Conseil d'État de Belgique — Raad van State — ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.297 (2026-04-03)
Samenvatting (NL) :
Arrest nr 266.297 van 3 april 2026 Overheidsopdrachten en openbare werken
- Overheidsopdrachten Beslissing : Bevolen
--- TEXTE INTÉGRAL DE L'ARRÊT ---
RAAD VAN STATE, AFDELING BESTUURSRECHTSPRAAK
VOORZITTER VAN DE XIVe KAMER
ARREST
nr. 266.297 van 3 april 2026
in de zaak A. 247.650/XIV-40.124
In zake:
de BV G.
bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaat Steven Van Geeteruyen
kantoor houdend te 3700 Tongeren-Borgloon
Piepelpoel 13
bij wie woonplaats wordt gekozen
eveneens bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaat Laura Kempeneers
kantoor houdend te730 Bilzen-Hoeselt
Dorpsstraat 3 bus 1
tegen:
de
CV
VLAAMSE
MAATSCHAPPIJ
VOOR
WATERVOORZIENING
bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaten Nathanaëlle Kiekens, Leen De Vuyst en Natan
Vermeersch
kantoor houdend te 1000 Brussel
Loksumstraat 25
bij wie woonplaats wordt gekozen
Tussenkomende partij:
de NV K.
bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaat Olivier Eschweiler,
kantoor houdend te 4130 ESNEUX
rue de Mery 42
bij wie woonplaats wordt gekozen
-------------------------------------------------------------------------------------------------I. Voorwerp van de vordering
1.
De vordering, ingesteld op 16 maart 2026, strekt tot de schorsing
bij uiterst dringende noodzakelijkheid van de tenuitvoerlegging van de beslissing
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.297
XIV-40.124-1/11
van 27 februari 2026 van de raad van bestuur van de verwerende waarbij “Perceel
6 (terreinen regio Oost (Limburg)) van de overheidsopdracht ‘20250110
Raamovereenkomst onderhoud terreinen’ gegund werd aan [de tussenkomende
partij].”
II. Verloop van de rechtspleging
2.
Bij beschikking van 18 maart 2026 werd, in samenspraak met
het aangeduide lid van het auditoraat, de procedurekalender vastgesteld.
De verwerende partij heeft een nota met opmerkingen en een
administratief dossier ingediend.
Met een verzoekschrift van 24 maart 2026 heeft de nv K.
gevraagd om in het administratief kort geding te mogen tussenkomen.
De partijen zijn opgeroepen voor de terechtzitting, die heeft
plaatsgevonden op 1 april 2026, om 14:00 uur.
Kamervoorzitter Geert Debersaques heeft verslag uitgebracht.
Advocaat Laura Kempeneers, die verschijnt voor de verzoekende
partij, advocaten Leen De Vuyst en Natan Vermeersch, die verschijnen voor de
verwerende partij, en advocaat Sixtine Schaffers, die loco advocaat Olivier
Eschweiler verschijnt voor de tussenkomende partij, zijn gehoord.
Auditeur Lennard Michaux heeft een met dit arrest eensluidend
advies gegeven.
Er is toepassing gemaakt van de bepalingen op het gebruik der
talen, vervat in titel VI, hoofdstuk II, van de wetten op de Raad van State,
gecoördineerd op 12 januari 1973.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.297
XIV-40.124-2/11
III. Feiten
3.1.
De verwerende partij plaatst een overheidsopdracht voor
diensten in de markt met als voorwerp “Raamovereenkomst onderhoud terreinen”
voor het uitvoeren van onderhoudswerken en groenbeheer van de terreinen gelegen
op diverse locaties op het grondgebied van de aanbestedende entiteit.
De opdracht is verdeeld in zes percelen. Voor elk perceel wordt
een raamovereenkomst gesloten voor de duur van één jaar, maximaal zeven keer
verlengbaar met één jaar.
Het voorliggende geschil betreft perceel 6.
3.2.
Drie
inschrijvers,
waaronder
de
verzoekende
en
de
tussenkomende partij, dienen een offerte in.
3.3.
Op 27 februari 2026 gunt de aanbestedende overheid perceel 6
van de opdracht aan de tussenkomende partij.
Dit is de bestreden beslissing.
IV. Tussenkomst
4.
De nv K. blijkt voordeel te halen uit de bestreden beslissing en
heeft er belang bij dat de vordering wordt afgewezen. Bijgevolg wordt haar verzoek
tot tussenkomst ingewilligd.
V. Verzoek tot vertrouwelijke behandeling van bepaalde stukken
5.
De partijen vragen in hun respectievelijk processtuk om de
vertrouwelijke behandeling van bepaalde door hen neergelegde stukken, die zij in
de inventaris als vertrouwelijk aanduiden en waarbij zij de redenen opgeven
waarom zij om die vertrouwelijke behandeling vragen.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.297
XIV-40.124-3/11
Geen van de partijen heeft (ter terechtzitting) het lichten van de
vertrouwelijkheid van deze stukken gevraagd.
VI. Herinnering aan de schorsingsvoorwaarden
7.
Krachtens artikel 17, §§ 1, 5 en 6, van de gecoördineerde wetten
op de Raad van State, gelezen in samenhang met de artikelen 15 en 31 van de wet
van 17 juni 2013 ‘betreffende de motivering, de informatie en de rechtsmiddelen
inzake overheidsopdrachten, bepaalde opdrachten voor werken, leveringen en
diensten en concessies’, moet enkel worden onderzocht of in de voorliggende
vordering tot schorsing die is ingesteld volgens de procedure bij uiterst dringende
noodzakelijkheid, een ernstig middel waarvan het onderzoek zich leent voor een
versnelde behandeling of een klaarblijkelijke onwettigheid wordt aangevoerd.
VII. Onderzoek van het tweede onderdeel van het eerste middel
Standpunt van de partijen
8.
In het eerste middel voert de verzoekende partij onder meer de
schending aan van artikel 4 van de wet van 17 juni 2016 ‘inzake
overheidsopdrachten’ (hierna: de wet van 17 juni 2016), “het hieruit
voortvloeiende gelijkheids- en niet discriminatiebeginsel en de hieruit
voortvloeiende transparantieplicht”, de schending van artikel 10 en 11 van de
Grondwet
“en
het
hieruit
voortvloeiende
gelijkheids-
en
niet-
discriminatiebeginsel”, de schending van artikel 4, eerste lid, 8° en artikel 5, 9° van
de wet van 17 juni 2013 ‘betreffende de motivering, de informatie en de
rechtsmiddelen inzake overheidsopdrachten, bepaalde opdrachten voor werken,
leveringen en diensten en concessies’ (hierna: de wet van 17 juni 2013) en de
schending van de artikelen 2 en 3 van de wet van 29 juli 1991 ‘betreffende de
uitdrukkelijke motivering van de bestuurshandelingen’ (hierna: de wet van 29 juli
1991) “en de hierin opgenomen formele motiveringsplicht.”
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.297
XIV-40.124-4/11
Het middel kent twee onderdelen. De verzoekende partij vat het
tweede middelonderdeel als volgt samen:
“Tweede middelenonderdeel: Er kan ingevolge de volgende schendingen van
de formele motiveringsplicht en de transparantieplicht niet worden
uitgemaakt of verwerende partij de inschrijvers op de volgende punten gelijk
behandeld heeft en niet op discriminerende wijze te werk is gegaan
(randnummer 19):
o De formele motiveringsplicht en de transparantieplicht worden in de
bestreden
beslissing
met
de
voeten
getreden
wat
het
regelmatigheidsonderzoek en de doorgevoerde regularisaties betreft
(randnummer 20);
o […] .”
Zij licht in de voornoemde randnummers van haar verzoekschrift
toe
dat
door
de
schending
van
onder
meer
de
aangevoerde
formelemotiveringsplicht, het doel ervan niet bereikt wordt en dat zij daardoor op
een aantal specifieke punten niet kan nagaan of de inschrijvers gelijk behandeld
werden door de gebrekkige motivering in de bestreden beslissing, zodat zij op die
punten aldus geen controle kan uitoefenen en dan ook niet uitmaken of het
überhaupt zin heeft zich tegen de beslissing te verweren met de middelen die het
recht haar ter beschikking stelt.
Een eerste kritiek richt zij op de formele motivering inzake het
regelmatigheidsonderzoek en de doorgevoerde regularisaties. In het bijzonder
voert zij aan dat uit de motivering inzake het regelmatigheidsonderzoek, niet kan
worden afgeleid dat er geen bijzondere problemen gerezen zijn naar aanleiding van
het regelmatigheidsonderzoek. Als er effectief sprake was van niet-substantiële
onregelmatigheden, dan had wel degelijk nauwkeurig gemotiveerd moeten worden
welke niet-substantiële onregelmatigheden werden vastgesteld en waarom deze als
niet-substantieel worden aangemerkt. Ter zake stelt zij het volgende:
“Een dergelijke motivering ontbreekt, terwijl de motivering onder het puntje
van de regularisaties, […] juist wel doet uitschijnen dat er sprake moet zijn
geweest van niet substantiële onregelmatigheden. Daar staat immers te lezen
dat er enkele onduidelijkheden/leemtes/onregelmatigheden in een aantal
offertes werden vastgesteld. Over welke onduidelijkheden, leemtes of
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.297
XIV-40.124-5/11
onregelmatigheden het exact gaat en in welke offertes deze werden
vastgesteld, daarover wordt door verwerende partij in alle talen gezwegen.
Verwerende partij maakt zich ervan af met te stellen dat deze onder andere
betrekking hadden op de samenwerking met maatwerkbedrijven, wat een
gunningscriterium is en dus een essentieel element van de offerte. Wat de
concrete vastgestelde onregelmatigheid was omtrent deze samenwerking met
maatwerkbedrijven
wordt
niet
verduidelijkt.
Welke
andere
onduidelijkheden, leemtes of onregelmatigheden nog werden vastgesteld
wordt evenmin verduidelijkt. Aan welke inschrijvers welke regularisaties of
verduidelijkingen gevraagd werden, wordt ook niet nader toegelicht. Ook
werd niet toegelicht welke regularisaties werden doorgevoerd en wat het
resultaat was van de analyse van deze regularisaties.”
9.
De verwerende partij vat in de nota met opmerkingen haar
argumenten van verweer op dit middelonderdeel als volgt summier samen:
“Het gunningsverslag biedt voldoende inzicht in het verloop van de
procedure en elk van de inschrijvers is gelijkelijk behandeld, zodat het
tweede middelonderdeel eveneens niet ernstig is. ”
In haar toelichting blijkt dat zij doet gelden dat de aanbestedende
entiteit te dezen ten aanzien van de offerte van de gekozen inschrijver geen
bijzondere afwijkingen heeft vastgesteld, laat staan afwijkingen die tot nadere
beschouwingen aangaande de kwalificatie van het gebrek zouden nopen, waarbij
zij verwijst naar onder meer twee vertrouwelijke stukken. Aldus is volgens haar
voldaan aan de formelemotiveringsplicht die niet vereist dat de vastgestelde
onduidelijkheden/leemten/onregelmatigheden en het onderzoek in extenso in het
gunningsverslag worden weergegeven “nu de geboden mogelijkheid tot
regularisatie de loutere toepassing is van de in het bestek ingeschreven
mogelijkheid daartoe én de aanbesteder vaststelt dat de inschrijvers de offertes
hebben geregulariseerd en deze dus voor verdere beoordeling in aanmerking
komen,” noch vereist “dat een aanbesteder alle mogelijke kleine afwijkingen in
extenso bespreekt in het verslag en telkens per aspect aangeeft waarom haar inziens
geen sprake is van een niet substantiële onregelmatigheid.”
De tussenkomende partij betoogt in het verzoekschrift tot
tussenkomst dat de “door de aanbestedende overheid verstrekte informatie […]
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.297
XIV-40.124-6/11
echter de informatie [is] die gewoonlijk wordt verstrekt” en dat het “duidelijk [is]
dat de verzoekster op dit middel op ‘informatiejacht’ gaat’ hetgeen niet de
bedoeling is van de voorliggende vordering. Zij concludeert dat “dat de motivering
die de aanbestedende overheid in zijn gunningsbesluit heeft gegeven, toereikend is
en dat het niet aan de aanbestedende overheid is om in een gunningsbesluit de
redenen voor de redenen te vermelden.”
Beoordeling
Artikel 4 van de wet van 17 juni 2016 bepaalt dat de aanbesteders
de ondernemers op gelijke en niet-discriminerende wijze behandelen en handelen
op een transparante en proportionele wijze.
Overeenkomstig de geschonden geachte artikelen 4, eerste lid,
8°, juncto artikel 5, 9°, van de wet van 17 juni 2013, stelt de aanbestedende
overheid een “gemotiveerde beslissing” op “wanneer ze een opdracht gunt,
ongeacht de procedure”, die onder meer “de juridische en feitelijke motieven,
waaronder de kenmerken en relatieve voordelen van de gekozen offerte”, bevat.
De formelemotiveringsplicht waarvan de schending wordt
ingeroepen en die is vervat in de artikelen 2 en 3 van de wet van 29 juli 1991, de
verplicht de administratieve overheid in de akte de juridische en feitelijke
overwegingen op te nemen die aan de beslissing ten grondslag liggen, en dat op
“afdoende” wijze. Het afdoend karakter van de motivering betekent dat de
motivering pertinent moet zijn, dit wil zeggen dat ze duidelijk met de beslissing te
maken moet hebben, en dat ze draagkrachtig moet zijn, dit wil zeggen dat de
aangehaalde redenen moeten volstaan om de beslissing te dragen. De belangrijkste
bestaansreden van de motiveringsplicht, zoals die wordt opgelegd door de wet van
29 juli 1991, bestaat erin dat de betrokkene in de hem aanbelangende beslissing
zelf de motieven moet kunnen aantreffen op grond waarvan ze werd genomen,
opdat de betrokkene met kennis van zaken zou kunnen uitmaken of het aangewezen
is de beslissing met een annulatieberoep te bestrijden.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.297
XIV-40.124-7/11
Toegepast op het onderzoek van de regelmatigheid van de
offertes, lijkt, indien uit het administratief dossier blijkt dat de regelmatigheid van
de offertes wel degelijk werd onderzocht en dat er daarbij geen bijzondere
problemen zijn gerezen, de formelemotiveringsplicht niet te vereisen dat dit
regelmatigheidsonderzoek in extenso wordt weergegeven in het gunningsverslag
of in de bestreden beslissing. Het volstaat vanuit het oogpunt van de op de
aanbestedende entiteit rustende plicht om haar beslissing te omkleden met
motieven, dat uit die beslissing blijkt – of minstens kan worden afgeleid – dat de
regelmatigheid van de offertes werd betrokken bij het nemen van de
gunningsbeslissing. Er lijkt niet van de aanbestedende entiteit te moeten worden
vereist dat zij, wanneer er geen regelmatigheidsproblemen rijzen, voor elk
mogelijk aspect dat aan de regelmatigheid van de offertes raakt in detail de
positieve redenen te kennen geeft waarom de offerte niet onregelmatig zou moeten
worden verklaard.
Anders ligt dit wanneer het onderzoek naar de regelmatigheid
bijzondere problemen of omstandigheden aan het licht brengt, in welk geval op het
eerste gezicht een meer omstandige motivering wordt vereist. Zodra de
aanbestedende entiteit met een dergelijke omstandigheid of bijzondere probleem
wordt geconfronteerd, is zij op het eerste gezicht minstens ertoe gehouden de
redenen uiteen te zetten waarom zij, ondanks deze bijzondere omstandigheid of
moeilijkheid, heeft geoordeeld dat de offerte regelmatig was. Het komt de
verzoekende partij toe aan te tonen dat er te dezen omstandigheden of
moeilijkheden voorhanden zijn die aanleiding moeten geven tot een ruimere
motiveringsverplichting.
Het bij de bestreden beslissing gevoegde gunningsverslag stelt
onder het kopje “3.3. onderzoek van de offertes” het volgende:
“3.3 Onderzoek offertes
3.3.1 REGULARISATIES
Er werden enkele onduidelijkheden/leemtes/onregelmatigheden in een aantal
offertes vastgesteld.
Deze hadden betrekking tot onder andere de (minimale) samenwerking met
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.297
XIV-40.124-8/11
maatwerkbedrijven.
Bijgevolg heeft De Watergroep desbetreffende inschrijvers om
verduidelijkingen/regularisaties gevraagd. De ingediende regularisaties
werden vervolgens geanalyseerd.
3.3.2 REGELMATIGHEIDSONDERZOEK VAN DE OFFERTES
De offertes van de geselecteerde inschrijvers werden onderzocht op vlak van
hun regelmatigheid.
Uit dit onderzoek is gebleken dat de offertes van alle inschrijvers regelmatig
zijn (aangezien er geen substantiële onregelmatigheden zijn of geen
combinatie van niet-substantiële onregelmatigheden is die dezelfde effecten
teweegbrengen als een substantiële onregelmatigheid).”
Uit de gegevens van de zaak waarop de Raad van State acht mag
slaan, waaronder de vertrouwelijk neergelegde stukken, blijkt dat de
aanbestedende entiteit de regelmatigheid van de offertes wel degelijk heeft
onderzocht. Uit die stukken blijkt evenwel ook dat twee van de drie inschrijvers –
met name elke inschrijver behoudens de verzoekende partij – een verzoek tot
regularisatie hebben ontvangen voor “onregelmatigheden/onduidelijkheden/
leemten die dienen te worden geregulariseerd”. Op basis van dit verzoek tot
regularisatie werden aangepaste offertes ingediend door deze twee inschrijvers,
waaronder de tussenkomende partij. Op het eerste gezicht lijkt er dus sprake te zijn
van
bijzondere
omstandigheden
die
zouden
zijn
gerezen,
bij
het
regelmatigheidsonderzoek - wat de verwerende partij ook niet lijkt te betwisten in
haar nota noch ter terechtzitting – die nopen tot een meer omstandige formele
motivering.
De hiervoor weergegeven formele motivering voldoet op het
eerste gezicht hier niet aan. Te dezen valt uit punt 3.3.1 van het gunningsverslag
enkel af te leiden dat “een aantal offertes” betrokken waren. Er wordt niet
weergegeven welke knelpunten werden vastgesteld, behoudens de vermelding van
“onder andere”, “de (minimale) samenwerking met maatwerkbedrijven”. Qua
verloop van de regularisaties valt enkel op te maken dat er om
“verduidelijkingen/regularisaties”
is
gevraagd,
en
dat
die
vervolgens
“geanalyseerd” werden. In punt 3.3.2 van het gunningsverslag komt de
aanbestedende entiteit tot de blote conclusie dat de offertes regelmatig zijn. In het
licht van de vaststellingen dat er wel degelijk meerdere problemen werden
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.297
XIV-40.124-9/11
vastgesteld in de initiële offertes, is deze algemene formele motivering niet
afdoende en voldoet zij niet aan de eis ter zake hiervoor gesteld (supra, punt 11).
Een a posteriori-motivering door het vrijgeven van een aantal
elementen inzake het regelmatigheidsonderzoek in respectievelijk de nota van de
verwerende partij en het verzoekschrift tot tussenkomst van de tussenkomende
partij, kan voorts dat gebrek niet goed maken. Biedt evenmin baat, het verwijzen
door de verwerende partij naar de analyse die zou blijken uit door haar als
vertrouwelijk neergelegde stukken. Het bestaan van een analyse in een
vertrouwelijk stuk, zorgt er namelijk niet voor dat het hiervoor nader bepaalde doel
(supra, punt 11.) van de formelemotiveringsplicht wordt bereikt.
Evenmin volstaat de (blote) bewering van de tussenkomende
partij dat de verstrekte informatie “de informatie [is] die gewoonlijk wordt
verstrekt”, dat te dezen die “gewoonlijk” verstrekte informatie afdoende is in de
zin van de geschonden bevonden formelemotiveringsplicht. Voorts gaat de
verzoekende partij niet op een niet-toegelaten “informatiejacht” of fishing
expidition, maar is het daarentegen legitiem dat zij de motieven wenst te kennen
waarop het regelmatigheidsonderzoek steunt nu er bijzondere omstandigheden
lijken te zijn om ter zake meer omstandig formeel te motiveren. Tot slot is het
standpunt van de tussenkomende partij correct dat de aanbestedende entiteit niet
de “redenen voor de redenen” moet vermelden, maar dit belet niet dat zij in elk
geval “de redenen” moet vermelden – eis waaraan uit wat voorafgaat blijkt, niet
lijkt te zijn voldaan.
In het licht van de prima facie niet afdoende bevonden formele
motivering van de regelmatigheid van de offertes, kan tot slot de verzoekende partij
worden bijgetreden in haar standpunt dat zij door deze gebrekkige formele
motivering inzake het regelmatigheidsonderzoek, niet kan nagaan of de
aanbestedende entiteit bij dit onderzoek het gelijkheidsbeginsel - grief ook aan de
orde in het middelonderdeel – heeft nageleefd.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.297
XIV-40.124-10/11
Het tweede middelonderdeel van het eerste middel is in de
aangegeven mate ernstig.
VIII. Besluit
14.
Een van de middelen is in de aangegeven mate ernstig gebleken.
De vordering tot schorsing bij uiterst dringende noodzakelijkheid wordt dan ook
ingewilligd.
BESLISSING
-
Het verzoek van de nv K. tot tussenkomst wordt ingewilligd.
-
De Raad van State beveelt de schorsing van de tenuitvoerlegging bij uiterst
dringende noodzakelijkheid van de beslissing van 27 februari 2026 van de
raad van bestuur van de cv Vlaamse Maatschappij voor Watervoorziening
waarbij
“Perceel
6
(terreinen
regio
Oost
(Limburg))
van
de
overheidsopdracht ‘20250110 Raamovereenkomst onderhoud terreinen’
gegund werd aan de nv K.”
Dit arrest is uitgesproken te Brussel, op drie april tweeduizend zesentwintig, door
de Raad van State, XIVe kamer, samengesteld uit:
Geert Debersaques,
kamervoorzitter,
bijgestaan door
Johan Pas,
griffier.
De griffier
De voorzitter
Johan Pas
Geert Debersaques
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.297
XIV-40.124-11/11
