Conseil d'État de Belgique — Raad van State — ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.617 (2026-05-08)
Samenvatting (NL) :
Arrest nr 266.617 van 8 mei 2026 Instellingen, Binnenlandse zaken en lokale
besturen - Sluitingen van vestigingen Beslissing : Verwerping
--- TEXTE INTÉGRAL DE L'ARRÊT ---
RAAD VAN STATE, AFDELING BESTUURSRECHTSPRAAK
VOORZITTER VAN DE XIIe KAMER
ARREST
nr. 266.617 van 8 mei 2026
in de zaak A. 247.981/XII-10.098
In zake:
S.V.
bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaat Jan De Poorter
kantoor houdend te 9700 Oudenaarde
Edelareberg 24
bij wie woonplaats wordt gekozen
tegen:
de STAD DEINZE
bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaten Gregory Vermaercke en Elouise Willems
kantoor houdend te 8200 Brugge
Dirk Martensstraat 23
bij wie woonplaats wordt gekozen
-------------------------------------------------------------------------------------------------I. Voorwerp van de vordering
De vordering, ingesteld op 27 april 2026, strekt tot de schorsing
bij uiterst dringende noodzakelijkheid van de tenuitvoerlegging van “het besluit
van de burgemeester van de stad Deinze van 21 april 2026, waarbij […] diverse
bestuurlijke maatregelen zijn opgelegd”.
II. Verloop van de rechtspleging
Bij beschikking van 29 april 2026 werd de procedurekalender
vastgesteld en werden de partijen opgeroepen voor de terechtzitting, die heeft
plaatsgevonden op 7 mei 2026.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.617
XII-10.098-1/10
De nota met opmerkingen en het administratief dossier werden
ingediend overeenkomstig de procedurekalender.
Staatsraad Peter Sourbron heeft verslag uitgebracht.
Advocaat Liam Reybroeck, die loco advocaat Jan De Poorter
verschijnt voor de verzoekende partij, en advocaat Gregory Vermaercke, die
verschijnt voor de verwerende partij, zijn gehoord.
Eerste auditeur Sofie De Doncker heeft een met dit arrest
eensluidend advies gegeven.
Er is toepassing gemaakt van de bepalingen op het gebruik der
talen, vervat in titel VI, hoofdstuk II, van de wetten op de Raad van State, gecoördineerd op 12 januari 1973.
III. Feiten
3.1.
Verzoeker exploiteert een landbouwbedrijf te Deinze. Hij
verklaart dat zijn hoofdactiviteit bestaat uit het verhandelen van vee.
3.2.
Op 3 april 2026 vindt op het landbouwbedrijf een controle plaats
door de inspectiediensten van Dierenwelzijn Vlaanderen en van het Federaal
Agentschap voor de Veiligheid van de Voedselketen (FAVV). Ook de lokale
politie Deinze-Zulte-Lievegem begeeft zich naar de inrichting om eventuele
milieu-inbreuken vast te stellen en om “de sterke arm te verlenen”.
3.3.
De lokale politie Deinze-Zulte-Lievegem stelt op 15 april 2026
een bestuurlijk verslag op over de controle-actie. In dit verslag wordt vermeld dat
“er op de paardenweides, in de stallen en in de mesthoop, gelegen op locatie,
talrijke kadavers, karkassen en beenderen” werden aangetroffen van “honden,
schapen en een paard” en dat “verschillende kadavers in verregaande staat van
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.617
XII-10.098-2/10
ontbinding [zijn]”. Er werden ook schapen zonder oormerken aangetroffen en een
pony met onverzorgde hoeven. Tevens zouden op het bedrijf verscheidene
certificaten en documenten ontbreken. Het bestuurlijk verslag bevat een
gedetailleerde opsomming van alle vastgestelde inbreuken.
Volgens het bestuurlijk verslag dient, gelet op de vaststellingen
ter plaatse, het opleggen van bestuurlijke maatregelen overwogen te worden:
“De vastgestelde feiten tonen een ernstig en structureel probleem aan inzake
milieu, dierenwelzijn en openbare orde en gezondheid. De combinatie van
zware inbreuken, agressief gedrag en gebrek aan medewerking met bevoegde
overheidsdiensten maakt een bestuurlijke tussenkomst noodzakelijk en
proportioneel.
Overeenkomstig de artikelen 133 en 135 van de Nieuwe Gemeentewet wordt
voorgesteld om bestuurlijke maatregelen te overwegen ten aanzien van de
exploitatie en de betrokken eigenaar, teneinde de openbare orde, openbare
gezondheid, het milieu en het dierenwelzijn te vrijwaren.”
3.4.
Op 21 april 2026 neemt de burgemeester van de stad Deinze de
thans bestreden beslissing, waarvan het beschikkend gedeelte als volgt luidt:
“Artikel 1
De burgemeester geeft bevel aan Rendac, bijgestaan door de civiele
bescherming, om alle beenderen, kadavers en categorie 1- mest en gemengd
afval te verwijderen op 22 april 2026 op het landbouwbedrijf, gelegen te
Hectorsdam 1, 9850 Deinze. De kosten van RENDAC, civiele bescherming
en de eigen stedelijke diensten zullen worden doorgerekend aan de exploitant,
[verzoeker].
Artikel 2
De burgemeester verplicht de exploitant, [verzoeker], binnen de dertig
kalenderdagen
een
expertiseverslag
van
een
onafhankelijke
stabiliteitsdeskundige, over te maken aan de stad Deinze, Brielstraat 2, 9800
Deinze met betrekking tot de stabiliteit en algemene staat van de opstallen op
het terrein, gelegen te Hectorsdam 1, 9850 Deinze. Dat expertiseverslag zal
worden opgemaakt op kosten van de exploitant.
Artikel 3
De burgemeester gaat over tot onmiddellijke sluiting van het
landbouwbedrijf, gelegen te Hectorsdam 1, 9850 Deinze, vanaf 22 april 2026
en dit voor een periode van drie maanden. Onder onmiddellijke sluiting wordt
begrepen: het stopzetten van elke vorm van exploitatie, dat wil zeggen dat het
de exploitant verboden wordt om elke bedrijfshandeling te stellen, inclusief
het aan-, verkoop- of doorverkopen van dieren en planten en de handel die
hiermee desgevallend gepaard gaat.
Artikel 4
Onverminderd artikel 3 van dit besluit is de exploitant verplicht om in overleg
met alle bevoegde diensten al het nodige te doen om de nog levende dieren
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.617
XII-10.098-3/10
op het bedrijf goed te verzorgen teneinde hen de levensomstandigheden te
kunnen verzekeren conform alle vigerende wetgeving inzake hygiëne en
gezondheid en zo lang als de bevoegde Vlaamse administratie geen andere
maatregelen oplegt.
Artikel 5
De burgemeester gelast alle bevoegde diensten, hieronder vermeld, zich op
22 april 2026 onder zijn coördinatie ter plaatse te begeven en onverwijld alle
administratieve, preventieve, curatieve en sanitaire maatregelen te nemen om
de dieren in veiligheid te brengen en/of het welzijn en de gezondheid van de
dieren én de openbare gezondheid en veiligheid van de buurt te beschermen.
De diensten worden verzocht zonder uitstel alle genomen maatregelen aan de
burgemeester te rapporteren, de naleving ervan op te volgen en af te dwingen
en elke niet-naleving onverwijld te sanctioneren, waarbij elke genomen
bijkomende maatregel of sanctie tevens aan de burgemeester ter kennis wordt
gegeven.
De bevoegde diensten zijn:
• FAVV/NOE,
• PZ Deinze-Zulte-Lievegem,
• VLM/mestbank,
• Rendac,
• Dierenwelzijn,
• Civiele Bescherming,
Artikel 6
Elke inbreuk zal worden bestraft met een sanctie zoals voorzien in de zonale
politieverordening Deinze-Zulte-Lievegem, de artikelen 65 en volgende,
onverminderd de toepassing van specifieke sanctiebepalingen in bijzondere
wetgeving.”
Luidens de motivering van de bestreden beslissing steunt de
burgemeester zijn optreden op de volgende juridische grondslagen:
“Overwegende de algemene bevoegdheid van de gemeente, zoals bepaald in
artikel 135 Nieuwe gemeentewet:
‘De gemeenten hebben ook tot taak het voorzien, ten behoeve van de
inwoners, in een goede politie, met name over de zindelijkheid, de
gezondheid, de veiligheid en de rust op openbare wegen en plaatsen en in
openbare gebouwen.
Meer bepaald, en voor zover de aangelegenheid niet buiten de bevoegdheid
van de gemeenten is gehouden, worden de volgende zaken van politie aan de
waakzaamheid en het gezag van de gemeenten toevertrouwd :
1° alles wat verband houdt met een veilig en vlot verkeer op openbare wegen,
straten, kaden en pleinen, hetgeen omvat de reiniging, de verlichting, de
opruiming van hindernissen, het slopen of herstellen van bouwvallige
gebouwen, het verbod om aan ramen of andere delen van gebouwen enig
voorwerp te plaatsen dat door zijn val schade kan berokkenen, of om wat dan
ook te werpen dat voorbijgangers verwondingen of schade kan toebrengen of
dat schadelijke uitwasemingen kan veroorzaken; voor zover de politie over
het wegverkeer betrekking heeft op blijvende of periodieke toestanden, valt
zij niet onder de toepassing van dit artikel;
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.617
XII-10.098-4/10
2° het tegengaan van inbreuken op de openbare rust, zoals vechtpartijen en
twisten met volksoploop op straat, tumult verwekt in plaatsen van openbare
vergadering, nachtgerucht en nachtelijke samenscholingen die de rust van de
inwoners verstoren;
3° het handhaven van de orde op plaatsen waar veel mensen samenkomen,
zoals op jaarmarkten en markten, bij openbare vermakelijkheden en
plechtigheden, vertoningen en spelen, in drankgelegenheden, kerken en
andere openbare plaatsen;
4° het toezicht op een juiste toemeting bij het slijten van waren (waarvoor
meeteenheden of meetwerktuigen gebruikt worden) en op de hygiëne van
openbaar te koop gestelde eetwaren;
5° het nemen van passende maatregelen om rampen en plagen, zoals brand,
epidemieën en epizoötieën te voorkomen en het verstrekken van de nodige
hulp om ze te doen ophouden;
6° het verhelpen van hinderlijke voorvallen waartoe rondzwervende
kwaadaardige of woeste dieren aanleiding kunnen geven; […]
7° het nemen van de nodige maatregelen, inclusief politieverordeningen, voor
het tegengaan van alle vormen van openbare overlast. […]
Overwegende dat de vaststellingen gedaan op het landbouwbedrijf raken aan
de openbare reinheid, hygiëne en openbare orde;
Overwegende dat de vaststellingen gedaan op het landbouwbedrijf tevens
raken aan artikel 135, 2e lid, 5° Nieuwe gemeentewet;
Overwegende dat zonder hoogdringend optreden niet kan gewaarborgd
worden dat er nog meer schade wordt berokkend aan de dieren én aan de
volksgezondheid op de exploitatie en in de buurt van de exploitatie;
Overwegende dat de burgemeester bevoegd is conform artikel 135 juncto
artikel 133 nieuwe gemeentewet, nu artikel 133 voorschrijft: ‘Hij is in het
bijzonder belast met de uitvoering van de politiewetten, de politiedecreten,
de politieordonnanties, de politieverordeningen en de politiebesluiten. Hij
kan echter onder zijn verantwoordelijkheid zijn bevoegdheid geheel of ten
dele overdragen aan een van de schepenen’;
Overwegende dat de burgemeester tevens bevoegd is voor het sluiten van een
inrichting conform artikel 134ter nieuwe gemeentewet:
‘Behoudens wanneer de bevoegdheid om een voorlopige sluiting van een
instelling of de tijdelijke schorsing van een vergunning uit te spreken door
een bijzondere regelgeving is toevertrouwd aan een andere overheid, kan de
burgemeester wanneer elke verdere vertraging een ernstig nadeel zou kunnen
berokkenen, die maatregelen nemen wanneer de voorwaarden van de
uitbating van de instelling of van de vergunning niet worden nageleefd en
nadat de overtreder de mogelijkheid werd geboden zijn verweermiddelen
naar voren te brengen’.”
3.5.
De bestreden beslissing is op 28 april 2026 bekrachtigd door het
college van burgemeester en schepenen van de stad Deinze.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.617
XII-10.098-5/10
IV. Herinnering aan de schorsingsvoorwaarden
Krachtens artikel 17, § 1, derde lid, van de gecoördineerde wetten
op de Raad van State kan tot schorsing van de tenuitvoerlegging bij uiterst
dringende noodzakelijkheid slechts worden besloten onder de dubbele voorwaarde
dat de zaak te spoedeisend is voor een behandeling ervan in een beroep tot
nietigverklaring en indien minstens één ernstig middel wordt aangevoerd waarvan
het onderzoek zich leent voor een versnelde behandeling en waarmee de
nietigverklaring van de bestreden beslissing prima facie kan worden verantwoord.
Overeenkomstig paragraaf 5 van datzelfde artikel wordt de zaak behandeld bij
uiterst dringende noodzakelijkheid en derhalve binnen een termijn van vijftien
dagen of minder, wanneer zulks in het opschrift wordt vermeld.
V. Uiterst dringende noodzakelijkheid
Uiteenzetting van verzoeker
Verzoeker stelt dat zijn vordering dermate spoedeisend is dat
zelfs een schorsingsarrest via de gewone kortgedingprocedure niet kan worden
afgewacht, aangezien:
- de bestreden beslissing een verbod oplegt om “elke bedrijfshandeling te stellen,
met inbegrip van de aankoop, verkoop en doorverkoop van dieren” waardoor er
sprake is van “een ernstige beperking van de fundamentele vrijheid van handel en
nijverheid”;
- zijn vast cliënteel, dat minstens de helft vormt van het totale klantenbestand,
verloren zal gaan vermits zijn “handelsrelaties steunen op de wekelijkse bezoeken
die [hij] brengt aan het landbouwbedrijf, de veemarkt, de intense veehouders of het
slachthuis en deze handelaars van [hem] verwachten dat hij voortdurend bereikbaar
is voor de aankoop of verkoop van vee”;
- de omzet, die in 2025 op kwartaalbasis gemiddeld 526.464,06 euro bedroeg, tot
nul herleid zal worden en ook zijn volledige netto-inkomen, dat in 2025 per maand
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.617
XII-10.098-6/10
gemiddeld 4.988,20 euro bedroeg, zal wegvallen, terwijl een aantal vaste kosten
blijven doorlopen, zodat hem een “zware financiële klap” wordt toegebracht;
- enkel de schorsing bij uiterst dringende noodzakelijkheid van de
tenuitvoerlegging van de bestreden beslissing, zijn “reputatie en goede naam” kan
zuiveren gelet op de nieuwsberichtgeving over de bestreden beslissing.
Beoordeling
De schorsingsprocedure bij uiterst dringende noodzakelijkheid
houdt een ernstige verstoring in van het normale verloop van de rechtspleging voor
de Raad van State, herleidt de mogelijkheden tot onderzoek van de zaak tot een
strikt minimum en beperkt in aanzienlijke mate de uitoefening van het recht van
verdediging van de verwerende partij.
De aanwending van die procedure moet dan ook zeer
uitzonderlijk blijven in die zin dat ze slechts mag worden aangewend in die enkele
gevallen dat het uiterst dringende karakter van de zaak meteen voor iedereen
zonder meer duidelijk is, of door de verzoekende partij op duidelijke en
onomstootbare wijze wordt aangetoond.
De schorsing van de tenuitvoerlegging kan niet bevolen worden
indien ze niet op één of andere manier voor de verzoekende partij een nuttig effect
kan hebben.
De door verzoeker ingeroepen spoedeisendheid is volledig
gebaseerd op het feit dat artikel 3 van de bestreden beslissing, waarbij het
landbouwbedrijf voor een periode van drie maanden wordt gesloten en elke
bedrijfsactiviteit wordt verboden met inbegrip van “het aan-, verkoop- of
doorverkopen van dieren”, meebrengt dat hij zijn hoofdactiviteit, meer bepaald de
veehandelsactiviteit, met onmiddellijke ingang moet stopzetten.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.617
XII-10.098-7/10
De verwerende partij merkt evenwel op dat de vergunning van
verzoeker voor het vervoeren van dieren sinds 18 maart 2026 is vervallen en dat
het FAVV op 10 april 2026 een maatregel heeft opgelegd waarbij de aankoop van
runderen wordt verboden en de “vervoersmiddelen behorende tot de inrichting
enkel mogen gebruikt worden voor het verzegeld vervoer rechtstreeks naar het
slachthuis van dieren die reeds tot het beslag van de verzoekende partij behoren”.
Overeenkomstig artikel 5, lid 1, van Verordening (EG)
nr. 1/2005 van de Raad van 22 december 2004 ‘inzake de bescherming van dieren
tijdens het vervoer en daarmee samenhangende activiteiten en tot wijziging van de
Richtlijnen 64/432/EEG en 93/119/EG en van Verordening (EG) nr. 1255/97’
(hierna: Verordening nr. 1/2005) mag het vervoer van dieren “uitsluitend in
opdracht gegeven of uitbesteed worden aan vervoerders met een vergunning
volgens artikel 10, lid 1, of artikel 11, lid 1”. Artikel 10, lid 1, van Verordening
nr. 1/2005 bepaalt de voorwaarden waaronder de vergunning voor het vervoeren
van dieren verleend kan worden. Zo moet de aanvrager onder meer aantonen dat
hij “beschikt over voldoende geschikte medewerkers, uitrusting en werkmethoden,
waaronder, in voorkomend geval, gidsen inzake goede praktijken, om aan deze
verordening te voldoen”. Ook moet blijken dat de aanvrager of zijn
vertegenwoordiger “zich in de drie jaar voorafgaande aan de datum van de
aanvraag niet schuldig heeft gemaakt aan ernstige overtredingen van de
communautaire en/of de nationale wetgeving inzake de bescherming van dieren”.
De in Verordening nr. 1/2005 bepaalde voorwaarden laten allerminst toe te
veronderstellen dat een aanvraag tot het verkrijgen van een vervoersvergunning
door de bevoegde nationale autoriteit bij wijze van automatisme zal worden
ingewilligd.
Daargelaten de vraag of aan verzoeker in de (nabije) toekomst
nog een vervoersvergunning kan worden afgegeven, volstaat in het kader van
voorliggend kortgeding de vaststelling dat hij momenteel niet over een geldige
vergunning
voor het
vervoeren
van
dieren
beschikt,
zodat
hij
zijn
veehandelsactiviteiten hoe dan ook niet op een legale wijze kan voortzetten, zelfs
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.617
XII-10.098-8/10
niet in de hypothese dat de tenuitvoerlegging van de bestreden beslissing door de
Raad van State zou worden geschorst. Bijgevolg kan het inwilligen van de
ingestelde vordering de door verzoeker beschreven nadelige gevolgen voor zijn
bedrijfsactiviteit en inkomen niet afwenden.
Tot slot valt niet in te zien waarom een later vernietigingsarrest
de reputatie en goede naam van verzoeker niet volledig zou kunnen herstellen.
Aan de voorwaarde van de spoedeisendheid is niet voldaan.
VI. Conclusie
Er is niet voldaan aan ten minste één van de voorwaarden gesteld
in artikel 17, §§ 1 en 5, van de gecoördineerde wetten op de Raad van State die
cumulatief vervuld moeten zijn, wil een vordering tot schorsing bij uiterst
dringende noodzakelijkheid worden toegewezen.
BESLISSING
-
De Raad van State verwerpt de vordering.
-
Verzoeker wordt verwezen in de kosten van de vordering tot schorsing bij
uiterst dringende noodzakelijkheid, begroot op een rolrecht van 200 euro, een
bijdrage van 26 euro en een rechtsplegingsvergoeding van 770 euro, die
verschuldigd is aan de verwerende partij.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.617
XII-10.098-9/10
Dit arrest is uitgesproken te Brussel, op acht mei tweeduizend zesentwintig, door
de Raad van State, XIIe kamer, samengesteld uit:
Peter Sourbron,
staatsraad, waarnemend voorzitter,
bijgestaan door
Ilse Anné,
griffier.
De griffier
De voorzitter
Ilse Anné
Peter Sourbron
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.617
XII-10.098-10/10
