Conseil d'État de Belgique — Raad van State — ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.631 (2026-05-11)
Samenvatting (NL) :
Arrest nr 266.631 van 11 mei 2026 Openbaar ambt - Personeel van het onderwijs
- Aanwerving en loopbaan Beslissing : Verwerping heropening debatten Depersonalisatie
Aanvullend verslag
--- TEXTE INTÉGRAL DE L'ARRÊT ---
RAAD VAN STATE, AFDELING BESTUURSRECHTSPRAAK
IXe KAMER
ARREST
nr. 266.631 van 11 mei 2026
in de zaak A. 243.441/IX-10.579
In zake:
XXXX
bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaten Bart Staelens en Joost Hoste
kantoor houdend te 8000 Brugge
Gerard Davidstraat 46/1
bij wie woonplaats wordt gekozen
tegen:
de UNIVERSITEIT ANTWERPEN
bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaat Christophe Coen
kantoor houdend te 2018 Antwerpen
Mechelsesteenweg 210 A/10
bij wie woonplaats wordt gekozen
eveneens bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaat Johan Verbist
kantoor houdende te 2000 Antwerpen
Amerikalei 187/302
-------------------------------------------------------------------------------------------------I. Voorwerp van het beroep
Het beroep, ingesteld op 8 november 2024, strekt tot de nietig-
verklaring van:
“1/ Het besluit van het Bestuurscollege van de Universiteit Antwerpen van
30 augustus 2024, […], waarbij niet de verzoekende partij maar [NC] wordt
aangesteld tot voltijds docent in het tenure track stelsel in het domein ‘Governance of learning in an era of globalization’ binnen de [faculteit] Sociale
Wetenschappen met terugwerkende kracht vanaf 1 oktober 2018.
2/ De impliciete weigering om aldus verzoekster aan te stellen tot voltijds
docente in de graad die overeenstem[t] met haar verdiensten in het domein
‘Governance of learning in an era of globalization’ met terugwerkende
kracht vanaf 1 december 2015, minstens voltijds in tenure track stelsel
vanaf 1 oktober 2018.”
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.631
IX-10.579-1/30
II. Verloop van de rechtspleging
De verwerende partij heeft een memorie van antwoord ingediend
en de verzoekende partij heeft een memorie van wederantwoord ingediend.
Auditeur Daniël Plas heeft een verslag opgesteld.
De verzoekende partij en de verwerende partij hebben een laatste
memorie ingediend.
De partijen zijn opgeroepen voor de terechtzitting, die heeft
plaatsgevonden op 27 april 2026.
Kamervoorzitter Geert Van Haegendoren heeft verslag uitgebracht.
Advocaat Bart Staelens, die verschijnt voor de verzoekende partij en advocaten Christophe Coen en Liesbeth Van der Straten, die verschijnen voor
de verwerende partij, zijn gehoord.
Auditeur Daniël Plas heeft advies gegeven.
Er is toepassing gemaakt van de bepalingen op het gebruik der
talen, vervat in titel VI, hoofdstuk II, van de wetten op de Raad van State, gecoördineerd op 12 januari 1973.
III. Feiten
3.1.
Verzoekster is sinds 20 september 1999 met opeenvolgende ar-
beidsovereenkomsten of tijdelijke aanstellingen voor bepaalde duur, BAP of ZAP,
tewerkgesteld bij de Universiteit Antwerpen.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.631
IX-10.579-2/30
Op 20 november 2012 beslist de raad van bestuur van de Universiteit Antwerpen om verzoekster met ingang van 1 december 2012 aan te stellen
voor een periode van drie jaar als deeltijds docent (40%) in het domein ‘Onderwijsrecht en Internationalisering van opleiding en onderwijs’ bij het Instituut voor
Onderwijs en Informatiewetenschappen. Verzoekster doceert vanaf het academiejaar 2012-2013 de opleidingsonderdelen ‘Onderwijsrecht’ en ‘Internationalisering
van opleiding en onderwijs’.
Die aanstelling, ten einde gelopen op 30 november 2015, wordt
niet verlengd.
Het daarop aansluitende beroep van verzoekster tot nietigverklaring van “[de] beëindiging van de aanstelling [van verzoekster] als deeltijds ZAPlid van de Universiteit Antwerpen op 30 november 2015 door de Raad van Bestuur
van de Universiteit Antwerpen en [haar] niet-aanstelling op 17 november 2015
door de Raad van Bestuur van de Universiteit Antwerpen tot hoofddocente” wordt
door de Raad van State verworpen bij arrest nr. 247.434 van 21 april 2020.
3.2.
Op 23 januari 2018 beslist het bestuurscollege van de Universi-
teit Antwerpen een vacature uit te schrijven voor een voltijds onderzoeksprofessor
in het domein Governance of learning in an era of globalisation.
Op 28 augustus 2018 beslist het bestuurscollege om NC met ingang van 1 oktober 2018 aan te stellen als voltijds docent in het zogenoemde tenure
track stelsel bij het departement Opleidings- en Onderwijswetenschappen van de
faculteit Sociale Wetenschappen met een opdracht van onderwijs, onderzoek en
dienstverlening in het domein Governance of learning in an era of globalisation
voor een periode van vijf jaar.
Op 11 december 2018 wordt die beslissing door het bestuurscollege ingetrokken en op dezelfde datum neemt het bestuurscollege een nieuwe beslissing waarbij NC opnieuw wordt aangesteld.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.631
IX-10.579-3/30
Op vordering van verzoekster vernietigt de Raad van State voormeld aanstellingsbesluit van 11 december 2018 bij arrest nr. 249.191 van 10 december 2020.
3.3.
Op 8 januari 2021 zendt verzoekster de verwerende partij een
aanmaning “krachtens art. 14, § 3 Raad van State-wet om [haar] deze aanstelling
te verlenen”, namelijk “als docent in een tenure track stelsel met een opdracht van
onderwijs, onderzoek en dienstverlening in het domein Governance of learning in
an era of globalisation”.
3.4.
Op 26 januari 2021 beslist het bestuurscollege de selectieproce-
dure voor de vacature voor onderzoeksprofessor in het domein Governance of learning in an era of globalisation in het departement Opleidings- en Onderwijswetenschappen van de faculteit Sociale Wetenschappen met de belanghebbenden te hervatten.
Op 23 maart 2021 beslist het bestuurscollege om NC met uitwerking vanaf 1 oktober 2018 aan te stellen als voltijds docent in het tenure track
stelsel in het domein Governance of learning in an era of globalisation bij het departement Opleidings- en Onderwijswetenschappen van de faculteit Sociale Wetenschappen met een opdracht van onderwijs, onderzoek en dienstverlening voor
een periode van vijf jaar.
De Raad van State vernietigt deze beslissing, op vordering van
verzoekster, bij arrest nr. 258.554 van 24 januari 2024.
Datzelfde arrest verwerpt daarentegen het beroep, in zoverre het
is gericht, eensdeels, tegen de stilzwijgend afwijzende beslissing om verzoekster
aan te stellen als voltijds docent in het tenure track-stelsel in het domein Governance of learning in an era of globalisation, afgeleid uit het stilzwijgen van de
verwerende partij na het verstrijken van een termijn van vier maanden vanaf de
door haar op 8 januari 2021 betekende aanmaning conform artikel 14, § 3, RvS-
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.631
IX-10.579-4/30
wet en, anderdeels, tegen de impliciete weigering om verzoekster aan te stellen als
voltijds docent in het tenure track-stelsel in het domein Governance of learning in
an era of globalisation, afgeleid uit de eveneens met het beroep aangevochten aanstelling van NC van 23 maart 2021.
3.5.
Op 2 november 2023 zendt verzoekster aan de verwerende partij
een aangetekend schrijven waarin deze laatste met verwijzing naar artikel 14, § 3,
RvS-Wet aangemaand wordt “om een besluit te nemen en onverwijld het Unierecht
toe te passen zoals geïnterpreteerd in de zaak waar de Universiteit Antwerpen zelf
verwerende partij bij was” en waarin verzoekster vordert dat de verwerende partij
haar “onverwijld de aanstelling verleent en […] haar vergoedt voor de schade die
haar door het wederrechtelijk handelen werd toegebracht”.
Verzoekster stelt op 30 april 2024 een beroep tot nietigverklaring
in bij de Raad van State, gericht tegen “het niet nemen door de Universiteit Antwerpen na daartoe overeenkomstig art. 14 § 3 wetten op de Raad van State op 2
november 2023 te zijn aangemaand, verzoekster aan te stellen tot docente”. Dat
beroep is bij arrest nr. 263.911 van 8 juli 2025 verworpen.
3.6.
Het bestuurscollege van de verwerende partij beslist op 19 maart
2024 om de selectieprocedure te hervatten.
Verzoekster wordt uitgenodigd voor een proefles en gesprek met
de leden van de selectiecommissie op 28 juni 2024.
Vervolgens adviseert de selectiecommissie om NC gunstig te
rangschikken en verzoekster niet te rangschikken.
Op 28 augustus 2024 beslist de faculteitsraad van de faculteit
Sociale Wetenschappen om zich aan te sluiten bij de beoordeling, de rangschikking
van de kandidaten, en de bijbehorende motiveringen zoals opgenomen in het verslag van de selectiecommissie.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.631
IX-10.579-5/30
De onderzoeksraad van de Universiteit Antwerpen beslist op
29 augustus 2024 om, voortgaand op de beslissing van de selectiecommissie, NC
als enige kandidaat voor te dragen voor de invulling van de vacante positie.
Op 30 augustus 2024 beslist het bestuurscollege om NC aan te
stellen als voltijds docent in het tenure track-stelsel bij het departement Opleidingsen Onderwijswetenschappen van de faculteit Sociale Wetenschappen in het domein Governance of learning in an era of globalisation voor een periode van vijf
jaar met ingang van 1 oktober 2018.
Dat is de eerste bestreden beslissing.
3.7.
Naast de beroepen bij de Raad van State heeft verzoekster tegen
de verwerende partij ook een procedure bij de arbeidsgerechten gevoerd, onder
meer om de verwerende partij te bevelen verzoekster “te re-integreren in haar functie”. Op 14 december 2020 worden de vorderingen van verzoekster afgewezen door
het arbeidshof van Antwerpen. Een voorziening in cassatie van dit arrest wordt
door het Hof van Cassatie op 18 november 2024 verworpen.
IV. Rechtsmacht van de Raad van State
Exceptie
De verwerende partij werpt op “wat betreft de tweede bestreden
beslissing, […] dat verzoekster zich niet dienstig op artikel 14, § 3 van de gecoördineerde wetten op de Raad van State kan steunen, daar het werkelijke voorwerp
van haar vordering de erkenning van een subjectief recht betreft”.
Aangezien de uitdrukkelijke weigering een subjectief recht te erkennen geen handeling is die vatbaar is voor een beroep bij de Raad van State, kan
het stilzwijgen van een bestuur over een aanvraag tot erkenning van een subjectief
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.631
IX-10.579-6/30
recht immers ook niet via artikel 14, § 3, RvS-Wet worden bestreden, zo stelt de
verwerende partij.
Beoordeling
Niet zonder reden repliceert verzoekster dat het niet duidelijk is
“waarom de verwerende partij het heeft over art. 14 § 3 [RvS-Wet]”, want dit “is
voor de huidige betwisting niet relevant”.
Het tweede voorwerp van huidig beroep is immers niet een stilzwijgend afwijzende beslissing, die al dan niet te onderkennen valt in het stilzitten
van het bestuur na een aanmaning als bedoeld in voormeld artikel 14, § 3.
Met het tweede voorwerp bestrijdt verzoekster wél de impliciete
weigering om haar te benoemen, die zij afleidt uit het eerste voorwerp van haar
beroep, namelijk de uitdrukkelijke beslissing waarbij NC is benoemd.
De exceptie die vertrekt van een verkeerd uitgangspunt, is onge-
grond.
Ten overvloede herinnert de Raad eraan dat hij met zijn arresten
nr. 222.357 en nr. 222.358, van 1 februari 2013, gewezen in algemene vergadering
van de afdeling Bestuursrechtspraak, heeft aangenomen – en in tal van arresten
nadien herhaald – dat onder welbepaalde uitzonderlijke omstandigheden impliciete
weigeringsbeslissingen zoals verzoekster er thans met het tweede voorwerp één
aanvecht, voor vernietiging in aanmerking komen in het geval van een gebonden
bevoegdheid voor het betrokken bestuur. De vraag of die voorwaarden vervuld
zijn, dient nu nog niet onderzocht te worden maar is te onderscheiden van de vraag
naar de rechtsmacht van de Raad van State.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.631
IX-10.579-7/30
V. Ontvankelijkheid van het beroep
A. Ambtshalve exceptie
8.1.
Verzoekster heeft in het auditoraatsverslag kunnen lezen
- dat de eerste bestreden beslissing betrekking heeft op de invulling van een vacature voor een voltijds onderzoeksprofessor in het tenure track-stelsel, op basis van
een vacaturebericht van 23 januari 2018 en waarbij de eerst mogelijke indiensttreding werd voorzien op 1 oktober 2018,
- en dat, die gegevens van de zaak in acht genomen, een impliciete weigeringsbeslissing om haar in diezelfde vacature aan te stellen vanaf 1 december 2015 niet af
te leiden valt uit de eerste bestreden beslissing, zodat
- de tweede bestreden beslissing, in zoverre ze betrekking heeft op de impliciete
weigering om haar aan te stellen “vanaf 1 december 2015”, onbestaande is.
8.2.
Verzoekster weerspreekt die analyse niet in haar laatste memo-
rie.
8.3.
Om de redenen uiteengezet in het auditoraatsverslag, die de Raad
bijvalt, moet ambtshalve worden vastgesteld dat het beroep niet ontvankelijk is in
de mate waarin de impliciete weigering tot aanstelling van verzoekster wordt aangevochten “vanaf 1 december 2015”.
B. Exceptie van de verwerende partij
Uiteenzetting van de exceptie
In de memorie van antwoord werpt de verwerende partij op dat
verzoekster geen belang kan hebben bij haar beroep tegen de tweede bestreden
beslissing (voetnoten zijn weggelaten):
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.631
IX-10.579-8/30
“De vordering die zij stelt, heeft immers reeds het voorwerp uitgemaakt van
verschillende procedures voor Uw Raad en een procedure voor het Arbeidshof die definitief beslecht werden en in kracht van gewijsde zijn.
Verzoekster heeft reeds meermaals een vordering gesteld voor Uw Raad tot
aanmaning van verwerende partij om verzoekster te re-integreren en tegen
de impliciete weigering om verzoekster te re-integreren en aan te stellen.
Deze procedures werden beslecht met de arresten van Uw Raad van 21 april
2020, nr. 247.434; 10 december 2020, nr. 249.191 en 24 januari 2024, nr.
258.554.
Daarnaast werd eenzelfde vordering tot re-integratie reeds gesteld door verzoekster in haar procedure voor de arbeidsrechtbank en het arbeidshof.
(stukken 14-18 administratief dossier) De vordering werd door het arbeidshof afgewezen. Door verzoekster werd een voorziening in Cassatie ingesteld tegen het arrest van het arbeidshof. Bij arrest dd. 18.11.2024 werd het
cassatieberoep verworpen. (stuk 41 administratief dossier) In elk geval verhindert het gezag van gewijsde dat aan dit arrest toekomt dat deze vordering
opnieuw wordt ingesteld (artikel 25 Ger. W.).”
Beoordeling
Nogmaals gaat de verwerende partij uit van een verkeerd begrip
van het gevorderde. Gewis hééft verzoekster al met andere procedures bij de gewone rechter – of met andere beroepen bij de Raad van State – gepoogd om haar
re-integratie bij de verwerende partij af te dwingen. Daarvan is evenwel het huidige
tweede voorwerp van het beroep te onderscheiden, namelijk de impliciete weigeringsbeslissing om haar te benoemen in de welbepaalde betrekking – vanaf 1 oktober 2018, zie sub 8 – waarin NC met de als eerste voorwerp bestreden beslissing
van 30 augustus 2024 is aangesteld.
Vorige procedures kúnnen geen betrekking hebben op de thans
bestreden impliciete weigering, die een nieuwe rechtshandeling is en die op dat
ogenblik niet bestond. Ook de Raad heeft er zich dan ook met zijn vroegere arresten
nog niet over uitgesproken.
Van enige schending van het gezag van gewijsde is bijgevolg
geen sprake.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.631
IX-10.579-9/30
Het wordt niet betwist dat verzoekster een belang heeft bij de
nietigverklaring van de eerste bestreden beslissing. Zodoende kan zij eveneens in
beginsel worden geacht een belang te hebben bij de nietigverklaring van de tweede
bestreden beslissing. De beoordeling of de tweede bestreden beslissing eveneens
in aanmerking komt voor een uitdrukkelijke nietigverklaring hangt samen met de
grond van de zaak.
De exceptie wordt verworpen.
VI. Vertrouwelijkheid van sommige stukken
Probleemstelling
De verwerende partij heeft naar aanleiding van een vraag van de
auditeur-verslaggever op 5 september 2025 bijkomende informatie en stukken aangeleverd.
Een aantal van deze stukken legt de verwerende partij vertrouwelijk neer, in de niet-vertrouwelijke inventaris als volgt omschreven:
“4. Presentatie [NC]
4.1. E-mail [NC] met presentaties
4.2. Presentatie
4.3. Presentatie
5. Notities bij selectiegesprekken
5.1. Bevestiging geen andere notities.”
Ter verantwoording van het vertrouwelijk karakter van deze
stukken, schrijft de verwerende partij:
“a. Presentatie [NC]
De presentaties die door [NC] werden bezorgd ter voorbereiding van de
selectiegesprekken worden vertrouwelijk neergelegd.
b. Opname van de interviews
De selectiegesprekken werden niet opgenomen door verwerende partij.
[…]
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.631
IX-10.579-10/30
Het selectiegesprek heeft plaatsgevonden op de link met als titel ‘Selectiegesprek [verzoekster]’. Van dit gesprek werd geen opname gemaakt.
Er werd evenmin een PV opgemaakt met de letterlijke weergave van de
gesprekken. Er werden wel notities voor intern gebruik gemaakt van beide
selectiegesprekken. Deze zullen eveneens vertrouwelijk worden neergelegd, daar deze werden gemaakt in eenzelfde document en aldus vertrouwelijke informatie bevatten m.b.t. de presentatie van [NC]. De verwerende
partij verzoekt de Raad van State uitdrukkelijk overeenkomstig artikel
87 § 2 van het Besluit van de Regent van 23 augustus 1948 tot regeling van
de rechtspleging voor de afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van
State, om de op gevoegde inventaris gevoegde stukken als vertrouwelijk te
behandelen daar deze stukken betrekking op gegevens die auteursrechtelijk
beschermd zijn of persoonlijke gegevens betreffen van een andere kandidaat. Losse notities maken bovendien geen deel uit van administratief dossier en zijn persoonlijke notities van de persoon die ze opstelde.”
14.
Verzoekster argumenteert dat de notities van de selectiegesprek-
ken door de commissie zijn gebruikt als feitelijke grondslag voor de evaluatie van
de kandidaten. Het argument dat het slechts om “persoonlijke losse notities” zou
gaan, is daarom niet houdbaar. Zodra deze notities mee de beoordeling bepalen,
maken ze volgens verzoekster deel uit van het administratief dossier en zijn ze aan
te merken als processtukken. Het onthouden van inzage plaatst haar in een onmogelijke bewijspositie en belemmert de effectieve tegenspraak. Dit is strijdig met
het beginsel van gelijkheid van wapens en met de zorgvuldigheidsplicht van het
bestuur.
Volgens haar moet zij ook inzage krijgen van “wat de concurrent
klaarblijkelijk op [een] dusdanig alle concurrentie verbrijzelende briljante wijze
zou gedaan hebben”. Een beoordeling van de presentatie van haar concurrent is “de
essentie” om de vergelijking te kunnen maken. Bovenal ziet verzoekster niet welke
problemen er kunnen ontstaan met het auteursrecht van een proefles: dan zouden
studenten geen notities meer mogen maken in de les.
In haar laatste memorie betoogt de verwerende partij nog dat de
notities informatie bevatten over de inhoud van de proefles van de andere kandidaat
die rechtstreeks betrekking hebben op de presentatie en de bescherming van het
auteursrecht van de andere kandidaat. Het advies van de selectiecommissie van
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.631
IX-10.579-11/30
28 juni 2024, met inbegrip van de weergave van de hoorzitting met de beide kandidaten, werd niet vertrouwelijk neergelegd en verzoekster kon dit stuk raadplegen
in het kader van de huidige procedure. De motivering die heeft geleid tot de beslissing van de selectiecommissie is duidelijk voor verzoekster. Zo dient te worden
vastgesteld dat haar rechten van verdediging in het kader van onderhavige betwisting zijn gewaarborgd. Door het vertrouwelijk behandelen van de notities van de
proefles worden de auteursrechten van de andere kandidaat gewaarborgd.
Beoordeling
Ten aanzien van het recht op toegang tot de rechter zijn enkel die
maatregelen die de rechten van verdediging beperken legitiem die absoluut noodzakelijk zijn.
Het recht op een eerlijk proces wordt geschonden, wanneer een
partij geen toegang krijgt tot documenten die essentieel zijn voor de oplossing van
het geschil.
Dat principe moet slechts in uitzonderlijke gevallen ter eerbiediging van andere belangen wijken, bijvoorbeeld wanneer de strikte toepassing daarvan een kennelijke schending zou teweegbrengen van het recht op de eerbiediging
van het privéleven van sommige personen, door hen een bijzonder ernstig en zeer
moeilijk te herstellen risico te laten lopen (GwH nr. 118/2007 van 19 september
2007, B.9.2, met verwijzing naar Europese rechtspraak).
Het valt aan de Raad van State toe te controleren of het door de
verwerende partij aangevoerde vertrouwelijk karakter relevant is, rekening houdend met de vereisten van een effectieve rechtsbescherming en van de eerbiediging
van het recht op woord en wederwoord van de procespartijen en met het vereiste
dat de procedure op alle onderdelen het recht op een eerlijk proces eerbiedigt.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.631
IX-10.579-12/30
Van een procespartij die zich op het vertrouwelijk karakter van
een neergelegd document beroept, moet om die reden worden verwacht dat zij de
redenen aangeeft die het noodzakelijk maken dat het geviseerde document op een
dermate vertrouwelijke wijze wordt behandeld dat een andere partij in het geding
geen inzage ervan zou mogen verkrijgen. Het ligt met andere woorden op de weg
van de partij die de vertrouwelijkheid vraagt, om de Raad van State op afdoende
wijze in te lichten zodat hij met volledige kennis van zaken de juiste afweging kan
doen van het vereiste van een eerlijk proces en de bescherming van de vertrouwelijke aard van een document.
Artikel 87, § 2, van het algemeen procedurereglement stelt daar-
enboven als vormvereiste dat een partij de motieven van haar verzoek uiteenzet “in
het processtuk waarbij het bewuste stuk wordt gevoegd”. Voorts moet een procespartij op een loyale en diligente wijze meewerken aan de procesvoering. In het
kader van een behoorlijk procesverloop houdt de Raad van State dan ook enkel
rekening met de argumenten die overeenkomstig voormeld artikel 87, § 2, het initiële verzoek ondersteunen; het meer uitvoerige betoog van de verwerende partij in
haar laatste memorie is laattijdig en wordt bijgevolg niet in het debat ontvangen.
20.1.
Dat stukken auteursrechtelijk beschermd zijn, is een feitelijk ge-
geven dat niet volstaat als motief om verzoekster te verhinderen er kennis van te
nemen in het kader van huidig proces. De verwerende partij beweert niet dat er
zelfs maar enige vrees bestaat dat verzoekster het auteursrecht van NC niet zou
respecteren, of dat het eventuele auteursrecht van NC om een andere concrete reden moet opwegen tegen het recht op een eerlijk proces. Overigens heeft de verwerende partij er geen auteursrechtelijke graten in gezien om het bij zijn sollicitatie
gevoegde onderzoeksplan van NC als niet-vertrouwelijk stuk neer te leggen in het
administratief dossier.
20.2.
Als motief louter opgeven dat een document persoonlijke gege-
vens bevat, volstaat niet om van de noodzakelijke vertrouwelijkheid van dat stuk
te doen blijken. Bij een beroep in het kader van een benoemingsprocedure naar
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.631
IX-10.579-13/30
keuze waarin de benoemende overheid over een ruime beoordelingsbevoegdheid
beschikt, is het sollicitatiedossier van de kandidaten van bepalend belang. Het is
dan ook de regel dat een verzoekende partij inzage krijgt van de dossiers van haar
concurrenten. Zonder die informatie is het voor die verzoekende partij ten enen
male onmogelijk om te controleren of die concurrenten terecht de verdiensten zijn
toegeschreven op grond waarvan zij voorrang krijgen en of die verdiensten op gelijke wijze zijn onderzocht en beoordeeld. Dat houdt in dat wie een beroep instelt,
bij bepaling kennis krijgt van persoonlijke gegevens van anderen. Daarmee is niet
bewezen dat die gegevens betrekking hebben op de persoonlijke levenssfeer, laat
staan dat de openbaarmaking ervan ernstige schade kan toebrengen aan derden.
Meent de verwerende partij dat er toch reden is bepaalde gegevens vertrouwelijk
te houden, dan moet zij dat méér concreet verantwoorden dan met de enkele opgaaf
dat het om persoonlijke gegevens gaat. De summiere verwijzing naar het voorhanden zijn van persoonlijke gegevens laat de Raad van State niet toe om het belang
van verzoekster bij een effectieve rechtsbescherming hiertegenover af te wegen.
20.3.
Vertrouwelijk stuk 5 ten slotte, blijkt niet “persoonlijke notities”
te behelzen van een jurylid, maar wel degelijk een synthese van het volledige verloop van de interviews en de aansluitende deliberatie over de kandidaten. Het document is daarenboven opgesteld door een persoon waarvan de verwerende partij
in het kader van het eerste middel betoogt – en waarvan stuk 34 van het administratief dossier bevestigt – dat zij specifiek instond voor de verslaggeving van de
adviescommissie. Het stuk is bijgevolg toe te rekenen aan de secretaris van de jury
en niet aan een individueel jurylid voor eigen gebruik. Het stuk is formeel geen
proces-verbaal, maar deze persoon omschrijft het document wel als “mijn notulen
van de hoorzitting”. Het heeft duidelijk gediend om naderhand de motivering op te
stellen. Ook al is dit verslag meer in een telegramstijl geredigeerd dan in lopende
tekst, is er geen reden om het stuk anders op te vatten dan als een feitelijke notulering van het verloop van de vergadering van de jury. Er is dan ook geen reden om
het stuk als vertrouwelijk te bestempelen.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.631
IX-10.579-14/30
20.4.
Uit wat voorafgaat volgt dat de vertrouwelijkheid van de bespro-
ken stukken 4 en 5 moet worden opgeheven en dat verzoekster een nieuwe termijn
moet worden gegeven om haar verzoekschrift aan te vullen met argumenten die zij
kan putten uit de gegevens die zij ingevolge de opheffing van de vertrouwelijkheid
van de desbetreffende stukken kan vernemen, in de mate dat die gegevens haar nog
niet eerder bekend waren.
Het auditoraat heeft de vier middelen in het auditoraatsverslag
onderzocht en stelt voor om deze te verwerpen.
De Raad stelt vast, gezien het eerste en het tweede middel verband houden met het verloop van de selectieprocedure, dat het niet uitgesloten is
dat verzoekster na inzage van de nieuwe stukken deze middelen wenst aan te vullen
of bij te sturen. Om die reden is een onderzoek van die middelen voorbarig.
Het vierde middel is enkel gericht tegen de impliciete weigeringsbeslissing en kan maar dienstig worden onderzocht nadat de middelen tegen
de aanstellingsbeslissing zijn beoordeeld. Een uitspraak hierover is bijgevolg eveneens voorbarig.
Het derde middel daarentegen is vreemd aan het eigenlijke verloop van de selectieprocedure en staat los van de voormelde aanvullende stukken
4 en 5. Daarover kan in huidig arrest dan ook al uitspraak worden gedaan.
VII. Derde middel
Standpunt van de partijen
Verzoeksters derde middel “is gegrond op de schending van het
Unie-recht met betrekking tot deeltijdse en opeenvolgende tijdelijke aanstellingen
zoals geïnterpreteerd door het Hof van Justitie van de Europese Unie (Richtlijn
1999/70/EG van de Raad van 28 juni 1999 ‘betreffende de door het EVV de
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.631
IX-10.579-15/30
UNICE en het CEEP gesloten raamovereenkomst inzake arbeidsovereenkomst
voor bepaalde tijd’ en Richtlijn 2000/78/EG van de Raad van 27 november 2000
tot instelling van een algemeen kader voor gelijke behandeling in arbeid en beroep
(hierna Richtlijn 2000/78/EG)” (hierna ook “richtlijn 1999/70/EG”, resp. “richtlijn
2000/78/EG”).
Verzoeksters samenvatting van het middel luidt:
“De verzoekende partij maakt aanspraak op een aanstelling krachtens haar
vroegere meer dan een decennium durende band met de verwerende partij.
Europeesrechtelijk kan verzoekster dus hoe dan ook niet gepasseerd worden.
Daaromtrent is er overigens een zaak aanhangig bij Uw Raad, gekend onder
G/A 241.829/IX-10464. Door opnieuw [NC] aan te stellen, poogt de verwerende partij klaarblijkelijk nog eens te ontkomen aan de verplichtingen
die wegen op de verwerende partij krachtens de Unie-regelgeving.
Daarop wordt verder ingegaan en wordt aangegeven krachtens welke draaideurconstructies, waarbij ook geheime duwers meewerken, de Europese regelgeving ten aanzien van de verzoekende partij verder blijvend geschonden worden.”
Verzoeker zet vervolgens het middel in de volgende bewoordingen uiteen (voetnoten zijn weggelaten):
“III.3.3. Eerste onwettige draaideurconstructie om ten onrechte gebruik te
maken van de nationale bevoegdheidsverdeling tussen rechtbanken om de
rechtsbescherming onderuit te halen
Verzoekende partij stelt dat de Universiteit Antwerpen haar loopbaan wederrechtelijk heeft opgesplitst in verschillende statuten, waardoor zij gedurende 16 jaar ononderbroken in precaire arbeidsverhoudingen werd tewerkgesteld zonder recht op een opzegvergoeding bij beëindiging. Dit, terwijl
zij dezelfde taken verrichtte als vastbenoemd academisch personeel binnen
de betreffende opleiding.
Verzoekende partij stelt vast dat Uw Raad bij de rechten die zij aan het
Unie-recht ontleent, volgens verzoekster in strijd met de rechtspraak van
het Hof van Justitie, rekening houdt met de door verwerende instelling gemaakte opsplitsing in contractuele en statutaire aanstellingen, en in strijd
met het Unie-recht zich beroept op nationale bevoegdheidsregels om bij de
bepaling van de ketting van (contractuele en statutaire) opeenvolgende arbeidsverhoudingen, zich te beperken tot uitsluitend de statutaire aanstelling
(EU-HvJ arrest van 3 oktober 2019 in zaak C-274/18, Minoo SchuchGhannadan tegen Medizinische Universität Wien). Deze werkwijze creëert een
wederrechtelijke draaideurtechniek als ontsnappingsroute uit de
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.631
IX-10.579-16/30
ontslagbescherming, miskent het begrip ‘arbeidsverhouding’ zoals gebruikt
in de raamovereenkomsten, en ondermijnt de doeltreffende werking van het
Unie-recht en de verplichting tot uniforme toepassing van het Unie-recht
binnen de Europese Unie waarvan de Raad van State als Europees rechter
de toepassing moet garanderen, in het bijzonder als hoogste administratieve
rechtbank van België. (zie beschikking in EU-HvJ zaak C-760/18, arrest
van 11 februari 2021 ECLI:EU:C:2021:113/OTA, rechtsoverwegingen 47
en 48, M.V. and Other, Contrats de travail à durée déterminée successifs
dans Ie secteur public)
2) Clausule 5, punt 1, van de raamovereenkomst inzake arbeidsovereenkomsten voor bepaalde tijd moet aldus worden uitgelegd dat
wanneer misbruik is gemaakt van opeenvolgende arbeidsovereenkomsten voor bepaalde tijd in de zin van deze bepaling, de verplichting voor de verwijzende rechter om aan de betrokken bepalingen
van nationaal recht zoveel mogelijk een uitlegging en toepassing te
geven waarmee dat misbruik naar behoren kan worden bestraft en
de gevolgen van de schending van het Unie-recht ongedaan kunnen
worden gemaakt
Zeker na het arrest van het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschap
in een vergelijkbare zaak C-265/20 tegen de Universiteit Antwerpen, kan
geen twijfel bestaan over het onwettig karakter van draaideurtechnieken die
door verwerende partij wordt toegepast om te beletten dat een kritische
vrouwelijke docent zou vast benoemd worden of een vergoeding kan krijgen bij beëindiging.
Het EU-Hof oordeelt in C-265/20 in de eerste plaats dat de mogelijkheid van een vaste benoeming onder het begrip ‘arbeidsvoorwaarden’ in de zin van artikel 4, lid 1 van de raamovereenkomst
inzake deeltijdarbeid valt.
Vervolgens oordeelt het EU-Hof dat artikel 91 van het universiteiten decreet, gelezen in samenhang met artikel 7 van het ZAP-statuut, leidt tot een verschil in behandeling op de enkele grond dat de
betrokken werknemer zijn arbeid in deeltijd verricht. Werknemers
met een voltijdse onderwijsopdracht worden namelijk automatisch
vast benoemd, terwijl werknemers met een deeltijdse opdracht, enkel in aanmerking komen voor een vaste benoeming.
Verder oordeelt het EU-Hof dat zowel artikel 91 van het universiteitendecreet als artikel 7 van het ZAP-statuut geen objectieve
rechtvaardiging voor de ongelijke behandeling bevatten.
De verzoekende partij ontwikkelt hier dus een verdere redenering om net
die draaideurtechniek, die volgens Uw Raad toetsing in de weg staat en dus
ook prejudiciële vragen aan het Hof van Justitie in de weg staat, als onrechtmatig te kwalificeren. Want via die draaideurtechniek poogt de verwerende partij te verhinderen dat er besloten wordt door Uw Raad om prejudiciële vragen te stellen aan het Hof bij het vaststellen van de ketting van
opeenvolgende tijdelijke arbeidsverhoudingen bij de toepassing van richtlijn 1999/70/EG van de Raad van 28 juni 1999 ‘betreffende de door het EW
de UNICE en het CEEP gesloten raamovereenkomst inzake arbeidsovereenkomsten voor bepaalde tijd’.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.631
IX-10.579-17/30
De verzoekende partij wenst Uw Raad er dus van te overtuigen die draaideurtechnieken als onrechtmatig opzij te schuiven, zodat volop toepassing
kan gemaakt worden van de nationale bevoegdheidsverdeling tussen rechtbank en de effectieve en doeltreffende werking van het Unie-recht waaraan
verzoekende partij haar rechten ontleent, niet in de weg mogen staan. (HvJ
C 378/17 arrest van het Hof (Grote kamer) van 4 december 2018).
Om tot een oplossing te komen van het geschil met betrekking tot haar aanstelling sinds 1999 aan de Universiteit Antwerpen, moet gebruik gemaakt
worden van het Unie-recht en richtlijn1999/70/EG van de Raad van 28 juni
1999 ‘betreffende de door het EW de UNICE en het CEEP gesloten raamovereenkomst inzake arbeidsovereenkomsten voor bepaalde tijd’, waaraan
verzoekende partij haar rechten ontleent.
Het voorwerp van het beroep en het uitdrukkelijke verzoek aan de Universiteit Antwerpen voor herziening van het ontslag, daartoe aangemaand door
verzoekende partij op grond van Artikel 14, § 3 van de gecoördineerde wetten op de Raad van State om haar te reïntegreren en vast te benoemen na
het arrest van het Hof van Justitie van de Europese Unie in G-265/20 tegen
Universiteit Antwerpen verantwoorden des te meer de vraag van verzoekende partij om aan het Hof van Justitie van de Europese Unie en aan het
Grondwettelijk Hof prejudiciële vragen voor te leggen die verband houden
met richtlijn 1999/70/EG van de Raad van 28 juni 1999 ‘betreffende de
door het EW, de UNICE en het CEEP gesloten raamovereenkomst inzake
arbeidsovereenkomsten voor bepaalde tijd’ en van de op 6 juni 1997 gesloten raamovereenkomst inzake deeltijdarbeid, die is opgenomen in de bijlage bij richtlijn 97/81/EG van de Raad van 15 december 1997 betreffende
de door de Unice, het CEEP en het EVV gesloten raamovereenkomst inzake deeltijdarbeid.
Het ontslag in 2015 zonder enige vorm van ontslagvergoeding berust volgens verzoekende partij op een onjuiste uitlegging van het gemeenschapsrecht, gegeven zonder dat de Raad van State het Hof van Justitie van de
Europese Unie heeft verzocht om een prejudiciële beslissing. Verzoekende
partij verwijst ook naar het arrest van het Grondwettelijk Hof nr. 93/2021
van 17 juni 2021 voor wat betreft het recht op een aanstelling voor onbepaalde duur. In C-265/20 legde het Hof van Justitie het Unie-recht uit in
een vergelijkbare zaak van deeltijdse en tijdelijke opeenvolgende aanstellingen aan verwerende partij en liet het geen twijfel bestaan over de onverenigbaarheid van het toepasselijke Vlaams recht met artikel 4, lid 1 van de
raamovereenkomst inzake deeltijdarbeid en artikel 4, lid 1 van de raamovereenkomst […] inzake arbeid voor een bepaalde duur. In naam van de
verzoekende partij wordt ook de Raad van State verzocht om het arrest nr.
247.434 in de zaak A. 218.452/1X-8822 te herzien, op grond van vaststaande rechtspraak ontwikkeld in de zaak C-453/00 Kühne & Heitz NV.
Volgens Uw Raad wordt de ketting van opeenvolgende arbeidsverhoudingen bij de toepassing van richtlijn 1999/70/EG van de Raad van 28 juni
1999 ‘betreffende de door het EVV de UNICE en het CEEP gesloten raamovereenkomst inzake arbeidsovereenkomsten voor bepaalde tijd’ bepaald
door het aantal statutaire aanstellingen waarvoor de Raad van State op
grond van de nationale bevoegdheidsregelingen, bevoegd is.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.631
IX-10.579-18/30
Met het derde middel wenst de verzoekende partij Uw Raad ervan te overtuigen dat eens Uw Raad heeft vastgesteld dat Uw Raad bevoegd is voor
een beroep tot vernietiging, de ketting van opeenvolgende arbeidsverhoudingen bij de toepassing van richtlijn 1999/70/EG van de Raad van 28 juni
1999 ‘betreffende de door het EVV de UNICE en het CEEP gesloten raamovereenkomst inzake arbeidsovereenkomsten voor bepaalde tijd’ bepaald
worden los van de nationale bevoegdheidsregeling, in de zin van het Unierecht dat bij de bepaling van de ketting de opeenvolgende ‘arbeidsverhoudingen’ rekent, ongeacht of het om contractuele of statutaire arbeidsverhoudingen gaat en ongeacht de nationale bevoegdheidsverdeling van de nationale rechter.
Verzoekende partij meent dat ze klaar en duidelijk heeft aangetoond dat de
raamovereenkomst is geschonden maar indien dit als dusdanig niet aanzien
wordt, dient er uiteraard een prejudiciële vraag te worden gesteld.
Indien de eis van verzoekende partij niet direct wordt toegekend, vraagt zij
nogmaals uitdrukkelijk aan het Hof van Justitie een prejudiciële vraag te
stellen. Dit wordt ondersteund door verwijzing naar artikel 267 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, dat de hoogste nationale rechters verplicht om vragen over de uitlegging van het Unie-recht
voor te leggen aan het Hof van Justitie wanneer dit nodig is voor de oplossing van een geschil (C 160/14 Joao Filipe Ferreira da Silva e Brito e.a.
tegen Estado portugues met conclusie van advocaat-generaal Y. Bot).
Dit middel is uiteraard opnieuw aan de orde aangezien de verwerende partij
opnieuw is overgegaan tot aanstelling van [NC], in tegenstelling van de
Europees rechtelijke bestaande verplichting om de verzoekende partij aan
te stellen. Via een draaideurconstructie kan er niet aan gedacht worden om
in de plaats van verzoekster iemand anders aan te stellen.
Het Arbeidshof van Brussel (2016/AB/1117) doet uitspraak over de beëindiging van een mannelijk academisch personeelslid tewerkgesteld met opeenvolgende arbeidsverhoudingen voor bepaalde tijd aan de VUB en kent
de academicus een aanzienlijke schadevergoeding en de rechtsplegingsvergoeding toe.
Het Hof van Beroep van Antwerpen betreft een mannelijk academisch personeelslid die met opeenvolgende arbeidsverhoudingen voor bepaalde tijd
aangesteld aan Universiteit Antwerpen, en wordt, na C-265/20 in dezelfde
zin beëindigd.
De tussenkomst van het Grondwettelijk Hof, arrest nr. 93/2021 van 17 juni
2021, rolnummer 7447, wordt voor het Arbeidshof van Gent op een gelijkaardige wijze voor een mannelijk personeelslid opgelost.
Enkel verzoekende partij, een vrouwelijk academisch personeelslid met het
hoogst aantal arbeidsverhoudingen en de langste duur en opeenvolgende
positieve evaluaties, krijgt noch een re-integratie, noch een schadevergoeding.
Uw Raad is uiteraard wel degelijk bevoegd om uitspraak over de beëindiging van een statutaire aanstelling op basis van nationale bevoegdheidsregels, en bij de beslechting ervan mag de Raad van State niet zomaar al de
contractuele arbeidsverhoudingen die aan de statutaire arbeidsverhouding
voorafgaan terzijde schuiven bij het beoordelen van de keten van
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.631
IX-10.579-19/30
arbeidsverhoudingen van de verzoekende partij bij dezelfde werkgever. Het
Unie-recht spreekt van keten van arbeidsverhoudingen en maakt geen onderscheid tussen contractuele of statutaire arbeidsverhoudingen bij de toepassing van de bescherming van de raamovereenkomsten. Nu de Raad van
State bevoegd is op grond van nationale bevoegdheidsregels, is de Raad –
als Europees rechter – gebonden bij het beslechten van het geschil het aantal arbeidsverhoudingen in overweging te nemen, ongeacht of die van contractuele of statutaire aard zijn.
Dat Uw Raad zich niet kan uitspreken over contractuele relaties, verhindert
niet dat Uw Raad bij het constateren van een ketting, ook kan constateren
dat er contractuele schakels zich in die ketting bevinden. Eventueel kan Uw
Raad daaromtrent uiteraard ook prejudiciële vragen stellen
Infra worden de door verzoekende partij voorgestelde prejudiciële vragen
geformuleerd.
III.3.4. Tweede onwettige draaideurconstructie: uitstellen (voltijdse) open
vacature
De tweede draaideurconstructie betrof het systematisch uitstellen sinds
1999 van een open vacature voor de permanente functie waarvoor pas in
2012 een deeltijdse en later een hernieuwde voltijdse versie in 2018 (met
minder opleidingsonderdelen!) werd uitgeschreven. Hierdoor werd verzoekende partij gedurende 16 jaar ononderbroken met een ketting van meer
dan 20 arbeidsverhoudingen aangesteld in tijdelijke contracten voor dezelfde functie en verantwoordelijkheden van vast benoemde collega’s.
Door de fusie van drie Antwerpse universitaire instellingen tot één Universiteit Antwerpen werden herhaaldelijk wijzigingen aangebracht in haar personeelscategorie en statuut. Bij elke wijziging moest zij formeel akkoord
gaan met de beëindiging en de daaropvolgende weder aanstelling. De gewijzigde opeenvolgende arbeidsverhoudingen moeten volgens jurisprudentie van het Hof van Justitie van de Europese Unie als nieuwe schakels worden beschouwd in de bestaande keten van opeenvolgende arbeidsverhoudingen. (EU-HvJ zaak C-760/18, arrest van 11 februari 2021
ECLI:EU:C:2021 :113/OTA, rechtsoverwegingen 47 en 48, M.v. and
Other, Contrats de travail à durée déterminée successifs dans le secteur public)
47 In deze context moet ook worden geconstateerd dat het begrip
‘tijd’ van de arbeidsverhouding een essentieel onderdeel is van elke
overeenkomst voor bepaalde tijd. Volgens clausule 3, punt 1, van
de raamovereenkomst wordt ‘het einde (van de arbeidsovereenkomst of -verhouding) bepaald door objectieve voorwaarden zoals
het bereiken van een bepaald tijdstip, het voltooien van een bepaalde taak of het intreden van een bepaalde gebeurtenis’. Een wijziging van de einddatum van een arbeidsovereenkomst voor bepaalde tijd vormt dan ook een wezenlijke verandering van deze
overeenkomst, die mag worden gelijkgesteld met de sluiting van
een nieuwe arbeidsverhouding voor bepaalde tijd die de vorige arbeidsverhouding opvolgt en die dus binnen de werkingssfeer van
clausule 5 van de raamovereenkomst valt.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.631
IX-10.579-20/30
48 Zoals immers naar voren komt uit de tweede alinea van de preambule van de raamovereenkomst en uit de punten 6 en 8 van de
algemene overwegingen ervan, wordt het genot van vaste dienstbetrekkingen opgevat als een essentieel onderdeel van de werknemersbescherming, terwijl arbeidsovereenkomsten voor bepaalde
tijd slechts in bepaalde omstandigheden in de behoeften van zowel
de werkgever als de werknemer kunnen voorzien (arrest van 19
maart 2020, Sánchez Ruiz e.a., C-103/18 en C-429/18,
EU:C:2020:219, punt 54 en aldaar aangehaalde rechtspraak).
Het schrijven van verwerende instelling van 14 december 2015 dat haar
arbeidsverhouding op 30 november 2015 een einde nam is zonder meer
constitutief met de bedoeling expliciet en wederrechtelijk een einde te maken aan het mandaat van verzoekende partij, wat aanleiding geeft tot reintegratie en schadevergoeding.
Recente jurisprudentie van verschillende rechtbanken, waaronder de rechtbank Den Haag (30 juli 2021) en het Grondwettelijk Hof in arrest nr.
93/2021 van 17 juni 2021 (een wijziging van de arbeidsverhouding is een
nieuwe arbeidsovereenkomst), ondersteunen deze interpretatie.
De verzoekende partij verzoekt de Raad van State dan ook om deze interpretatie te volgen en te oordelen dat wijzigingen in de looptijd van de arbeidsverhouding als nieuwe en opeenvolgende arbeidsverhoudingen moeten worden beschouwd, zoals gestaafd door recente arresten van het Hof
van Justitie van de Europese Unie (C-265/20 tegen de Universiteit Antwerpen/ C-586/10, C-22/13, C-331/17, C-614/15, C-3/10).
Daarnaast benadrukt de verzoekende partij haar jarenlange toewijding en
bijdrage aan verwerende partij, waarbij zij gedurende 16 jaar consistent positieve beoordelingen ontving en dezelfde taken uitvoerde als vast benoemd
academisch personeel en heeft zij verwerende partij voortdurend haar bereidheid te doceren meegedeeld. Het feit dat zij pas in 2012 deelnam aan
een open vacature en als beste kandidaat werd verkozen, onderstreept de
onrechtmatigheid van de voortdurende tijdelijke aanstellingen zonder wervingsprocedures.
In overeenstemming met de aangehaalde jurisprudentie en richtlijnen, dient
de Raad van State te oordelen dat de wijzigingen in de arbeidsverhouding
van de verzoekende partij als nieuwe arbeidsverhoudingen moeten worden
beschouwd, en dat zij recht heeft op erkenning van haar volledige loopbaan
en bijbehorende rechten.
III.3.5. Derde onwettige draaideurconstructie: opsplitsing aanstelling in
deeltijds statutair en deeltijds contractueel
Ook de derde draaideurconstructie is onrechtmatigheid. Verzoekende partij
werd na 2012 tewerkgesteld in twee afzonderlijke arbeidsverhoudingen
binnen de opleiding Opleidings- en Onderwijswetenschappen (OOW), resulterend in een kunstmatige opsplitsing van deeltijds statutair en deeltijds
contractueel.
Het misbruik van dergelijke draaideurconstructie en het ondermijnen van
de ontslagbescherming werd terecht onwettig verklaard door het Arbeidshof Brussel (zaak Chimkovich, arrest van 5 juni 2018 Arbeidshof Brussel),
het Hof van Beroep Antwerpen (C-265/20) en het Grondwettelijk Hof en
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.631
IX-10.579-21/30
door o.m. de rechtbank van Den Haag (zaak 8935814 \ CV EXPL 20-4229
eiser tegen Universiteit Leiden, uitspraak van 30-06-2021) waar telkens uitdrukkelijk naar het Unie-recht en de richtlijn wordt verwezen in het geval
van opsplitsing, draaideurtechnieken en misbruiken van opeenvolgende
aanstellingen voor bepaalde duur:
De verzoekende partij beweert dat de beëindiging van haar arbeidsverhouding na 24 opeenvolgende tijdelijke aanstellingen voor dezelfde permanente functie, zonder re-integratie of passende vergoeding, in strijd is met
Richtlijn 1999/70/EG en de raamovereenkomst voor arbeidsovereenkomsten voor bepaalde tijd. Zij benadrukt dat haar tewerkstelling gedurende 16
jaar consistent was en dat zij nooit expliciet heeft ingestemd met het misbruik van opeenvolgende tijdelijke aanstellingen.
Het schrijven van verwerende instelling van 14 december 2015 dat haar
arbeidsverhouding op 30 november 2015 een einde nam had expliciet de
bedoeling wederrechtelijk een einde te maken aan de arbeidsverhouding
met verzoekende partij, wat aanleiding geeft tot schadevergoeding (HvJ C103/18 en C-429/18 Conclusie J. Kokott in Ruiz).
De verzoekende partij wijst erop dat verwerende instelling haar aanstelling
als deeltijds tijdelijk statutair en deeltijds tijdelijk contractueel beschouwt,
echter dit doet geen afbreuk aan haar rechten onder het Unie-recht en de
raamovereenkomst dat gebruikt maakt van ‘arbeidsverhoudingen’ (zowel
contractueel als statutair) om de ketting van opeenvolgende arbeidsovereenkomsten voor bepaalde tijd te bepalen.
De verzoekende partij verwijst naar recente jurisprudentie, met name het
arrest van het Grondwettelijk Hof van 17 juni 2021 (Grondwettelijk Hof,
arrest nr. 93/2021 van 17 juni 2021), waarin misbruik van opeenvolgende
tijdelijke contracten en de draaideurtechniek wordt afgewezen en waarin
wordt gesteld dat de regelgever dergelijke praktijken moet beëindigen.
Het feit dat verwerende partij beweert dat de aanstelling van de verzoekende partij in 2012 slechts tijdelijk was, doet volgens de verzoekende partij geen afbreuk aan haar rechten onder het Unie-recht en de raamovereenkomst voor arbeidsovereenkomsten voor bepaalde tijd. De verzoekende
partij concludeert dan ook dat de beëindiging van haar arbeidsverhouding
zonder passende vergoeding in strijd is met het Unie-recht en de nationale
wetgeving. Zij benadrukt dat de verwerende instelling geen recht heeft om
haar rechten onder het Unie-recht te beperken en dat zij recht heeft op een
rechtmatige re-integratie of een passende vergoeding voor het misbruik van
opeenvolgende tijdelijke aanstellingen.
Wat de discriminatie betreft in deeltijdse aanstellingen in combinatie met
het misbruik van opeenvolgende arbeidsverhoudingen voor bepaalde tijd
aan Vlaamse universiteiten, verwijst zij naar de uitspraak van het Hof van
Justitie over de onverenigbaarheid van Artikel V.28 van de Codex Hoger
Onderwijs met het Unie-recht en in het bijzonder met de raamovereenkomsten (zie C-265/20 tegen verwerende partij Universiteit Antwerpen – supra). Door de opsplitsing van de arbeidsverhouding van de enige vrouwelijke docent binnen OOW in verschillende statuten werd een nepstatuut gecreëerd dat discriminatie en misbruik van deeltijdse aanstellingen mogelijk
maakt.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.631
IX-10.579-22/30
Uw Raad kan uiteraard de doeltreffende werking van de richtlijnen niet
miskennen, of zich beroepen op nationale procedurele bepalingen. Nationale bevoegdheidsverdeling tussen rechtbanken mag de effectieve en doeltreffende werking van het Unie-recht waaraan verzoekende partij haar rechten ontleent, niet in de weg staan (HvJ C 378/17 arrest van het Hof (Grote
kamer) van 4 december 2018).
Er is onder het feitenrelaas al verwezen naar de Europeesrechtelijke evolutie en verzoekende partij verwijst hierbij nogmaals naar de conclusie van
Advocaat-Generaal J. Kokott van 17 oktober 2019 in gevoegde zaken
C103/18 en C-429/18 inzake Ruiz e.a. in de prejudiciële vraag gesteld door
de Spaanse bestuursrechter om een prejudiciële beslissing over misbruik
van opeenvolgende arbeidsverhoudingen voor bepaalde tijd in publiekrechtelijke instellingen.
Verzoekende partij kan zich nog steeds na de kennisgeving van de Rector
op 6 december 2012 beroepen op de rechten die zij ontleent aan het Unierecht en de raamovereenkomst voor bepaalde tijd. In gevoegde zaken
C103/18 en C-429/18 Ruiz tegen Comunidad de Madrid op verzoek van de
Spaanse bestuursrechtbank om een prejudiciële beslissing verduidelijkt
Advocaat-Generaal Kokott uitdrukkelijk in de conclusie van 17 oktober
2019 de procesrechtelijke positie van tijdelijk personeel.
Na de uitspraak van het Hof in de zaak C-265/20 tegen de Universiteit Antwerpen, blijkt dat verzoekende partij het al die tijd bij het rechte eind te
hebben gehad.”
De verwerende partij werpt op dat het middel onontvankelijk is.
Dat is onder meer het geval, zo betoogt zij, omdat verzoekster het middel steunt op
een beweerde schending van richtlijn 1999/70 EG en de raamovereenkomst. Een
richtlijn is evenwel slechts een rechtshandeling die een bepaald doel vastlegt dat
alle lidstaten moeten bereiken, waarbij de richtlijn enkel ten aanzien van die lidstaten bindend is en de lidstaten zelf de interne rechtsregels kunnen of moeten vaststellen om het doel van de richtlijn te bereiken. In beginsel heeft een richtlijn dan
ook geen rechtstreekse werking. Verzoekster mag zich niet rechtstreeks op richtlijn
1999/70 EG beroepen, “omdat enerzijds [de] Nationale Arbeidsraad in zijn advies
nr. 1342 van 15 maart 2001 heeft gesteld dat clausule nr. 5 van de raamovereenkomst in de Belgische arbeidswetgeving reeds geldend recht is, meer bepaald in
artikel 10, 10bis en 11 van de Wet van 3 juli 1978 betreffende de arbeidsovereenkomsten, zodat de richtlijn waarbij de raamovereenkomst is gevoegd, geen nadere
implementatie behoeft, en anderzijds omdat de Richtlijn voor het overige in het
Belgisch recht werd omgezet door de wet van 5 juni 2002 [‘betreffende het non-
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.631
IX-10.579-23/30
discriminatiebeginsel ten voordele van werknemers met een arbeidsovereenkomst
voor bepaalde tijd’]”. Verzoekster voert niet aan, laat staan bewijst, dat de bestreden beslissingen in strijd zijn met de wet van 3 juli 1978 of met de wet van 5 juni
2002. Het middel is derhalve niet ontvankelijk.
Verzoekster repliceert dat de verwerende partij in gebreke blijft
om aan te tonen waarom het Unierecht niet van toepassing zou zijn op het voorliggende geschil. Zij gaat evenwel niet specifiek in op de voormelde exceptie met
betrekking tot de aard van richtlijnen.
In haar laatste memorie argumenteert verzoekster dat het middel
ten onrechte wordt “afgewimpeld” omdat het om een richtlijn zou gaan en om niets
meer. Zij heeft duidelijk de interpretatie daaromtrent door het Hof van Justitie uiteengezet. In het kader van de huidige betwisting moet er worden vastgesteld dat de
verwerende partij bij een consistente interpretatie van het Europees recht overeenkomstig de jurisprudentie van het Hof van Justitie bij de nieuwe vacature zonder
meer moet constateren dat zij ertoe gehouden is verzoekster aan te stellen.
Beoordeling
a. richtlijn 2000/78/EG
Artikel 2, § 1, eerste lid, 3°, van het besluit van de Regent van
23 augustus 1948 ‘tot regeling van de rechtspleging voor de afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State’ (“algemeen procedurereglement”) schrijft voor dat
het verzoekschrift een uiteenzetting van de middelen dient te bevatten.
Onder middel moet worden verstaan: de omschrijving zowel van
de rechtsregel of het rechtsbeginsel waarvan de schending wordt aangevoerd als
van de wijze waarop die regel of dat beginsel concreet door de bestreden rechtshandeling wordt geschonden (zie artikel 2, § 1, tweede lid, algemeen procedurereglement). Die omschrijving moet voldoende duidelijk zijn, wat betekent dat het
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.631
IX-10.579-24/30
niet nodig is veronderstellingen over de juiste bedoelingen van de verzoekende
partij te maken, waardoor in werkelijkheid de verwerende partij en de Raad van
State ertoe gebracht worden het verzoekschrift op te stellen in de plaats van de
verzoekende partij.
Die uiteenzetting strekt er toe het tegensprekelijke karakter van
de schriftelijke procedure en de rechten van verdediging van de verwerende partij
te waarborgen en is daarom een essentieel onderdeel van de inleidende akte. Het
laat de andere partijen toe zich te verdedigen tegen de grieven die ten aanzien van
de bestreden beslissing worden aangevoerd en stelt de Raad van State in staat de
gegrondheid van die grieven te beoordelen.
Elk verzuim op dit vlak is een vormgebrek dat na het verstrijken
van de beroepstermijn niet meer kan worden goedgemaakt in latere memories.
Verzoekster voert onder meer de schending aan van richtlijn
2000/78/EG, maar brengt naderhand in de toelichting bij het middel – of in haar
latere procedurestukken – deze richtlijn helemaal niet meer ter sprake, laat staan
dat zij zou uiteenzetten hoe de verwerende partij die richtlijn concreet heeft geschonden.
Alvast wat richtlijn 2000/78/EG betreft, voldoet verzoekster niet
aan de stelplicht die op haar rust opdat een middel ontvankelijk zou zijn.
b. richtlijn 1999/70/EG
Verzoekster vermeldt in het middel niet welke bepalingen van
richtlijn 1999/70/EG de bestreden beslissing schendt. In de toelichting bij het middel vermeldt zij wel clausule 3, punt 1; clausule 4, punt 1; en clausule 5, punt 1 van
de bijlage van richtlijn 1999/70/EG.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.631
IX-10.579-25/30
De verwerende partij voert terecht aan dat richtlijnen geen recht-
streekse werking hebben.
Europeesrechtelijk is een richtlijn verbindend ten aanzien van
het te bereiken resultaat voor elke lidstaat waarvoor ze bestemd is, doch wordt aan
de nationale instanties de bevoegdheid gelaten vorm en middelen te kiezen. Een
richtlijn is aldus niet rechtstreeks toepasselijk in de interne rechtsorde van de lidstaten. Ze verkrijgt haar volwaardige normatieve status in die rechtsorde slechts
nadat ze is omgezet in het nationale recht. Het door de richtlijn voorgeschreven
resultaat moet slechts worden bereikt op het einde van de in de richtlijn bepaalde
omzettingstermijn.
Het is pas indien een lidstaat nalaat een richtlijn om te zetten in
het nationale recht of wanneer de omzetting niet in overeenstemming is met de
richtlijn, dat een particulier rechten kan putten uit de bepalingen van een richtlijn
en dan nog enkel in zoverre deze een zogenaamde directe werking hebben, meer
bepaald voldoende nauwkeurig en onvoorwaardelijk zijn, zodat de lidstaten bij de
omzetting ervan geen beleidsvrijheid hebben.
Enkel in de gevallen waarin de bepalingen van een richtlijn in-
houdelijk gezien onvoorwaardelijk en voldoende nauwkeurig zijn, mogen particulieren zich bijgevolg voor de nationale rechter op deze bepalingen beroepen tegenover de Staat, hetzij wanneer deze heeft verzuimd deze richtlijn binnen de gestelde
termijn om te zetten in intern recht, hetzij wanneer hij deze richtlijn onjuist heeft
omgezet. Dat moge vaste rechtspraak heten van de Raad van State, zo bijvoorbeeld
de arresten nr. 242.804 van 25 oktober 2018 en nrs. 256.918 en 256.919 van 23
juni 2023.
Verzoekster voert in het middel geen schending aan van een re-
gel van intern recht die de omzetting is van de voornoemde richtlijn, noch voert zij
aan dat de richtlijn of de individuele bepalingen ervan die zij aanhaalt niet, niet
volledig of niet correct zouden zijn omgezet in het Belgische recht. Daartoe
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.631
IX-10.579-26/30
onderneemt zij in haar memorie van wederantwoord noch in haar laatste memorie
evenmin een poging.
De schending van richtlijn 1999/70/EG vormt geen ontvankelijk
middel. Dat verzoekster daarenboven rechtspraak vermeldt van het Hof van Justitie
over de interpretatie van die richtlijn, doet niet anders besluiten.
c. conclusie
De exceptie is gegrond. Het middel is niet ontvankelijk.
Gelet op de onontvankelijkheid van het middel, dienen de in het
kader van dit middel voorgestelde prejudiciële vragen niet te worden gesteld.
d. obiter dictum
In het derde middel bekritiseert verzoekster het gebruik van drie
“draaideurtechnieken” die door de verwerende partij worden toegepast om te beletten dat zij “vast benoemd [zou] worden of een vergoeding kan krijgen bij beëindiging”. In het kader daarvan hekelt verzoekster dat zij in de periode van 1999 tot
2015 is tewerkgesteld bij de verwerende partij aan de hand van opeenvolgende
“deeltijdse” arbeidsverhoudingen.
Verzoekster acht zich duidelijk gegriefd door de wijze waarop
de verwerende partij haar tewerkstelling tussen 1999 en 2015 vorm heeft gegeven
en de beëindiging daarvan. Dat maakt het beroep tot nietigverklaring tegen de bestreden beslissingen nog niet het geschikte instrument om die grieven te beslechten.
Zoals de Raad van State in het verleden al mocht constateren,
voert verzoekster een rechtsstrijd waarvoor zij bij de Raad van State het verkeerde
forum opzoekt, dan wel de verkeerde beslissingen aanvecht, dan wel laattijdig optreedt.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.631
IX-10.579-27/30
Voor een bevel tot re-integratie of tot betaling van civiele schadevergoedingen is de Raad van State zonder bevoegdheid.
Als verzoekster meent dat zij op een bepaald ogenblik in het verleden ten onrechte is ontslagen, of van rechtswege in haar bestaande functie of
ambt statutair of contractueel moet zijn verlengd, dan valt dat niet recht te zetten
met een beroep tegen de thans bestreden beslissing.
Verzoekster betwist noch met huidig beroep noch met een ander
beroep bij de Raad de vacantverklaring van de betrekking van voltijds docent in
het tenure track stelsel in het domein Governance of learning in an era of globalization. Hoe de verwerende partij dan zo een betrekking in een tenure track stelsel
kan begeven zónder vervolgens met inachtneming van de artikelen 10, 11 en 33
van de Grondwet, na een objectieve vergelijking van aanspraken en verdiensten,
de objectief beste kandidaat uit te kiezen, valt niet in te zien. Verzoekster toont
alleszins niet aan dat zo een verplichting de strekking is van het Unierecht.
Verzoekster mag dan de overtuiging hebben dat zij het altijd bij
het rechte eind had, maar bij de Raad van State presenteert zij zich met het derde
middel op de verkeerde plaats, op het verkeerde ogenblik en met de verkeerde argumenten.
BESLISSING
-
De Raad van State verwerpt het beroep, in zoverre het is gericht tegen de
impliciete weigering van het bestuurscollege van de Universiteit Antwerpen
om XXXX aan te stellen tot voltijds docente in het tenure track stelsel in het
domein Governance of learning in an era of globalization met terugwerkende
kracht “vanaf 1 december 2015”.
-
De Raad van State heropent het debat.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.631
IX-10.579-28/30
-
De Raad van State heft de vertrouwelijkheid van de aanvullende stukken 4
en 5 van het administratief dossier op.
-
De verzoekende partij beschikt over een termijn van zestig dagen, te rekenen vanaf de kennisgeving van huidig arrest, om in een aanvullende memorie
haar eerste, tweede en vierde middel al dan niet te handhaven, aan te vullen
of nader uit te werken of nieuwe middelen aan te voeren, op grond van de haar
tot op heden onbekende gegevens die vervat zijn in de voormelde stukken van
het administratief dossier.
-
Aan de verwerende partij wordt in voorkomend geval een termijn van zestig dagen verleend, te rekenen vanaf de betekening door de griffie van de aanvullende memorie van de verzoekende partij, om een aanvullende memorie
neer te leggen.
-
Het door de auditeur-generaal aangewezen lid van het auditoraat wordt
ermee belast, in voorkomend geval na kennisname van de bedoelde aanvullende memorie of memories, het onderzoek van de zaak voort te zetten.
-
Bij de publicatie van dit arrest door de Raad van State wordt de identiteit
van de verzoekende partij niet bekendgemaakt.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.631
IX-10.579-29/30
Dit arrest is uitgesproken te Brussel, op elf mei tweeduizend zesentwintig, door de
Raad van State, IXe kamer, samengesteld uit:
Geert Van Haegendoren,
kamervoorzitter,
Jurgen Neuts,
staatsraad,
Francis Van Nuffel,
staatsraad,
bijgestaan door
Frank Bontinck,
griffier.
De griffier
De voorzitter
Frank Bontinck
Geert Van Haegendoren
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.631
IX-10.579-30/30