terwijl de Federale Toezichtscommissie luidens die oproeping
reeds ‘[o]p 26/05/2023 […] op de hoogte [werd] gebracht van bezorgdheden met
betrekking tot uw geestelijke geschiktheid om uw beroep van APOTHEKER zonder
risico te blijven uitoefenen’ en de beslissing steunt op processen-verbaal die reeds
dateren van 11 januari 2023 en 7 augustus 2023. Bovendien beschikte de Federale
Toezichtscommissie in elk geval over de mogelijkheid krachtens artikel 57 van de
Kwaliteitswet om een voorlopige maatregel te nemen. Die bepaling schrijft immers
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.248
XII-9918-14/17
voor dat indien naar aanleiding van het toezicht bedoeld in artikel 45, tweede lid,
wordt gevreesd dat verdere praktijkvoering door de gezondheidszorgbeoefenaar
zware en imminente gevolgen voor de patiënten of de volksgezondheid zal hebben,
de kamer samengesteld uit de voorzitter en twee leden met unanimiteit kan beslissen
om
als
voorlopige
maatregel
het
visum
van
de
betrokken
gezondheidszorgbeoefenaar onmiddellijk te schorsen of te beperken door
welbepaalde voorwaarden op te leggen zonder dat de betrokken
gezondheidzorgbeoefenaar voorafgaand zijn gemotiveerde opmerkingen heeft
kunnen overmaken of de mogelijkheid heeft gekregen om door de kamer te worden
gehoord met betrekking tot de motieven die dergelijke maatregelen verantwoorden.
De verwerende partij toont dan ook niet aan dat zij kan worden geacht van de
hoorplicht te zijn ontslagen omdat een dringend optreden vereist was.”
De
verwerende
partij
heeft
na
kennisneming
van
het
auditoraatsverslag niet de gelegenheid benut die een laatste memorie biedt om deze
vaststellingen, die de beweerde urgentie ontkrachten, tegen te spreken. In die
omstandigheden en na eigen onderzoek ziet de Raad van State geen reden om het
anders te zien dan het auditoraat en besluit, de redenering van het auditoraat
bijvallend, dat het argument dat aan de hoorplicht kon worden voorbijgegaan
wegens urgentie, grondslag mist.
In de mate dat de verwerende partij nog aanvoert dat de
beweerde urgentie volgt uit de ernst van de inbreuken en de duidelijke schending
van de voorwaarden verbonden aan het visum, merkt de Raad van State op dat de
eventuele gegrondheid van de bestreden beslissing het bestuur er niet van ontslaat
de hoorplicht na te leven.
Het argument van de verwerende partij dat artikel 9 van het
koninklijk besluit van 4 december 2022 enkel voorziet in de verplichting om de
betrokkene op te roepen om te worden gehoord en dat die verplichting is
nagekomen, mist juridische grondslag. Het beginsel van behoorlijk bestuur van de
hoorplicht heeft minstens wettelijke waarde, zodat een reglementair besluit zoals
het koninklijk besluit van 4 december 2022 de draagwijdte ervan niet kan beperken.
De verwerende partij gaat er bovendien aan voorbij dat het beginsel van behoorlijk
bestuur van de hoorplicht een aanvullende rol vervult, wanneer de normatieve
hoorplicht niet of niet voldoende is omgeven met de waarborgen die het bestuur op
grond van het beginsel van behoorlijk bestuur van de hoorplicht moet nakomen.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.248
XII-9918-15/17
In de mate dat de verwerende partij opmerkt dat verzoeker zich
had kunnen laten bijstaan door een andere raadsman of dat zijn raadsman om een
uitstel van het getuigenverhoor voor de rechtbank van eerste aanleg waar diens
aanwezigheid was vereist, had moeten vragen, gaat de verwerende partij eraan
voorbij dat de hoorplicht inhoudt dat verzoeker zich in beginsel kan laten bijstaan
door een raadsman naar keuze. De verwerende partij voert voorts niet aan waarom
verzoekers advocaat aan de hoorzitting voor de Toezichtscommissie, een
bestuurlijk orgaan, voorrang zou moeten geven boven een zitting van de rechtbank
van eerste aanleg, temeer zij niet aantoont dat die hoorzitting niet kon worden
uitgesteld.
Uit wat voorafgaat, volgt dat de verwerende partij het beginsel
van behoorlijk bestuur van de hoorplicht heeft miskend.
Het derde middel is in de aangegeven mate gegrond.
BESLISSING
-
De Raad van State vernietigt de beslissing van de Nederlandstalige
multidisciplinaire kamer van de Federale Commissie voor toezicht op de
praktijkvoering in de gezondheidszorg van 21 november 2023 waarbij het
visum van verzoeker als gezondheidszorgbeoefenaar wordt ingetrokken.
-
De verwerende partij wordt verwezen in de kosten van de vordering tot
schorsing en het beroep tot nietigverklaring, begroot op een rolrecht van 400
euro, een bijdrage van 48 euro en een rechtsplegingsvergoeding van 924 euro,
die verschuldigd is aan verzoeker.
-
Bij de publicatie van dit arrest door de Raad van State wordt de identiteit
van verzoeker niet bekendgemaakt.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.248
XII-9918-16/17
Dit arrest is uitgesproken te Brussel, op eenendertig maart tweeduizend
zesentwintig, door de Raad van State, XIIe kamer, samengesteld uit:
Chantal Bamps,
kamervoorzitter,
Peter Sourbron,
staatsraad,
Ann Coolsaet,
staatsraad,
bijgestaan door
Ilse Anné,
griffier.
De griffier
De voorzitter
Ilse Anné
Chantal Bamps
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.248
XII-9918-17/17
